장음표시 사용
141쪽
OBsIDIO B R E D A N A. Piraesidio hostili educendo dies v. Iunij dictus ecit. V tuerat Spinota, ne quis per facetiam militarem, cuiquam egredientium conuitium faceret , modeste adeo victoria utendum reputabat. Ad eum diem curribus nauibusque at unde paratis,miles noster ad ternas urbis arcisque portas custodiendas est distributus. Comes Hermaniatis Bergius questribus cohortibus v. egredientis pnesidij agmen usque Gerem libergam est praegressus. Inter denos quosque currus, paruae equitum nostrorum addita cateruae, ad tutelam sarcinamin. Agmen ordiebatur Bergaignij cohors equestris,altera item equestris claudebat. In his duabus vix equbium quidquam, praeter ipsa stigna; adeb defecerant equi. P dites medium obtinebant. In his procedebat Iustinus cquo vehens,obsidum uno comitante Carolo Philippo te Conite. Legionem quisque suam,Tribunus iCenturiones, cohortem praecedebant. Signa ferebantur explicata, permisse tympanorum pulsu. Cense peditum millia fere tria snam aegri nauigiis deuehebantur.) Egregia sene manus, seu corpora spe stares,seu arma; maiorque quam in nostris splendor. Nimiarum elegantius lautiusque nostris habiti fuerant hospitio &foco , neque panis defecerat ante egressis diem. Spinota insigni Nobilitatis corona stipatus, urbem inter M valli circulum interiorem triumphi sui pompam pulcherrimam victor ipse spectabat. Ducum exeuntium singulos, Gubernatoremque inprimis Nassavium, insigni canitie venerabilem,eiusque uxorem ac liberos, Emanuelis Portu galli filium, de duos Mauritij Principis nothos, humanit salutans, eorum vicissim compositis in constantiam vultibbus vocibusque, ac modesta signorum submissione, res lutabatur. Vox nulla ignominiosa lacessentium inuicem audita, sed vultus taciti arridebant. Agmine praetergresisb,gratullationibus adstantium accurrentiumque confertim omnium oppressus, communis beneuolentiae officia non hilarius quam modestius admisit, sua cuique laboris op
142쪽
O ID IO B RE DANA. II9r quedaude in tantis tam . longae obsidionis molestiis asi signata. Ad Isabellam Archiducem qui laetum pr sidij discessum is imis nuntiaret, Ioannes Medicarus Tribunus allegatus, cui Isa- bella insigne ex auro adamantibusque niceterium, Regia l' plane munificentia, donauit. In Hispaniam ad Philip- ψpum IV. cum iisdem nuntiis misitis Ferdinandus Guzrnannus, Hispanicae legionis Tribunu3. In Germaniam Carfari Ferdinando Augusto, Theodorus Camargius Pro- tribunus primos deditae urbis nuntios tulit. Comes Antioltinus, audita Mansfeldici ab castris pro- comis A, sectione, dimissus cum suis, praeeuntem statim est subsecutus. Victoriae fama in Galliam, Angliam, Italiam, GCr- ιhism subse-maniamque perlata, iidem ViX etiam apud amicos Invenit. Urbs fuit, ubi fabella fusi ab hostibus Bredani commeatus, Voce circumforanei proclamabatur , libroque vendebatur excusa, eo ipso die, quo deditionis nuntij eo ρ'' dem perferebantur. Quin ex ipsa Hispania quoque abRe' j. s. Hage allatae crant in Belgium litterae , quibus admonebatur Isabella, videret etiam atque etiam, an non magis e re es set, Spinolam tam longa dubiaque obsidione avocari: adeo aspere scilicet multi ad necessarios suos, auctoritate pollentes , in Hispaniam scripserant, desperatione urbis po
Archidux I fabella ad victam urbem, militemque Victorem visendum, venire ipsa decreuit. Spinota solis urbis pomtis custoditis, domibus, vicis, arce, temploque expurgari iuLsis, Ictbellae ad tertium ab urbe lapidem obuiam iuit. Equi- ὼ .su.ἡ ratus prope omnis aut Antuerpiam ad ducendum praemissus, aut itineris medio ad excipiendum instructus,aduentantem festa triplicique fistularum explosione eXcepit , tam- uam invasiis hilaritatis. Peditatus variis ordinibus parti-
tus , non minore Tremitus lzetitiaeque signincatione allusit. rem.
Hagensi portae, qua Bredam Isabella inuehebatur, affixum
143쪽
ctori honores prius decer. Πι.quam sibi IMiria ignes seri manuM. Primis SacruBreda opera
Programma legebatur, quod inuidiae verbulo dempto pla
moenibus sonuere. Festos ignes, aliamque laetitiae publicae significationem, pro sua in Deum veneratione, fieri prius Archidux vetuit, quam Deo, praecipuo victoriae auctori,
in summa aede postridie esset litatum. Postridie igitur Ili' Alphonsus Cardinalis de la Cucua, Regis Hispani Legatus,
Sacris primum operatus est, I fabella eiusque Gynecaeo ac populo uniuerso praesente. Α Sacro,templum Isabella obiit, vetera Religionis si quae superessent) monimenta inspectura. Reperta hinc inde vacua sepulchralium imaginum loca, vestigia haereticae pietatis in Maiores vita functos.Integrum
adhuc Engelberti Secundi Nassavij quondam Comitis in
signe mausoleum,c marmore candido nigroque,ab Henrico
nepote aedificatum . Alterum , quod Engelberti Primi Ioannis Nassauiorum erat, direpta Mariana statua mutilatum. Id factum instinctu Sibyllae,si Dis placet fatidicae Flaminicaeque, Henrici Boxhornij Bredani Verbi-praeconis, Flaminis Dialis,quondam inter Pontificios Sacerdotis. Illa, Sibyllino nempe oraculo, post sextum Bredanae obsidionis
mensem, vaticinata,vrbem hosti cessuram,nisi Virginis Matris statuam ad id tempus eo loci Conseruatam, demolirentur, quam tot retro annis Maiorum sanctissimorum Religio ea in urbe fuerat venerata; ceteri vero a Religione alieni nec ausi fuerant sartam ad id tempus tectamque violare. Qua in re, nescio quid amplius reprehendendum censeam; an torpentis Senatus populique in tanto proculcatae antiquitatis
144쪽
OBSIDIO . BRE DANA. I 2Issagitio tolerando patientiam, an in credendo stuporem , an mulierculae audacissimae impudentiam, aduersus statuam Matri Virgini consecratam ab Illustrissimis Nassauiorum Proceribus,impositamque tumulo suo ad memoriam posteritatis. Parietibus templi Epigraphe una alterave, de capta
olim Breda inscriptae, Deo Regique Catholico ignominios fuere deletae. Haec eamin loco assixa, ad signandum an- inscriptis. num quo Breda recuperata: AMBRos I sp INO LAEVI cILANTIA
Sacri caerimonia peracta, templi turris stib noctem, accensis innumeris prope laternis ignibusque, vel ex ipsa Hollandia ardere visa. Vrbs tota facibus piceatisque doliis luxit. Tum
machinae iterum omnes sonuere. Spectaculum vero longe ' pulcherrimum,corona perpetuorum ignium collucens ambim xvi. millium per orbem valli interioris, quem Spinota, hastis stramine fascibusque praefixis,a milite iusserat conse tim stipari incendique,intermicantibus perpetuis fistularum ignibus, qui eminus stellarum stibito fulgentium evanescentisimque speciem iucundissimam referebant. Eluxit autem Isabellae Principis optimae in Bredanam aedem duosque religiosos ordines, Capuccinorum & Sacem dotum Societatis I Es v, liberalitas, non minor quam pietas Visti Min propitiando exorandoque Numine ad Urbem eam obtinendam. Publica omnium vox filii: Iabellae, Aulaeque eius, Continuatis precibus , imperatis ad templorum omnium puluinaria supplicationibus, effasis in miseros largitionibus, B redam esse recuperatam,non armis. Et certe diuina adfuis- Base praesidia humanis strata mathus praesentiora,negare nemo potest. Cui autem haec accepta referemus, nisi illius notae Pietati, cui vetus illud acclamare non iniuria possumus: Una mulier fecit confusionem in domo Regis Nabuchodonos . se
145쪽
Iaa OBSIDIO BRE DANA.hanssa R.- In urbem ergo venit I abella ut auitae Religionis instau-2'ratrix,in castra, uti Ducis munia per eos dies obiret. Anniuersarium Sacrum in Augustissimi Sacramenti honorem . cuius peruigilio tractari primum de deditione Bredae coepit. octauo autem die praesidium excessit fieri decreuit. Ca- puccinis ad emendam Bredae domum quatuor florenorum millia; Sacerdotibus Societatis I E s v, qui quaternis castris diuisi, militum salutem toto obsidianis tempore procurarant, millia quinque ad subleuandos emendi Collegii sum-λ- plus,eleemosynς nomine erogauit. Veteri Virginum coeno-- P i bio, ruinisque Ginckensis templi quod Mauritius incendi fecerat in instaurandis, non exiguum pecuniae numerum est
clargita. Quae omnia tam insignis Religionis argumenta, cum summo Religionis Praesidi Urbano VIII. Pontifici Maximo, Alphonsus Cardinalis de la Cucua, Hispani Regis
Legatus,indicasset,lias ei Pontifex literas reddidit. κλι- . Dilecte fili noster, salutcm dc Apostolicam benedictio-ci z π nem. Postremas literas tuas filisse sensimus aureas illas phia- relas, plenas odoramentorum, quae caelestium animos oble- μ2 ctant, & mortalium aegritudines consolantur. Respiraui- mus aliquantisper in altitudine saeuientis maris fluctuantes, re ubi in Bredensi urbe adspeximus triumphantem Religio- cenem. Non obliuiscitur Deus misericordias suas, & Princi- repibus cclum propugnantibus militant legiones Angelorum. ιι Certe victoria ista inter tot coniurantis impietatis opes, & re naturae ipsius obluctantis difficultates quaesita est, ut quam- ει . uis illustre in omnes aetates futura sit documentum bellicae refortitudinis,omnipotentis tamen bellatoris beneficium ha- .ebeatur. Edomita enim est non solum hostium vis, sed etiam resaeuitia fluminum. Nunc autem praeclaros tanti triumphi refructus Austriaca Princeps colligit,dum validis viribus Rc- religionem munit. Neque sapientius id curari posse arbitra- re, mur,quam Sacerdotum officiis, & artibus earum Religiose-ctrum familiarum, quibus in recuperata urbe Coenobia pate-
146쪽
OBSIDIO BRE DANA. ra 3 fecistis. Tibi vero peramanter benedicimus, qui primus, is plaudentibus Angelis,& gaudente Ecclesia, tremendum sa- is crosanctae Missie Sacrificium in iis aris peregisti, quas nuper
D haeretica temeritas violarat. Porro autem laudamus pietam tem tuam,cum Romanae Purpurae ornatus splendoribus,te-
is ipsum in praesenti opportunitate dignum tanto sacerdotio,, praebeas. Pia consilia possunt te in huius triumphalis gloriae,, societatem adducere. Militum enim sortitudo, impietatem ,, ex moenibus Vrbium exterminat: Sacerdotum pietas,ex ani- ,1 mis populorum. Tantum nomini tuo decus exoptantes, di, patrocinium nostrum tibi peramanter pollicemur. Datum is Romae apud sanctam Mariam Maiorem, sub annulo Pisca- si toris,die IX. Augusti, M. DC. xx V. Pontificatus nostri anno D secundo.
I fabella Religionis ossiciis perfuncta, militi in castris sti- 1 Qtiis pendium mensis integrum persolui, vestes ad x. millia fieri donatiui nomine imperauit. Sequentibus deinde diebus, in- se luia terna externaque valli utriusq; opera spectatum circumluit, militiae cultrix iuxta ac Religionis. Interea Spinota ingenti commeatu uriam diuturna obsidione exhaustam instruxit,
inbsque collocando praesidio descripsit. Isabella urbi guberna ae Praefectum Baronem Balanconium, Burgundicar zzz
Iegionis Tribulaum,constituit. Eius viri virtus,modestia,vigilantiaque tam erant supra inuidiam notae, ut nulla miliatum natio non ei id munus iure meritoque diceret esse deferendum. Cives, qui vel fama probitatem eius acceperant, D rnacula ei destinabant, tradique obtestabantur. Adeo virtus celari non potest, cognitaque amatur. Tum Senatus populo dictus. Creatus postliminio Consul Henricus Mon atens,Iuris prudentia clarus,honestaque canitie grauis, qui id munus tum quoque administrabat, cum urbs iam ultimum Regi per fraudem onerariae nauis eriperetur, Religionis patriae semper tenax. Collega datus Cornelius vander Lochi, pacato vir ingenio, avitaeque Religionis custos. Senatores R E ceteri,
147쪽
ra OBSIDIO BRE DANA.cus. ..,;.. Ceteri,quOS Virtus & fides sua Reipublice commendarat. Ciuibus eadem gubernationis ratio legesque Constitutae, quae Siluaeducensi urbi. Quamquam initio multis de Causis prae- stari omnia non potucre. Senatus, ata spicato Magistratu, Gymnasium publicum Professoribus Societatis I Es v mo-ευ--- derandum dedi quem ordinem scilicet Philippus Arscola- .m io, nus Dux, Archiducis I fabellae iussit stiteris eius in Curiam ια - allatis) commendatum misi is erat. c istum Rebus omnibus ita rite constitutis, commeatibus expeditis, designato praesidio peditum millium III. equitum co- hortibus vii. vallos,fossas, operaque quibus Vrbem circum- uenerat Spinota, prorui iussit: seruari ostendique posteritati digna, nisi iam sui usu, qui maximus fuerat victoriae tantae obtinendae,immortalitatem essent consecuta. Exercitu dein- hi - de per uatertialia praenais , Archiducem An merpiam cst μή si comitatus. Pedites, agminibus Hoogi, stratam Bredamque inter partitis, praeteruehentem militaris laetitiae plausu salutarunt. Equitatus haud procul Hooglistrata, maxima in pla-L-ierum nitie ab Henrico Bergio explicatus, militares ludos bello se- π res rio simillimos praebuit. Turinae quindenae hinc inde e di-ι 't ' in ala, dispositae mutuo occursu, simulataque dimica'tione, dulcis illius belli faciem exhibuere, qualem idAperti fere sibi cogitatione machinantur. Tubarun, clangor,equorum cursus atque receptus,pulueris ex humo citatio, galearum loricarumque splendor,ferri districti fulgor, barritus concursantium, ignis & fumus, strepitusque explosiarum fistularum, machinarum maiorum interludentium c longinquo sonus,omnia denique pugnae spectacula, praeter san-- guinem dc caedem, -metuenda voluptas
Spectanti, Pheri timor. Atque omnium pulcherrimum, ipse Henricus Bergius cataphractus duos inter amicos Principes auxilio quasi accumrentes, V Vol angum V Vilhelmum Bauariae,Iuliae, Cliviae,
148쪽
Montiumque Ducem, dc Ducem Saxoniae Rudolphum Maximilianum,qui simul tres, ludo incruens belli peracto, ad Archiducis Isabellae victricis currum, submissis gladijs
salutabundi accurrere . Tum Spinota, castra tertio ab Ant-uerpia lapide metariis, laetissimis omnium qui eum quaere- :bant oculis vocibusque, Una cum Archiduce a eptus , vrbem inuectus fuit.Hooglistratae cum sitis Henricus Bergius relinquitur,ad reliquum commeatum Bredae supportadum. Ultimo ergo commeatu,qui Bredam inuectus fuit, prius- ΙΣ2 squam hostis in aestitia abiret, Bergius lemniscum saureae Spi- noleae appensurus,hostem in insidias clicere studuit, inuitatu emissariorum paucorum, quos ad castra praemiserat, Ceteris in insidijs constitutis, qui tum subito existerent inuaderentque.Sed hostis,seu prudentia seu metir,cum castris non pro- diret, Bergius re nulla gesta discessit. I fabella dum Antuerpiae manet, Rubenij pictoris excellentissimi penicillo expressa, oq; in aes insculpta,se Ciuica --. Coronatam,augusta fanc in tabula vidit. Digna sic pingi post -- nobilissimum triumphum, nec alterius atque Apellis illius manu. Victrici praebita in Scenam Dauida Gymnasio So- Cietatis I E s V, nouo dramatis genere, quo post Actus singulos,tuta simul rei gestae historia mutarum personarum vivis imaginibus iucundissime exhibebatur. Spectarunt pro Isa- η vis bella, reliqui Aulae Magnates. Paucos post dies quam intellectum mouisse hostem,suis in pWsidia dimissis; noster quo- Η . iαρυ-oeae exercitus quaqua versus in aestiua discessit. BruXellam is.,-- -
vero ut Spinota cum paucis Venit, nouas iterum gratulatio
nes etsi celato aduentu vitaret in inuitus coactusque, ac mrentibus omnibus, admisit. Nuntiis interea in Hispaniam perlatis, Rex Philippus gemina victoria Letus, B redae Bararumque Brasiliensium recuperatarum, MarchioniSpinota vanis sym.
pro tot exhaustis laboribus, tot hostibus sine clade superatis, Urbe tam inexpugnabili subiugata, amplissimum Castellae '' munus, silminam ordinis S.Iacobi Praesecturam admini-
149쪽
strandam dedit. Nimirum aut id praemium tantae victoriae esse debuit, aut liberalitas tanti Regis, maiora etiam quam peti possent tribuentis. Vrbanus autem Pontifex Maximus, rerum ad Bredam gestarum magnitudine excitatus, Ilabellae inprimis deinde Spinotae sua fortitudine felicitateque, praestantissimis literis est gratulatus: quarum exempla cum ob singularem elegantiam,tum ob summam sapientissimi Pontificis auctoritatem, publicanda iudicaui. In hanc lantentiam Isabellae Archiduci scribit: Eleuauit Dominus potens in praelio, brachium suum su- αἴ- . 'I' per gentes, quae cogitabant seruis suis mala, & dextera Om- σι ozzz nipotentis glorificatur in vobis. Triumphantes gaudio obccesarissimam Bredar expugnatae victoriam, eiusmodi elogio in alloquimur Nobilitatem Tuam,quae muliebris virtutis lau- α des stipergressa, ad propugnationem Religionis orthodoxae
, feliciaerconuertit arma Austriacae potentiae. Dimicauit mi- Iitia caelestis exercitus in castris Tuis; Sc bellicae fortitudinis .cconstantia,docuit nobilissimas nationes, ad tam infigniso, αsidionis spectaculum commigrantes, nullam arcem in terris μtam validis opibus ac propugnaculis muniri, quam caelesti- bus auxiliis armata castrensis virtus non eXpugnet. De se retastis cum hoste periculorum contemptore, Sc inaudi i ter- .eroris artifice. Ipsum e carceribus suis immittere in Austri, iacas legiones meditari videbatur Oceanum. Fluminibus fe- ciuientibus maritima ostia occlusit, ut castra Nobilitatis Tuae ianouo veluti mari superfuso absorberent. Ceciderunt impij ia in foveam quam fecerant,& Dominus regnauit. Auitis sedi- iabus tumultuantes fluctus cohibuit Oceanus, dc abierunt in cisicco flumina. Gratulamur Tibi victoriam totius Ecclesiae iavotis expetitam,cui Roma Nationum omnium materplau- α dit, quam historiarum testimonia consequentibus iaculis iaostentabunt. Ea vero quam bene utatur Nobilitas Tua, ex cisamae voce dc ministrorum nostrorum literis accepimus. αNisi Dominus custodierit ciuitatem i frustra stationes militum
150쪽
o BsIDIO B RED A NA. I 27 tum in a. ibus excubant : ille vero Angelorum legionibus eas urbes armat, in quibus Catholica fides, custos publicae tranquillitatis,dominatur. Scimus quam sel licita pietate,dcquam prudentibus actibus cures, ut o Bredensibus populis
eliminetur haeresis, parens perfidiae seditionum nutrix. Quare cum locum minime relinquas Pontificijs hortationibus,merito laudamus 5c extollimus nominis tui gloriam,& accuratissimis precibus commendamus Deo Nobilitatem Tuam, ut ex tam salutari triumpho cos fructus percipias quos optat Ecclesia, dc formidat impietas, Tibique Apostolicam benedictionem peramanter impertimur. Datum Romae, apud Sanctam Mariam maiorem, sub annulo Piscatoris, die i x. Augusti, M. D C. x x v. Pontificatus nostri anno secundo. Spinotae vero ad hunc modum gratulatur: Triumphat caelum in victoriis Nobilitatis Tuae, cuius palmae haereticorum sanguine nutriuntur, dc Catholicae Religionis caput η--m. coronant. B reda expugnata monumentum erit Nationibus atque aetatibus uniuersis bellicae virtutis Tuar. Discet orbis terrarum, hoc etiam tempore in Italia nasci eos Duces, in quibus Caesarum lc Scipionum gloria reflorescat. Domuisti hostes pollentes opibus, furentes ira, dc Contemptores mortis. Flumina occlusis ostiis iussa sunt cursum mutare, Zcao-
mina indignantium aquarum in castra Nobilitatis Tuae. Perdomuit omnia fauor caeli. dc fortitudinis constantia. Certe quam Austriacae potentiae urbem praeripuerat proditio metuens lucis,'dc in dolosis latebris delitescens, eam per Nobilitatem Tuam recuperauit virtus ic ingenium. Ibit in secula Brcdensti obsidionis memoria, atque ab ea artes bellandi, dc exempla fortitudinis, discent Duces posteritatis. Inter Italiae praesentes tumultuantis,ic Principum dissidentium procellas, e Breda recepta, adeo laetus hic diuinae clementiae radius Pontificiis sellicitudinibus affulsit,ut Te tanti auctorem boni, Apostolicarum litprarum testimonio or-