장음표시 사용
611쪽
MENSIS DECEMBR' A MDCLXXXIV. 3 i
teris tanto praeclarius mereatur, quanto maiori illis solent esse detrimento, quorum pravum detrahendi studium id agit, ut quacunque ratione Scriptores Classicos erudito seculo snspectos reddat, primam que adeo dicendi regiit.im corruptam non alio, ut opinamur, con-slio, quam ut ipsi, deturbatis, tanquam senibus aliquibus depontanis degradu suo veteribus Sapientibus, quos tot ariteactorum seculorum autoritas comprobavit, tot doctissimorum virorum judicium confirniavit, vacuam eorum possessionem occupent. Quanto rectius&fecat,d praecepit Autor disertissimus neamur nonnunquam, inquiens, Veterum Autorum sententias odorestis ocudorum nostrorum Indem, adversus Dialet Iices re Grammatices nosrae dubia, ita ut vel nullos in ιssis errores,velpulchros esse ostendamus potius velut virtutes imperfectas veneremur, quam tit titia damnemus Quanto sapientius Quintilianus Modese 2 circumspecto judicio de magnis Autoribu pronunciandum es die quodplexumqtie accidit damnent quodnon int eligunt. Acsi necesse est in alteram errarepanem, omnia eorum is gent/ous lacere quam displicere mattierim. Neque judicii leve argumentum statuas, quod nitidum adeo, ae pros in dioris doctrinae plenum opus Ilustri SECKENDORFIO interibendum duxerit. Siqui. dem is omnes, qua est animi solertia, hujus argumenti recessus, omneque Scriptorum genus jamdudum se excussit, eaque judicandi dexteritate xacrimonia pollet, ut eui totum ejus rei arbitrium potuisset solicius per iti, neminem videamus.
Eo autem ordine in delenda Patavinitatis nota vir do illus versatur, ut alienas de hoc vitii genere sententias probe exanainet antein remo Veat, quam quid de ejus qualitate rigine,& veritate sibi videa tu exponit. Cum enim Patavinitatem Historico impactam alius de Pompejanarum partium studio nonnulli de Gallicae nationis odio; vicissim alii de patriarum laudum affectatitne, quasi Patavinorun ires gestas aliorum rebus adeo praetillisset Livius quidam de Orthographi. pq regrinitate, &sbe quase, v. g. pro quasi scribend rationes interpretarentur neque des, erint qui in pronunciatione verborum incondita, vel in sermonis etiam ubertate&abundantia, vel inornatu nimio,vel denique in grandi dictionis charactere,quaerendum id scom' LMRti putaverunt opiniones singula tum Autoribus suis sub censu- m licet non uno in loco, vocat,& rationibus idoneis redarguit, ex Cec 3 anti-
612쪽
antiquitate 8c historia depromtis Quo impedimentorum genere
sublat ad rem ipsam propriamque sentetulam explicandam accedit propius, desin oratione ac dictione ipsa vitium hoc positum a Pollio ne fuisse statuit, motus Quintiliani locis, quae capite quarto curatius expenduntur, descripta insimul ingenii asperitate supercilio, nec non invidia mele dicentia in obtrectandi studio, quibus morosus hic aequalium suorum censor iam nec Ciceroni, nec Sallustio,nec Virgilio, nec Attejo pepercit laborasse, virtutesque suas obnubilasse legitur ' Non paucos porro in scenam ubi produxisset. Benium, Stur-mium, Picum, Bibliandrum Rhodiginum quoque Erasmum , Li-psium, desalios, autoritate Pollionis ad sinistra de Livii latinitate judi. cia abreptos, ostendissetque, occasionem huic convitio illam potissi.
mumdedisse sermonis discrepantiam quae notata olim Romanos inter& Oppidanos fierat in quonam Urbanitas Peregrinitas Latinae Linguae consistat maxime, quisve proprius d nativus utriusque color in genere sit, disquirendum sibi sumit Lingua igitur Latina cer. iis qui biisdam characterismis in priscam, Latinam,Romanam , desinae tam distincta, docet Urbanae dictionis virtutes esse, quod persipicia depura, quod morata, quod simplex seu nuda&sine fuco rem declarans, citra ambages, circuitiones; quod suavis, quod arguta seu urbano sale conspersa sit, quodque apta verborum collocatione d concinnitate gaudeat .Quas virtutes capite sexto desseptimo ita persequitur,ut Romani urbanique sermonis inde genius intelligatur facile, nec non Latinae& Graecae linguae parallelismus Pelasgos quippe primos Italiae colonos
habitos fuisse, urbanitatemque a termone Attico transIatam iri Romanum. Peregrnitatem e diveO postquam laudabilem a vitiosa, de hanc a rusticitate, accuratis limitibus distinxit ex virtutum illarum defectu& vitiis contrariis aestimandam e provinciis partim Hispania, Gallia, Africari in 'uibus Lingua Latina prae caeteris floruerit; partim e municipiis Italiaevi Latii in Romanam linguam irrepsisse,remi
non parum promovente coloniarum deductione, donatione Civit iis, luxu item, in provinciae fast idio, quinin ignavia Romanorum,.quod nonadvertentibus obrepere peregrinitas Pleat, cum a consue tudine&autoritate Latinae linguae, significatione phrasi inepta jum ictura discedimus . Urbanitatem interim non ita statuit intra uriremitivam compingendam, ut nulla ex ipsa peregrinitas oriri potvorat
613쪽
aiecit provinciri in universiain abjussiuandam,ui.i, afuerint utiliis, ala issos urbanos urbanitate vimerent i cum vel inter recentiores sint, qui sola Autorum lectione eo profecerint, ut certare vel cum an liquis postat. Imo Provinciales pili re quod inductione eflectum& declaratum habescam duodςcimo, eloquentiaiaurianorumtuit, quam Romani Et illa quidem de autore huius reprehensionis, & occasione hae nus de ejus autem veritate&fiuulamento quid statuat Autor, ex his non obscure intelligitur GLMque concludit irae aliquid nuga- rarium, in quo in Patavinitas consi is vel od rius duxerim, me
a uacalumma est, non exret,iniate, sedaristini erismriduinosii .miani profecta ui sinos, si in Livio omittunt, ullo nos udi ut a pura latinitate abii rentes damnare posse negat, quod 'inis ciceronemultassi sularia curiant,non temere,ves eo solum nomine, quodapud alios nonlegantur,rejiciemis περ μ σολο aeserinonis ubertatem vitio Lirianae orationi ut vertat, tantum abest,ut silmmam ejus virtutem interpretetur, quod ejus conditionis illa sit at . que indolis, ut styli historici virtutibus, brevitati &celeritati, ne pi quam deroget. Grande diceridi genus in Liviosi fuerit, idipsum ornari voluisse,in requitivisse augusti majestatem argumenti in quo Iabor Livii sit versatus Dissicultate tandem censurarum in hoc argumenti genere demonstrata, brevem eorum, quae de Patavinitate Livii dicta sunt, οἰναγιες α λήωσιν instituit, modestiam censeribus Λ torum veterum continendat,nec selo Pollione, sed omni etiam resibo censem turba sertiorem Livii esse gloriam eon ludit. exuuisitae rerimarum rerum, quam liber passim uen
tibus ossio, pias .m excerptumhielisi visi ob aruditiam
vid iurei estis,quo i,quae ex opereLivii desiderantur,Decadum, cuperii arum spem no plane autumat evanuisse. Quinimo esse. a xenum xii thesauris hane rei literariae insignem amaram potuisse, sarciri, exemplo ostenditur eodicis integri, delati olim e Bibliotheca DAnthemensi Bremam. De quo testimonium fide non indignum
producit ex MSCto Chronico Bremensa, ad verbum a se ex vernacula Saxonum, qua consignatum ligebatur, sic redditum δ expressum ris nocIII XX Hrensuum ollis D. M. tmu Gronning remens,
614쪽
M Totiatur scrupulus deroaldum hunc Philippieta filium subliciu on o iam qui Bononiae humaniores literas est prosessus; id quod E- Gyraldi, Pauli Iovii, pier Valariani stabiliturauioritve 'id Norviegicum huncce codicem cum Seotico, quem regusira b rem εἶlοῦ, in Hionam Hebridum Lorcadum unam teste Io- o&ezoActis nostris anni praecedentis p. 86,secum detulit,eundem esse inde suadetur ab Autore, quod perpetuae Nomagiae Regum cum seoli, Ruibus de Orcadum & Hebridum insularum dominioserintli Eru au dum Christianus I Rex Daniae Nor sim Iacob III,
Lotiae si eas cum filia in dotem dederit, eoque non' Omnino v c edibile, inter has turbas bellicas, alienato praesertim loci dominio.
delatum in No regiam suisse dicti codicis ς pi m
MSCtorum codicum fortunam variam ponit ob oculos, eamque av lissimorum saepe Scriptorum fatis minime diversam Commenda ur
comparabilis eorundem thesaurus, in manibus haerem exsellanti simi viri Marquardi Gudii accessione non exigua nup
cloe Ferdinando, Monasteriens Episcopo, cum amplissimo legatio. ms munere apud illum lingeretur vir laudatus, nec digniorem eorunisi posse V heredem inve iret Alio loc quoi quantis viris error imposuerit publicus de monumento ossibus, quae Liviana credebantur, Patavii repertis, eo commemorat studio, ut Inscriptionem Patavinam, qua natus ille, corrigat, veratque lectioni, dem Gudio, restituat. Caussas, cur multae ex antiqui in vocibus in usu esse deserint, mira solertia indagasse laudat Chrinianum Daumium in libro de eatis, amis,rum Linguae Latinae acta cum ejindeinqueviri beneficio nos aliquando restitutas Latinitatis. verasae genuinas radices esse habituros.
615쪽
. In evolvendis, quae suavitatem sermoni conciliant, dum occupatur, de translatorum difforentia, & delectu inprimis, non contetmnen da monuit. Notata enim Grammaticorum in translationibus colligendis negligentia,colle stionem earum cum Robortelli consilio sua. δet,ltim laudabili P. Mosellani nostri exemplo Metaphorarum is, ut autor Melchior est Adami in illius vita, observantissimus bit, earumq;e Cicerone desaliis probatissimis Scriptoribus collectarum magnum acervum instar adagiorum Erasimi editurus erat, si annos aliquot supervixisset. Cujus jactura operis nobis deploranda cumprimis. De ipso interim Metaphorarum usi sic sentitio rhofius: riemadmo-ὰum si loco adhibitae vehementer ornant oratioAem, ita nihil magis orationem corrumpit sistraraesint repugnante usu G autoritate exmgenii libidinei lascivia confictae. Omnia enim pene Ibli vitia ab harum pravo supendens, neque alio magis h.tra Ierismo Romani sermonis corruptela, quam in nascitur. Id quod non judicio tantum Quintiliani, Robortelli, Scaligeriri Gratuit; sed ipsius etiam Flori, Petronii, Baudii exemplo confirmatur. Optimas urbanitatis custodes esse feminas, Ciceronis consessione 6 testimonio docetur. Accuratius denique urbanae oppidanae dictionis diu sitatem indagare. ejusque imaginem quasi quandam suis usurpare oculis volentem. intueri hodiernam Gallicam jubet, qualem Lutetiae Parisiorum homines loquuntur elegantiores,eamque cum provincialium sermone conis tendere: vel ex Italorum etiam idiomate, Romanum cum Florentino. Alia quaecum antiquitati, Romanae aeque ac Graecae, tum rerum Hispanicarum , Gallicarum, atalicarim notitiae plurimum accendunt lucis, judicium de Scriptori biis cujuscunque generis ac aetatis acuunt, discernere Linguarum idiotismos docent, politiorisque literaturae studio excitando, augendo, ornando apprime serviunt, nos nunc
mittimus, quibus nihil est optatius, quam ut vitam & vires integras Clarissimo Autori sufficiat porro divina benignitas, quo par ille sit, caeteris, quae publico destinavit, quorumve spem aliquam Lectori haec Dissertatio ostendit, Acroamaticis suis, Poeticis, nccnon dePura Di-Ztione tractatui, in Iricem aliquando producendis
616쪽
iurara magnetisa declinationem , exposito inmerii
scaruH. Excerpta ex Ephemeridibus Parisiensibus Aia. s. ibis. propositum D n. Sturmii a Te optime cEphem. XX expli Ἀ- tum, de invenienda acus magneticae declinatione, quodamno adiuvem, mitto Tibi scriptum , quod 3 Iulii 68ι Regiae Academiae scientiarum risisolubili, in quo novam rationem accuratissimo definiendi lamedeclinationem declaravi, imo ipsus vovet inalbonis invest Mn modum docui, Queri uas parum observata si si, nec minori tamen abesse mutatiori, quam declinatio, vi Mur. scriptum illud his verbis conceptum est. Cum observationes,quae exactius cmajori eum diligentia fiunt, certissimae sint,ac ad veritatem proxime accedant, dubium non est,in
strumenta de machinas, quarum beneficio hanc determinationem oractam nanciscimur, optimasin utilissimas esse. Acus Magnetica elegantissimorum inventorum unum est, sive ad navigationem respxci as, sive plurimos usus, quibus in terra applicatur , consideres in tenus tamen, deficientibus idoneis instrumentis, non satis accurat observata fuit ejus eum declinatio, tum inclinatio. .
cuit vi, si acus magnetica testicorios ineratur, niaxtremitatum, quanu Atilissiman esse, &in mucro miportet, secum oculinulam Amata, bombycinuinluisse hae ratione inintino quamnquc mutationes a s magneticae commode obser siquid in extimi es elescopium inlineariclis nationis vesanesinationis Magneticae postum, asse collineaturam ad
jςctum quodpiam, quod exacte filo notatum, omnes acus mur tiones, etiam minimas, pateficiet. Nam si acus variaverit ad crassistem fili bombycini, quod communiter centesima vigesima pars est lini iat, jum ex opposito fili locetur, objectum notatum non amplius per Vitrum apparebit, sed aliud oculis obveniet, tanto magis a priori distam, quanto longius objecta distabunt a telescopio Experime
617쪽
MENSIS DECEMBRIS A. MDCLXXXIV.
Inventum hoc perfectius reddi, accommodarique poterit longitudinibus cognoscendis , altitudini poli citra opem Solis Ac stellarum investigandae, ut Chartae Topogranicae an Geometria Praetica
Uain. mutemidei meditata cliniciarissimo Sturmis communia cassemus, isi pro fervido suo in haec tali Iudio quamprimi per alia
munia integrumfuit, rem accurata trutariae subjecit, , diligenti exam ne compertapublicoster nos impertire non dubitavit quae cum laudisti Vi.
riselertiam ecacumen singulare tepentur, invento, huic momentu asse. rant eximium, Curioso Dictori omnino exhibenda duximusta vero isdPlacuerunt primo statim adipectu Haute seu illei cogitata devariationiblis declinationis .inclinationis magneticae praecisius ob servandis. Sed uti sum in approbandis penitus ejusmodi speculationibus, quae usum egregium in praxi pollicentur, paulo meticulosior, edoctiis quippe non semel, immane quantum saepe dissentire, Theoriam aliquam operis mente concepti,4 opus ipsum postea sub manibus enatum non ausus sum de hoc invento meam ante pronuntiare sententiam, quam rem ipsam aggressus,4 in aetum id deduci haut dissiculter,in eam quam pollicetur utilitatem expe stari in dubie pos.se, facto ipso fuissem expertus. Primum igitur ex telesco. undecim pedes longo, ac tribus ocularibus instructo, posteriora duo removi; id parum in hoc negotio curans, quod uno solo inversa esset exhibiturum omnia; intra ligneum annulum, qui secundo locum praebuerat oculari, per medium exacte quaesitum, e summo deorsum extendi flumbombycinum subtilissimum, utrinque paucula cera firmatum intra
tertii ocularis loculum autem acum orichaleeana erexi, acumine suo paulo ultra annuli centrum protensam, ita ut imposito ipsi acus magneticae medio pileolo,ejus longitudo cum orbiculi axe quam proxime coincideret. Sic libratam acum quinque pollice Rhintandicos longam adductis tubis chartaceis,altera cuspide septentrionali quam pro xime admovi filo bombycino ut vix latum hilum abesset,&moveri tamen libere ultro citroque posset. His ita constitutis, admovi porro decenter oculare primum in anteriore tubo,c nec filumis acus cuspidem distincte esareque cernerema tandemque objectivo quoque ad debitam cum hoc oculari distantiam redueto, direxi elesco. pium ex aedium superiore contignatione meridiem versus in saxum . .. D dd i
618쪽
aliquod'nadeatinii ibi forte in medio semita cujusdam pro viat rum requie positum,' postquam ita collineassem , ut filum bomby cinxim cum extimo sara angulo praecise coincideret acum magneticam oblemavi tantulum a filo declinasse dextrorsini oecidentem ver.
ius. Conversi itaque telescopi parte ameridie semier in eandem plagam occidentalon, doneeacus cuspide sua direm in filum pii tensi cerneretur, timoxolmitu in aliquod objec tam notabile pone hoc idem illum defixo occurrebat autem frutex lupulis' OG in . proximus, d saxum prius visum e conspectu se penitus protii ues reo observabam deinde magnam inter hoc signum posterius disiaum, inlud prius, aut lineas ad utrumque directis, intercapedimem extant la acus translatione obortam. 'Certum igitur jam erat, si telescopiosi pra lineam meridianam exaetissime protenso in objei horitio dam immobili, v.g. rupe quadam aut muro&c locus notaretur a Mobombycino praecise ostensius, postmodum acu interea in hanc aut illam partem declinante, ese- scopium converteretur, donee illius cuspis filo praedicto immineret,
ς- relescopi positu aliud signum immobilestatueretur posthaei mihin an quani , , in se vix sensibilem murisibi, iniri inhia uis
natione e-tingentem, iterato eodem loco de ianuam priorum in. rum notarum experimento, valde sensibilem si tam id quod hoe totum est, quod volebat Hautenuillius. sed in nune plus ultra progrediendumratus,de eo cogitandum putavi, quo pacto laiidab
lis hujus inventi ope tum variationis ejusmodi, tum ipsius declinati O-nis mensura in gradibus& minutis exacte determinari possit. Huic Vero rei tentandae cum ante omnia meridianam lineam praerequiri constaret, inuident in loco patulo designatam , amandato in am piamini landit planitiem suburbanam studioso quopiam institini nostri haud ignari, ego ui observatorio nostro quadrantis Aramuthalisar ridioris ope Solis altitudinem meridianam ex Tabulis prius co at mEimns , hae obtenta signum eminus dabam, ut lineam umbrin
sam perpendio, ibi suonso longiore projectam, os si tim notare loquoriquidem, etsi paulo intilicius, a, ipso praestituti
fuerat causabatur enim intervalli magninidinem, quo signum op datiam satis distincte certoque percipere non potuerit ac preta huncipsum modum lineae meridianae inveniendae non .ὸ- ω