장음표시 사용
571쪽
3 6 NOTAE POLITICAE tentiam ct concordiam Φ.Poetis,historicis,nemini non dicta sententia. Ma thaeus Vicecomes, dictantibus fratribus in familiari colloquio regnum e gregium quid esse;verum esse, respondit,sed sine sociis. Ex quo fratres sibi metuentes illum veneno sustulisse ducuntur. Io. apt.PR hist. atest. inopes ac pagi sponte militia
recensuitque cursim nume--m legionum,st quin propincivi tutarentur.J Ex isto Taciti indice, quanta se rit Romana potentia, quae armorum vis, qui inexhaustus militiae fons,intelligere licet.Non erit alienum, quaedam disserere de armorum studio: quaeque ex illo magnis imperiis bona malaque, utilia aut perniciosa accidant. Qua ex disputatione de maximis rebus pendet judicium. Inde,quar, causa fiterit, quod Romani tot proelis fusi; nunquatamen universo bello superati sunt quaeque res Romanam potentiam adsunium fastigium provexerint, di quae
572쪽
, ex contrario libertatem pessiim dedes rint, discemus.Intelligemus, quibus exa causis Veneta Resp.optimis legibus in-t Ritutisque sormata imperii sui termi-ε nos non ita longe lateque, ut Roma, proferre potuit.Diccinus de Turcicae Potentiae fundamento, deque ejus camsia interituque conjiciemus. Alia quoque scitu rarissima dignissimaque tani gemus. Igitur quanquam Romani δε-
, perii magnitudine alaus justo imperio, ι alius civili sapientiae alius Reip. formaei honisque legibus, alius sociorum dein, sensioni,alius privatorum virtuti, alius, alii rei tribuant: hi tamen aliud vide- g tur. Nam nec justitiam multum fuisse cordi Romanis alibi docuimus, & prui: dentes virtutisque studiosos aliae quo que Resp. habuerunt, & socios alii defenderunt, & bonis legibus, formaque Reip.Veneti praestant: nec tamen, in eam potentiam, quam in Rep. RO ι mana Hupemus, quisqvam veterum, nostrorumque Regum aut Rerump.
573쪽
s S NOTAE POLITI A constendit. Statuo igitur, praecipuam:&pene unicam magnitudinis Romanae causam filisse,armorum studium, & omnia Reip. instituta non ad civilis vitae tranquillitatem, sed gloriam & imperii amplificationem introducta. Nondi cam Romanos armorum & pugnae gem re, atque militari disciplina aliis omnibus populis praevaluisse. Nam ut id negari nequit, ita pluries. Romanos proeliis; superatos confiteri cogimur. Illud mirandum est,&sine exemplo, e-
Os ita extra fortunae aleam fuisse, ut cae-s, fusi, fugati, nunquam tamen Vincerentur,sed semper fortiores validioresque resurgerent, tandemque de hostiabus sibi paulo ante insultantibus triumpharent.Nimirum ea erant civitatis instituta militaria,ut post maximos caesos exercitus, semper majores in hostem educi potuerim. Quod quo pacto fieri quiverit , quam brevissime pote xo,explicabo.Dico igitur,triplicem fumi sontem, ex quo validissima mam
574쪽
AD CORNEL. TACIT. i m arum copiarum flumina, quae orbumi etCrrarum inundarunt; proruperunt; Ἐribus,Colonias, Socios. Hodie cum . tympanum strepit, cocumprotervi i :CiOsii, legum impatientes , parentibus immorigeri,maximi mulierum moechi, aleatores,urbium suarum sex & purga- , m Clatum : quibus neque boni intelle, etias est, nequemali cura: qui neque in Victoria decus eque in fuga flagitium: Putant. Romani Vero ex tribubus, co-h loniis , sociis militem habebant ele- , ictum, belli & munerum militarium ii gnarum, acie invictram , & qui annos,il non Plus ex fastis quam stipendiis sitis
numerabat.Ut Romani exercitus a no-i stris differant, quoc avis, quae pro ba- i iis trabibus est compacta,ab ea quama intempestive excisae arbores & omnia non pensatis vitiis ligna coponunt.E go in xxxv. Tribus dest plus erat po- pulus Romanus:quo nomine veniunt,il non tantum qui muris urbis includit, bantur, sed multo magis, qui extra ur bem
575쪽
sso NOTAE POLITICAEbem in Latio.Campania, Hetruria trI- bubus adscripti erant. inippe urbanus populus non nisi in quatuor tribus divisus erat.Suburanam, Esquilinam, Collinam, Palatinam: caeterae, ut d monstrat Franciscus Bocchus in libris do magnitudine Romana, una & tri ginta extra urbem erant ; appellati nem sortitae vel ex locis, ubi degebant, ut Crustumina,Wjentana,Ocriculana&c.vel a fluminibiis, ut Arniensis, A niensis &c.vel praecipuis Romanis sa miliis, ut Cornelia Fabia, Sergia &c. Hic erat populus ille Romanus, qui leges serebat,qui magistratus creabat,qui
bella aut pacem decernebat: ex hoc universo censebantur legebanturque iumilitiam quicunque bello apti erant, nec licebat cuiqvam detrectare militiam.Hi ad comitia in urbem confluebant, j us suffragiorum habebant,magi stratus & honores suscipiebant. Hi veri & originarii cives Romani erant. Quanquam etiam fuerunt,qui ex priviu
576쪽
i AD CORNEL. TACIT. S IICgio, cum longuis Roma abessent, in tribuum nomina adsciscebantur: quomodoAtestini inRomiliam,Verone ses ac Tergestini in bliliam,Patavini rixienses in Fabiam, Mediolane fos & Comentisin Ufentinam, Bergo inates in Vituriam conjecti sunt. lo. Hapti Pigna I .hist. Aio. inanius auteex his tribubus militum numerus con sici potuerit,ex eo constat, quod intemdu cc.interdum ccc. millia, & quod e currit,censa sunt civium capita.Cens bantur autem ii intum, qui ferendis a mis habiles erant, adeoque ad militiam destinabantur. Ita enim Livius de priamo censis, qui actus est Servio. Tullio Rege:millia 8o.eolustro civium censiaciscuntur , adiicit scriptorum antiquusimus FabiusPicior, eorum qu3 ferre arma possent, eum numerum fuisse.Nam si universicosiumerentur,pueri,senes,clteriq;n5 nisi capite cessi; supra quindecies ceties mille homines in tribubus fuisse Francisc Bocchus conjicit. Qui tamon ni
577쪽
s a NOTAE POTITIC H merus, cum civitatis Romanae jus ab Imperatorib. nimis vulgatum esset, eo excrevit,utClaudioCssare nisi codices vitiosi sent: certe in Medicaro M.Κ, stos numeros aliter scriptos ipse Florentiae vidi censa sint civium L III. centcna & XLIV. millia. Tacit. XI
Jam in coloniis quantum momenti fuerit exco , quod T. Livius libro soptimo & tricesimo refert, colligi po' test. Belli Punici secundi tempore triginta populi Romani coloniae aerant. Ex iis duodecim , cum omnium legati,
Ones Romae essent, negarunt esse,sibi unde milites pecuniamque darent. vare consulos icti rem ad Senatum detulerunt: ubi tantus pavor animis hominum i editas est , ut magna fata Dctum de imperio diceret. Sed cum ca terae xxriticoloniae in fide petititissent;
resumpserunt animum patres. Et notabile est, quod Livius pronunciatillam coloniarum subsidio tum impertu populiRomani stetisse. De-
578쪽
AD CORNEL. TACIT. SH i. Denique sociorum auxilia quantum ω Romanis contulerint, ex eo conjici Potest,quod ano Urbis coditae ccccxv. , Latini gloriabantur, Romanos sociali CXercitu adjuncto duplicare vires suas; ii irieoque Consulem alterum ex Latio,. alterum Roma creari, & Senatus par-tC m a quam ex utraque gente esse postulabant. Lip.sib. vm.9 Sociale bel- Ium quod populus Romanus cu Mare., GS,Picentibus,Pelignis, aliisque Italiae. Populis tuis sociis gessit, Plutarchus in , Sylla m gnum Vocat & varium, quod- qiae multa vulnera populo Romano degravissima intulit discrimina.
3 Non igitur mirum videri debet, ilia
Ium Romanae militiae triplicem sen- . tem nunquam eXaruisse,iam valida po- tentiae fundamenta nunquam convelli, tantas vires nunquam labefactari po-: tuisse. Quod tot exemplis manifestum, est. Cum Pyrrho quanaris victi pacisci in alias conditiones noluerunt, quam ut Italia excederet. Ab Hannibale to-
579쪽
ties caesi, clim tandem submittere cervices deberent,quatuorsimul exercitus conscripserunt. Α Perseo profligati, tanquam vicissent, Perseo leges tui
runt, quibus se imperio Romano sit,
Imitere jubebatur. mirum,quousquescaturiebat inexhaustus ille fons,quam tumuis maxima damna novis delectibus sarcire poterant. Post Cannensem pugnam Hannibal victoriae nuncium Carthaginem misit Magonem fratrem. Is cum ei Senatus datus esset,res in It lia a fiatre gestas cxposuit.Cum sex ini- peratoribus eum,cum sex consularibus jexercitibus acie confixisse di occidisse supra cc cI .hostium supra L cII. cepisse: Brutios Apulosque partem Samnitum ac Lucianorum deiecisse ad Poenos, Capuam Annibali sic tradidisse.S eundum haec dicta istis omnibus,H-no,qui ex factione Hannibali adversa erat, quaesivit, ecquis Latini nominis populus defecerit ad Carthaginenses. ccquis homo ex v. & xxx. tribubus ad
580쪽
ΑD CORNEL. TACIT. IIF. Annibalem transfugeritλ Cum utriun- quc Mago negasset, hostium quidem; ergo,inquit Hanno,adhuc multum sua perest. Sed multitudo ea quid animo- r iam, quidve spei habeat scire velim.Cui id nescise se Mago dicerennihil faciliusi est scitu, inquit. Ecquos togatos ad Alam , ni halem Romani miserunt de paceὸec-:l quam deniq; mentionem pacis Romae 1 factam csse allatum ad vos est λ Cum id quoque negasset , bellum igitur, inquit tam intestrum habemus, quam habuis mos,qua die Annibal in Italiam est in- a grCssus Liv. 3 3.)iὸ Patet igitur ex dictis, Romanam m e gnitudinem super arma fundatam , ar nomis provectam, armis stetisse. Quod
3 quanquam armorum dignitatem ac u-btilitatem satis ostendat, tamen aliorum is quoquς populoxum, qui solis armis sit ibi potentiam , aliis terrorem peperem nt, ς empla producere, non inutileti erit. Mamaluchi AEgyptum & Syriam, trecentos annOS tenuerunt, magna