Hieronymi Elueri, ... Deambulationes vernae; quibus ruralis philosophia ad vnguem discutitur ..

201쪽

Atque ideo ut Frangius docet) non tantum eraternos,sed etiam internos senius brutis naturas id est, Deus, dedit acutissimos, quia denegauitisis rationem, unde senius praesertim tuterni sunt ipsa,si ita loqui liceat, rationalitas,quiaedam brutorum. Per sensem communem enim non tantum comprehεdunt imagines omnium obiectorum, quae offetuntur per sensus externos, verum etiani inter illa distinguunt. Deinde per cogitationem seu phantasiam, tum in somno, tum alias animalia imagines obiectorum acceptas recolunt,examinant & repetunt,alti usque eonsiderant.Denique per memoriam btuta ab tius consideratas imagines obiectorum cerebris, vel illi, quod est loco cerebri, firmissime imprimunt, & post longum interuallum remuniicuntur.

in animalibus compensatio. 1

An oeulum porro compreliendimus, ubi

natura certis animalibus quendam sensum negauit, quod iisdem in aliis satis compensauerit.E i tibi talpam,qui haud videt, tacturam maxime valet , dein testudine in , licet illa debile habeat visum ,natura, id est, Deus, dedit cornua carnea. seu praeemineutias carneas,quibus via sibi pote it quaerere,& ita praesentire,dc pro aere pericuis&impedimenta occurrentia.

XCVII

202쪽

NIMALIUM MEMBRO..

rum mira dispositio.

Uunt insuper animalium singula membra am bene & proprie disposita, de formata, diuelsa ossicia illis uti possint. Caput ro

umec in eminenti loco positum eit, ut ita is oculis obiecta comprehendere possint, i illud crines , cristas, cornua non ornaati solum , sed de defensionis ergo prout

itura plantavit. Aures concauitatis planae ut eo melius per reflexionem voces com

endere possint. Oculi aquosissent, ut meis erum speciem percipere possint. Lonoanalibus nares habent, ut eo melius Odoaetinere possint. Rostra de ora pro victusne siue defensionis , vel longiora , vel ora dc magis curua , vel grandiora , vel mi sunt ; aliquibus animalibus rostra sunt ra, ut in terra cibum quaerant; aliis sunt lana, ut gramineos campos depascant, a-int rostra oblonga, ut eo melius praedamini; aliis rostra sunt acutissima , ut melius a colligant.Qu dam to ngi ssi m um collu adni ex aquis aliis 3 locis quaerendum habet, da fortissimum pectus instar bellicet arm

,acceperunt. Aliis ad promtissimum vola-

sunt alae. Quibusdam instar solidissimarsimnaru longioraialiis tenuiora tenerioravi ad

203쪽

ad saltandum crura sunt:aliis breu lora gracilio raque sunt, ut in terra repece po stant. Alia oculis destitutasunt. Alia pulmonibus carentia, quia natura sunt frigida, nec per respirationem opus habent refrigeratione. Aliis dedit ingeniosa natura ad defensionem saain fortissimas maxillas; aliis fortissimam fontem: aliis terribiles si/umososque dentes; aliis torua&torta cornua. . Dente timetur aper, defendunt cornua ceruum.

Aliis valentes leuesq; pedes; aliis arcuatos Gnices & testas; aliis duras ungulas; aliis lunatos i&falcatos ungues;aliis dura&adunca rostra. lBetigerunt rostruct aduncis pnguibio iras: 'Aliis dedit solertissima natura arma alia. Hisce suis membris de armis tam bene & dextre uti sciunt,ut shmma admiratione saepissime obseruauerimus,& quasi rationis particulam habere videantur. Ast plura de animalium ingenii doatibns hic non pangam, quia supra iam feci, satis, que su perque dixi, quod tantam habeant pro . luidentiam, tantam sapientiam,solertiam &artem. En tibi artisciosas pendulas illas araneas, ingenio fas apes, sedulas formicas , utiles bombyces, garrulas hirundines de' innumerabilia solertissima animalia alia.

204쪽

ν ' . in .

XCVIII.

rum rationis particulo,siue Vmbra;&virtutum simulachra. Jc tamen tibi, mi Iuli Porphyri, dieariti

luod multi homines, qui more hoc meo ilium naturas , proprietates de virtutes in plati sunt, ipsorum,inquam,solertiam,ntiam, teniperantiam ; pietatem, iusti- ita admiratione percussi sunt, ut hiat tunil este brutum asseruerint: Et scribit Plu- is de sis tertia animalium haec verba: Pr am animalia caetera, quia tardius thre1gunt; ue recte ratiocinantur quam homo, non dicemusitione atque intestigentia tarere; sied eampossiderelam atque iurbidam, sicut Oiculum Lississium ortum, ast μιμημά scilicet,amulati.he; bmbranulemcunque ratione imaginem. Et, ii Maiolo Iu S, rationem soli homini esse, qua boseu 9 νtisia ab inutilibus internosiant , inemque iunnesaiadnes dirigantur, causa sique perficientiast solus exonu ibis animalibus homo: ut nihιώ-ti solent bainthes a ratione sapissme distetre,iti tibin seste per iles ciunt. Qismobrim cita Maiolus J truta a Deo ita procreata fiunt, is vitiis comparentur, disicatque inde homo ex pra-o cui beluasi compara laus. Deinde etiani iubrutis natuta quasdam virtutum irile ruit

205쪽

rv imagines, ut ex eis etia ho mo ad virtutu cultu'. longe magis excitetur ita nec in illis sunt vel, virtutes,sed tantum tui ille loquitur) sinulase Virtutu, imagines seu umbrae pietatis,phod tiae,sedulit ais, fidelitatis&simili si virtutu in ducatione foetuu ,in exstrue dis nidis &latibul M. in pervestigandis alimentis,in sanandis morbi, in fuga periculo ru,in amore spe ciet, in proga sticis tempestatu edendis &discendis multis peribus mirabilibus d. similibus prope infinit XCIV

bruta animalia excellentia. QVoniam igitur auium aliquanto si blimise

natura videtur, cum suprema semper per=tat, &e celum quasi inhabitent,a terrenis rebiuse longius remouentes , rationis symbolum a1μquod iupra reliqua quaecunque anim alia vi cur habere, propterea sola auis adloquendu doel lis, ideoq; reliqua animalia muta dicuntur, quae nil aliud sciunt,qua mugire, rugire, rudere, hinnire, latrare, balare,uncare,barris e,gannire, rIcare, orcare,flocitare,grunnire, caurire; fren' dere; aires aut e murae no dicuntur,quia non solum variis cantilenis aures nostias permulcet,

hingi Eulado, minutirado de sibilando miti ficto elect1t,vel si etia hominu verba siepe resertineia humanas voces imitantur idq; apertissime iά multis,& pr cipue in cornici b.vidernus,corvis itide, graculis,turdis, sturnisdulciniis, dc psittacis.

206쪽

u, ut ita melius a mortalibus cerni,auditii. husq; tanqua caeteris animalibus superiori sectior celebrari possit. Libertate auisa - ns, multu aliud animal, sit terrestre, sitale, in enio, quod illi aequiparare possim. enim pisces maxima Iibertate frui videa-une est libertas certis locis limitata, exsoia,stagais , lacubus , paludibus, fluminibus, . vivat porro insigni libertate terrestres,

narginata tame & limitata es,libertas,nec dc fitie maximo periculo exire possunt ex eluncis sylvis,lucis,vallib.auis vero,quasi

:rminata libertate, caetero tu brutoIu a...iu instar Principis sue Regis nulla detine-eIunca,nulsa aqua,nullo mari,nuIla sylvas, prouincia,nullo regno,nullo imperio,sed ima supra omnes colles, valses,motes,C fagna, flumina, maria,prouincias, regna, ia dc omnes terraru plagas. Merito igitne ada est auis dc celebranda, Q natura sua, tapotes, tam libera. Superat insuper auishria animalia Ieuitate & celebritate, supe-ti,auditu ac odoratu. Adiice,s omnis auisa abeat motus, volatu scilicet & progres diruestre animal tantii progressum .pxcellitera animaIta variis virtutib. magnanimi ilcones; liberalitate,aquilae;castitate, tur-μ si traci quasi των γραμματων grues astutia=lar α meropes, pie sate , cygni, fortitudie P vaeualunt augurio; aliae virtutibus aliis.

207쪽

oeulos porro ad auium pulchritudinem p

tum vertamus,atque ad ipsarum varios color. En candorem de albedinem Cygni,nigredine Corui,auratas pennas pauo nis,splendentes a colunt bae , gemmeam, oculeam, sidereamq pauobis caudam; nec non in finitarum auic' rum diuersbs mirosque colores alios: Insta rant porro aues cantilenis sitis mortales passi nibus languidos , &iu per omnis generis lia ' monia concentu suo delectam laetiorem aut ram, delectabilius ver, iucundiores sylvas. in Eos,hortulos, prouincias, Principum Regui que arces,imo cuncta, ubi videntur & audiuiatur, loca gratiora reddunt. Huiusmodi auii excellentiam & nobilitatem considera istes au liqui ethnici ad simulachrorum,idolorum si Tum ,latera au's p o se eruia i r ad Veneris co i u tribam & Cygiriam ; ad Iunonis, pauonem ἱ ad pollini, , ruum;noctuam, ad Mineruae; picuM

ad Martis; aquilam ad Iouis & ad Solis, ph Miscem. In summa ips natura auibus tam a mi k liberalis suit,ut easdem maxima libertate di tauerit,dc tanta tamque excellenti pulchii tuai

ne decorauerit, ut totum terrarum orbem or

nent. Tanto fiant ingenio pr2ditae, ut homines multas artes docuerint; adde quod aues nobi insgnia probitatis , & pietatis viva exempla prisbeant. O stupendam Dei sapientiam, quae: tamin minuto animalculo tot & tam excellen tes virtutes seminauit. Vides,mi Iuli Porphyri,

quomodo philosophans animus seeum de admirandis

208쪽

piantos stimulos istiusmodici editationest iniiciant, illud erigant, promptum red- , ad laudandum & celebraudum creato k omnium cotiseruatorem Deum, sinxime de animalibui sanguineis, iue exsangui-tolatilibus, seu natatilibus, gressilibus seuibus, viaiparis seu oui paris, aereis seu se siue amphibiis, societatem diligentibus gientibus, domesticis seu sylvestribus,pea alas habentibus,sive carentibus in sumis omnibus &singulis. Longiorem hunc

nem texexe,atque reliquarum auium ad-lles naturas, proprietates εο virtutes dere possem , nisi haec sufficere scirem, exs vidisti, que exemplum a me habuisti, odo cum animalibus solus ruri spactans liai & philosophari poteris. Quodlibet ei imal, quaelibet auicula,si probe &fidelin interrogaueris atque examinaueris,re ebit,&sapientiam,'potentiam&Proin-m Dei te docebit.Quare noR operae pr se duco, pluribus de philomela scribere, ut Plinius lib. t o.c. .scribit diebus o no-

intinuis cantillat, cui tanta vox tam paruo in Io, gutturauisque adeo angusto, tam clara, iam am magna,iam Paria Pox reperitur,ctrampem

ritus, in qu vnasionin inperfecta Musica sciem r : ct nunc iri continuo spiritu trahitur intin-nc variatur inflexo, nunc distinguitur concisio,

209쪽

est,ribrat, lasenus e rauu , acutin,extensus, fluminiimin,medius, omnia tamparuis infaucibus, qua totis quisitis tibiarum tormeniis ars homingvix excogitam mille νοcesfigurat ,fibrae, cristat, id, tanto certamiti 1 ηυsstudio, revicta,mortesve piramfiniat. Hic emen attexendum Gruteri carmen, quod phil melae suauitatem in canendo declarat, prinpemque volucrum appellat, Tu quoque tu volucrumprinceps,pbilamela,laim, siub ramo aliquo querquera cogit 'reM. Prodi,age de tenebris, quod amicius olim

Innumeris numeris is meditata melos, Id nunc ne magnigrauesit victoris adornans Gutturis omni istatum iterare tonis. 'Huius auiculae virtutes de encomta prosequi,&Tecensere superuacaneum, tum quod i piamettibicen est, & qualis sit,cantu suo ipsa declarat. docer,praedicat; tum quod eius laudes & poetae&caeteri scriptores passim celebrent. Nec ad dam quicquam de campestribus alendis , quae singulari arte &industria in segetibus, ita nidos Constitu ut, ut& pueros & accipitres facile faulant.Sidereumq; pauonem silebo, qui formositatis sibi conscius , tumque inprimis pennarum flabellu erigat & rote t, cum plures ad se specu

latum accessisse animaduertit, de quo testantur historici,q, Alexander, re nomineque magnus,

pauone primo in India vise admiratus fuerit,atque edicto eauerit, ne quis ta speciosum animal μxerficeret, Nec multis passeiunatuta ingeni

210쪽

re expriina,quod animalia sint timidissimarento figacissima, Video in urbibus & do-i fastigiis nidificent , quia homines amore iuuiarur, vel propter spe suturi auxilii co-os praedones, videlicet accipiti es. Scribit Elian', passercu tu ab accipitre vehemeti- petitu in sinum Xenocratis deuolasse,& int di sui causa si sisse, quasi no esset ignarus, irae conspecto homine regressu tu; neq; de

1 libidine, salacitate decoItu plura attexa, ii. semen emittat, non tantu si viderit foe-m, verum etiam,si vocem audierit,de quorer ita seribis:pasnutu, inquit, di incauum imρ- decies ad femellia. quam iniret,ex aduersi stoissis interposito mometis aduolassensio perosep,-ilserculsi famina is e minori temporis interuallo. ursis obseruaui. Hanc ob rem puto Pliniub. c. 36 scribete, passeium in imu virgessie:

Iare, mares anno diutius vivere, quia nulis ini tio apparere nigredine in rostro, quae ite incipiat. Albertus quoque dicit: ma tem pore coitus no plus uno anno vivere. rrmqcinabor de mira stupendaq; colum-urturumq; castitate, quareque viduus hic f. ondenti ramo po amplius iusideat, nec pido sonte bibat, Et breuitati studens re- omnes aviculas silentio praeteribo. Satis ex hisce paucis pei spicere poteris,quo-icu caeteris animalib.colloquor & philo-

,r, sint aves, sint quadrupedes,si: tvermes,

alices, sint pisces, sin fluminu mariumq;