장음표시 사용
191쪽
nem nimirum litisvi sententiam per t. I. Cod eod. l. iudex Edere iud iunci. l. amplius. frenarat hab. Et sciebaturi olim contestatio litis affirmatione actoris&responsione rei eo animo facta, ut iudex cognosceret ac definiret litem Eius itaq; rei testimonium quorundam litigantes adhibebant compellando
illos hac phrasi, se sole quibus verbis sic sic utrinq; iudicium
accipere testabantur. Constat itaque contestari litem esse iudicium accipere Ad scopum auic propius accedendo explicandi huius actus i quadruplex est ratio. Prima ad definitione, secun cda ad diuisionem spectans tertia causam cocernit ciscientem, qua inuestigatur per quae S a quibus ea culiciatur postrema ad causam finalem, et seclum refertur. Definiunt Canon istar' Practici contestationem litis esse,principalis negoth apud competentem iudicem narratione factam, ad eamq; reiponsionem
sequutam per teXt. inc unico,ext. eod. illic ea perpetitionem in
iurepropositam situ contemtio at cui iungitur c dudu et ubi verba illa ad ungue repetuntur,ext. de electio .item L rem non no- .uam. g. patroni,illis verbi, Cum tis fuerit cotesatapois narrationem propositam, se contradictionem obiectam, &c. C. de iud necnon c.
lum. sicq definit Spec. in g. r.eod. tit Explicita est magis definitio Panormitant,asserentis litis contestatione osse fundamen gium iudich, per petitionem in iure propositam, & cogruam responsionem sequutam, animo cotestandae litis. Alioquin enim si in figurat iudiciisit processum, inanibus sumptibus, mole 'stiis litigantes vexantur Sola itaq; facti narratio litis cotestationem absq; pctitione in iure proposita non inducit, neq; etia responsio. Petitio autem,libelli alioquin dici solet conclusio, quae adeo in iudicio est necessaria, ut absq; calitem cotestari litigantes nequcant,ut copiose disserit Fclin. ind. c.vnico, eod. Curcnt
192쪽
r13 P Rocnssus IunxerARI , nant, factiq; narrationem eidem inserant iuncta petitione, qui rogent iudicem,ut aduersarium litem continari cogat assiim do vel negando. Quod si reus fecerit,ium demum positionibusu locus datur. Ad contestandam porro lite nulla est opust intem rogatione iudicis vel partis licet aliter senserit Hostiensis, verbo motus NARRATIONIS in l. I.C.eod.posito. Ita diuersum o seruat,exigit consuetudo forensis:qua quidem sat est,si narratio petilioq; fuerit proposita, responsioq; sequuta in scriptis. Et huc portinet textus, in Lit sine interrogatione fide interrog, tot act his verbiss ne interrogatione ius resfoderisse haeredem,pro isterrogato habetur. Interrogatum nonsolum traiore acciperedebe cns sedera aduersario.Sed nec utriusq; praesentia litigatis effadtem contestandam necessaria.Nam etsi contestatio dicatur liutis quasi mutua testatio, ex vidi energia vocabuli attamen rite dicuntur simul testari, si animum contestandi scriptis declar rint. Hoc enim modo lex fingit ambos praesentes esse, atq; -- bos loqui, quando utriusq; scripta interuenere, quae semperio qui censentur l. cum precum. C.dedi hera cau Adie fluis est mnitioni Abbatis , clausula,in iureproposita, quae inbuit extraludi cialem vel narrationem, vel responsionem, vel petitionem litis non inducere cotestationem .Postremo ductum animo cotesandi litem Ad cotestationem namq; litis inducenda animus respondentis, scientia sunt necessaria, ut infra exacte magis dicetur
193쪽
L ECUNDUM C pcvNDo huius actus articulo diuisio litiscontinetur con- testationis:qua, expressa una, talia verbiacita esse diuiditur a Illa expressis fit verbis vel negantibus vel affirmantibus ut probat l. 2. C. de iure propi.catum .dan. d.l. rem non nouam. 9.patroni &d eleganter. f. si quis post. E.de condic. indeb. Haec,t, cito alterius facti obiectu, vel cum iudex contestatam litem ducit. Vtraq; effectum porrigit vel adiudiciiingrcssum impedi mendum, vel ad iudicium constituendum. Nam etsi contestatio aliqua sit, i cuiusmodi est exceptionis peremptoriae Contesta 3tio: non tamen litis ea illico intelligitur contestatio: iuxta c. r.&a de litis contest. lib. si sicuti non positiones, responsiones ad easdem, litis inducere contestationem est rescriptum in d cap.
EPDira Bistotestatio Glnegando, velas mari, veldubitanda. i degatiae eontestimur litem aut pisciter actoris narrara negam Araui negariposita prout ponuntur; narrataprout narran uni nupserio orma accommodatior est illux. V infrensis huim prouincia vira formulam admittit. s mand quomodo contestitur quislitem. Dubitando quomodo. Certissimum verὸ sitis contemiasignum eia,sirestondeat rems id sum velli . t lioquin negatio melconfessio i prinudicio vixerunt, quodiu iam acceperit.. Non ob ante decisone Decretali.ro Mesepe cautiores reiprotesantur, si resondere quidem δήηρη animo contestinae litem.
194쪽
ra Veiam hae pretesationeiudisti hu prouine arum mouentur.
diuilitem comesaripos lat. TN TERTIO articulo de causa quo quaerituressiciente co-Imuni interpretum receptum est calculo, contestationem litis effici vel negando vel alfirmando vel dubitando ut probat
Specul hoc tit. . nunc dicamus qualiter. nec non Rob Mar. invit part Spec hoc tit. Negando contestatur reus litem, si vel simpliciter narrata actoris vera neget de qua forma loquitur Bart. ini. I. Cod eod. ini. si dubitetur. g. ita demum. ff.
de fideiusso aut sit quod utile ei magis est Musui forensi accommodatius dixerit, negare se posita prout ponuntur, viarrata prout narrantur, Veracsse, saluis iuribus. Effugiet, enim hac Contestatione temere negantium poenam cuius meminita. fin. f. de rei vindicat &l contra negantem Cod. adl. Aquit. cum similibus Bart. Cast., Ioan ab Imol in d. g. ita demum. Imol in i sed hoc ita. Edere iud Alex. in l. etiam. f. licet. E. Gl matrimo &das ini eum qui is de iureiurand Vsus fore
.sist huius prouinciae congruit hic iuri scripto. Negando enim vel simpliciter intentionem actoris, reus dicit, 34 Nn Meso:
sultius est tum quod se hoc pacto a temeritatis suspicione immunem reddat tum quod actorem adgrauius onus probandis adigat Sed&consessione reii conuenti, litis efficitur contestatio, uti omnibus communi suffragio placet, teste Bald in I si reuS. ff. de procur Card inclem saepe,quaest. 26. de verb sign. gloss . in d. c. dudum 2 exactius probante Felin in d. c. I. ext. eod. Confitendo seu affirmando consiletum est in huius prouinciae iudiciis inter litigantes iudicium accipi, si reus falcatur factum in actoris intentionc positum,excuset autem praeten dat,se iuste ac licite secuta ex quo efficitur status, quem iuridicialem
195쪽
LIBER I Eev NDVs. Ist Halem Rhetores appellant, quem sequitur probationis actus, qui reo conuento iniungitur Dubitando fiudicium accipi εtur, si respondeat reus credere se vel non credere narrata actoris vera esse teste Bald.in l.si debitor.ffide petit haered glossi in C.cum ad sedem,verb. credete,ext. de restit. spol Abb., Felin. accurate in d. c. i. Bald in l. 3. .quibus ad lib.procla.non licet.& in c. I.tit. si de seu vasal.ab ali. interpel fue Istiusinodi etiam est verbumst mo,teste glossin c.quosdam,ext.depraesumpt.
nec non verbum senoro dubitantem animum arguit, ut probat
l.quamquam. ffad Senatusconsuli. Vellei Bart in l.qui in est rius,ffde reg.tur idem in I. si quis inficiatus.ffdepositi.copiose magis Spec ing. i.hoc tit.Firmum tautem litis contestandae si-γgnum atq; indicium AEON Pileus esse tradidere, si sit a reor sponsio ea mente ac intentione facta, ut in causa fiat progressus: alioquin nullum vel negando vel confitendo inferri reo prae iudicium,ut iudicium accepisse dicatur, iuxta C.causam, Xt.de appeti. Non obest thuic dogmati, decisioni Decretalis, pro sui, exit de dol.4 contumaci in fin illic, utpote lite qua ingeritur contestata, contra illum procedrpotest, quasi contra contum cem ad sententiam definitivam in promptu siquidem cst sponsio, videri illic reum,qui ante in negotio procedere renuebat,a priore voluntate, respondendo simpliciter adactoris narrata, de quo a iudice fuerat interrogatus,recessisse,sitemq; contestatum fuisse. Atqui eam ob causam ' consultius est reo, Pro
animu expresse declaret, narrans respondendo iudici factum, protestando se idcitra praeiudicium ullum facere, ac nolle eo modo contestari litem, ita commode inducitur textus, de animo dc intentione loquens in c.petitio,cxl de procvr.ine 2.Te quiris,ext.de appeti. c. intelligentiam, extr deictb sign.c.humanae aures, 22.q. s.l.si pignus isde pign. actio illic, cum o an muου mihi retinendisit, ereconducenti nonsit animusposse nem ad
pscendi. Vsu forensit huius prouincia iudices parum mouen ritur hacprotestation quin ea no obsistente, in principali causi
196쪽
ις, κoegssus Iunici AR Itis cognoscant Cautit itaque sint causarum patroni, ne longius
Nitra terminos exceptionum prosiliant, sed potius ex mundo ac defendendo sese intra eos contineant. De his insulae a quiribus t litis fiat cotestatio,breui periodo concludim eos principales,eorum procuratores,&aduocatos, actorcs S synoecos, publicum patrocinium sulcipientes, contestari litem pollo: ut habetur in l. neq;.C.de proc.l.I. g. quibus. Equod cui utq; Vnimno uberius de his loquitur Specul. ins sequitur, h. tit Λ Tan-
.. Faustitis contemnon praecipuus est, ut causesatin aescopis cognsi ac sis iudicariposit.
Oglier, utposeam dilatoriae exceptione ropon nonpossint. Tertius, s interrumpat usucapionem. 'Martus, ut aduersarium in mora confisust. EEmtus, ut actionem perpetuet. 1 FFECTVs it postremo loco contestationis litis est praecia . puus, ut status causae eiusdem scilicet scopus, cognosci&lis iudicari possit; ut id ex praescripta definitione aperte magis a-2 nimaduertitur. Praescinduntur tinsuper contestatione litis exceptiones dilatoriae, ut in postremo iudicis praeparatoriiactu de exceptionum ordine disserendo uberrime tuit demonstratum 3 Hac praeterea interrumpitur sucapio, cum in mala fide aduersarium constituat.l.morataC.deici vend. l. sicut.ubi Bald.C. de praestri pr. 3 o. ann annotant perfecti as in i natu raliter Edci. sucapi Aduersarium quoque haec ipsa in mora constituit, ut respondit Alexand conL I. col. fin vol. 4. Nec non Mactior
197쪽
v x L eiurisiurandi lumnia de trione. C, p. II. De materia iuri ransside calumnia C A p. III. DetemporeMisiuriiurandopra fixo. CAin IIII. Deformis huiusiurisiurana. C, p. V. Duaestionescomplectens.
Euid dicatur ealumniafri. i Capita in hoc actu peraracunda. Euid iuramentum calumnia.. duo bonopublic sinductum, actis luatorum remimn
H Taciteramensoreseremitrio quomodo. CT, a de calumniae t sacramento, calumniam hic di-rcimus fieri, quando quis sciens doloq; iniuste agit aut e Lipit, qui iniuriistam agit, aut defendit si asserit AZo in sun ma. C. de iuvetur propi calum dan iuncta l. a. eiusdem tuu
198쪽
1ς Roc Essus IVDICIARIIL Huic actuit quinque ascribenda sunt membra Primo definitio huius sacrameti traditur. Secundo materia,circa quam hoa iusiurandum versatur Tertium ad temeus definiendum huic sacramento refertur. Quarto forma eiusde describitur. Quin, to quaestiunculae huic materiae subseruientes discutiuntur Iusi iubandum inprimi calumniae definimus esse, clim quis iurato promittit, se bona fide, & non animo Calumniae agere veli spondere, cuius habetur mentio in i inter cohaeredes. g.qui fa- miliae.ffiamsi hercise Adebautem l publico bono hoc inductum esse sacramentum constat, ut pactis priuatorum remitti nequeat: ut constituit Iustin m .in l. 2. f. sed quia veremur,illic, quia nonpro commodo priuatorumssero communi utilitate praesentem lege fuimuου minimeparitalesacramentum remissi sed omnimodo hoc ct abactore, se afugiente exigi, c. accedat l. i. illic, nisi prius, qui eas exposcit iuramentum de calumnia aestiterit, quodnon causa differendi huiusmodi alligationes proposiu C. de iureiur.prop. 3 calum.dan.Tacite tament hoc sacramentum remitti posse cu-cimus, scilicet, si nec iudex nec pars a litigante exegerit. Ita distinguitur & dubitatio huius articuli tolliturper textum in c. i. eod. tit. lib. 6.&ind.f. sed quia veremur.
n me i rurandum non in rem sedis animi sententiam olim fuit
uires occasionem dedit Prorago visio. Oli quidet Olummodo periurus erat, quiscien alsumdicebat. declaratursententiis Ciceronis o Euripidis. Hodie inremes. . Ex
199쪽
o Ex qua tem risdiuersitate contrariaν, qua videntur,leges reconciliare licet.
Porro iure,quo utimur uri urandi quadruplex es discrimen. AD obiectum seu materiam' huius sacramenti indagan-I dum secundo loco stiendum, vetustioreRomanorum seculo quodvis iusiurandum no in re ipsa, sed in credulitate animique hominum sententia positum, neq; in rem, sed ex animi sententia conceptum fuisse. Cui occasionemn quidem Prota-2gorae opinio praebuit, existimantis nihil vero esse consonu, nisi quod qui ' sentiretac crederet veru esse. Vti videre licet apud
M. Cicer lib. . de finib.bon.&mal.& Tuscul.quaest.lib. I. nec non quaest.academ lib. 4. Ex quo demum constitutum aut receptum fuerat iusiurandu exanimi sentcntia, quod hic calumniae sacramentu vocamus.) Namq; olim periurus non esti sciebatur, qui falsum diceret, sed clauin animi sui sententia, &quia crederet falsum id esse,falsum promitteret, periviij crimesubibat. Sic intelligi debet quod scribit M. Cicero 3 officio. rum lib. quodita sinquiens jurarum e vimens cocipereis rivortere,isseruandum. Avienim verbis au lingua selum iurarat I vi ore mihidebere Iim o hoc ita esse mente minimeturasse videbatur. Et paulo post, non ent alsiurareperiurium est, quod ex animi uisententia iurauerusicut verbis morensro,idnoscereperiurium es. State enim Euripides: Lingua iuraui, mentem iniuratam ra. At se mula illatantea solennis, posterioribus iureconsultoru&Im speratorum temporibus sublata est & ratio demumhabita iurisiurandi, quod in rem concipitur, cuius olim nullus fuerat usus. l.iusiurandum&adpecunias.f. I.cumibiIraditis.fide iureiur. Quae cum ita sint ituraque videntur e diametro pugnantia,ni cmirum l.Marcellus.*.I.fide act rer amo.Lvideamus. g. l. fide indit. iura. l. 2.&s.ffide iur.&ίψ.ignor.l.delata. C.de reb cred. Miur.quq iusiurandu fieri de facto alieno prohibent.cum l. h. g. quod obseruari,C.eod.quq tutores,curatores,& alios reru alie-
200쪽
narum administratores de facto alieno iurare permittunt sie eommode conciliari poterunt. Nam iura illa respiciunt ius u- randum, quod ex cdicto praetoris in rem coceptum est, quo inquam de re sua tantum, non autem dc alieno facto iurare quisquam poterat:quibus docogruit responsum Pauli lib. 2. recepi. sent.at constitutio Iustin.ind.g.quod obseruari, .secundς hoc tit. nccnsidia. I. spicit vcstigia antiquarullius iurisiurandi se mulae, exanimisu sententia, quod calumniae sacramentum dicitur, quo sane quis de alieno facto iurare non prohibetur. Non enim quis factum ita esse vel non esse, sed se crodere ita rem se habere iurat. At vero dc alienis rebus siue sic sint, siue n6,fidem nostram ctiam iureiurando praestito accommodare licet. Hoc modo interpretando c.' ait de conton. inter dom. kfidei de inuest.seud. in seu.distinctione decidimus adhibita. Hodierno. iure t quadruplicis fit iurisiurandi discrimen iurisiurandi irerem,iuramenti malici .d. ymniae secramenti di de veritate dicenda ut videre est apud Specul in .est autem praestandum, . hoc titulo.
i TERTIVs locus huius actus ad tempus lacramento huie I praefixum criinci quo decidimus, calumniae sacramentum rogulariter post contestatam litem Communis iuris dispo- , sitione praestari ponere, quamuis pnonnunquam Manteiudicium