Q. Curtij De rebus gestis Alexandri Magni regis Macedonum, libri decem. Nunc demum summo studio, & diligentia castigati. Accessit dissertatiuncola de aetate, qua floruit Curtius, necnon cuiuslibet libri argumenta. Cum indice orationum, ..

발행: 1659년

분량: 417페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

61쪽

.ad coci tralabium Aa,quorum arma esset imitatui.

Caeterum ipse vatum responso, quod edebatur in vulgus, k specie, cluet per somnum oblata erat,

admodum laetus, castra ad Euphrate mouere iubet Patrio more Persarum traditum est,orto So.

4e demum procedente die iam illustri, signum e tabernaculo Regis buccina dabatur. Super tabernaculum, unde an omnibus conspici polliet, imago Solis cristallo inclusa fulgebat ordo autem agminis erat talis Ignis,quem ipsi sacrum,& aete num vocabant, argenteis altaribus praeserebatur Magi proximi patrium carmen can*bant Magos trecenti,& sexaginta quinq; iuuenes sequebantur, puniceis amiculis velati, diebus totius anni pares

numero quippe Persis quoq; in totidem dies d

scriptus est annus. Currum deinde Ioui sacratum albentes vehebant equi: hos eximi et magnitudinis equus,quem Solis appellabant, sequebatur. Aureae virgae, M albae vestes regentes equos adornabant Haud procia Perant vehicula decem, multo auro, argentoq; caelata Sequebatur haec equitatus duodecim gentium, varijs artatis,& naoribus.Proximi ibant, quos Persa immortales vocant, ad deci minillia:cultus opulentia barbaret non alios magis honestabat. Illi aureos torques, illi vestem auro distini' am habebant, manicatasio; tunicas gemis etiam adornatas. Exiguo interuallo,quos cogna

ros Regis appellant, decem quinque millia botininum haec vero iuba muliebriter propemoduculta, luxu magis quam decoris armis conspicua erat: Doryphori vocabantur . Proximum his agnae soliti vestem excipere regalem. Hi currum Regis anteibant, quo ipse eminens vehebatur. Virtimq; currus datus deorum simulacra ex altro, at 'entoq; expressa decorabant: distinguebant ii ternitentes gema iugum ex quo eminebant duomica si uulacra cubitalia, quoru alterum PaPs,

62쪽

alterum belli gerebat emgiem. Inter haec aurcara aquilam penitas extendenti similem sacrauerant. Cultus Regis, inter omnia , luxuria notabatur . Purpureae tunicae medium album intextum erat: pallam auro distinctam aurei accipitres, velut Ostris inter se concurrerent,adornabant: riona 4 aurea muliebriter cinctus,acinacem suspenderat,

cui ex gemma erat vagina. Cydarim Persae regi u capitis vocabant insignes; hoc caerulea fascia albo distincta circuibat. Currum decem millia hasta. itorum sequebantur: hastas argento adornatas, spi- .cula auro praefixa estabant. Dextera, laruaq; Re- .gem ducenti ferme nobilissimi propinquorun comitabantur morum agmen claudebatur triginta millibus peditu , quos equi Regis quadrinis. genti sequebantur. Interuallo deinde unius stad ij, matrem Dari Sysigambim currus vehebat in alio erat coniux. Turba set minatu Reginas comi- tantium,equis vectabatur. Quindecim dein,quas Armamaxas appellabant, sequebantur. In his erat liberi Regis, 'ui educabant eos,lpadon inique

grex, haud sane illis gentibus vilis id um regiae pellices trecenta sexaginta vehebantur ipsae regali cultu,ornatuq; post quas pecuniam Regis

sexcenti muli,& trecenti cameli vehebant, praesidio sagittariorum prosequente Propinquorum, amicorumq; coniuges huic agmini proximae clitatarumque calonum reras vehebantur. Vstunt crant cui S quis' ducibus,qui cogerent agme leuiter armati. Contra, si quis aciem Macedonum intueretur, dispar facies erat, equis, virisque nou auro, non discololi veste, sed serro, atq; ne sul- gentibus . Agmenin stare paratum,& senui:nec turba, nec sarcinis praegraue sintentum ad ducis non signum modo, sed etiam nuciim . Et castris Iocus, e reicit si commeatus suppetebant. Ei go Alt xandro in acie miles non defuit

63쪽

Darius tantae multi itidinis te , loci, in quo pae. 'gnauit, angusti js redactus est ad paucitatena in

citiam in hoste contempserat.

Interea Alexander, Abistamen Cappadociae pri posito , Ciliciam petens cum omnibus copijs in regionem , quae castra Cyri appellatur, peruenerat Statuta illic habuerat Cyrus, cuin aduersus Croesum in Lydiam exercitum duceret. Aberat ea regio quinquaginta stadia ab aditu, quo Ciliciam intramus Pylas incolae dicunt, arctissimas fauces, munimenta, quae manu ponimus naturali

itu imitante Igitur Arsines,qui Cilicis praeerat, reputans quid in initio belli Memnon suasisset, . quondam salubre consilium sero exequi statuit: ione, serroq; Ciliciam vastat,ut hosti solitudinem sectat: quidquid usui esse potest,corrumpit: sterile, ac nudum solum,quod tueri nequibat relicturiri. Sed longe utilius Rit,angustias aditus,qui Cilicia aperit, valido occupare praesidio, iugumque opportune itineri imminens obtinere, unde multus subeuntem hostem aut prohibere, aut opprimere potuisset. Tunc paucis, qui callibus praesiderent, relictis,retro ipse concessit, populator terrae, qua a populationibus vindicare debuerat. Ergo qui relicti erant, proditos se rati, ne conspectum qu dem hostis sustinere voluerunt, ulli vel pari. ciores locum obtinere potuissent . Namque Perpetuo iugo montis asperi, ac praerupti Cilicia includitur quod quum a mari surgat, velut sinanquodam flexuque curuatum rursus altero cornu an diuersum litus excurrit. Per hoc dorsum, qua maxime introrsum mari cedit, asperi tres aditus,s perangusti sunt, quorum uno Cilicia uatranda est campestris eadem qua vergit ad mare, planti cie eius crebris distinguentibus rinis Pyramus, α

idniis inelyti amnes fluunt Cydnus non spatio 2 rufldbet re memorabilis: quiPH tra,

64쪽

e sentibiis labetis, puro solo excipitur mec ' torrei tes licurrunt, qui placide manantis alueu turbent. Itaq; incorruptus, idemq; frigidissimus, quippe multa riparum amoenitate inumbratus, ubiq; fontibus sitis similis in mare evadit. Multa

in ea regione mominaenia vulgata carminibus vetustas exederat Monstrabantur urbium sedes ,

Tyti sedi, Cebestici Typtaonis quoque specus,ct Corycium nemus, ubi erocum gignitur,mqteravin quibus nihil praeter famain durauerat. Alexander fauces iugi, quae Pulae appellantur, intrauit: coiueplatus locorii litum,non alias magis dicitux admiratus esse felicitate sulam Donrui potu ille e I axis confitebatur, si fuissent qui subetues propeia

terent. Iter vix quaternos capiebat armatos. Do sum montis imminebat viae, non anguilae modo, sed plerumq; praeruptae;crebris oberr uibus rivis, qui ex radici b. montiu manant.Thracas tam cae uiter armatos praxedere iusserat scrutariq; calles, ne occultustiostis in subeuntes erum Tret Sagit tariorum quoq; manus occupauerat iugur in tet tos arcus habebant moniti,no iter ipsos in re, sed praelium . Hoc modo agmen peruenit ad urbem

Tarson, cui tum maxinu Persae subigriebat igne, ne opulentum oppidum hostis inuaderet. At ille, Parmenione ad inhibendum incendium cum ex pedita inania prςmissis, posteaquam Barbaros ad lientu suorum sugatos esse cognouit, urbem a se

conseruatam intrat.

Mediam Cydinis amaris de quo paulo ante die u est, interfluit: Quia aestas erat, cuius calor non alia magis, quam Cilicis oram vapore solis accendit,4 diei serui dissimum tempus coeperat . Pulvere, ac sudore simul persusim Rege invita . trit liquor fluminis, ut calidum adhuc corpus ab Iueret Mar, esse deposita,in conspecti agminis seconim quoq;fiaturum ratus Mittendistit sui

65쪽

laui, ac parabili cultu corporis se esse contentum)descendit in flumen,vixq; ingressi subito hortore artus rigere coeperunt:pallor deinde suffusus est , totum propemodu corpus vitalis calor liquit. Expiranti similem nainistri manu excipiunt , nec satis compotem mentis in tabernaculti deserunt. Ingens solicitudo, setne iam ductus in castris erat Flentes querebatur in tanto impetu,cursuq; rerum,omnis aetatis, ac memoria clarillimust Regem non in acie 1altem, non ab hoste deiectu, sed abluentem aqua corpus ereptum esse , -xtinctum:instare Darium, victorem,antequam Ldisset hostem. Sibi easdem terras, quas victores peragrassent, repetendas omnia aut ipsos, cho. stes populatos:per vastas solitudines,etia si nemo insequi velit, elintes, fames, atq; inopia debellari Iosse. Quem signum daturum sigientibus quem ausurum Alexandro succedere Iam ut ad Helle, spontum fuga penetrarent:classem,qua transeant,. quem praeparaturum Rursus in ipsum Regem misericordia versa , illum forem iuuentae, illam vim animi, eundem Regem 4 commilitonem diuelli a se,& abripi; immemores sui querebatur. Inter haec liberius meare spiritus, perat;alleuabat Rex oculos, paulatim redeunte animo, circumstantes amicos agnouerat: laxataq; vix morbi ad hoc solum videbatur, quia r .agnitud me mali sentiebat animum autem aegritudo corporis vr 'ebat, quippe Darium quinto die in Cilicia sole nunciabatur . Vinctum ergo se tradi, tantiam victoriam cripi sibi E manibus, obscuraq, ignobili horte in tabernaculo extingui se, qu ebatur; admissis' amicis, pariterin medicis in quo

me, inquit, articulo rerum mearu sol luna depi henderit,cernitis Strepitum hostilium armoruinea rudire mihi videor: qui ultro intuli. bellum, iacta pro caecor Darius ergo cum tam superbas i.

teras

66쪽

teras scriberet , ortunam meam ineonsilio habuit:sed nequidquam,si mihi arbitrio meo curari licet Lenta remedia, segnes medicos non expectant tempora mea vel mori strenue,quam tar. coinialescerrimihi melius est Proinde,si quid opis, liquid artis in medicis est, sciant me non

tam mortis,quam belli remeditim quaerere. Is gentem Omnibus incusserat curam tam prceceps

temeritas. Ergo pro se quisque precari cipere, ne festinatione periculii augeret, sed esset in potestate medentium.Inexperta remedia haud iniuria ipsis esse suspecta, tuum ad perniciem eius etiam a latere ipsius pecunia solicitaret hostis quipp. Darius mille talenta interfectori Alexandri datu rum se pronunciari iusserat. Itaque ne ausuruinquidem quemquam arbitrabantur experiri r medium , quod propter nouitatem posset esse suspectum

drat inter nobiles medicos e Macedonia Regem secutus Philippus,natione Acarnan,sidus admodum regi puero comes,& custos salutis datusmon ut Regem modo, sed etiam ut alumniim eximia charitate diligebat: is non praeceps se, sed strenuum remedium afferre,tanta irra vim mor bi potione medicata leuaturii esse promissit. Nulli promissum eius placebat, praeter ipsum, quius Pe riculo pollicebatur. Omnia quippe facilitis ua in

moram, perpeti poterat. Arma,Scacies in oculis

erant. victoria in eo positam esse arbitrabatur, si tantu anx signa stare Fotuisset id ipsum,quod post diem tertium medieamentum sumptor Is esset ita enim medicus praedixerat aegre serenὶ

Inter haec a Parmenione fidissimo purpuratiarun, licera aceipit, quibus ei denunciabat, ne salillen, suam Philippo committeretina ille talentis a Da- . Iio, spe nuptiarum sororis eius es eorruptum.

67쪽

quidquid in utramqi partena aut lanetus, aut spes subiecerat, secreta testimatione pensabat. Bibere perseueremo ut si venenum datum fuerit, ne immerito quidem quidquid acciderit, euenisse videatura amnem medici fidem Z in tabernaculos:rgo me opprimi patiata Atqui satius est , alieno me mori scelere,quam metu nostro. Diu animo in diuersia versato, milli quid scriptum esset enumciat,epistolamq; si Oillo anuli sui impresso pului-Mo,cui incubabat, subiecit. Inter has cogitationes biduo absumpto, illuxit a medico destinatus dies, Et ille cum poculo , in quo medicamentum di-lluerat,intrauit. Quo viso,Alexander, leuato com

pore in cubitum , epistolam a Parmenione mi C

sam sinistra manu tenens , accipit poculum, . laurit interritus: tum epistolam Philippum lege. re iubet,nec a vultu legentis mouit oculos, ratus saliquas conscientia notas in ipso ore posse de-Ιrehendere Ille est stola perlacta,plus indigia tionis,quam pauoris ostendit proiectisq; amictu. do,& teris ante icctum, Rex,inquit, semper qui- tae in spiritus meus ex te pependit sed nunc ver iarbitror,sacro,& venerabiIiore trahitur crimen

parricidii, quod mihi obiectum est, tua salus di-

uiuet. Seruatus a me vitam mihi dederis,Oro,quae siq; omisso metu, patere medicamentum concitῆmenis. Laxa paulisper animum,quem intempesti- solici nidine amici sane fideles, sed molestus illi turbant. Non securum modo haec VOX, ea

tiam laetiun Regem,ac plenum bonae spei secit .ataq; si dij nquit, Phillype, tibi permississent,quo

anaximc modo velles animum experiri meum cilio profecto volui sies . Sed certiorem,quam ex ' vertus es,ne optas es quidem. Hac epistola accept ea,tamen,quod dilueras,bibi: R nunc credo te non minus tua fide, quam pro mea salute esse solici-Haec eloci

68쪽

aeterilam tanta vis medicamenti suit, ut qliae se cuta sunt, criminatione Parmenionis adiuuerint. Interesusus spiritus arcte meabat, nec Philippus quidquam inexpertum omisit. Ille fomenta cor-- pori admouit, ille torpentem nunc cibi, nunc vini

odore cxcitauit. Atque ut primum mentis com- potem elle sensit, modo matris, ibrorumq; , modo appropinquantis tanta victoriae admonere noni destitit. Vt vim, medicamentum se diffudit in

venas, sisensim toto corpore salubritas percipi, potuit: primo animus vigorem suum,deinde corpus quoq; maturius rectiperauit: quippe post ter- tium diem , quam in hoc statu suerat, in conspe-- ctum militum venit: nee auidius ipsum Regem, quam Philippum intuebatur exercitus pro se . quisque dexteram eius amplexi grates liabebant

velut praesenti Deo.Namq, haud facile dictu est, . praeter ingenitam illi genti erga Reges suos, nerationem, quantum huius utiq; Regis vel admirationi deditisuerint, vel charitate flagrati

Tint. Iam primum nihil nisi diuina ope aggredi

videbatur. Nam quum praesto esset ubiq; ortuna, temeritas in gloriam ceslarat:aetas quoq; vix tan-ris matura rebus, sed abunde sufficiens, omnia etiam eius opera honestabat:& quae leuiora habe- Ii solent, plerumque in re militari,gratiora vulgo sunt exercitatio corporis inter ipsos,cultus, habitusque paululum a priuato abhorrens, militatis vi. Dus,Vt pariter charus,ac veneradus esset,effecerat. At Darius nuncio de aduersa valetudin eius accepto,celeritate quanta poterat tam graue agmen, ad Euphratem contendit iunctoque eo pontibus, quinq; tamen diebus traiecit exercitu Ciliciam occupare festinans. Iam Alexander viribus corporis receptis, ad urbem Solos peruene Iat: cuius Potitus, ducentas talentis mulictae nO

. - . mine

69쪽

mine exactis, arci prφsiditim militii imposuit Vεta deinde pro salute suscepta per ludum , atq; Ociuna reddens, ostendit quanta fiducia barbaros' sperneret, quippe sculapio, de Mineruae ludos celebrauit. Spectanti nuncius laetus affertur Hali carnasta, Persas acie a suis este superatos. Myndios quoq; Ganyndios , iteraci tractus eius, sua: facta ditionis Igitur aedito spectaculo ludicro,castrisq; motis,in Pyramo amne ponte iuncto, ad urbem Mallon peruenit inde alteris castris ad oppidum Castabalum ibi Parinenio Regi oecilrrit, quem praemiserat ad explorandum iter saltus,per quem ad urbem Isibo nomine, penetrandu erat. Atq; ille angustijs eius occupatis, praesidio m dico relicto Isson quoq; desertam a barbaris ceperat. Inde progressus, deturbatis qui interiora montium obsidebant, praesidiis cunila firmauit: occupatoq; itinere, sicut paulo ante dictum est idem author,&imicius venit Isson deinde Rex copias admouit: ubi consilio habito,utrumne ultra progrediendum seret,an ibi opperiendi essent noui milites, quos ex Macedonia aduentare constabat:Parmenio non alium locum prςlio Ptiorem esse censebat, quippe illic utriusq; Regis

copias numero suturas pares, quum angnstiae multitudinem no caperent. planiciem ipsis,camposq; esse vitandos, ubi circuiri, ubi ancipiti acie opprimi possent timere, ne non virtute hostium, sed lassitudine sua vincerentur Tersas recentes subinde successuros,si laxius stare potuissent. Facile ratio tam salubris consilij accepta est. Itaq; inter angustias saltus hostem opperiri statuit. Eiat in exercitu Regis Sisenes Perses,quondam a Praeto

re AEgypti missiis ad Philippum, donis'; Momni

honore cultus, exilium patria sede mutauerat:

secutus deindesin Asiam Alexalidrum , inter sid les socios habebatur. Huic epistolam Cretensis

70쪽

miles,o giruam anulo,cilius signum haud sane

notum erat, tradidit Nabarzanes Praetor Darij miserat eam,hortabaturque Sisenem,ut dignum aliquid nobilitate,ac moribus suis ederet:magno

id ei apud Regem honori fore. Has literas Sise.

nes, utpot innoxius, ad Alexandrum saepe deferre tentauit. Sed quum tot curis,apparatuq; belli Regem videret urgeri,aptius subinde tempus expectans, suspicionem initi scelesti consili pr huit:

namq; epistola, priusquam ei redderetur, in manus Alexandri peruenerat, lectamq; eam, ignoti anuli sigillo impresso,Siseni dari ius Ierat, ad aesti. mandam fidem Barbari .Qui clui per complures dies non adierat Regem, scelesto consilio eani visus est suppressisse , in agmine a Cretensibus haud dubie hilla Regis occiuis est. Iamque Graeci milites, quos Thymondas a Pliarnabazo acceperat, praecipua spes, prope modum unica,ad Darium peruenerant. Hi m gnopere suadebant,ut retro abiret,spatiososoue Mesbpotamiae campos repeteret. Si id consilium damnaret, at ille diuideret saltem copias innumerabiles, neu sub unum fortunae ictu totas vires re4ni cadere pateretur.Minus hoc consiliu Regi, quam purpuratis eius displicebat:ancipitem fide, mercede venalem proditionemrimminui,& diuidi non ob aliud copias velle, quam ut ipsi in diuersa dipressi,si quid commissum esset, traderent

Alexandro. Nihil tutius sore,qua in circumdatos eos exercitu toto obrui telis,doctimentu no inultae perfidiae futuros. At Darius,' erat sanctus,&mitis,se vero tantum facinus negat esse factaru ut suam secutos fide, suos milites iubeat trucidari. Quem deinde amplius nationum raterarum

salute luam credituru sibi, si tot militu sanguine imbuisset manus 3 Nemine stolidum consi hyeapite luere debere. Defuturos, qui suaderent,si sua

SEARCH

MENU NAVIGATION