장음표시 사용
81쪽
repenth adortus est hostem,& sceliciter pugna
ui ita quidem ut tyrannus in vicinam qua dam arcem confugeret. Hoc ut resciuit Henricus,omnem exercitum illuc adduxit. Tyramnus periculi praesentiam videns, nocte intempesta, arcem tacite egressus cum paucis quibusdam, sperabat euasurum se. Verum incidit in praesectum excubiarum :a quo captus,tulico ad Henricum Regem adductus est, qui statim asperrimis verbis in eum coepit inuehi. Tyrannus illi vicissim obiicere matrem m retricem.Breuiter, Hemicus tyrannum humi prostratum,ipse stiperincumbens, gladio com fodit m ab illius morte,omnem Hispaniam s
cili momento recuperauit.Lusitaniς ReX mo
tem tyranni cognati sui parabat ulcisci bello, sed pacatus fuit. Quo tempore Aquitaniae principes Lutetiae commorabantur, Gallo natus est filius, eiusdem nonainis. Interim subinde fuit supplicatum Gallo ab Aquitanis, ut se contra princi pis iniquitatem defenderet. Quod si non fie. ret,cogi se necessitate sum ina, selici tare alium dominum, cuius patrocinio quiete sua postudeant:atque ita futurum ut Galliae Reges deinceps excidant dominio & iure totius Aquia tanta .Rex molem atque periculum belli considerans,diu multumque deliberauit. Ex con
82쪽
HIs TORIAE L IB. I. usilia ijs Regis plerique omnes hortabantur ad
bellum,contendentes vehementer, pacis conditiones ab Anglo violatas. Tandem vissim est citare ipsem adeo principem in Senatum Parisiensem ,&missi sunt qui citationem perserrent. Princeps, ut audiuit, tandem respondit,
venturum se quidem Parisios, postquam Rex ita iubeat: sed galea capiti imposita, & comit tum sexaginta millibus. Nuncij Burdegata diΩcesserunt,&in itinere comprehensi,ex mand eo principis coniecti sunt in carcerem. Hac obiter commemorandum est de obsidibus in Anglia. Dux Andegalius, ut supra dichium est, subduxerat se, ptiusquam rex Ioannes in Angliam rediret. Dux Betriae, facilitate regis Angli,impetrarat anni spatium,quo poς set in Gallus commorari. Et ea em ratione
plerique alij dimissi sunt. Vnus item alter, depensa pecunia, sese redemerunt. Qui sic a Rege fuerant dimissi, orto iam bello, non rodibant. Gallus Anglo denunciare bellum. Et Galli quidem negocium , puta, belli tractationem, agebant duo illius fratres, undique colligentes militem ,sic ut numerus ad centena hominum millia surgeret. Incursum est subinde a Gabiis in Pictaviensem agrum, & alias ditiones principis. Et huius vicissim milites incursio
83쪽
nes secerunt in deditiones eorum,qui belli d derant occasionem,quique apud Gallum de se conquesti fuerant. Gallus caussam suam,& belli necessitatem, diuersis locis, per disertos viros ita evidenter exposuit,ut nemo non iudicaret iustissimasi lius esse rationes. Idem Anglus faciebat, nimirum eo consilio ut expositis belli causis,facili rem haberent populum ad pendenda tributa,&subcunda onera qua imperarentur. Ludovicus Flandriae comes filiam habebat unicarii.Angliae rex modis omnibus cupicbat hanc uxorem dari filio suo nato minimo,& sise per ea re laboratum adeo fuit per totum triennium .Quantum ad comitem, nihil desider rabatur:verum pontifex Vrbanus nullis rati nibus permoveri poterat ut assentirer. Erant enim consanguinitatis ratione sibi coniuncti. Ludovicus igitur, videns non posse fieri ut iis locis nuptiae coirent, coepit agere per amicos
apud Philippum Burgundiae ducem, Galli fi
trem germanum, ut inter hunc & filiam suam confirmaretur matrimonium .id adeo factum
est,& hac ratione Burgundia & Flandria simul
Anglus, considerans per connubium hoc futurum, ut Burgudus Flandro succederet, egit apud regem Nauarra: cui simultas erat cum. Gallo
84쪽
HIs TORIAE LIB. I. 8s Gallo propter aliquot ditiones ut Gallo denum
claret bellum. Maxima vim nauiu Gallus instruxerat,miΩsurus fratre situm Burgudiar ducena cumlectisi simis copiis,ut in Anglia bellum gereret. Angliis,re cognita, bellum & ipse adornauit,e cepturus venientes illos Alium praeterea suum, Ducem de Lenclastre, cum copiis misit Caletum. Quod ut Gallus accepit. ex consilio suorum mutauit sententiam, melius esse iudicans, eugnare in hostem sua iam sponte tran reia sum mare.Missus itaque fuit Burgundus, bene instructus: qui, cum propius liostem constadisset etsi multo potentior,manus tamen conserere noluit,nisi ex mandato regis,fratris νγ
Recenset auctor, quedam belli ducem A glum virum & animo &consilio praestantem, di multum praeterea in suis rationibus fori natum, voluisse quodam die, nactum occasionem pulcherrima, ferire hostem : quo que a gotium melius conficeret, orasse comitem quendam Anglum, ut certo numero equitum
tibi serret suppetias. Quod cum ille haberet in
animo, commonefactum a sitis ne omnino succurreret,quod ille,si res feliciter caderet, omnem rei gestae laudem solus esset habiturus: ageret negotium ipse suum, & aliquid molir
85쪽
tur,unde solidam gloriam obtinereposset.Hac ratione impeditum illum quod maxime optabat perficere non potuisse. Nimirum ubique dominatur inuidia& ambitio: ac tapenumero fit vi,dum alter in alterius gratiam nihil vult suscipere molestiae, omittantur praeclarissimae rationes ,&aduersarij hoc ipsum deinde in se
Vbi per aliquot dies ita consedissent aduersi
exercitus, Burgundus ex mandato Regis milliatem omnem dimisit. Lenclastre Caletum re-dht.Et cum aliquot ibi dies reficiendi sui gratia commoratus esset, collectis denuo cophs, tendebat in Galliam: ubi exustis aliquot oppiadis,propter impendentem hyemem, dimittaexercitu;in Angliam reuertit. Bellum istuci diuturnum,male habebat nobiles quosdam Galliae, quorum aliquot coli ctis rebus, alio se contulerunt, expectantes aurae serenitatem, ne, si aut ab armis quiest rent,aut alteri se adiunxissent, puta, vel Gallo vel Anglo, rebus ipsi suis obedent. Nam talis
erat multorum ratio,vicum in utroque regno possessiones retinerent,neque hunc iuuare,neque illum destituere, citra facultatu iacturam possent.Plurimi contra Aquitani principes,d relicto Angli filio ad Gallum transibant. Eduardus Rex, ut erat ingenio moderato &
86쪽
summa prudentia, videns discessionem illam nobilium a filio suo, tendere ad magnum malum , misit in A quitaniam literas in hanc seresententiam: Delatum ad se, plerosque omnes implacate serre nuper imperatam pecuniam a filio sito. Velle propterea se huic malo subuenire,& ea omqta prorsus tollere quae ad odia um ullo modo spectare possent. Adeoque statuere & mandare se, ut filius omnem hanc rationem imperandae pecuniae omittat, utque damnum &impensa rependatur iis qui vel a filio sito vel illius officiariis nimium se grauatos iudicarent. Ad haec, condonare se illis qui ad Gallum transiissent, modo intra mensem
reuertantur in Aquitaniam: precari se hoc solum, ut ne seditionem ullam excitent, ut m
mores fidei praestitae atq; iurisiurandi, praesentem imperij formam sequantur. Se paratum eos placare qui ex aequo docere possent grauatos se nimium fuisse.Hanc siuam esse mentem, hanc etiam consiliariorum suorum omnium
Hae literae fuerunt passim per Aquitaniam
publicatae. Sed parum attulerunt momenti. nam multos erat videre quotidie deficientes a principe ad Gallum. Vt satis appareat, nullam esse virtutem ad retinendos nomines in amore efficaciorem lenitate. Etenim
87쪽
Angli filius, alioqui vir eximius, rebus secur dis,ut fieri solet elatus,parum comiter tractam coepit nobiles sibi subiectos.hinc adeo factum ut amare eum non possent. Gallus vero, quot praeter singularem prudentiam, benignus et iam estet,insinuauit se hominum animis. QM1 quidem ratione Galliam plurimum locupl tauit, dignus qui inter prudentes reges annin
Galliae rex,habita consultatione cum fiat mbus,duce Andegavensi, duce Berriae, Burgum diar,&aliis regni proceribus: ingentem exe citum misit in Aquitaniam. Et dux quidem Andegavus, Tolosa copiis suis eductis, qui quid iis locis erat munitionum & oppidorum ditionis Anglicar:facili man vel deditione facta,vel armis recuperauit.Dux Berriar, Lem uicensem agrum inuasit. Andegavorum Duci adiunxerant se quidam Aquitaniae nobiles, i ii nimirum ipsi quorum delationibus & qu relis incitatus Galliarum rex, bellum hoc suς ceperat. Perriae principem sequebantur Bor- boni ,Alen conius, & plurimi alij. Quacunque tendere,facilem inuenere viam. Sub hoc tempus, cum Nauarro transegit Gallus. Erat enim ille placandus, ne per Normaninae partem,oramque maritimam,Anglis in reliquam
Normannia Galliae subditam,iter patefac
88쪽
HIs TORIAE LIB. I. Uret Transactio suit elusinodi, ut Nauauius, Gmulatque rediisset in regnum suum, Anglobellum denunciaret. Ab Hispanis etiam auxialiares copiae Gallis accesserunt, voluntate &beneficio Henrici regis. Interim Angli filius, partium sitarum haud immemor, militem undecunque collegit.Et Anglus,quo belli molem facilius perferret, inducias cum Scoto pactus est nouennales,ita quidem ut Scotis integrum esset utrobique militare. Alium praeterea musit exercitum, qui Picardiam depopularetur. Huic praefecit Robertum quendam Canoblium, Anglici nominis mire studiosium, alioqui natione Britonem. Surgebat militum n merus ad decem circiter millia. A Caleto cum per Artesiam iter faciens, A trebatum venisset,
abstinuit quidem ab oppidi oppugnatione,sed igni in siiburbia coniecto, studebat oppidanos
ad eruptionem permovere. quae tamen nulla
fuit.Quacunq; vadebant, omnia vastare flammis & direptionibus. Andegavorum princeps, compluribus I
cis ab hoste recuperatis, communicato cum suis consilio,dimisit exercitum,quod pro tem-
p re satis putaret gestum, & simul in praesidia
militem dis ribuit. Betriae Dux, post multam obsidionem, Lemovicum urbem in dediti nem accepit. Qua quidem re adeo fuit osse
89쪽
sus Angli filius, ut repentὸ conscripto milite,
oppidum cingeret,addito iureiurando, se non prius conquieturum quam oppidanis in suam potestatem redactis. Porro, cum ab explor toribus accepisset, nimis arduum sore insultucam capere, cuniculis actis, & ad extremum deductis immissa deinde vi ignis, bonam miri partem prostrauit, aditumque militi se- est. Sed quis miserabilem illam & vastam commemoret stragem 3 Non mulieribus, non imsantibus, ad Angli pedes misere procumbe tibus,& salutem orantibus, parcitum est. tus erat viri ardor,tam vehemens ira.Post hanctam immanem hominum stragem, post direptas ciuium sortunas,& perpetratum omne sceleris ac inhumanitatis genus, quae militum est rabies) principis mandato incensum oppudum solo fuit aequatum. Berriae Dux, urbe potitus,exercitum suum,exemplo fratris, dimis
Hinc adeo factum est ut & dissipato milite,& paucis quibusdam ut suspicari licet, ibi stantibus in praesidio, ciuibus minimὶ fuerit sub
Copiae Roberti Canolli, quae per Galliam
in Andegaue em agrum penetrarant, cae- . cita
90쪽
sae tandem fuerunt a Connestablio Regni: fuga dilapsus Robertus, in Britoniam reuertit. Sub hoc tempus, e vita migrauit Urbanus Pontifex, nuper Auenionem reuersiis. Huic siisseetiis est G gorius undecimus, multum in ea re solicitante Galliae Rege, qui magnum in hoc Pontifice praesidium sibi par
Angli filius, medicorum inductus consilio, relicta Aquitania, in patriam discessit. Etenim quo tempore bellum in Hispansis pro
tyranno exulante Serebat, morbum que clam & grauem & vix curabilem , ibi colleoit: qui cum sic incrudesceret indies, ut equitationem ferre non posset, & lectica veheretur, medici auctores illi fuerunt ut in Angliam se reciperet, solum natale: futurum ut illic commodius haberet. Abiturus inde, fratrem suum germanum, ducem a Lenclastre, qui totum belli tempus communem Martis aleam cum illo expertus erat,gubernationi rerum ijs locis praesecit,o restans Aquitaniae principes, Burdegatae collectos, ut imperium fratris non impatienter susciperent.