장음표시 사용
601쪽
migis esse vivas. quodcuniis emplis aliis, tum des ne ii ne
amorisAEneae&Didiis clarum redditiir Homero interim in ore verbonim esse copiam,ut inventiones longe foecundiores atque opulentiores; vii amo hoc observatur insimul,Homero non ii tegram inventionis deberi laudem, quin desei a multis oeconomiam ct dispositionem utriusque operis eripi , sed quibus calculum suum
observator non adjicit. His ita dissertatis tandem Autor exordia poematum Homeri ac Virgilii inter se comparat, ostensoque, hac'tioque in parte palmam prae Homero reportare Virgilium, non praeterrem eos, qlli Homeriim unicum , ejusque magirificentiam aevo Omni prae Virgilio sunt admirati, salse petitiingit, neque idoneos eos agnoscit judices,ut qui exteriora tantum cum Grammaticis admirati, virtutes
carminis Hic essentiales nunquam cognoverint. Tandem , ut tribus quali,erbis decidat, quid in toto hoc opusculo profiteatur, non inconcinne rem sic dividit Homerum plus haberemmii imaui
Post eximia caetera in orbem literarium merita , quibus hactenus in claruit, vir celeberrimus Christianus Hugenius prodit ab ipso tu culentum hoc siderum observandorum compendium , quod tanto
pluris Astrorum consilios aestimare omnino convenit, quanto quae hociisque in hanc rem prodita sunt ab aliis studii hujus subsidia, operae fuere dissicilioris, mimisque ad vota , vestatimem curios)
Postquam emmab inventis bospecillis in immensum crevit, uti visu in remotiora in entio , sic studium proferendi hujus artificit,usibus oculorum tam proficu nihilque post tot tani Huς accestiones jam superesse videbatur excogitandum, quam ratio , quasiab Ueniretur molestae versationi Toborum longiorum, mole sua citra hi nim nixiam minime emim verWalummis vita inradmo-
602쪽
dui a stabilium . ingratiun s. e Micem , unaque ingens illvili continuo illius objectu obsecrato ilius si aurei, se i luti bis iiij si retiosissimis Autor sustulit. ne porro iniri ii,
siderum scrutatomus incommodo esset, inventi adeo praeclari subrucatione Ecere annisus est. Rus autem in eo pom est minantu, duod citra tuborum usum telescopiorum quantaecunque magnitu- Au, lentes ad spectacula coelestia adhibere faciIlime, mas loqui:
temporis, operae illa sumi trium compendio doceat; eo quem Clarissimus
Loco patente desundique aperto malus b in terra ita cf mitur,ad perpendiculum erectus, nec multo infra telescopii, cui lentes quibus utendum ess,aptandae alia serent, longitudinem productus. Hujus, priusquam eritatur, latus inuni dolabra complanatur, atque ibi re
sulae binae assis tiremtosi parariis sesquipollice dist intes, is que eandem inicientes anterius paulo latiorem,qui a sumo malaad imum sere pertingat, reliquis tantum pedibus tribus vacuis p .lςrea in ipso mali cacumine, orbis alma in isto nitiara et iiii axem Hisbius, inque eum films ni ducitur dupla milli longitudine i s -- tudine minimi digiti dimidia. Utque eo ,s bris opus sit, ascendi possit, triangula lignea aequalibus spatiis dehuntur, quibus stat en-
is pedes insistant. Ita demum paratus malus erigitur, pρrte ea 3ua terra tegendus, illita pice, circundataque arena, quo minus putredi ne corrumpatur. Ulus inali elli ut lens major ejus opera in aliut tollatur quo usque opus est quod fit ho modo. Allerculus bipedalis ceu no latere ita inciditur, ut intra rana. lem,quern dillimuε, liberrime rit overi queat. Hujus medio affigitur Irachium e itidem ligneum, pedem unum a malo exstam , cujus iuextremo aliud sesquipedalera media item sui parte conjungitur sangulis utrumque vero horizonti paralicium emtiditur. Huic Danistabit riuolens imponitur, ea quadictimis ratione, atque ommnia sulam adducillitur iantali assertati exutiri si, ad si rem M. demonstratum; qui ab imo malo ad siminum adstendens, ac siiDemiaculum transiens inde descendit rursu, ac priusquam verra a tingat, in sui ipsius caput alterum innectitur. . Habet autem mi is
605쪽
MENSE DECEMBRIS A. MDCLXXX lv. Us
e 1 lente imposita eoque loco deligatum, ut ad summum malum pertingat,cum lens in imo consistit. Ita haec secillime ad eam quae quiritur altitudinem erigitur, is omisso fune sponte ibi suspensa' manet. Forma plumbi parte utraque in coni apicem desivit, ne obhaereat ad triangula quae per malum defixa diximus. Caeterum lens haec telescopi major collocatur aptaturque hoc modo. Primum in annulum seu cylindrum cavum, e serri bractea fabricatum ipsa includitur, longum digitos quaternos Huic cylindro, sive alieri potius in quem hic inseritur, bacillus pedalis I di-Nti crastitudine, extrua secus secundum latus assigitur, totus m a tem unam prominens. . Haec omnia globulo ameo mansistunt, vel-nia nucis magnitudine, qui bacillo cohaeret, inque subjeci', sui mo-
cliis cavo libertimc volvitur ita tamen ut excidere neqW- avum
partibus duabus constat, quae super pedicHlo tereti, cochlea junguntur adstringunturque sed ita ut globulum nihil prorsus premant. Lens igitur, cum bacillo sibi adfixo, hoc modo mobilis esticitur. Quae porro ut aequaliter librata tonsistat, pondus unius librae, circiter imi a bacillum appenditur, filo aeneo crassiore semipedali conjunctum
atque infixum. Cuius flexu facile ita pondus temperatur, ut centrum commune, suae lentisque gravitatis, una centro sphaerulae cori
veniat atque hoc pacto quocunque positu lens suspensa manear, Fiae laque levissimo moveatur. Qua in re potissima versatur invenlypars. Pede enim globuli in foramen transversi brachii, quod supra designavimus, immisso, duo autem vel plura ejtismo si --t, Ut in omnem caeli partem commode lens obverti possit fitina vel f iniculus tenuissimus Iu bacillo, sive caudae extremae illigatur pluricturus nempe lentem majorem cum ea quae ocus proxima ponitur, ac proinde suturi tele seopi longitudinem aequans , vel potius paulo excedens. Hinc,ubi sublata ad malum se erit ens, quocunque id filiam, manu leviter tractum, circumseretur, lentem una movebit eamque hoc modo ad astrum quodcunque rem opponet. Quod certe absque hoc libramento fieri non posset aeterum ut extento filo cauda seu baculus,quem lami adposuimus parallelus fiat , quod
omnino necesse est, infigitur parti ejus extrema stylus aereus I digiti longitudine, cui deorsum flexo donec cuspide sua tantundem au
606쪽
quod dixistis, aim nix. Cur autem stylo flexili hicutamur, post
ea dicetur. Jam vero de oculari lente explicandum, quomodo cum priorecomponatur quod multis verbis non indiget, siquidem eadem feret mnia, qtiae in majori lente, observanda sunt. Similiter enim tubo, seu cylindro brevio, haec quoque includitur item bacillo seu caudae, conjungitur quae porro globulum suum cui innitatur habet: Sed hujus loco axiculus transversus e adhiberi potest . Infra i tu silum vero pondus exiguum s rursus appenditur , quanto
opus et adiciendum libramentum. Porro capulus ulci,ulumve axiculi si serens, minu observatoris apprehendi bacillucve sus lentem, risiorem sublime positam, directus est, si eidem, quod inde descenSi latus. Adducta vero manu, contentoquς leviter filo, parallelas inter se fieri lemes perspicuum est. At non eodem modo, bacilli hujus extrema pari filum adnectitur, ac superior ibit, qui lentemrnajorem dirigit; sed per seramen, trajectum , inde
verticillo e involvitur, cuiusmodi sunt quibus testudiniim chordas in tendunt qui verticillus medio bacillo latere fixus est. Hujus conversione, inter observandEm, fili longitudo producitur contrahiturve, dorlec intervallum ime lentem utramque ocillo spectatoris
exacte conveniat,postquam ant propcorum iuerat repertum quoqin secillimum. Caeterum, quo positi observator immotam detinere lentem sibi proximam, quod apprime nec elle est, fulcrum quoddam, praesto est e levi materia compaetum, duobus pedibus insilens, ac superiori
parte transversim habens baculum , cui brachia utraque , sive stantis live sidentis, innitantur, dum altera manu, quomodo diximus, limrem sustinet. Multoque expeditior est haec ratio, atque ad usum accomodatior, quam si tertius pessulam accedat, inque ipsum sens
ut vero noctu, atque in tenebris, stellae quaevis telescopis nostro facile reperiantur lumine utimuriaternae incluso, quale iam vi go notae sent, vitri convexi vel speculi opera longe lucem projicien te . Hujus radiis ad mali m lentemque in eo haerentem directis, ubi
circulus ipsi, continens conspectus fuerit facile eo transfertur visus
607쪽
MENSIS DECEMBRIS A. MDC LXXXIV. 61
utramque se spectandam praebeat. Ac sane multo citius hoc peragi TAa. XIII. tur, quam factum fuit hactenus telescopiis tubo instructis. deo ut hoc quoque nomine longe praestet nova haec observandi ratio. Lu nam vero contemplari volentibus, lucerna nihil opus est, quod ipsi astri luce lens conspici possit. Sed hic ob disci Lunaris amplitudinem l ne partem quampiam intuenti,ab alia parte lux , aliaque via viam per majorem lentem , ad ocultim accidathcirculus papyraceus lenti huic circumponitur, paulo majore quam dupla diametro, ad eum quotcrea Luna tegeretur. Quod nisi fiat, dilutiores apparent umbrae tractusque ii, qui caeteris obscuriores, in ejus globo conspici solent. Atque ita jam telescopii nostri aerii rationem omnem' apparatum explicuimus, non sane operosum; loque illo elut Ariadnaeo, unde
hacilenus inventus non erat, exitum reperimus.
Verentibus autem, ne subsidente filo, quod inter utramque lentem porrigitur, flexus ejus, utut exiguus, in magnis tamen Io autetoo pedum longitudinibus positum earum parallelum impediat primo levissimi fili bombycini pondus objicit, quod in pedes o semidrachmam non si peret, librasque septem appensas sustineat priusquam
rumpatur cujusque adeo sexus nec in hac nec multo maiori distantia quod calculo geometrico inito lapposito comprobat quie-
quam ossiciat, etsi nonnisi modica vi, dilabus tribusve libris atqui pollente trahatur utique cum parallelisimus lentium geometricus hie non requiratur. Deinde, ut omnem causandi locum praecidat, sequentem correctionem adhibet, qua quidem, una opera, omnem aliam lentis declinationem restituit. Nempe lente ut dictum est, librata atque ad oculi altitudinem defixa, filum caudae adnexum manu alte. ra capi eaque oculo admota, altera lucernam juxta teneri praeci pit Tum paulatim recedendo, extentumque filum producendo, observare jubet, an duplex flammae imago circa mediam lentem appareat, ab utraque nimirum superficie ejus reflexa. Id si contingat, ubi jam tota fili longitudo exierit, quanta nimirum futuro telescopio debetiar, indicio esse rectissime lentem ad oculum converti: Qv od si altera tantum flammae reflexio conspiciatur, male collocatam, si nevistra, P ejus pronunciat. Hic vero jam remedium adhibendum, ubi cognitiam fuerit, inquam partem lens declinet. Itylum enim aeneum extremae caudae adjectum, filumque innexum habentem, in partem
608쪽
andem paruniper flecteti lanci ac rursus, ut ante lucernae reflexi nenitentandam idque ita repetitis vicibus faciendum, quoad vita
que flamna illae imago ili unum convenire conspiciatur Tensione autem fili utendum mediocri, qualem supra dehiraverit, duarum aut tri . um librarum vim reserente, eique quatenus licet adsuescendum. Hoemodo correctam semel lentis politionem ad omnes observationes,
In magnis etiana putarao,aut amplius pedum intervallis,ubi vix tantum luministensa lucerna, etiam com ex vitro adiuta, - -
per possit, utab observatore cernatur idem lumen amplius m --dendum se, vesaucto lucerm Uychnio, vel adlubita lentelatiori, limusque convexa, quaelucem transmissam mimis offindat, lota usque proinde jaciantur. Quantiam porro ad mali hirudinem attineti rarim ritus m quidem modos suppetere posse vero statuto uno, allini v ra duplo altiorem juxta attolli, ac simul firmiorem reddi, transversis
fibulis utrumque conserendo. Ae firmissimam futuram compagem hujusmodi, si duci mali humiliores, cum tertio dupla altitudinis, binisternisve pedibus inter te dilient, triangulum dispositi , dicioque modo religati eaque ratione facile ad centiu pedum altitudinem
perveniri ad multo maiores vero, vel validi rimatorii ni ae trabium substructione utendo, vel ad turrim aut aedi hcuali loris anguluΠranis
rima ligna applicando cita ut nihil tamen obstet, quo minus, ab imo ad summum, lens primaria adducatur, per eontimium canali limiasten M sed &siperturrimi domus, imine misi maliam posi ut ibi adstetis is is cura demandati est, in Ginen iam demitremdamve lentem. Caeterum ut positum suum servaret ocularis lens, minus iue sileti teliscopicis observationibus citra dissicinatem hoc invento uti possent, uetarii loco Auior machinae exiguae descriptionem adis cit, qua niter bipedi supra memorato affixa id operae praestaret. In ea est is rhombus plieatilis ex aere, binis lateribus ad duplam longitudinem inseritis productis. Hunc rhombum transveriarii medio applicitum tenet cochlea ferreas, supposita aeris vel ferri particulagi ac Praeterea Drb lculo ex aere renui, leniter convexo, cujus prellu temul, M
609쪽
MENSIS DECEMBRIS A. MDCLXXXIV. in
ejus sitiperiore, axis seu columella prominet perpendiculariter insistens, longitudine sesqui pollicis. Cujus capite altero lamella mobialis adhaeret, 4 pollices longa dimidium lata i quae hic conspicin quit, quippe tacta capulo ligneo paris longitudinis cui conserti est. Huic demum capulo plano ac parte anteriori leviter inci , inseritur lamella altera aeneat, quae super axiculo mobili bacillum susttinet, cuni affixa oculari lente, tubulo suo inclusa. Ut autem rhominbus cum impolito onere aequaliter libretur super axes, adjiciuntur in
productis lateribus xtremis pondera paria h, quantis ad hoc opu est.
Quibus ita se habentibus, quo eunque perducta fuerit observan iis manu lens ocularis, capulod semper deorsum converso ibi sponte sua consistit atque ita, invento sidere, facile imperitior spectator in prioris locum succedit, eodemque fruitur spectaculo Facit enim fimiculus utramque lentem conjungens, ut positum suum fulcrum servet, spe statorem versus reclinans, etsi duobus tantum pedibus in
stat simulque fulcri pondere, eorumque quae ipsi imposita sunt,
idem iniculus intenditur adeo ut nihil aptius commodiusve hac unre optari queat.
Altitudo fulcri est pedum poli . Gravitas ejus librarum 2 L. Lentis ocularis, cum tubulo lacili' gravitas libra dimidia. om=bi chim ponderibus M librae 24 ab autore propterea adscripta, ut constructionem suam exrerientia comprobatam, eo facilius cuivi
Cum etiam observationibus exquisitioribus siderum minutio. rum lucem quandam tenuem ab aere ad oculum manantem , eamque non per lentem majorem advenientem, sed exonsecus circum latera praeterlabentem, officere deprehendisset excludendae huic importunae luculae, perforatam laminam opposuit, cujus interpositu pupilla Ociali, per tenebras alioqui late patens , aristaretur Et ne reducta hoc modo pupilla difficilius, accum tota patet, propositum sidus investigaretur, orbiculum illum perforatum, ac semipollicem latum, brachiolo quodam deitoidii, mobili flexi lique haerentem , ita tubuli fundo, per quem lens ocularis inspicitur, quique latiori ramine Pervius est conjungit, ut non prius, quam per hoc latius Dramen
sidus detectum sit, alierum illud angustius superinducatur. Vult
610쪽
autem diametri exigui hujus foraminis ad diametrum aperturae len. tis majoris eam rationem esse, quae est focorum utriusque distantiae ut telescopio ejusmodi aeque clare omnia cernantur,ac oculo libero aperto relicto imo latitudinem hanc duplicandam, vel paulo amplius augendam, quo facilior sit objecti inquisitio , diuturniorque spectus. Idem foramen vero lente oculari beneficio flexus in bra. chio delloide ad foci hujus lentis distantiam removet, ut tanto am plius spatium uno obtutu possit comprehendi. Denique diametrum circuli, lenti magnae circumpositi, quadragesimam quintam partem constituit longitudinis ipsius telescopii. Cumque circuli hujus objectu impeditior reddatur astri investigatio, bacillo lentis ocularis stylumni, perpendiculariter erectum, imponita, cujus apex tantum supra axem lentium attollitur, quanta est circuli hujus temidiameter ut oculo cum summo margine circuli iessa in una recta collocato, tumque apprehenso capulo cic mota lente oculari cum adjuncto bacillo, donec in eandem quoq; recham quadret extremum styliis, stella eadem visum in hoc situ ad tubulum ocula rem reserenti, per telescopium sese praebeat cor piciendam, aut ceris parum absit
DANIELI GEORGII MORGO EI DE PATAE.
grinitate Sermonis Latini uni verse
DE sermonis Roman qui Consulum, qui Patriciorum, qui Equi
tum erat, nitore quam urbanitatem dixere , docte graviterque disserere aetatis aureae Scriptores ab iniquis obire stantium censurisi Livium praesertim Historicorum Romanorum principem, ipsum E quitem , adversus Asinium pollionem Patavinitatis insimulantem acri ter defendere, sie ut in animo legentis suspicio impolitae dictionis nominima relinquatur, illustris non minus est ingenii, quam artis exquisitae. Quod cum miraesenti Seripto egregie , uti proposuera clarissimus Λutor praestiterit, non est dubium, quin de bovis sileai