장음표시 사용
221쪽
ET ut prouida natura animal tantum reddoret pulchrius, non omnia animalia uno eodemque, sed vario decorauit colore,nec unis iisdemque cui iam sit pra diximus sed de diuersi,
ipsi prospexit armisi ut aliis curuata δe lunata de dii cornua ; aliis acutos de aduncos ungues; his duras & obliquatas ungulas ; illis validos & spumoses dentes, aliis venenum ; aliis arma alia, Aquibusdatii in currendo velocitatem, ut in imbeorum suoru pericula euadere pomo t. Ast quia nimirum excellens est animalium inter caeteris creaturas nobilitas, & meum ingenium nimis aridumia crassum, ut de animalium dignitate hon satis scribere possim; de quia clusim breuiterque animalia attingere, nec sinuosis verbo hum alis raehibus tuas, mi Iuli porphyci, aures suspenias tenere , neque ambigiosis vel borum inuolucris te retnorari constitui: hic subsistam,& caetera ad hane rem pertinentia silentii vel xiis inuoluam. c v.
num ruralium utilitas: Planta rum contemplatio: SEd heus tu, mi Iuli Porphyri, postqua hisee
diebus nonnunquam hortulos pe ierim, operae precium esse duYi, ut de iis etiam philosophiam meam aperiam, tibique de iisdem philo-iophandi ansam praebeam. CVL
222쪽
hortorum in1S. ΡRimum,cum horii nomen mihi in metitem
venit, commemini Latinis hortus, quasi Ortis diei,quod in horto omnis generis stirpes orian- tur & crescat, vel quod semper ibi aliquid otiatur,&nunquam sit sine fruAu. visis hortis, quis verus hortorum usus st,cogito:& qui illum Lipsus descripsit, memoria repeto: cuius aurea descriptionem squam nemo elegantiori penicillo facile depinxerit) hic recitate gestit animus,calamus; quam tu animique curporisqueentioso & intsito oculo leges: Amas,inquit,amas
'ridani hancpurpureainivmphamsed vereor ne ames immodeste.Hortos enim laudassed ita,ut vana pleras in iis mirere,aut externa; vera ct legitima eorum gaudia omittas. Glores enim sitarat avide insticuo lupuluillis quiescis, ores tu a noto ignotoque orbe.Obsecro ut quid i νt ne te qu que essesciam in hac sima , qua exori sese male curiosorum hominum, male feriatorum ira rem optimam plicissimismque instrumentum duorutis putoruscerint,vanitatis o Torporis. Hac enim sine habent hortos. Herbatis aliquot o flores exoticos ambitiose coquirunt, ct qua sitos ita anxie fouet ct tuentur,ut pu la mater suuanarum.uisiunt quorum utera in Thracia,
Greciaandia disicurrunt iri, sieminis exigui aut busitis causa. Hi quibus agrius store aliquem isouu mori quam
petere amicum. stomanum illum riserit aliquis qui pse suum atratus laxit istiplantam. Iams quis ex bu Flora sanditatis nouim aliquid aut rarius nactus sit, νt o elati
223쪽
xt alii competitares amulantur λ inuident λ e quibus nismmo tristior domum discedit,quam Olim in pratu potitione victin Sylla, aut Manesivi. quiddicam, nisibis darem hanc quandam insaniam es, in absimilam illi puerorumpassentium ct rixantium circa juνι μώθ lista 3 At eorumdem industriam in hortis etiam cognosse. Sedent, circumambulast, oscitant, doriniunt. Nec aliud prorsius,vi non ociisvisecissum hunc habeant, sed dsita
sepulchruni. Profanum geninio quos iure aueam ab odigiis veris arcanique horti,quem mo esta poluptati natum scio, non vanitati ; quieti , non iovori. An ego tam leuis, quem esserar aut deprimat herbula aliqua rariorsue
ζεφυρίη m/ώκω P ψυ λοι3πέ- . 'Zephyri spirans aura alia quidem gignit; in alia vero concoquit. Itaque nonsterno eas iue destiaι siue elegantias co exemplum vides: Ad hoc a mollibis Hortesia isu mutuor quod ne cura hac talia conquiram, sine cura habeam stne cura amittam. Nec idem ille eis tam marcidin, imo tam mortuus, ut recondam se rilut siphuain me in hi hortorum umbrκω cium etiam in isto otio reperio,
inuenit ibi animus, quod eamοheina agat ne labore pilo elaboret . Nunquam iuinus solus suis , aiebat ille quam cum selus : numquam minus ouosein, quam cum ocissis: pox emesis, O quam austis diuri natum in his ipsis hartis. Scilicet mentiparati isti, non torpori ad eum recreandam , non ad hoc laxandum O aasalubrem Dendam
224쪽
18 Im secessuma curis atque turbis. Homines tibi molyhὶ hic apud te eris. Occupatio exhausit ξ hic replebere,r,ianimo quietis illudpabulum, ei' ab aura puriore veluti ratio noua vita. Itaque rides veteresistos sapien- tuus hortu habitarunt. Eruditas hodie doctasique ania 3hmis delectantur in iis diuina illa pleraquesicri ρυρracusia, quae mirantur, ct qua nulla temporum series senectus abolebit. Viridi illi L caeo tot dissertiones de natura debemus, umbrifera Academia, de moribus. Et ex Urtem laciis di si νberes illisapientia riui quos bi- 'imus, O qui facunda diluvie orbem terrae inundarunt. cilicet attollit se magis erigitque ad gita iste animiniim liber se solatus videissum caelum quam cum adiumst νrbium carceribus inclusu. Hic mihi vos poeta durarum aliquod carmen pangite: hic vos literati merita- ni se siribite: hic νos philosophi de tranquillitate, de istantia. de rita se morte distulate. En qua vera hormum Uomnis. Ocium, inquam,' io, meditatis, 'Io,scriptio : O ea tamen omnia velut per remissionemur lusum, ripissiores longa intentione hebetatos ocul Pecula quadam st virores colliguηt sic nos hic ant-n defessum aut aberrantem. Et cur celem te meum in- cum Θ Pergulam ill m topiaris opere vides ὶ hac m-
ut m ibi domits est, hac sapientia mea g mnasium O
a. IEic auseria arcanaque lactione pectin impleo: mente quadam obsiero bonarum cogitationum. Et et quae δ' in armamentarium. sextispracepta inum recondo , qua prompt4 mihi mox contrη pimatemquo fortuna, Intra e in quoties pedem pene-em. nere νιles omnes sieruilesique curvi iubeet ciere
225쪽
181 agmini hoc in rabin hominum inane. Hontinentinio Dpium exuere saepe mihi videor , ct in altum rapi igneissa pientia quadrigis. An illic angi vie censes,quid Celta,qui Celtiberi violiantur Zquis sceptrum Belgica teneat, asu amittat λ AD Urannus clalle nobis an terrari inetur aut
-- -- - quid sub Aristo Rex gelidae meditetur orae . horum. Munitus is clausus contra omnia exterra intra me maneo, a curis omnibus securinprater unam,rista tum subactumqb hunc animum recta rationi subiici ,
am , se animo catervi res humanas. Ut quandocunqύ - alis ille σ meus dies venerit. fronte composita,nec moesta eum excipiam, abeam1 ex hac vita non vi eiectus sed utem sto. Hac imaginatio mea in hortis, hi fructuου ,quos ηρpe murem quamdiu sana mihi mens cum omniga
Persarum aut Indorum. Iam interpristos Graecos Roma nosique quot illustria capita tibi prostram, quipolitis aliis curis fuli in hac cura 3 In istis quidem; uno verbo,omnes
philolophos se capientes qui remoti ab insanostro is prebe; horrorum sillaci. sipibusque clauserrant. At in istisi
Tarquiniu regem rideo iam tumprisca ista Roma in hortis molliter ambulantem, θρapauerum capita resecantem , Catone Censorium agnosio, in re hortens deditum, de eastrio sicribente; Lucullum post Affaticas victoriaι in iisidem Otiantem ; Susiam , abiecta Dictatu suauiter hic sine centem , ct Diocletianum principem, olerasiua se lactucώ ad Salonam , pursura oe omnibus septris praeferentem.Nec abnuit ab hoc meliorum iudicio vulgus,
in quo ipso simplices omnes Osine mala ambitione ani- ηα scio fuit se in hoc cultu. Es enimprisocto arcana νε- dam
226쪽
i83 'i o ingenita nobis vis,cuim intimas causa; nonfacidia, qua ad hanc innoxiam ct ingenuam delectatio 1 trahit non nos tantum, qui propendemus; fiditissi fierios cir sietueros, qui renituntur O irrident. Hucue Lipsius. CVII.
tiis ac rarae. Loribus in bortis conspectis memoria repe O, quae plantae diis olim gentilitiis sacrae&icatae fuerint: ut laurus S lotus Apollini; f aesculus,quercus Iovi; populus Hercula, vitis, era. picea, & ferula myrtus, rosa μyra Veneri; cupressiusPlutoninmalus punica I vel Mersurio; picius Cybela; olea Minerva, CVIII.
PLANTARUM ET FRU-gum dii gentilitii.
Ein quod Saturnus olim frugum N agriculturς pater ει duxi thonoratus;id quod fato uoq; insigne declarat : Pomonam fuisse ho m M pomorum Peam constat hisce versi- Re sub hac Pomonafuit, qua nulla Latina Inter hamadryadas coluit solertius hortos. ram florum Deam; Chloris eram,qua Flora vocor corrupta Latino Nomisi, is nostristera Graca sono.
227쪽
Iquie Deae ludi Floralia instituti fuere. Bacchiu
inetorum fuit Ceres frugum Dea: Namque Ceresserturfruges,Liberque liquoris Vitigeni laticem mortalibus instituisse. . verg. I. GeorgJInprimis venerare Deos,atqueannua magna Sacra refer Cereri titu operatus in herbis. Prima Ceres νnco terram dimouit aratro,
Prima dedit fruges aliment que mitia rerris, Prima dedit leges, Cereris fiunt omnia munuε. &paulo ante: Prima Ceres ferro mortales pertere terras' Instituit. -Dςa propter fructus culta pauni filius ob artem stercolandi Deus habitus; Arurius, Deus, qui mala a frugibus auertebat; Robius , qui robiginem a segetibus auerte Ies, cui publicae isti Robigalia fuerunt Adiice his caeteros se eos rurales, ut sunt, 'cis tor, Petis ab occatione dictus ; Sarritor, a sarritione; Puta, Rea, quae putatio uab us arborum praefuit; Ristina, Dea, cui rura committebantui; Proserpina , germinantibus segetibus praefecta. Notitus , Deus nodis geniculisque culmorum praefectus;Patalma,segetibu prae se 'a, u spicaedi solliculi patescunt, ut spicae exire possen ;Ηο- stilina colebatur,cum segetes 'ouis ari stis aequa-pantur; Runcina , Dea frumen rum runcandorum; Spinenses, Deus ut spinas ip agris eradicaret; 'luanin numen sylvarum pascuorumque & pe-zorum tutor.Po pastorum ve*atorumquς
228쪽
eus.Ηwadriades, arborum & praesertim quer. um Deae ; Minerua, cui oliveti) & Veneri qui ,rtorum procuratio asscribebatur θ etiam ru-ca vinalia institura legimus. Et licet Ethnici
rarint, quod frugum ergo non verum Deum, i fictos coluerint tamen notabile,&imitabi- est,quod preces si aluerunt,non minus,quamrram,vel aquam, vel solem, agriculturam ne
Tarias esse, cum a divina benedictione cuna pendeat. Neque qui pignset, est aliquid, ne-ae qui rigat ; sed qui incrementum dat, Deus. Sare valeant, atque ad ethnicus illi fictilii Dii eant ; nos Christianiscimus non solum horrum: sed totius 'niuersitatis Dominum De -nque esse illum qui sacris literis nobis est re : latus. Illi segetes arboresque nostras comen-: mus, opera, & benedictio hem ab illo impe-emus : hanc ob causam,agri ola, inquit Augu-nus.homo vinea m colit hactenus, utaret utet,adhuat satera, qua pertinent adagricolarum diligentiam:
trepineae siua nonpotest. Quod fi forte irrigare potest, tuae fontepotesti ipse ducit quidem irriguum: sed D
impleisontem Ostremo in νinea flua incrementum da- armentu nonpotest, formaro fuctvi suos non potest, odificare Femina non potest,tempora gignendi tempera- . non potest:Deus autem, qui omnia nonpotest, agricola flere'. Et Athanasius scribit: non dexteritate minantis, sed Dei viribus fructificationem fi ti. Induc ut p0rro mihi in memoriam visi hor'
di, quod Ad3m in horto ceciderit, & quod
uiuum per mylierem mors annunciata fuerit,
229쪽
IM per mulierem quoq; vita resurges, quod porro in bot to Christus orauerit, in horto proditus, pi',& sepultus fuerit,in hortoq; resurrexerit. Horto gaudemus, quiasdesprimaparentum Hortus erat, fecit quem manus ipsa Dei Horto nunc atris,depulpstis,caremin, - ,
Exilii poenas si eriminquegraues; At tu Christe tuo reduces nos sanguinereddis 3 Ad paradisiacumstequeldeque μIum. Blanda horrifacies Para se prima,sed ortus .
Hortus erat; labis, totin abortus erat. Christi hortum reparaue,ct abortum tollisoau Dum vita aeternatu paradisiinaues.' Subit quoque hic in mentem de Paradisi meditatio, qualis, ubi,& quam ob eausam Paradisias a Deo creatus fuerit. Deinde poetarum iblius Tantali h o rti memoria visi hortuli refricat.
C Vggerunt & ipsae arbores plantaeque in me-ε moriam varias doctrinas: philosophorumq;s militudines prouerbia dc sentctias; imo quoties considerate cbnspectae multa intuente do. sent,monent,erudiunt. ut ecce, similitudine amboris amplae dic semct uota, praebentis sedem a-uieulis,umbram & nutrimentum animantibps ihominibusque, pingitur imago boni Principis, boniquo patrisfamilias, probeque aspicientem quam plurima docet eruditque. Huc quoq; aD seribendum, quod Chrysostomus dicit scutin irbqrψ- accidit o qui ructum sumselurali ferar, O
230쪽
ros omnes amputet, radice manente, tota cum maiori ornatu arbor resurgit: Siquide is in nobuoipietatis ix permaneat,etsi diuitia auferantur,o corpin corru-
nquit id c Chrys.rigata magis crasut:ita - ostra oppugnata magis floret seditione agitata,inneta maiora siumit.Ν ,horti aquis irrigati ita germi-
latae qua citissime oriatur breui e durat; ac raron ut os successores ditare, qua obiter c parantur diuitia. iuer': Felicius abus alauea qua aliena patitur instris- ct optims est νηuquems eam artem ad qua natura est iratus addiscere.Esata us: Arbor siuapte natura nanissufoetu gignit, infitione eadem diuesgenerisfructib. o-iturrita qui naturasiuasiquitur,semper ide ψ; qui arta 'itur sui dissimilis est. Plinius: arborper se instugifera, e insitione disicitferrefructus ita praua ingeniti institue ad bona fruge potest demutari. Iterui Plinius:Radius aruamare seuntstuctus sistes. Ut humor quid de radias incedit in herba, de herba autεηo reuertitar inra es usum t mittitur inseme: su ct charitas parentiis. ndit inflios, defitiis aut e no reuertitur adparentes:ides
intes quidem diliguntfilios ,sed non sic diliguntur oliis αβcut herba ηρ deor*m,sied siusum ad semBromittituor c ct homo ny ad parentes,sed ad procreandos Ilias
Umittit a Fctu. C hry siosto.Omnu caro, inquit Maiia,t , is omnisgloria eiusAut las agri. Vt enim 'sculus, iasicitur consenescit: - nos nasicentes morimur, nisis ab ine pendet. Quoties igitur asthim in herbam aut rem: iat no,uin mentem fragilitaru humana, ct illius imast, quam propheta Esaias proposuit. Basilius : Recte ali inda ioad PMuti quislibet homo dixerit: