장음표시 사용
161쪽
3 diuversenamiud taressiciunt prima estpraesiripti rei
uando haec opponenda. Altera recuseti iudicιν, est sui rasis. Deillius Musis. Esse ου. I Exceptis declinatoria Aesona litigantium resticis generali nomine appentur legis Hispersona.. exempla.r Excepti aduer procurasorem iaciturno ratoris,Muiusmo-- Declinatoria eausam ressisienses, qua aduersuael bet vela
arem opponitur. a miliaremissue. Deexceptionependentia litis.
Is Dilatori olutionis..1 Eius exempti.
DILATO Ri ae subdiuiduntur indeclinatorias iudicθα
declinatorias solutionis a gloss. ind. cap.exceptionum,&Speculat ing. I. numercis eodem tit. Illae in tres subdiuidum turi quoque species. Prima pei nam respicit iudicis: secun-2da personam litigantisci tertia causam me singulis his erit agendum ordine. Appellatur priman harum aut praeseri sptio seri, seu fori declinatoria, & incompetentiae Hulitati, ausrecusatio sudicis. Sed haec non ante opponi potest quam si seri praescriptio cesset. Nam ante omnia de potestate&iurisdictione iudicis quaerendum est, qualis east ,, quousque vires suas extendat ius ne dicere aduersus conuentum reum,& iurisdictionem vel ordinariam vel demandatam exercere iudex possit Frustra enim de iudicispersona viderentur com a
162쪽
i13 Roc Ess V IUDICIARII tendere parte I, an suspicionis aut iniquitatis nomine male audiat, si facultate iurisdicundi vel iudicandi destitutus sit. Huc pertinent Iurisconsultorum responsa in l.qui nequcissi de iudic. in .fin Ede iurisdict. Onan iudic in i .cum unus. g.is qui, T dc bon auth iud.possid.& huc commode applicatur regula: actorem forum rei conuenti sequi oportere, tradita inL, i in criminali l. fin. C. ubi in rem act. ωuipra in pra ludiis huius tractatus Post hanc recusationis exceptio eΠectum t acquirit. Haec suspecto apponitur iudici. Idcirco definitur recusatio esse a iurisdictione iudicis declinatio per exccptionem suspicionis oppositam. Recusati iudicis ordinarij meminit c. licet,infin .iu hic consules isseisia tanquams lecti recusentur,ext.defor.comp. accedati de utroque . q. s. Delegati iudicis recusati meminit 6 c. Postremo ext de appeti Causarum propter quasi iudex uti suspectus recusari potest, quindecim refert Tancret in praxi. Nos autem, suspicionem potissimum prouenire aut odio a fauore aut metu, asserimus ut patet ex noueli. Iustiniani 86. mpraesides quiinterpenntu alligata audire disserunt, compeliantur id facere ab episcopis. l. fin. C.de iud.l.apertissimi C. eod.tit. c. suspicionis,ext. de officio dcleg. Nec immerito uti suspectius recusatur iudex, qui simili ex causa controuersiam in alio tribunali agitat.c. causam quae inter, exi.de iud.c.causam quae inter kibi glossext.de ossic.deleg. Sic delegatus recusatur, quem litigator ipse nominatim petiita. obseruandum,&ibi Bart.fide iud Esifectus t recusationis praecipuus hic est, ut iusta legitimaque suspicionis ac recusationis caula probata, iudex facultate mcausa procedendi sit plane destitutus; discrimine tamen hic animatiuerso, quod inter recusatum iudicem ordinariu, delegatum elicit Specul. G.essectus,tit. de recusat.c c. si quis contra clericum, illic, ab episcopo es deputan , quipartes sibi mutuo consensu iudices compellit eligere, a quibus quicquid eri definitum, episcopali
solicitudin eruata lege, modis omnibuου compleatur extr.de ser co-pet. iuncto GPerueni II. q. I. Q. placuit M'. 6. Sicti nomia
163쪽
natim cauetur l. apertissimi. C. delud dum est, mee atem -- ponia iudice recuset partibus ad eligendos arbitros conuenire, drμbaudientia eorumsua iuraproponere: paulo post,nec itai partia binper ordinarium iudicem est omne ciuile auxilium imponente scilicet executore se arbitros eligere se adeo venire. Quae iuratacultatem ordinario iudici recusato aliquam adhuc attribuunt: iudici vero delegato facultatem omnem cogendi partes, ut eligant arbitros,Speculator prorsus denegat vigore textus in cap.
ext.de decim. isq; Gofredi opinionem contrariam hac in parte pluribus rationibus refellit. Diuersitatis quoque causam affertiancret. in sua praxi,de e flectu recusat. i. h. Declinatoria iudi ch personas i litigantium spectans,obiiciturpotussimum actori, greo,& procuratoribus eorudem Generali nomine hanc appetilat exceptionem legitimationis personae Robert Marant i . pari.Speculi,tit.de except.&plura eiusdem adducit exemplat, de pupillo,minore 1.annis,filiosam in potestate parentis constituto, sine assensu tutorum, curatorum, vel parentum agentiabus de procuratore item sine mandato,aut no legitimo dubi6ue&obscuro agente obiicitur&haec exceptio excommunicato ciuiliter vel ecclesiastice. c. dilecti filio. c. exceptionum. Vbi de hac copiosissime tractat Felin ext eod.c.prudentiam tuam. f.sexta nobis.ext.de ossic.deleg Exceptionem aduersiis i pro- Iocuratores nominat Paulus procuratoriam in i Mideo neque.ff. de ope.nou.nuncia.pluraque eam in capita secat Bart.ind.licet. Cod de Procur.nec non in I .causas digerit eandem Ioan Oudend in suo enchirid.excepi cui sunt annumerandae exceptiones declinatoriae,quae quibuscunque alieno nomine agentibus obiiciuntur: cuiusmodi sint tutores, curatores, oeconomi ecclesiarum,*ndici uniuersitatum,actores loco tutorum. Obstat
inquam haec iisdem exceptio, si non legitime in suis functionibus constitutos, ideoque temere ad agendum progressbs eos lauta appareat. Postremo declinatorian causam seu negotium II
164쪽
spectans controuersum comprehendit eam potisumum exemptionem, quae aduersus libellum vel actionem opponitur,quasi Issit ineptus, anceps, obscurus, incertus, actio non legitime αiuris ordine ac forma exigente producta de qua disseritur in L
iust in c. fin.ext.de libelli. lat uti etiani videre licet in tractat. Innoc quarti.& Nepotis de monte Albano.de excep. Ad hanc Inreserunt exceptionem, quam pendentiae 4 litis appellant, quae
tum cst opponenda, Cumagens contra iurisconluetudinem &procellam iudicium data opera mutare transscrre nititur,
quod iure est omnino prohibitu Libi coeptum. l. si quis postea.
1 . de iud. firmat textus in c. fin.exi de rescript Exceptio autem haec inducitur laeditione libelli facta. l. 2.&3. C. ut lit. penae Ioclamen. fines. eod. tit. Huc etiam spectat cumulationis cine piae exceptio, Cuius copiose mentio fit ind. l. edita &a Dyn.
in cap. nullus pluribusiade tog tur lib. 6. Superest, ut de dilato-II iis solutionis agamus, quae differunt id, quod actorsibi a reo conuentoratu petita, de quibus latius disseritSpecul in s. nunca videndum,tit eod. Continent hae t exceptionem pacti de non petendo ad certum usque tempus a de qua loquitur l. 2. f. i. Teod. Alia huiusmodi ex legis dispositione prouenit,quae Conce dit et,qui actionis personalis nomine condemnatus,ad 4. usque menses a soluendo iudicatum, lege immunis est; de qua exceptione agitur in c.quaerenti:illis verbis vis adquadrime et-ρ uoda luendum debisa a Mereo concedιtur. ext. de off. deleg. c.quod ad consultatione illic,tire agendum quadrimestretem'reguiaritersit tutum exir de seni., re iussic kl. 2. Eeod.titi e quoque similis inducta est exceptio aduersus uxorem eivive haeredes, qui maritum intra anni spatium a die soluti matrimoniidotis nomine Conueniunt: contra l.Vnic. g. CX- actio. C. de rei uxor act. Cui similis reperitur in i sunt qua st.
ivire iussi cnon uatori, quae competit vigore l. qui ex do
165쪽
Peremptoriarum quadam γα- quadam defensiones. Remi ue de hac materiaplura. praesentia depracipuusalim is serendum=ecrebus. Prima ea acti conuenti, de noverendo, est quid ea. cura, non numeratapecunia est eiuου descristio. D Tenia, doli mab exceptι . uarta, quod metu.causa. diuinta, excepti insorum. Sexta, iurisiurandi. Septima,reiiudic-
ac decima, transeritionis. a Duodecima,praescriptionis. Is Decimaterna, renuntiationis. I Decima uana compensationis. II Decimaquinta, arm multi Restamea Decima rasnatusconsultiMacedoniaia.
166쪽
et 31 PROCE ssus IVDICIARII DE REM p TORI ARVM exceptionum duae t praeci- I puae sunt qualitates nam aliae simpliciter dicuntur peremptoriae, quae perpetuae appellantur de agentibus perpetuo obstantesqualis est exceptio pacti de no petendo, iurisiurandi,doli mali, quod metus causi,u quid per errorem sit promissum,non numeratς pecuniς,rei iudicatς,& si quicontra leges,senatusue consul a facta esse dicentur,de quibus infra exactius disserenduerit Aliae defensiones nominantur, quae ipso iure non elisionis in modum obligationemri actione perimunt, quod contingit
solutione, acceptilatione,renunciatione,ut infra latius patebit,& exactius de iis disserit,discrimen earum ostendens,Specul in χχ.g.exceptionum. Plures sub se i peremptoriς exceptiones c5prehendunt species, quarum summam compendiose describit Iustin. in . appellantur. Instit.eo. tit.vberiorem carum inuestigationem ex libris Pandectarum eruendam innuens. De praecipuis quibusdam, quaevi in foro actoribus frequenter magis in poni blent,agemus. Primam eius qualitatis idicimus esse pacti
conuenti de non petendo exceptionem,quidebitori conuento datur,quocum pactus fuit creditor,se pecuniam ab illo petiturum non esse neque eius haeredem,hac format i di s ne eampecuniam a mepeteres Qua itidem exceptione actionem.onuentus non ipso iure, sed exceptionis ope cxcludit, effugi que condemnationem iudiciariam ut habetur in I. 2. E. eod. Secundam ' peremptoriae ascribimus exceptionem non numeratae pecuniae, cuius fit exacta mentio in l. in contractibus. C. de non numer pecu n. s. 2. Inst.eod quam agenti obiicit
reus, qui quidem syngrapha spe futurae numerationis fassiis est, sese ab agente acccpisse pecuniam , quae tamen ei numerata non fuit: hoc modo, si non eapecunia,qua de Nisu mihi numeratas nonsit Tertiam' dicimus peremptoriam doli mali exceptionem, quae ei tantum opponitur, qui dolo fecit id est, si in ea re dolo malo actoris faetiim sit: est enim exceptio in personam ut habetur in t apud Celsum. g. mctus causa. ff. de dot mali,met.
167쪽
Lia ER PRI MYs. 333 excep. Quartamn peremptoriae constituimus speciem quod cmetus causam ea re factum est,eamq; exceptionem cumVlpiano in d. g. metus causa discernimus ab exceptione doli, quod non in personam, sed in rem scripta sit. Cuius, fit mentio in l.
item si cum exceptione. Equod mei. Causa. Hac nquam,perimitur actio ex obligatione, ad quam reus conuentus metu ineundam fuit adductus,descendens. Quintam lassignamus spe rciem exceptionis in factum, de qua loquitur Imperator quoque in princ tit Inst. eod. Cui quidem promissio aut obligatio errore facta causam praebet obiicitur enim agenti, extra quam reum isse errore inductum sipulanti stopondisse appareat Peremptoriam sexto locot iurisiurandi exceptionem esse constat, ei 3 permissam, qui actore iusiurandum deferente, se nihil debere iurauit;vt firmata.3.& . Ede iureiur.l.sedris possessori. tfeod..tit. Iurisiurandi autem vim Mefficacia describunt iurisconsulti
bitore. Teod.tit.Recte ea propter Vlpian .in .post rem.fide reiud respondit, potirem iudicatam vellureiurando derisam, etconfessione actam, nihilquari oportere Exceptionem rei iudicatae is septimam peremptoriae attribuimus specic,quq ei qui vicit sententia, & eius succestari tam singulari, quam uniue sali conceditur l. si a te haereditatem. g. Iulianus 1cribit fide excepi rei iud Magna enim adeo rei iudicatae est authoritas, ut pro veritate habenda sits insenuum. ff. de statu hominum. l. Papini nus lib. s. g. si ex causa fide inin test.1 s vero contra, in princip. de lib. agnosa si seruus plurium. g. I. T de lega. I. l. res iudicata E de reg. iur Octauam 4 lpeciem exceptionem tu istionis dicimus debitori nec non fideiutaribus , aliisque qui
Pro eo interuenerant, competentem, siuc is, siue alius eius,ici inviti, nomine soluerit debitum l. selutionem V de solutio. l. omnes T de except. l. 4. Cod de non num.pec.tit Inst quibus mod toti oblig. in princip. Estectum habet & haec exceptio,in si absque solutione pecunia debita ad creditorem citra
168쪽
Roc Ess V IUDI ef A rillius damnum peruenit. l. in perpetuum T de solui. NouahITu ascribitur exceptio acceptilationis, quae&debitori competit, siue ipsi,sive lideiutari eius acceptolatum fuerit.l.&per iusiiurandum. g. si fideius ri .n.de acceptil.necnon eius qui est se
lutus acceptilatione haeredibus: iam citata l. g. pen.&sin. Deir Cimat peremptoriae effectum habet exceptio nouationis, quae describitur in L 1 ff. de nouationib.,g.pretaerea.Instit.quibus mod toti oblig. cuius&duplicem tradit sermam iurisconsul, tus in L 1.&passim aliis legibus,tit.ff. eiusdem quae quidem debitori liberato conceditur aduersus creditorem eiusve haere dem agentem, iam nouatione obligationis tacta. Undecima Intransactionis 'exceptio inter peremptorias numeratur, eique datur, qui aduorsus agentem temere litem transactione pi- tam denuo suscitare volentem, sese tuetur m non&fideius. seri eiusdcm, etiam ante factam transactionem condemnato. l.
x vi postrem. g. si fideiusl, T de transact. Duodecima 4 inter peremptorias rerertur exceptio praeseriptionis seu usucapionis. Nam hodie promiscue usucapionem sub praescriptione comprehendunt, praescriptioni etiam agendi vim attribuunt inte
pretes contra veterum iureconsultorum definitiones plac ta Vnde actione conuentus reus rei nomine quam continuost
bona fide, lcgeque dcfinito tempore possedit, exceptione ha iuuatur, qua se secepisse vel praescripsisse rem ipsam contendat. l. si quis emptionis Cod. de praescript. 3o .annorum DC- aes cimamicrtiam T renunciationis ceptionem peremptoriain dicimus, quae quidem conceditur ci, cuius interest renunciationem esse factam, & cuius ad utilitatem renunciatio cessit ut
copiose traditur ina postquam liti Cod de pacl. Decima- in quarta compensationis exceptio&ipsa peremptoria est, qua tuetur se reus qui nihil soluit, si tamen eiusdem quantitatis liquido actorem sibi obstrictum habeat. l. si constat Cod de
compensiit. Discrimen autem compensationis, reconuen-
tuom supra de quarto iudicij praeparatori,actu disicrendo, ab
169쪽
tur foeminae, quae pro aliis intercesserunt, earumque haeredes; ut patet toto titulo Taes d. ad senatusconsultum Voltcian. Decimam sextam ilicremptoriis annumeramus scnatuscon I sulti Macedoniani excoptionem , qua detensionem parentibus praebct, quorum libcris sub potestate eorum existentabus mutuo ruit ab aliis pCcunia data, quam tamen intem illorum versem non elle constat. Hanc, filiifamilias creditoribus etiam post parentum suorum obitum obiicere postunt. Nam ita senatus censuit, ut habentur senatusconsulti Macedoniani verba in l. r. ff. ad senatusconsuli Macedonian Sed, qui pro adolescentibus fideiuslcre, hac muniti sunt exceptione. Huius e ceptionis forensis quoque praxis probatur constitutione Rhodolphi II. Caesaris augustissimi anno a Cima suo nato
M. D. L X X X I X. promulgatae cuius tenorem ascribem dum censuimuS.