M. Antonii Flaminii In librum Psalmorum breuis explanatio ad Alexandrum Farnesium, cardinalem amplissimum

11쪽

De Davide Iutiorum rege.

Eram paterna abiectus in domo puer, - . fratribus meis Minstruasillum in monte passabam gregem . Hic ego sit umbris arborum, Dum laeta tondet gramina pecus, maximi Laudes canebam numinis, sonora tangens fila citharae, quam meae

Paruae laborarunt manlis.

At ille sancitus caelitum rex, pater, Qui summa tangit fulmine . cor co , hamoq; gaudet ima tollere,

Suum repente nuntiam Ad paruamj it tecta, qui meransacro Uniret unguento caput . .

Abiecit ille uiribus praestantia

Fratrum meorum corpora,

12쪽

M. ANTONII FLAMINII

IN LIBRUM PSALMORVM BREVIS EXPLANATIO

ARGUMENTUM PSALMI I. Docet, pios, ac legum diuina rum studio os, Namantes, beatos existere; contra ,, omne; i robo , dei contemptorcs, m cros coc.

PSALMUS I. Perellis Mir, non nmbulauit inconsilio implatirum , ely in peccatorum non stetit, in dra deri orum non sedit, sed in lege Domini itoluntas eius, in lege illis meditabitur die, ac nocte .

Et erit tanquam lignum, quod plantatum est si , clis decursius aquarum, quod frustum suum dabit in tempore siuo, Et folium eius non defuet, er omnia Paecunque faciet prost rabuntur.

Non sc impii, sed tamquam puluis , quem proῆα

est uentus.

Ideo non re urgent impii in iudicio, neque peccaaetores in concilio iustorum, Quoniam nouit Dominiis uiam iustorum, o ucrin iorum peribit,

13쪽

planatio. Beatus uir I Monet, ad beatam vitam in primis pertinere, ut eorum consilia fugiamus, qui nos a radio Dei cultu , π honesta uiuendi ratione conantur ab licere. Et in uia peccatorum I Rationem uiuendi turpem, uitiosam appellat uiam peccatorum, ea enim uita est uia improbis, 'gitiosis ad inferos, er miserias sic iternus . Tunc uero in uia peccatoανum non stamus, cum peccantes statim resipiscimisi, icν ad redium utam um redimus. Et in cathedra derisiorum non si diid His luerbis monet, amicitias,'consuetudiues hominum i perditorum declinandri esse, sidendi enim nomine co i

grispum, familiaritatem si In cari, satis inlis

cant uerba illa Psalmi X X U I. Non sidi cum con, cilio uanitatis, o cum iniqua gerentibus non introi , ibo , odi coctum malignantium, cum impi, non sedebo . Irrisores autem uocat homines sceleratos, nefarios, qui ad id furoris, et miseriae perducti sunt, lit homines uirtutem, pietatem colentes derideant, Cr pro nihilo putent. Horram fera , o inutilis poeni itentia pulcherrime describitur in libro Sa lentiae. iEt erit tanquam lignum quod plantatum est sicus id cursus aquariam J Ut enim aqua humore t suo uitali arborem educat , atque confrmat, illamq; latisimorum copia fruct:ιum exornat , ita piorum lanimas meditatione rerum diuinarum alitur ad aeter snitatem, uberrimosq; uirtutum fructus, illos qMi ict

14쪽

IN LIB. PSALMORUM.

dem tempestiuos edit: sapiens enim fluo quaeque tempore agit. Eligariter alitem uirum pium , Cy relliorsum comparat artari fecunda: tit enim haec uberidis te sua non sibi, sed aliis utilitatem affert, sic uita itibus fructuosa qvidem est , sed ita, ut commoditates suas non quaerat, tota autem in iuuandis aliis occvispata sit. caeteri omnes omnia referre solent ad istilita rem propriam, nec facile animum inducere possunt, ut aliquid gratuita agant. Et omnia quaecunque faciet prosteratri: tur 'Pulcherrimum certe pietatis praemium: ut scilicet piis, bonis omnia uertant in bonum, V quicqAid agas, moliare, prosteros exitus habeat, atque etiam fructum capias ex ijs rebus, ct Me detrimentum, perniciem aliis afferre solent. Hoc ita esst,oluus Paulus in epistola ad Romanos sir ta a petierater asyrmat, optortim Pisque in sillo quotidie experitur. caeteri, Det ραθο possit hoc feri, uix siVincari queunt. sed tanquam puluis J Vt enim puluerem,

paleas mssipat uentus, sic furiae scelerum homines impios,qn arios exsistunt, quocunque illos libicinum, o cupiditatum destin impulerit, eo miseri praecipites ruint. Propterea non resiurgent impiij in iudicio dVniuersi quidem mortales ad uitam reciscabuntur, cum ιε S U S Opt. Max.e coelo dependet ad iudioria exercenda , verum impii ad tribunal ipsius non si si mr, quippe de quibus iam sententia pronunciata fit, ut scriptum est in euangelio Ioannis . peccatoresa item sistentur illi quidem tot uu uitae rationem re

15쪽

EXPLANATIO

Amri, sed iuna cum impi' procul a coetu, consissu iustorum hominum consi lent. Sic vulgo solent explanare hunc locum . Impios autem interpretantur eos, qui uel falsus religiones colunt, At Tures, ac Iudaei, vel Decim res humanas curare non existimat, sui etiam fanditus omnem naturam , Mim diuisnum tollunt. Peccatores intelligi uolunt eos, qui Meuram quidem reli onem profitentur, sed ' rise,

ac inviter vitilint, cuiusimodi sunt quamplurimi, ut se daristi nos numerari uolunt, cum tamen Christis leue in uiuendo esse nolint. Verum illud scire oportet, nomen hebraeum, quod in hoc Isalmo quater im j uocabulo expressum est, latine improbum sonare, tumetsi aliquando praecipuum impietatis nitium signiscat. Quyd autem uerbum resurgendi in hoc vestes culo positum est, fortasse reditas, quod ad nim prouniam attinet uocis hebraeae, consistendi, aut standi uerbum poneretur: sed interpres latinas graeca, non hebraea conuertit, ut quanqlium multa desiderentur in hoc genere, ipsi tamen extra omnem culpam sit ponendus. Haec cum ita si habeant, baud scio, an melius fit huius uersicub sententiam sic explanare: Cum homines improbi, uitiosi scelerum 'rijs agitentur, profecto non poterunt in iudicio confii tetire, sed cadent, condemnatiq;, siectus i coetu, o concilio piorum in perpetuas tencbras relegabuntur, cum siummus ille iudex ab iis rationem thorum, furiorumq; reposset. Verbum cadendi, o consistenditiserpat etiam M. Tullius eo modo, quo nos usiuvaαmmus hoc loco. Apud eundem causa cadere est litem

16쪽

IN LIB. PSALMORVM. 3 amittere, o comoedκs ille Terentianus cum drcit, sieuix sterisse, nihil aliud dicere uoluit, nisi fabulas caecilii, quas ipsie egerat, vix populi iudicio probatas fuisse . Haec ego exempla ex scriptoribus elegantisismis ponere uolui, ne quis forte existimaret, translaestionem, qua nos Dauidem usium fusticamur, nimis duram, aut in olentem existere. Quoniam nouit' Deus bonorum Innoceristiam ,quita sanctimoniam singulariter amat, imis proborum autem uitam , π mores summopere dcteri statur, itaque ut illi in perpetuum forentes , ac beas

ti erunt , sic si sempiternis supplicque ascientur.

ARGUM E NTUM PSALMI II. . Praeicit coniurationem Iudaeorum contra Domiunum nostrum IESUM CHRISTV Μ, eri ius regnum sempitemAm cunit. PSALMUS II. Q rre fremuerunt gentes, er popκθ meditatisiunt indoia ρ liter i reges terrae , π principes conuenerunt in unum aduersus Dominum, aduersius C H RIS T V M ei vi fDirumpamus uincula eorum, proiiciamus ambis iugum ipsorum. Qui habitat in coelis , irridebit eos, Dominus subsannalit eas. Tunc loquetur ad eos in ira sua, Iurore

17쪽

EXPLANATIO βο conturbaueri eos. Eeo autem constitui regem meum super Sion montem sandium meum . Narrabo decretum. Dominus dixit ad me , filius meus es tu , ego hordie genui te. . Postula a me, o dabo tibi gentes hae reditatem tuam , possessionem tuam terminos terrae. Reges eos in virga ferrea, tanquam uas figad confringes eos. Et nunc reges intelli te, eruimini sit iudicatis

terram.

Serκite Domino in timore , π exultate cum

tremore.

O cula ini filium, ne forte traficat Ar, opere

ri, de uia. Cum exarserit in breui ira eius. Beati omnes, qui considunt in eo. EXPLANATIO.

Quare fremuerunt gentes J Hos primos

versiculos explanat sanctorum hominum coetus in aestas Apostolorum, his Mersis, Domine tu es Deus,qui fecisti coelum, π terram , mare, oe' omnia, quae in eis simi, qui per os Dauid pueri tui tristi, a re fremiserunt gentes, e populi meditati siunt inania e literrent Reges terrae, principes conuenerunt in unum aduersius Dominum'aduersius CHRISTUM eius ' Conuenerunt enim uere aduersus sanctum festium tuum Iesium, quem unxisti, Herodes simul, Pontius Pilatus cum gentibus, o populis frael ad

18쪽

iN LIB. P S ALMOR VM. 4 faciendum, quaecunqlie manui tua, constaminum prius decreuerat ut ferent. Et aduersius C H R I S T V M eiusdid est filium, quem pater Iudaeorum,'coeterarum

nationum regem constituit.

Dirumpanius I Haec simi uerba impiorum, Mincula, iugum CHRISTI .i ceruicibus sitiis repellentiam. Quibilita Vaticinatur David, irritos

fore conatus Iudaeorum.

Tunc loquetur Significit excisionem Hlauro Obmorum, innumerabiles calamitates, quae Iudaeis impendebant. Ego autem Deus inducitur loquens. inestellige autem , Deum CHRISTO regnum tradid id isse, quatenus isse homo est, natura enim c H R Is Τ I diuina re imis semper obtinuit. Narrabo decretum Christum facit nares rantem, quid de si decreuerit pater. Dominus dixit ad me, fliκsd Ioannes Chrysostomus, Theodorus Antiochenus, Hilarius Pictaciliorum Pontifix, ante eos diuus P villis in desis Apostolorum affirmant, Dauidem hoc uersu praedicere CHRISTI reditum ad uitam. Itaque hoc

uerbum hodie tempus id significa quo tempore ille ab inferis exurrexit, atque imperio coeli, terrae potirallis est. Verum huc de re nos satis copiose disseruimus in ea paraphrasi, quae superioritas annis edita est, unde assumere licebit, quae ad hunc locum pertinebat. Reges eos in uirga ferrea d Eos uidelicet,

19쪽

EXPL A NATIO sit imperium tuum repudiarint, neque dicto audientes tibi esse uoluerint . uirga enim ferrea seueritatem imperans significat. Sed uidentur magis probandi, tu uerterunt ex Hebraeo ad hunc modum, Conteres eos uirga ferrea.

Tanquam uas Duli J Hoc simili magnis tudo supplicij exprimitur, itaque Hieremias i 's

ol, lagunculem fictilem conterere in conspectu potapuli , haec lolii, Haec dicit Dominus exercitlium, sic conteram populum istam , . Cr ciuitatem istam, tit conteritnr uas figuli, q:iod amplius refici non petesi. Et exultate cum tremore I Hortatur priscipes, π reges, ut latentur salatari eius imperio , qui extitit vindex, parens nostrae libertatis, qui l; obedientes sibi ad nitum perducet beatum, imae

mortalem. Exultandum uero ait cum tremore, propterea quod ut i ius misericordiae considere conuenit, ita lenitati coniunctam iustitium formidare oportet. uamuis ego libentius crediderim, Dauidem de eo loqui timore, quem 'parit amor, non culpa supplictcium , quo magis enim quisque alterum ex animo amat , colit , eo mgis uereri solet, ne qua in re animum illius ossendat. Hoc fimoris genus aduersus

CHRISTUM, sius patrem ab homine dmstiano requiritur in primis. cutimini silium Tl Hoc est illum esse ue lstrum regem agnoscite, illum summa pietate colite, ueneramini , solemtis enim osculandis principum

manibus nostram erga eos obsierliantiam testifcari.

Et pereatis de uiad Id est,nesii iustum eius l

20쪽

IN LIB. PSALMORUM. simperium recusaueritis, Deum in uos ira incitetis , cir aberrantes a via , ducit in coelum , in maxies

mas, e I perpetμσs miserias uos proiiciatis, id quod breui te ore eueniet, nisi insaniendi, o repugnan

di finem jucitis.

ARGUMENTUM PSALMI III.

Qturitur de rebellione populi , sipe diuini auxilii animum suum confirmat. . P S A L M V s David, cum Iugeret i farie Absalon filij fui. III. Domine quit multiplicati siunt, qui tribulant meqmulti insurgunt aduersium me.: Multi dicunt animae meae n est salus ipsi in Deo.

Tu autem Domine protector meus es,gloria mea, exaltans caput meum. Voce mea ad Dominum clamaui, exaudiuit

me de monte sancto sivo. cubabo , dormiam, mel; excudo, qAia Dominus sustentat me. Non timebo millia populi circundantis me. Exurage Dstmine , saluum me fac Deris meus, Quoniam tu percussisti omnes inimicos meos in maxilla, dentes peccatorum contriuilli.

Domini est salus, siuper populum tuum beneis

dictio tua.