장음표시 사용
131쪽
ALPIN. Q empsem, a nostris Sest mum, planta est unius Caulis, recti ,se ad unius cubiti altitudinem eXtollens, foliis densis ordinatis totum caulem vestientibus, s latro proximis, floribus albis parvis, a quibus sibi quae producuntur quadricollatae, parvae; semina flava, lini similia continent quae
gustui dulcia existunt; ex quibus oleum , quod Zeid tatb appellant illi, quod ad cibos in frequentissimo usu est, majorique
pretio, quam olivarum oleum ibi venditur. Folia, semina, ct oleum fere ejusdem facultatis esse experiuntur, quippe calidae temperatae, atque humidae ad secundum gradum acce- dentis , resolventis , & emollientis. Plantae decocto utuntur ad ophtalmias resolvendas, fomenti modo oculis adhibito ; atque ad tussim, anhelitusque dissicultatem, pleuritidem, peri- pneumoniam, S tumores duros scirrhosos ; mulieres pro uteri duritie infestiones, eX planta, seminibusque cum modico mellis paratas frequentant: eodem ad cutis Vitia utuntur, quippe ad furfures capitis, livoresque faciei, S nigrores ex sanguine congelato eXortos , calido fomenti modo saepe apposito; explanta S seminibus in aqua concoctis Cum modico mellis emplastra ad tumores scirrhosos, atque ad eXssiccatos nerVos parant, quibus utiliter semper uti solent: quae etiam ad combustas partes utiliter frequentant, non minus quam ad calidas inflammationes resolvendas, Vel suppurandas; decoctum etiam in clysteribus ad colicos dolores, & ad emolliendam alvum aD sectant. Mulieres ad movendas menstruas purgationes, decoctum ac infusum in aqua paratum pro secreto auxilio habent; neque sua spe hae, quibus prae crastitie sanguinis, Venarumque uteri obstructione menses non veniunt, fruitiantur. Seminis ad cibum usus est antiquatus apud omnes AEgypti accolas, pauci tamen est nutrimenti, sed alimentum unctuosum ac crassilmpraebet; ex quo, quamobrem ipsorum frequenti esse mulieres
impinguescant, facile deprehenditur; quae vero ipsarum corpora
132쪽
pora pinguefieri cupiant, semina a cortice mundata comedunt, plus pinguefacit oleum eX seminibus expressum, omniumque maxime faex olei tachine ab illis Vocata. Oleum faecemque ejus bibere, adhoc ut impinguescant, mulieres in balneis familiarissimum habent. Oleo etiam ad multa alia AEgγptii uti consueverunt, quippe ad cutis pustulas, asperitatem, ac omnem defaedationem ex humore melancholico concitatam, tum epoto, tum in cibis frequentato, vel ipso affectis partibus inunctis. Secretum apud quosdam auXilium est, ad cutis pruritus abolendos , ejus quatuor uncias multis diebus bibendam exhiberi; eo etiam illi utuntur, ad anhelitus difficultatem , pleuritim desperatam, in qua nihil exspuunt aegroti, atque ad peripneumoniam, nec non ad movendos menses, atque ad vehementes stomachi, intestinorum, uterique dolorum cri clatus demulcendos, intus, extraque praestito. GUILA D. Tibi gratias multas habeo, qui mihi hujusce plantae tot tantasque utilitates medicas ab ea gente compertas diΣeris, quas dignas auribus nostrorum quoque medicorum censeo, quando
non solis AEgyptiis haec manifesta fuerint, sed multi alii praeclarisisimi Medici eadem fere in posterum memoriae prodiderint, ut est Rassis, Avicenna, Haly, Serapio, atque alii. Sed nunc restat, ut plantae iconem spectemus, S an ea sit, quam
aliqui pinxerunt, qui in illa dubii ex Theophrasti lectione decepti videntur, hanc plantam Sempsem appellant. CAPUT XXXIII
ALPIN. Iulla planta AEgyptiis colocassia, quam illi Culcas
vocant, est magis nota, neque magis in usu, quando omnes radices hujus plantae injure coctas, atque aliis multis modis in cibis paratas assidue essitent. Non secusquam
nostri rapas; agri colocassiis pleni ibi spectantur, atque quod mirabilius videtur, nemo illorum aliquam ipsarum plantarum floribus, vel fructibus usquam proeditam vidit. Ego ex innu
135쪽
meris illis viventibus a me saepMnspectis , nullam unquam si Tentem videre aut cum aliquo fructu , vel aliquo caule, potui. Ex quo dubitandum videretur, eam plantam esse Graecorum fabam AEgγptiam; planta haec ibi spectatur foliis neniapharis, longioribus, ari proximis, sine caule , flore, atque friactu: e- jus radi X magna, crassa, chinae radicibus ssimilis cernitur , sa- pore subamaro acri cum aliqua viscositate , quae costa dulce-4cit, quotidie passim toto anni tempore per urbem innumerae radices venduntur, viliori pretio. Isinc sane multum semper. miratus sum, Dioscoridem, AEgyptiam fabam flores , atque frustus ferre, & eam item colocasi iam ese prodidisse. Quam Plantam quoque eo nomine AEgJptii nominant , quippe culcas. Quam nusquam floruisse, nullumque frustum dedisse neque Vi di , neque aliquem vidisse unquam audivi: cujus litem relinquo aliis libentissime dirimendam. Eam tum crudam ; tum CO--ctam libentissime Veneri indulgentes mandunt, tum qUiaJutant semen multum gignere tum libidinem praevalide moVe
De Loto AEgyptio Nuphar vocata.
ALPIN. D roximo de Colocassia cognito errore , hic alius 1 L nobis de Loto AEgyptio animadvertitur , quando haec planta plane eadem sit , quam nostri nympheam, atque Arabes Nuphar appellant. In toto quidem flumine Nilo' gyptia loca lambente nulla alia planta est inventa quae notas toti praeseserat, quam nymphea ipsa , quχ profecto planta similis est, ut de Loto affirmat Dioscorides: Colocassise , seu Fabae AEgyptiae , floremqtie fert album loquor de majori nymphea lilio valde similem , quam clarius expressit Theophrastus , qui dixit ; S sos candidus , liliis foliorum angustia prOXimus; Vere enim hic majoris n7mpheae flos est, qui Sole
136쪽
non modo in AEgypto, verum in multis Italiae locis in hae
planta observatur, maximeque in locis omnibus circum Venetias lacunosis vel palustribus. Valles siquidem Margherae, ae Mestri plurimas has plantas ferunt, in quibus quisque quod a Theophrasto, Dioscoride, atque aliis multis de Loto dicitur,
plane observare potest. Et quid Θ nonne etiam ex flore caput producitur , papaverum capitibus valde simile t in quo semina multa minuta, qualia vere milii existunt, continentur, radixque erassa est Z Non possum non vehementer admirari Theophrastum , Dioscoridemque, atque alios, qui omnes a nymphea, distinctissimis capitibus lotum AEgyptium sejunSerint,
quando utraque unum atque idem plane sit, ct mirandae ad Solem conversiones de Loto celebratae eaedem sint, quae in com- mimi nymphea ab omnibus animadvertitur. Ipsa enim occidente Sole florem claudit, deinde tota, cum soliis sub aqua occultatur, eoque Oriente, florem primo extra aquam demi tit, aperit, atque paulo post cum omnibus soliis supra ipsam assurgit. AEgyptii caules crudos cum suis capitibus per aestatis calores mandunt: subdulces enim sunt, atque humidi, admodumque refrigerant & humectant, quos appellant RaZelnil. GUILA D. Miror equidem non parum Plinii diligentiam, qui haec scripserit Lai. c. II. S I 8. si Mirum est quod praeter haec tra-- ditur. Sole occidente, papavera ea comprimi, S integi foliis. se Ad ortum autem aperiri donec maturescant, flosque , qui se est candidus, decidat. Hoc amplius in Euphrate tradunt, ,, & scapum ipsum, S forem vespera mergi usque in medias b, noctes, totumque abire in altum, ut ne dimissa qcidem ma-M nu possit inveniri. Verti deinde, pautatimque subrigi, &, ad exortum Solis emergere extra aquam ac florem pates se cere, atque etiamnum exsurgere ut plane a aqua absit alte.
Quando in communi, ut tu dixti, nymphea pone docum Mamghera appellatum, in stagnantibus aquis dulcibus, isthaec omnia plane observentur, atque prope Mestrita civitatem in omnibus illis convallibus. At Nympheae vel Loti AEgyptii medicos usus populis cognitos nunc prodeas. ALPIN. Utuntur floribus & soliis contusis ad omnes calidas insiammationes, atque
139쪽
qne etiam succo, prysertimque ad demulcendos dolores, a calida eausa obortos, laete atque oleo r aceo misto , eodemque itidem modo oleo, quod ex floribus parant ad calidos dolores, inflammationes, eXustiones, Ulcera, & dolores capitis in febricitantibus, vigiliis, tum exterius folia contusae applicant, tum ejus succo cum oleo S aceto stontem S tempora, illi nunt; ad conciliandum somnum syrupum ex eo paratum se quentant , atque tum seminum, tum radicis pulverem aegroτε cum ejus decocto exhibent. Usus radicis, seminumque si creti loco habetur apud multos , ad Gonorrhaeam, S in muli ribus ad album profluvium firmandum, S ad Do senteriam. Multi vero ab hujus plantae usu cavent, ejus loco alia sequentes., eo timore ne eiS Coeundi tum desiderium , tum vires min antur; apud eos etenim omneε compertum est usum seminum , atque radicis homines reddere ad Venerem valde frigidos, ac tardos. Hinc usum hunc multos ibi sanctos Heremitas se mi audio, ut facilius vitam caelibem dueere queant. Sed jam ad papyrum sermo a nobis convertendus es , quandis haec planta quoque in Nilo flumine nascatur. Verum quoniam Omnia de hae planta tum ad cognitionem, tum ad usum pertunentia te in Plinii capitis de papyro commentario quod Papyrum vocasti ) plane prosecutum filisse stio , paucis de ea mihi nunc agendum puto
gypti solo posita est m, ut Nilo flumine ad eam perlabente quod pene ipsam spacio quinquumillia passuum in mare mediterraneum evomit) largius ejus sis-lum inundetur, S ad libitum irrigetur. Hincque multo laetuora. atque amoenis ma, quam in toto AEgypto reperiantur prope hanc urbem, viridaria cassiis, limonibus, musis, vitibus con
140쪽
gypto nusquam reperiuntur) aqua fluminis decurrente plenis, distis icta spectantur. In illis itaque solstis quaepiam herba copiose provenit, aquae lenticulae palustris modo supernatans, sine caule , foliis Cynoglosii , brevioribus, latioribus, densioribus, durioribus, hirsutioribusque ac albidioribus, a quibus pro radicibus eXigua ac rara quaedam lanugo pendet. Quae platata majori sedo , vel semper vivo eit similis, Quam appellant Hayalem et Inaovi, quasi dixerint aquosum se dum. Nullo odore est reserta , eo eXcepto, quem ab aqua iuccipit; sapore tamen adstringenti, ac sicco linguam serit, non secus quam acacia faciat. Ad eadem ipsa mala ii utuntur , quibus plantaginem conducere compertum est. EX quo mulieres rusticae , quas BedOvi vocant , ad sistendam sanguinis eruptionem CX utero, atque aliis partibus, ejus decoctum, Vel succum, Vel pulverem per os quotidie ad drachmae pondus sumunt. Rustici quoque ad vulnera sananda foliis contussis superpositis utuntur, mirificeque ea sanant; eamque frigidam usque ad primum gradum, α siccam supra secundum illi esse arbitrantur. GUlLAND. Hanc plantam verum esse Stratiotem antiquorum existimo, de qua Dio .corides haec nobis prodiderat L.IV. c. ID 3. se StratioteS in aquis nais scens, aliquibus fluviatilis Stratiotes nuncupatur, AEgyptiis is Tibus, Magis AEluri fasguis. Aquis supernatat, & sine radice se ViUit, Unde Cognomen traXit. Herba sempervivo similis, iuis majora haberet folia, si Ad eademque mala, ad quae ea Egyptios nunc uti dixisti, praestare Dioscorides etiam scribit L.XXIV. c. I 8. Itaque nonerit dubitandum hanc herbam esse Stratiotem. Quod clarius Plinius de 'onstrasse hisce verbis etiam Visust est. si Ce- is lebratur autem es a Graecis Stratiotis, sed ea in AEgypto tanis tum , & inundatione Nili natitur, algoo similis , ni majora ha- is beret folia. I, ALPIN. Verum loqueris. Sed ad alia ransueu- dum est.