장음표시 사용
71쪽
fisse periculum ellet Denique, ipse quotidie ad se vocari in consilium, varias' sententias dicere: nec tamen melioris fidei haberi, qui prudentiussitaserit. Itaque Graecis nunciata iubet,ipsum quidem beneuolentiae illorii in gratias agere caeteru, . si retro ire pergat, haud dubie regnum hostibus tradituri3m. Fama bella stare:&eum,qui recedat, fugere credi. Trahendi vero belli vix ullam esse rationem.Tantae enim multitudini, utique quum iam hyems instaret, in regione vasta, inuicem a suis,atque hoste vexata, non sit Rctura si meracine diuidi quidem copias polle seruato more a. iorum,qui uiuersas vires semper discrimini bel, dorum obtulerint. Et hercle terribilem antea regem,& absentia sua ad vanam fiduciana elatum, posteaquam aduentare se senserit,cautum pro te merario factum , delituisse inter angustias filius, ritu ignobilium serarum,quae strepitu Pr te reu- tium audito fluarum latebris se occulerent. Iam etiam valetudinis simulatione frustrari suos nil.
aites,sed non amplius ipsum esse passurum detrectare certamen In illo specu, in quem pauidi recessissent, oppressurum esse cunctantes. Haec magnificentius iactata,quam verius C erum pec Dia omni,rebusq;pretiosi is mis Damascum Syriae cum modico praesidio misitum missis, reliquas copias in Ciliciam duxit, insequentibus mor patrio agmen coniuge,& matre: virgines quoque cum paruo filio comitabantur patrem. Forte eadenoctein Alex der ad fauces , quibus Syria aditur, marius ad eum locum , quem Amanicas Pylas vocant, peruenit. Nec dubitauere Persae, quin Isso relicta, quam carperant, Macedones suis gerent.Nam etiam saucisquidam,&inualidi,qui agmen non poterat persequi, excepti erant.Quos omnes, instinctu purpuratorum, barbara feritate saeuientium, precisis, ad ustisque manibus circum-
72쪽
duet,ut copias suas noscerent satisque omnibus spectatis nunciares, quae vidissent, regi suo iussit. Motis ergo castris , superat Pyramum amnen, in tergis, ut credebat, fugientium haesurus. At illi,
quorum amputauerat manus, ad castra Macedonum penetrant, Dariu,quam maximo cursu pos,
set equi nunciantes Vix fides habebatur. Itaque speculatores in maritimas regiones praemissos Alexader explorare iubet, ipsene adesset,ai prae- se florum aliquis speeiem prςbuisset uniuersi venietis exercitus. Sed tu speculatores reuerteretur, procul ingens multitudo cospecta est. Ignes deinde totis campis colincere coeperut,omniaque velut continenti incendio ardere visa , cum incondita multitudo, maxime propter iumenta, laxius tenderet. Itaque eo ipso loco metari suos castra iust rat,laetus,quod omni expetierat voto, in illis potissim uangusti js decernendu sore C terti, ut solet, cu ultimi descriminis tempus aduentat, in s licitudinem versa fiducia est. Illa ipsam fortuna, qua aspirante recta prosperὸ gesserat, verebatur: nec iniuria. Ex his,quitribuisset sibi, luam mutabilis esset, reputabat. Vnam superesse nocte, quae tanti discriminis moraretur euentum. Rursus Oc-ctu rebant maiora periculi praemia sicut dubium esset, an vinceret, ita illiud utiq; certum esse, honesth,& cum magna laude moritur u . Itaque corpora milites curare iussit, ac deinde tertia vigilia instructos,& armatos esse.Ipse in iugu editi montis ascendit, multisq; collucentibus lacibus, patrio more sacrificium D ijs praesidibus loci iscit. Iamq; tertiuiri,sicut praeceptum erat, signtim tuba miles acceperat, itineri simul paratus, prς-lio strenueque iussit procedere, oriente luce peruenerunt ad angustias, quas occupare decreuerat.
Darium o inde stadia abesse, praemissi indica bant. Tunc consistere agmen iubet,armisque ipse
73쪽
pauidi agrestes nunclauerunt, vix credenti,occum rem etiam quos visi'gientes sequebatur. Ergo non mediocris omnium alii mos sermido iu-rat quippe itineri, quam praelio aptiorςscrant,inptimq; armi capi ham. Sed ipsa livitio dis
currentium,suosq; ad arma vocatuitIm,maiorem
liiiii iugum montis euaserant,
vi si initim agmen inde prospicerem: equos pler se abain;discors exercitus, nec ad unum in-xemiis imperiit,vario sumultu cuncta turbauerat. Darius initio montis iugum cui palle copia tu occupare statuito a fronte a tergω circuiturus hostem a mari quoq; quo dexterum eius cornuri batur, alios obiecturus, ut undique urgeret: praeter haec viginti millia praemissa cum sagittarioram manu,Pyramum amnem, qui duD agnu:.. in interfluebat, transire, de obiicere sese Maced in copijs iusserat . Si id praestare non possent, retrocedere in moles, Mocculte cireuire ultimos stauia Caeterii destinata salia ter mutatione votentior sortuna discusiit quippe alii prae metu imperimi inqui non audebant alij trustra' e. quebatur: Fia, bi partes labat,uimma turbariir. a Wςm hoc inodo stetit Nabarzanes minam dexterum cornu tuebatur,additis standi. 3orum,sagittariu umq; viginti sermἡ millibus In
eothmThyii deserat, GHo peditibus mercede conductis triginta millibus. praeposuis. Hoeerat haud dial , .mbiax exei ςid ,par Macedonici langi acies ancilio binia Aristomedes Tli silus vio inti milli Barbarorum peditum habebat, in
Regem in eode cornu dimicatur,tria millia deis lictorum mustu, assuma corporis eum=-π- destris acies quadraginta millia sequebatur in f p
cani deinde Medisequites:lus primm coemia
74쪽
gentium eouites dextra, laeuaq; dispositi Hoc agmen, sicut clictum est instructum, sex millia iaculatoru,siuaditoruq; antecedebant. Quicquid in illis angustijs adiri poterat, impleuerunt copiςMOrnuaq; ninc a iugo, illinea mari stabant uxorem matremq; Regis, Sc alium foeminarii gregem in mediu agmen acceperant Alexander phalange, qtia nihil apud Macedonas validius erat, in fron-
te constituit. Dextrum cornu Nicanor Parmenio-
ni, filius tuebatur: huic pioximi stabantae nos,& Perdiceas,& Meleager, Ptolem us, Amyntas sui qui ' agminis duces. In laevo,quod ad mare
pertinebat,Craterus,& Parmenio erant sed Cr
terus Parmenioni parere iussiis.Equites ab utroq; eornu locati:dexterum Macedones Thessalis adiunctis, letuu Peloponnenses tuebantur Ante hanc aciem posuerat funditorum manum , sagittarijs admixtis.Τhraces quoq; cretenses ante agmeabant,& ipsi leuiter armati Achinqui praemissi a
Dario iugum montis insederant,Agrianos opposuit,ex Graecia nuper aduectos Parmenioni aute praeceperat, ut quantu posset, agmen ad mare ex- tenderet, quo longius abesset montibus, quos occupauerant Barbari. At illi neq; obstare venientibus,nec circumire praetergressos ausi,fiuiditoriim maximὰ adspectu territi profugerat. aq; res tu- tu Alexandro agminis latus,quod ne superiac incesseretur timuerat, praestitit. Triginta,& duo arua torum ordines ibanimeque enim latius extendi
acie patiebantur angustiae Paulatim deindu se la-
are sinus monitu, maius spatiu aperire coepe rant, ita vi non pedes solia pluribus ordinib. ineedere, sed etia laterib circusiundi posset equitatus... Io Iam in c6 spectu, sed extra teli iaetu utraq;
acies erat, cu priores Persae inconditu, trucem sustulere clamore. Redditur in Macedoni b. malo iugis moutium, vastisque altibus repercussus: quippe
75쪽
quippe semper circuiecta nemora, petraeq; quΞ-ram ctiq;accepere,vocem multiplicato sono rese. Iuni Alexander ante prima signa ibat, identide nam anu suos inhibens,ne impensius ob nintia sestia nationem concitato spiritu capesserent praelium, Cumq;agmini obequitaret, varia oratione, ut cli-iusq; animis aptu erat, milites alloquebatur. Macedones, tot bellorum in Europa victores, ad subigendain Asiam , atque ultima Orientis, non ipsius magis, quam tuo ductu prosectos , imaeterate virtutis admonebat. Illos terrarum orbis Iiberatores,emensosq; olim Herculis,& Liberii tris terminos, non Persis modo, sed etia omnibus gentibus imposituros tigu Macedonti Bactra,&. Indos sore: minima esse, quae nunc intueretur: sed omnia victoria parari.Non in praeruptis petris Iblyriorum N Tluaciae saxis sterilem laborem fore spolia totius Orientis offerri. Vix gladio suturum opus Totam aciem suo pauore fluctuantem
umbonibus posse propelli . Victor ad haec Athe niensium Philippus pater inuocabatur, domitaeq; nuper Barotiae, urbis in ea nobilissimae ad ludi nitar species repraesentabatur animis. Iam Granicum amnem, iam tot ibes aut expugnatas, aut
in fidem acceptas,omniaq;quae post tergum erat, strata, pedibus ipsorum subiecta, memorabat. Cum adierat Giarcos, admonebat,a ijs gentibus illata Grςciae bella:Dari j prius,deinde Xerxis insolentia, aquam ipsam, terramque postulantium, ut neque sontium haustum, uec solitos cibos relinque ient: dedita dij templa ruinis, ignibus e deleta urbes eoium expia natas, foedera di uini, humanique iuris violata referebat Illyricis vero,& Thracas rapto vivere assuetos, aciem hostiunx auro, purpuraque fulgentem, intueri iubebat,praedam, non arma gestantem. II ent,in Imbellibus foeminis aurum viri eriperent: aspera
76쪽
storum iuga,iuadosque colles,& perpetuo rigetes gelu, litibus Persarum campis,agris 3 mutarent.11 Iam ad teli iactu peruenerant, cu Persarii equites ferociter in letuu cormi hostiu inuectisuta quippe Darius equestri priglio decernere optabat, phalange Macedonici exercitus robur esse conte.ctans iamq; etia dextru Alexandri cornu circuibatur:qtiod ubi Macedo cospexit, luab alis equi- tu ad iugii motis iussissubsistere,c teros in mediubelli discrime strenue transfert. Subductis deinde ex acie Thessalis equitib., praesectu eoru occulta circuire tergum suorum iubet, Parmenioniq; coniungi, quod is imperasset,impigrὸ exequi.Iaci; ipsi in mediu Persariundio circussisi,egregieste
tuebatur: sed coferti,& quaia coli retes,tela vibrare non poterant Simul ut erant emissa,in eosdem cocurretia implicabatur,levique,& vano ictu paruca in hostem,plura in humum innoxia cadebant. Ergo cominus pugnam coacti conserere,gladios impigre stringunt . Tum vero multum languianis fusum est duae quippe acies ita cohaerebant,
ut armis arma pulsarent, mucrones in ora dirigerent. Non timido, non ignavo cessare tum
licuit collato pede quasi singuli inter se dimicaret, in codem vestigio stabant,donec vincendo locum sibi facerent. Tum demum ergo pro mouebant gradum , cum hostem prostrauerant. At illos nouus excipiebat aduersarius fatigatos, nec vulnerati s ut alias blent acie poterant excedere, cum hostis instaret a fronte, a tergo sui urgerent Alexander non ducis magis, quam militis munia exsequebatur, opimum decus caeso rege expetensu quippe Darius curru sublimis eminebat, tuis ad se tuendum δε hostibus ad incessendum , ingens incitamentum . Ergo seq. ter eius Oxatres cum Alexandrum instare ei cerneret,equites, quibus praeerat,ante ipsum currum
77쪽
laui, ac parabili cultu corporis se esse contentum)descendit in flumen,vixci ingressi subito horioieartus rigere coeperunt:pallor deinde sus kisus est , totum propemodu corpus vitalis calor liquit. Expiranti similem ministri manu excipiunt, nec satis compotem mentis in tabernaculti deferunt. Ingens solicitudo, sqne iam i luctus in castris erat Flentes querebatur in tanto impetu,cursuq; rerum,omni aetatis, ac memoria clarilli muti Regem non in acie saltem, non ab hoste deiectu, sed abluentem aqua corpus ereptum es e, extinctum:instare Darium, victorem,antequam vi disset hostem. Sibi easdem terras, quas victores peragrassent, Uetendas omnia aut ipsos, cho. stes populatos per vastas solitudines,etia si nemo insequi .velit, euntes, fames, atq, inopia debellari posse. Quem signum daturum fugientibus quem ausurusn Alexandro succedere Iam ut ad Helle, spontum fuga penetrarent:classem,qua transeant, quem praeparaturum Rursus in ipsiam Regemani sericordia versa , illum florem iuuentae, illa navim animi, eundem Regem δε commilitonem diuelli a se,& abripi; immemores sui querebatur. Inter haec liberius meare spiritus, perat;alleuabat Rex oculos, paulatim redeunte animo, circumstantes amicos agnouerat: laxataq; vix morbi ad hoc solum videbatur , quia r .agnitud me mali sciatiebat animum autem aegritudo corporis vrgebat, quippe Darium quinto die in Cilicia sore nunciabatur . Vinctum ergo se tradi, ualuam victoriam cripi sibi E manibus, obscuraq; igno bili horte in tabernaculo extingui se, que Icbatur; admissasq; amicis, pariterin medicis in quo
me, inquit, articulo rerum mearu sol luna deprehenderit,cernitis Strepitum hostilium armorum e caudire mihi videor: qui ultro intuli beluim, a .n protiocor Darius ergo cum tam superbas literas
78쪽
teras scriberet , orthinam meam ineonsilio habuit:sed nequidquam,si mihi arbitrio meo curari licet. Lenta remedia,&segnes medicos non expectant tempora mea . Vel mori strenue,quam tar. coinialescere, mihi melius est Proinde,si quid opis, liquid artis in medicis est, sciant me non tam mortis,quam belli remedium quaerere. n. gentem Omnibus incusserat curam tam praeceps
temeritas. Ergo pro se quisque precari, pere, ite festinatione periculum augeret, sed esset in potestate medentium. In perta remedia haud iniuria 'sis esse suspecta, tuum ad perniciem eius etiam a latere ipsius pecunia solicitaret hostis quip- Darius mille talenta interfectori Alexandri daturum se pronunciari iusserat. Itaqile ne ausurunt quidem quemquam arbitrabantur experiri r medium, quod propter nouitatem pollet esse suspectum a Lint inter nobilas medicos e Macedonia Regem secutus Philippiis, natione Acarnan,sidiis admodum regi puero comes,& custos salutis datus:non ut Regem modo, sed etiam ut alumn mea imia charitate diligebat: is non praeceps se, sed strenuum remedium asterre, tanta imi vim morbi potione medicata leuaturuesse promisit. Nulli promissum eius placebat, praeter ipsum, quiuspe riculo pollicebatur. Omnia quippe facilitis uani
moram, perpeti poterat. Arma,&acies in oculis erant. victoria in eo positam esse arbitrabatur,
si tant apte signa stare potuisset id ipsum,quod
post diem tertimi medreamentum sumptor esset ita enim medicus praedixerat aegre serena. inter haec a Parmenione fidissimo purpuratarum literas aceipit, quibus ei de inuiciabar, ne salutea suam Plulippo committeret mille talentis a Dario, spe nuptiariam sororis eius esse torrii piti m.
79쪽
quidquid in utramq; partena aut metus, aut spes Iubiecera ecreta aestimatiore pensabat . Bibere perseuerem ut si venenum datum fuerit, ne immerito quidem quidquid acciderit, euenisse videaturi Damnem medici fidem Z in tabernaculo sergo me opprimi patiata Atqui satius est , alienoriae mori scelere,quam metu nostro Diu animo in diuersa versato, inali quid scriptum esset enunciat,epistolamq, si ollio anuli sui impresso pului-Mo,cui incubabat, subiecit. Imer has cogitati nesa iduo absumpto, illuxit a medico destinacus dies, Et ille cum poculo , in quo medicamentum di-huerat,intrauit. Quo viso,Alexander, leuato com
ore in cubitum , epistolam a Parmenione misi
sani sinistra manu tenens , accipit poculum, haurit interritus: tum epistolam Philippum legere iubet,nec a vultu legentis mouit oculos, ratus aliquas conscientiae notas in ipso ore posse deprehendere Ille, epistola perlecta,plus dignationis,clua in pavoris ostendit: prcneci isq; amicui. do,& literis ante lectum,Rex,inctuit, semper qui-4em spiritus meus ex te pependit sed nunc vere' arbitror, sacro,d venerabiliore trahitur Crime
parricidii, quod mihi obiectum est, tua salus diatatuet. Seruatus a me vitam mihi dederis, ro,quae- si is omisso metu,patere medicamentum concipurvenis. Laxa paulisper animum,quem intempem
ea solicitudine amici sane fideles, sed molestes' stuli turbant. Non securua, modo haec vox, se s tiam laetum Regem,ac plenum bona spei secit .ataq: si dij inciuit, Philispe, tibi permisissent,quo
maxime modo velles animum experiri meum, alio profecto voluisses . Sed certiω1em,quam e Ferrime ne optasse quidem. Hac epistola accep- ea,tamen,quod diliteras,bibi: R nunc credo te nourninus tua fide, quam pro mea siluae cile solicis ελ- Haec elocutus, dextram Philtero oldiit.
80쪽
caeterdm tanta vis medicamenti sitiit, tritiae se- ctua sunt, criminatione Parmenionis adiuuerint. Interclustis spiritus arcte meabat, nec Philippus quidquam inexpertum omisit. Ille so menta cor- pori admouit, ille torpentem nunc cibi, nunc vini' odore cxcitauit. Atque ut primum mentis com -- . potem elle sensit, modo matris,sbrorumq; , modo appropinquantis tanta victoriae admonere noni destitit. Vt vim, medicanaentum se diffudit i , vellas, sisensim toto corpore salubritas percipi - potuit: primo animus vigorem suum,deinde corpus quoq; maturius recuperauit:quippe post tertium diem , quam in hoc statu fuerat, in conspectum militum venit: nec avidius ipsum' gem, quam Philippum intuebatur exercitus pro se
quisque dexteram eius amplexi grates habebant velut praesenti Deo.Namq, haud facisse dictu est,
praeter ingenitam illi genti erga Reges suos,
nerationem , quantum nutus utiq; Regis vel ad- mirationi dediti suerint, vel charitate flagrau
Tint. Iam primum nihil nisi diuina ope aggredi
videbatur. Nam quum praeesto esset ubiq, fortuna, temeritas in gloriam cemrat:aetas quoq; vix tan-ris matura rebus, sed abunde sufficiens, omni etiam eius opera honestabat:& quae leuiora habe Ii solent, plerumque in re militari,gratiora vulgo sunt exercitatio corporis inter ipsos,cultus, habi '
tu , paululum a priuato abhorrens, militatis vi-' gor,queis ille vel ingeni j dotibus, vel animi arti.
Dus,ut pariter charus,ac veneradus esset,effecerat. At Darius , nuncio de aduersa valetudine eius accepto,celeritat quanta poterat tam graue agmen, ad Euphratem contendit iunctoque eo pontibus, quinq; tamen diebus traiecit exercitu, Ciliciam occupare festinans . Iam Alexander, ribus corporis receptis, ad urbem Solos peruene. - at cuius Potitus, ducen is talentis mulctae no- miue