장음표시 사용
371쪽
nes Extrauagantes perpetuo valituras' i coscribantur. Et quia dissicile foret praesentes ad singula quaeq; loca deferri, volumus & etiam declaramus, quod earum transsumptis etiam impressis manu alicuius Notarij publici, subscriptis ac sigillo alicuius Praelati munitis, ea dem prorsus fides adhibeatur, quae praesentibus adhiberetur, si forent, exhi- bitae vel ostensae. Nulli ergo omniano hominum liceat hanc paginam nostrςprohibitionis,annullationis, statuti. mandati, iudicij, hortationis,derogationis,declarationis & voluntatis infringere vel ausu temerario contraire. Si quis autem hoc attentare praesumpserit indignationem omnipotentisDei,ac beatorum Ρetri & Pauli Apostolorum eius , se nouerit incursurum. Datum. Romae apud S. Petrum, Anno Incarnationis Dominicae Is 6 8. I . Kalendas Februarij. Pontificatus nostri Anno qua
372쪽
' Exhae igitur constitutione constat, Pium V. . non fuisse contentum conditionibus in Extra-uag. Martini R & Calixti III. comprehensis, sed & alias requirere tanquam plane necessarias ad emptionem & venditionem census liciti. is rum haec prima est, ut census constituatur in
re immobili vel quasi, sui natura frugifera certisque limitibus circumscripta.ISecunda,& id quidem pecunia numerata coram testibus &Not rio in ipso actu celebrationis instrumenti.lrertia, ne ineatur emptio eius anticipatis Blutionibus aut inpactum deductis. Dicuntur vero antici patae selutiones, quae fiunt initio anni vel nondum decurso anno, quo pensio ex naIura con tractus non ante, solui debebat. Quarta , ne venditor in se suscipiat casus fortuitos, ut sunt; aquarum inundatio, sterilitas,incendium,quae ex natura contractus, non solent praestari a vcnditore. Quinta,ne pactum ad ijciatur restringes vel adimens venditori facultatem alienandi rem cenis sui subieci am, aut si in mora fuerit soluendi, rem integram vel pro parte amittat, vel aliud praestet Cenae nomine Sexta, ne liceat venditori censum redimere in perpetuum ves ad certum tempus. Septima, ne cerasias nouus imponatur, vel vetus . augeatur expensionibus nondum tutis, vel in posterum seluendis. Octaua,ne possit census e dem precio refuso, extingui, quandocunque et-i mimmemoriali tem pore: Ita tamen. ut si ven-
itor vel alius qui ad solutionem census obliga
373쪽
eum redimere velit, teneatum emptori , ibimestre tempus ante denunci re., Quo exacto 'si sorte redemptioni satisfactum non erit, libet rum maneat emptori, inustum cogere vendito- . rem ad redimendum censum; non vero post an- .num, cum eo elapso, potestas redimendi liberaxursus redeat ad venditorem siue eius haeredem Has igitur conditiones summatim a me nistractas requirit Pius V. in constituendo censu lu cito, adeo ut styna earum defecerit, illicitus sit de
surarius. Iut hinc per primam conditionem se . . ayrmetur census in per navenditoris constitutus , & is qui generalem siue incertam habet pothecam non designatis scilicet, limitibus: non, vero excludatur census siue reditus annuus an quo tanquam in reimmobili nouus rursus eensis vel reditus eonstituitur. per tex. in c.σιμL6.eumq;
annui reditω , de verbor. significat. in aementi & per eundem tςxtum ita respondit Nauarrus d. t λ' de Uuru.n.87. licet id scrupul' non earςat inspe-
Sed utrum excludatur Principis Camera , id est aerarium,vel Cauena,hoe est,penuarium,ho ersum siue cellarium; maioris contentionis est,eo quod haec natura sua non sunt fructifera sicut roquirit Pij V.constitutior Attamen cum iure seu a icali inter immobilia recenseantur& ex iis seuda dari possint.e. I. g si defetidi eu.in tibineud. propius est. vi&ineis constitutionem tenuis annui ad- λ'. inittamus. Nam tametsi natura suafructum non serant,
374쪽
ferant , tamen in hoc comparata sunt, ut perpe- tuam accessionem veluti fructum habeant. arg. ι venationem. 26 j. de usuris. Per secundam & tertiam conditionem : dero- gatur naturae emptionis & venditionis, quae est, , ut statim contracta ea intelligatur, ubi de precio conuentum est , quamuis precium nondum sit numeratum, neque scriptura interuenerit. 2. fde actio. Cr obligantis.Inst. de obligat. ex consensu,tarit. Insi,de empl. π vendit princi' . Per quartam reliquasque conditiones Pii V. derogatur huic iuris sententiae, qua contractus dicuntur legem accipere cx conuentione. l. i. g. si conueniatisdepositi. Icontractus f. de regul iuris.. 3 Uuri gentium. 7. , quinimo. g.ades. f. itemsiquis pactu sit f. de pactis20. de rebus alienis non alienan.
i Ceterum Pius V. praedictas conditiones in e-
. mendo censu annuo, partim admittendas, partim reij ciendas ideo censuit, ne quid in fraudem
usurarum a contrahcntibus committeretur sed . sincere& incorrupte hic contractus exerceretur.
Quod& verba eiusdem constitutionis expresse indicant ibi,inlicet legem ipsam ad contractus iam . &c. quibus contractus ante alia forma Y celebratos non plane irritat quod alioqui ne- cesse, esset sed bonorum religiosorum censurae subijci hortatur in Domino. - .7 chiare propter hanc constitutionem Pij V. 3 sum ma dissiculias oritur inter Dd.cur contractus
375쪽
eensualis alfi forma initus siue conceptus, usu in rarius siue foeneratilius censeri di beat.Nam quid quaesis pertinet ad contractum usurarium,rem in qua census fundatur oportere esse immobilem vel quasi, suis limitibus circumscriptam Item
pecuniam coram testibus & notario numeratam γ esse, ceteraeq; fere omnes conditiones cum contractus non tam ex verbis quam ex mente contrahentium aestimetur, toto tit. Cp vatire quod agitur. Item qua ratione ab hoc eodem crimine
vindicabimus Extrauag.MartiniV. & Calixti III. supra recitatas in quibus plurimae conditiones a Pio V. praescriptae desiderantur,&tamen contractiis ea forma celebrati declarantur ab ijsdem liciti& inculpati
non dissimilem casum a praedictis Extrauagantibus Martini R & Calixti III. imo paucioribus conditionibu siue pactionibus informatum csi tractum census ; quem nihil6minus testatura multis Doctoribus tam Theologis quam ICtis, uti licitum, approbatum suisse in Concilio Con-- stantiensi, quod sub eodem Martino V.celebratum es; quem vide apud eundem. nec enim hierepetere necesse est ) ita quod mirum sit Pium V. sanctissimae memoriae Pontificem tacite im-- probasse has Extra uagantesMartini V.& Calixti III.tum sententiam praedictorum Dd. Constantiensis Concilij. dum contractus censuales absq;
376쪽
conditionibus a se praescriptis initos iudice tacite esse sceneralitios , & consequenter iure diuino&Canonita improbatos. c.3. c. q. erc. Io.ext.de ustum. aut certe ante factos honorum religiosorum centiarae subsiciendos em. , Ut igitur in sac Summorum Pontis eum &Doctorum Constantiensis Concilij dissensione conciliatio aliqua ineatur ; hoc opus, hic labor
nes Pij V. in duas classes distribuit. Quasdam enim vocat iuris naturalis & diuini ; videlicet. quod contractus usurarius damnatus sit, &con-1equenter in re frugifera & immobili constitui debeat. Quasdam iuris humani, ut precium seluatur in pecunia numerata coram Notario &testibus; & ut venditio rei censui subiectae ante bimestre denuntiari debeat emptori; aliasque eiusdem generis, quae ex iure naturali aut diuino plane erui non possunt. Quo pertinere vult&hanc clausulam: Contractusque sub alia forma poss- hae eelebrandos foeneratisios iudicamus. Ad quos tamen & haee clausula extendenda erat; si tota contrahendi forma per Pium V. inducta . naturalis& diuini iuris esset. Quibus profecto consequens est, ex sententia eiusdem Nauarisub n. Io8.ad constitutionem cen-siis siue reditus annui necessario requiri rem immobilem vel quasi: eamque frugiferam. Quae enim iuris naturalis & diuini sunt, perpetua sunt, nullamq; mutationem admittunt, spen. Inst. Miure
377쪽
tari raturali vatium erelasi me. Aera.de consuet. At vero supra demsistratum est, annitum censum siue reditum in sola venditoris persena posseeonstitui r Imo ante omnia necesse est,ut obliga tio eius a persona venditoris incipiat. Quippe venditio & emptio natura sua non aliam obliga -' itionem generant quam personalem inter ipses'
contrahentes, eorumq; haeredes. eontrah.emptione. Non video igitur,cur non pontsit consistere census absque re in persona venditoris,& consequenter rem, in qua sendetur, iure naturali vel diuino non esse 'necessariam; ut ceteras conditiones eiusdem constitutionis. Nisi
Iod summam dissicultatem nobis iniiciat dita D ' .ausula eiusdem constitutionis: II alia orma posthae einbraiaos foenerati os iussi-Qua certe clausula, cum S.Pontifex aperte ideclaret contractum censualem in posterum alia forma celebratum,eensendum esse foeneratillum id est,uitiosem, peccato usurae obnoxiummemo' iuste negauerit his omnibus conditionibus praecise standum esse; cum haec res animae salutem 'eoncernat Etenim leges SS.Pontificum circa ea ' iin quibus periculum animae vertitur, indubita- tum est, eas ab omnibus in utroque foro ubique 'gentium, seruari oportere. e. En extra. deprastri- in ptio..ca.de iureiurandoab. 6. Quod &commu- niter receptum testatur Nauarrus u. I 6. Ssecundo, cum n.seq. Hare igitur clausula perplexo nos merito tenet, ut quodammodo coga-
378쪽
nem descendcre. Hac tamen adhibita moderationes, ut ei tantummodo locus sit in foro exteriori,non vero tu interiori siue conscietiae. Quod ex his verbis aperte coiiij citur: Et beet Mem ipsam adeontractvi iam celebratos non extendamus , illos tamen omnes in quos sub acia forma peruenerunt cenis sus,hortamur in Domano, ut singulos contractus bono . rum religiosorum censurae subjciant , e animarum
saluti consulant. Non igitur haec constitutio Pij V. ad forum conscientiae pertrahenda est; coquod contractus censuales ante initos non irritet, sed , subhciat iudicio bonorum religioserum. Quod certe non fecisset Pontifex Opt. nisi quoque exi- .stimasset, quoad ςonscientiae forum contractum censualem posse licite & in culpate absque affecta foenerandi sine his conditionibus cxerceri. Itaq; in toro extetiori solummodo locus est constituti ni Pij V.non vero in foro interiore,in quo scili veritati statur, cessantibus praesumptionibus.
c. tua nos. 26. extra.duponsabbu/.' Quibus eum innitaturPij V.constitutio;recte sequitur,eum non posse usurarium dici coram Deo, qui licet non adhibitis Pii V. conditionibus,ttamen Vere, non
animo scenerandi contraxit.c.humanα aures. 22.q.
s. 'Nauarr.siupra citato loco. Quod etiam probat Grcgqrius de Valentia, hujus Academiae Ingol-smiensisquondam lumen & ornamentum comis mentariorum Theologicorum tomo 3. di 'ut. s.'. 22. octi libuoluncto raucasinem. . Ex eo quoque in- χ' . ferens,
379쪽
terens,iudicem contractum censealem aliterini tum quam dictat constitutio Pij V. teneri quidem, ne in foro suo eum admittat aut comprobet,interim tamen, tutum esse emptorem census coram Deo si intentione praua in contrahendo vacaverit. Idque non tantum ubi haec constitutio moribus recepta est, sed etiam ubi nondum in osum traducta fuit,ex ratione si ra allata, quod ses- licet, versemur in re quae salutcm animae concer nit,cuius cura praecipue incumbit Summis Pontificibus e. Ie.2.dist. I 2. Quod sane durum videtur: cum hine sequeretur I omnes iudices grauiter peceare, si alitescensiterint, eorumque sententiam nullam esse, utpote, latam contra expressum ius, eap. I. tra. defientem . S re iudicara. iniexpressim. I9.Τde 'pellationibu/. Erca. Cod quando prouocarenon
Ceterum rem altius inspiciendo Ad excutien-- do, non existimo hanc Pij V. constitutionem in foro exteriore obliga re iudicem, ubi usu recepta non est; ob hane rationcm, quod lex, licet pro .; mulgata, non ante obliget quam moribus sibditorum recepta & comprobata duob. capp. eqq. dist. 4.I. de quibus. vers. nam cum de legibus. f.M. Insiis. de except. l. Linprine. C de constituta pecunia dum tamen census in fraudem vjurarum non constituatur, ut inter pro ' hos siue bonae conscientiae homines in quos non
380쪽
bis eessent usurariae, praesumption es, per eons tutionem Ph.Vi inductae.argumenta.j. A.σα penulta extra. de pririumptioniblu. alienum sane videtur , eandem constitutionem indistincte ad cuiusuis loci iudicem & ad euiusuis generis homines velle producere. Nam Pium V. solummodo spectasse corruptos suae aetatis mores, non silum elucet ex principio constitutionis suae;
verum etiam ex eo, quod non contentus eo
ditionibus in Extrauagant. Martini V. & Calixti II I eomprehensis quae tamen tunc temporis sufficiebant ad excIudendam omnem fraudem usurarum aliaspraeterea conditiones adiecerit; ut ita omnem sui temporis fraudem , quae pro
pter corruptiores hominum mores magis iiWr buerat, anteuerteret , non quidem inter bonos,
sed .pud improbos & auaritiae deditos. Vnde pomitu videtur mihi, dictam constitutioneπs j Rubi recepta non est, nequaquam iudices Obliga re , sε inter bonos decensu quaestio est. In quo disternendo versibitur prudentis iudicis arb
trium. argument. ι de restitu ne in integrum. 34fex quibuι eausis maiores. G' d.cipenult.ext.de
Et certe, si reman se spectemus, non satis pes spieio quid pertineant ad v*rariam coniecturam,hae conditiones Pij V. quod denunciatio re dimendi eensus, bimestre tempus ante fieriptorq; census praeferri debeat emptori rei,censui iubiectis cum similib. Vnde cum hae aliaeq; codi- tionea
