M. Antonii Flaminii In librum Psalmorum breuis explanatio ad Alexandrum Farnesium, cardinalem amplissimum

21쪽

EXPLANATIO

Explanatio.

cum fugeret a facie Absilan d Haec histo,

Hasicripta est in sicundo libro Regi , Cap. X V. Et exestans caput meum I Hoc ait, quoαniam Deus ipsiam ex humili, infimo loco asi altissimum regiae dignitatis gradum perduxerat.

mnon soluitudinem, er trinquida, ac quieta mente consistam , propterea quod uideo, meam silutem Deo curae esse. hoc enim signiscat, cum dicit , se dormiturum , π Jonte siuasi excitaturum. Hac edesdem orationis exornatione usius est in Psalmo suureo ad significandam magnam animi sicaritatem, cum est, In pace mul cubato, dormiam. Moses in Leuitico, Dabo inquit) pacem in finibus uestris,

dormietis, m non erit, qui exterreat. Quin etiam quod in latinorum estprouerbio, dormire in utram rus aurem, id eandem siententiam continet.

Quoniam tu percussisti J Dicit, si opem Dei fidenter implorare, propterea quod is sepe alias sibi periclitanti auxilio, se utiq; fuerat,'nim boesminum perditorum infregerat,eria uitam i rus tariae quam immanes belluae appetebant. Domini est salus Idest solus ex omnibus Deus salutem dare, er consinuare potest . quo circa omnem nostram fiduciam in soti eius misericordia collocare debemus.

Et siver populum tuum benedictio tua IPopulam Dei appellat omnes pios, Pol significu

22쪽

6 IN LIB. PSALMORVM.

non modo silvos, incolumes . Deo conserum, sed etiam bonis omnibus augeri, atque ornari, sub hoc enim verbo benedictionis haec sententia subitis Ela est. Λ R G V M E N T VM PSAL. IIII. Praedicat misericordiam Dei erga se inimicos suos hortatur , lit deponant odia, libenti animose μ hciant eius imperio , quem Deus ipsi caristismum habet, atque amplissimo regis bonore, Cr no dimine afficit . uiderar autem hoc carmen initio regni

ui composivisse.

victori in Nerino A, Psalmus David IIII. Inuocuntem me exaudi Deus iustitiae meae, in triabulatione dilatasti mihi. Miserere mei, exaudi orationem meam. Filii uiri usiluequo gloriam meam ad ignomiis nium P ut quid diligitis uanitatem, quieritis mendacium qEt scitote, quod siegregavit Dominus sandi ιm siesbi , Dominus exaudiet me, cum clamauero ad eum. Contremi cite, o nolite peccare , cogitate cum corde uestro in cubilibus uestris,'incete.

sacrificate sacrificia iustitiae, eget sterate in Domino . mlilii dicunt, quis ostendit nobis bonum e Eleua super nos lumen Multus tui Domine 3 dedis In laetitiam in corde meo i

23쪽

EXPLANATIO Ex quo tempore frumentum eorum, uinum eorum multiplicata siunt.

In pace simul cubabo , dormiam, Quoniam tu Domine solus sicurum habitare stes risti me EXPLANATIO. Victori in Ne noth De in criptionibus hymnorum, cur in i is, sive uocabulis hebraeis usi simus, explicatum est in eo prooemio , quod noctyr e parn rufi praepositum est. Deus tu stitiae meae Id est audior , π cinastos innocentiae meae.

In tribulatione dilata ti mihi d id est,cum

in maximas periculorum angustias adductus essem, tu uiam saluti meae latam fecisti, mei; in tam, tranquillo collocasti.

Filii uiri ' sic appellare solent HAraei pleti

rlinque homines claros, insignes. Vanitatem uero mendaciam uocat conrellis illorum irritos,

inanes, atque consilia contra salutem ipsius fruis stra inita . Sic scas, er arcus mendaces in literis sane sis appellantur, quod fallant experiationem . Mel potius eos reprehendit, quod posthabita cura re; rum diuinarum sal a, inania bona confectentur,oer omnes cogitationes siuas abiiciant in res futiles, atque fallaces . Est igitur huius uersiculi siententia , Nos principes ciuitatis appello, cpeousique tandem abutemini patientia mea ἐ. liou cie toto animo , e stulo omni incumbetis in eam curam, ut mihi uiu

24쪽

IN LIB. P S ALMOR V M. Tram, o omnia vitae omamma eripatis ρ QOn cogitationes uestrae uersabuntur in rebus inlissi mis, tanq; contemptis escitore quod J Nolite inquis existimare,

me humana ope, aut consilio ad remam dignitatem peruenisse: ipsi enim Deus me multis e mihistis eliseium genti siuae praejecit: ex quo si, ut qui meum repudiet imperium, non mihi, sed Deo repugnet. Vocabulum hebraeum, quod interpres latinus graeae cum secutus sancti uerbo exprimere solet, proprie insis hominibus ponitur, qui simi animo benefico, liberali ad iuuandos omnes admodum propensio. talem autem decet in primis eum esse , qui regnum administrat. contremi cite I Monet iris, ut aliquando tandem metu diuini numinis a maleficio se sie cones, marit, ne ue animo praeripiti, o perturbato quicquagerant, sed silentio nores, cum mens soluta, o litabera,'caeteris omnibus curis uacua est, diligenter

exquirant, CT cum anums suis confiderent, quid', ciendum, fugiendum ; fit, quid uerum, ratio praeripiat, in primis, ut omni studio contineant i inaeguam : quam si quis didicti moderari, maximum certe praesidium sibi ad reliquas virtutes comparauit. sacr cate sacrifida iustitiae Hortatur inimicos, ut resipistant, peccata sius expient. arapellat autem sacri cia iustitiae illa, quae cum fie, ervera pietate febant. uel potius ita uocat ipsius ius iistia cultum, atque animi exercitationem in optimis

25쪽

EXPLANATIO

Dra graum a nobis accidere potest . sic alio in loco laudis sacrificium dixit, cum dicere uellet hymnos, Iulium dis irae bonitatu praedicandae, laudibus efferenti. Multi dicunt I Multi quod uiderent Dalii

dem maximis, assiduis calamitatibus exantari solitum, sus stabantur, rius imperium re .calamidit sum fore . itdaue cum ille iam adeptus regiam Agnitatem ipsis hortaretur ad obedientiam, secum

se dicebant, quis praestabit, utile nobis fore, ut hic

regnum administret His rebus permotae uir sanosius Deum precatur, ut gentem Hebraeam placidis oculis intueatur , si mi; sanes Dum numen tam pr sens, tami; propitium exhibeat, ut omnes intelliugant, ipso regnante omnia prostera, sicunda fore. Dedisti laetitiam Laetabatur David, quod initia regni sui magna sertilitas arrorum consiclita fret: ea enim res polliceri uidebatur, ipsum digniαtate sua non calamitatem populo, ut multi sustica: botκr, sici prosteritatem potius assaturam. Haud equidem ob ulcis sium, me aliter hos uersiculos interes pretatum esse in paraphrasi , sed unicuique siberum erit, utram explanationem sequi malit.

In pace simul culato a sententia huius versiculi in explanatione psalmi superioris explic

tu est. ARGUMENTUM PSAL. V. Implorat auadluum Dei concra vim, o furorems lis.

26쪽

IN LIB. P SALMO R VM. 8 victori ad Ne notia , Psilma Dauid V. Verba mea auritas percipe Domine, intellige cides

morem meum.

Intende uoci orationis mea Rex melis, Deus meus Quyniam ad te orabo Domine, mane e radici uocem meam ,

Mane instituam ad te orationem) er sustiriam,

Quoniam non Deus uolens iniquitatem tu es. Neqpe habitabit iuxta te malignus non permanes sunt iniusti ante oculis tuos.

Odisti omnes, qui operantur iniqκitatem, perdes omnes, qui loquuntur mendacium, Virum singuinum, o dolosium abominabitur Dominlis, ego autem iri multitudine misericordiae

tuae .

Introibo in domum tuam, adorabo ad templum sanctum tuum in timore ilio . Domine deduc me in iustitia tua propter inimicos meos, Arige in cons e tu meo uiam iliam. inuniam non est in ore eorum ueritas , cor eoarum fraudulentum est. Sepulcrum patens est guttur eorum, linguis βιὸ dolosi blandiuntur, iudica illos Deus. Decidant a coitationibus fias, propter multitus

dinem praeuaricationum suarum expelle eos, quoraniam rebellauerunt contra te. Et laetentur omnes, qui sterant in te, in aeternum

27쪽

E X P.L A N A. I cI Oexultabunt, proteges eos. Et gloriduntur in te omnes, tilii diliglint nomen tuum, quoniam tu benedices iusto,

Domine tan uam into bona uoluntate: tua tirecundabis cum . EXPLANATIO. d Mane exaudies J Hoc est , quoniam mam

tinum tempus, o ues 'ertinum lex attribuebat preescationibus, sacris faciendis . .matutinlim Mero inprimis accommodatum est, quod ea hora magis udes cui sumus a caeteris curis . hunc illud,Deus, Delis meus ad te de luce vigilo . acto loco, mane oratiq meu

Mane instituum ad te oratio em ) π iam J Quoniam lingua ludaeorum pera Ples ta si, ac praecisionibus orationis abundar, qvie quies dem res, mirabile dictu est, quam magnas asseratificultates ad intelligendum, propterea uisum est nobis esse faciendum , ut non nital ce nostro nonne ζ is in locis aueremas, Pu feret oratio plena, atque persteia . qua uero uerba ad Itinc modum adladita

ferant, ea fere omnia lineis sunt in lusu, ut in hoc ne culo faelum vides. Et si stiriam J Verbum bebraeam eam Mimbabet, ut in i, ponatur, qui oculis obseruant, alio quid expectantes. itaque uerba haec balent hanc senes tenuam , mane assistam supplex miserico resae tuae, sit latis ad coelum oculis expectabo , dum mihi pcrdito, albidio opem asiquam feras . cum enim det teris

28쪽

detesteris madescia , impietatem, certissimum stem habeo , te diutius non passurum, ut boni exteraeminentur, π scelerati in tua sancta riuitate Ita

reant.

Virum sant tinam G Haec omnia qlios quam communiter ad improbos referri ponunt, tramen in Saulem praecipue dicuntur: quem quidem hominem fiisse barbarum, iniustium , cruὸelem, e omni scelere covertam, te mus in libris Regrim . itaque vaticinatur fore, ut Deus tandem illius side, ra, crudelitatem puniat, omnisas declaret, quantopere detestetκr hoc homiram genus perditis A

Ego flutem I Praedicit, se tandem sublatis inimicis saluum, incolumem in sane lam ciuitatem

reliesurum.

Domine deduc d Qtoniam hostes imminebrat semper capiti ipsius, Orat Deum, ut pro 'gura lari unitate, qua uti solet erga homines pios, sudux , er comes fit in tantis periculis, ncqκe permitistat, animum sulim ulla vi, vel metu inimicorum de recto vitae curriculo declinare: viam enim Dia appellat eam iuuendi rari em, quam Deus requies

rit a nobis, quamq; illesiuis sanctissimis legibus prae, scripsit. Sepulcrum patens J significat iis uerbis,

ea istorum ore prodire uerba mortifera, ut de salua te illim actum sit, qui eorum madriosas blandinasmon cavet. Dauidem imitatus Hieremias pharetrashqstium nominat silκ - patens, quod istorum

29쪽

t V X P L A N A T I Osa tuae certam perniciem ictibus asserunt. Tanquam puto J Ait, Deum beneuolenistia sua tanquam sic tofirmissimo protegere uiros bounos , ac pios, illosi; incolumes construare' ab omnibus telis , ET inpidiis inimicorum.

. ARGUMENTUM PSAL. VI. Existimant Dauidem fecisse hos uersius, cum in morbum, grauissimas calamitates incidisset obstuprum Bersabeae illatum maritum eius crudeli ter interemptlim. . Victori in Nestori super Semlaiise , Psalmus Dauid VI. Domine ne in iurore tuo arravi me, nive in ira tua corripias me. lMiserere mei Domine, quoniam infirmκs sium rsana me Domine , quoniam conturbata sunt ossa

Et anima mea turbata est ualde, sed tu Domine

Conuertere Domine,'eripe animam 'meam ,

saluum me fac pruter misiericordiam tuam . Quoniam non est in morte qui memor sit tui, in in emo autem quis confitebitur tibi e Laboraxi in gemitu meo, lauabo per singulas noα Etes lectum meum, lacrimis meis stratum meum riurabo. caligandi prae amaritudine oculus melis, inuetera

30쪽

IN LIB. PSALMORUM. lorauit propter omnes inimicos meos. Disiecte a me omnes, qui operamini inlapiitatem, quoniam exaudivit Dominus uocem fetus mei, Exaudivit Dominlis deprecationem meam , Dorminus orationem meam suscepit. Erubescunt, conturbentur uehementer omnes inimici mes , conuertantκr , o erubescant valde ueo lociter ἄΕXΡLANATIO. Domine ne in furore Orat Deu ne niamis iracunde secum agat, neue ad sicelus, quod commisierat, uindicandum acerbitatem adhibeat, sed pariternam seueritatem.

Sed tu Domine usquequo ρ Quandiu inquit ) exercebis iram in pupplicem tuum s quinque differes curationem animi, corporis mes fConuertere Domine Id est auertisti fa,ciem tum a me propter scelera, o Dotia mea ,

nunc quaeso tandem placatus oculos tuos ad me condiuerte, quando animus meus humilis , π moerens totus ad te conuersius est.

Quoniam non est in morte I Propterea inquit sttaeo, quamprimum a te sanari animam meam, quoniam certo scio, nullam esse reliquam

stem curationis , si vita excedens mecum feram uul. nera delicitorum. Scio inquam Domine, hominem sic morientem una clim Aita perdere o ilii memorariam , er confrendi peccati sui facultatem, quod si an imus illius uel tui recordetur , uel peccata sua con