장음표시 사용
181쪽
ducat proximae bonitatis sunt, quae venis latentibus implentu atque estiuunt, vel deductis elicibus ac syptionibus lapideis
aut ligneiSalveis aquam exonerant. In hoc enim&4 ubi aquarij aggeribus inclusi parantur, ut aquam quoties licet retinere a que transmitteres, ac per incilia parata quoque irrigare liceat. Quales apud Vsipetes, Tenchicros, Bructeros,&alijs pluribu Iocis magno fluctu fieri videmus. Idcirco vivaria , ut vocant. ad aquam retinendam dispensandamque aggeribus, molibus, acchomatis includuntur 3 ut objectu crepidinum aquarum ex undantium atrocitas invalescens reprimatur Postremus piscina. rum usus est paludum vel stagnorum,& earum, quae ex pluvia collectitiaque stagna aqua , Hae piscinae emi deteriores propter ei petuam turbidam atque putridam piaerunque aquam: tamen ubi non datur aliarum usus , hic minime negligendus. Nam cissiliae piscinae alendis piscibus non ita sunt idoneae, possunt tamen ad hanc rem quoque alicubi utilitatem aliquam praebere. Imprimis autem necellariae ad villae commoditates, nimirum jumentis pecoribusque quandis anseribus anatibusque aquatilibus alendis,ad lavandum, aliosque necessarios usus. Quod si occasio detur, juxta mare aut numen , semper influente sinu, sc fiant ut claudi, vel cataractis vel alijs obicibus aqua ii pus sir, emitti.& pisces inclusi retineri possint, ut de alijs piscinis di. ximus &si quando cataractae aut tubi emittendis aquis aperiuntur, ut ad os ubi cancelli sim supra quam eminentes, qui fugam piscium impediant , Aditum si loci natura patitur omni lateri piscinae dari convenit: facilius enim vetus submoveturin dat, cum quacumque parte urget luctus per adversam pateat egitus , Hos autem meatus iteri oportet per imam consepti Partem, si loci situs patiatur, ut in solo piscinae posita libella septem pedibus sublimius esse maris aequor aut lumen ostendat. Nam piscibus stagni haec in altitudinem gurgitis mensura abunde satis esse existimat Columella Attamen dubium non est, a quin
182쪽
est aptissimum piscibus. Sin autem locus, ubi vivarium constituere volumus pari libra cum maris aequore aut fluvio sit . in pedes novem defodienda piscina, infra duos a summa parte cuniculis rivi deducantur, curandumque ut quam largissime veniant. Quoniam modus ille aquae jacentis infra libram maris non aliter exprimitur, quam si major recentis facti vis incesserit. i. scina autem in ea parte littoris, quae prosluo recessu nunquam destituitur, satis est si in duos pedes deprimatur Piscinarum viva riorum qicrepidinesii sic serat locus consitas dumetis stirpibusque esse convenit aut specus latebraeque labricandae, aut ripae ex cavandae fuerint ut uit receptacula refugientium solis ardo rem Praebent etiam excavatarum arborum trunci radices
terrae exesae gratissima piscibus latibula. Si laxitas permittat, e littore copulos, qui herbis Malga vestiantur, non esset alienum per stagni spatia disponere; inuasi aciem quandam maris repraesentare, ut pisces clausi quam minime custodiam sentiant. In Morinis, sicut & alijs pluribus locis is stagnantibus aquis&pluvia collectis , in solitudinibus myticarum campis vivaria piscium reperiuntur amplissima. Plurimis locis in Germania inseriore vivaria piscium quae influentes rivos haben quorum aquas excludere possunt, sic constituunt ut vel cincta vel interfecta sint fossis profundioribus,quibus pisces aestivo tem P Ore contineantur,&solum reliquum quod est inter fossas. Obiu rato rivi aditu, aqua inlluente cataractis aut tubis exclusa. frumentis aestivis conseratur, quod solum ames e ruisum cataractis apertis aqua repleatur. Hac ratione solum inundationis limo Iaetifficatum sertile redditur hordeo aestivisq; frumentis serendis. Porro uti interreno praecipit Poeta sic desin aquatili negotio , Non omnis fer omMa re sed considerandum accurate, quid quaeque erat regio, quidque recuset Romani in vivarijs murenas, ostrea,tupos mugiles, auratas , luas, Ma
183쪽
xatiles . atque id genus piscium , qui dulcibus aquis gaudenti
alere consueverunt. Nam qui salsis marinisque assueverunt non ita piscinarum claustris constringi se patiuntur possunt tamen ea genera vivarijs stagnisque a te nos littoris contineri. Ostre rum vivaria Sergium Oratam invenisse in Baiano, aetate L. Cra
sci Oratoris ante Marsicum belltim, nec tam gulae causa quam quaestus , ut magna vectigalia tali ex ingenio suo perciperencochlea vivarijs aluis Fulvius Hirpinus proditur. Porro alii alijs Iocis pisces gaudent. Lupi pisces in Tiberi amne
inter duos pontes meliores, rombos Ravenna murenas in Sici Iia,elopen Rhodi, ferunt. itastu vij paludes, stagna& maria dive sis locis alios melius alunt pisces. Quare , ut ad ViVarias unde digressi, revertamur. 4 Iis non omnibus locis omnes Pisces convenire , rerum experientia docemur. Siquidem sunt
Saxatiles, qui saxosis arenosisque locis delectamur quales sunt apud nos funduli capitones, varii quos in Italia Carpiones prpellant, obit, percae mustellae, cancri barbati, mugiter. Alis melius proveniunt caenosis paludinosisque , limo lutescere gaudentes quales sunt anguillae , tineas, meruli, β sos quos nostri carpos vocant, prasini prim ada& dasquillus, coeno se abdunt sicut anguillae Alij utrisque, ut sunt luctus, lupus perca, carpi, pressus vel prasius, ilechus, item mona vel multus,thymalus. Putantur saxatiles , maxime funduli procreari rimo ovillo cratibus tecto, inque rivum profluentem misti, maxime loco petricoso aut salebroso Lupus quem broschetum O-canr Graeci labracem , cito adolescit sic ut .carpus intra triennium in justam magnitudinem excrescit. Quare in vivarijs, quae neque mari neque fluvio replentur, triennio aut quadrien mori veteribus captis piscibus seminaria sui licere consuetum. Seminaria maxime hilae legionibus carporum usurpamus. Habere convenit loculatas piscinasJaoc est parvas,vel etiam
arculatas, quibus pisces quotidiano usui accommodatos serva- 3 mus,
184쪽
HALI EVS. D piscinis villaticis privatis superitis Pisci
narius copiose disieruit imos tertiam venationis speciem, nempe Piscationemri capiendorum piscium rationem , hoc est αλιο NHis exequemur. Nam cum humana solertia nihil inta et um relinquat, sive in terra sive in aere atque aqua, inania hominis imperio praeter superos subdita sint, ut supra dictum, quantumvis immanes belluas tam aereasin marinas quam te te strea, homo sibi subjicere suoque usui servire studuit. Siquidem non elephanti modori leones parere coguntur homini avium examinas, verum etiam quae Pontus gignit sormidolosa atque aspectu horrenda, cete, testudines, phocae. byenae canes armi, lamnae, Zygenae, ipsis terrestribus horribiliora monstra,.quae nationibus metuenda , tamen ab imbecilli piscatorum
De piscatu paucii quod equidem sciam in apud Latinosia
apud Graecos scripserunt praeter Oppianum, qui contractius, atque id solum de capiendis piscibus marinis scripsit Aristot les Athenaeusin Plinius de piscium natura quaedam tradiderunt: de piscibus aut ea capiendis vel parum admodum vel nihil. Columella de piscinis&piscibus alendis scripta reliquit,& Elianus sparsim nonnulla. Piscium usus humano generi sicut alia animalia eoncessus si noulari Dei beneficio cibum enim piaebet utilissimum Mautissimum Multas gentes solis piscibus victitare dicitur Nam Oritas&Arbias gentesichitophagos esse, qui domicilia quoque episti,
185쪽
piscium ossibus faciunt, portas e cόstis,ini vertebris mortacla teste Strabone. Item panem e piscibus ad solem ostis atque contusis addito pauxillo sermenti Priticipio piscatorem Oppianus, scut res ipsa docet, non
minus quam venatorem , vigilantem laboriosum tigoris astus patientem esse vult, item sagacem , ut piscium fraudes eludere queat. Instrumentis huic arti idoneis in liructus sit Piscator oportet:nempe retibus, tridentibus fuscinis aramis,nassis, atque id genus ad piscationem necessatus, ut mox dicetur. Porro tunc pistatio instituenda, cum pisceis desiderio Qeturae loca tepida adeunt , tum enim maxime capiuntur, ut Aristoteles tradit, maxime sub solem orientem, vel paulo postquam occide iit , tum enim maxime visus piscium sallitur. Hyeme vada petunt, alij in limum aut urenam, alij in scopulos se abdentes. Ad vernum tempus&aestate in sublime redeunt, cum herbae virescere incipiunt littoribus appropinquant Pisces qui in mari degere solent, prope fluvium aliquem aut lacum , cum partui sunt vicini, e mari in lacus aut fluvips prodeunt, cum quod aquam a ventis tempestatibusque liberam amplexentur in partu, tum ne beluis marinis scutus exponant. Atque ideo in Pon tum Euxinum secedunt, qui ob id plurimis piscibus abundat, lequod beluis marinis rapacibus non sit obnoxius. Vernotem. pore , germinante terra , pisces quoque sicut alia ad col. tum incitantur: Malii ova arenis petrisq; atterunt,iiij natando expellunt. Et cum omnes reliqui semel, lupum bis, naullum tersa. rere tradunt Mares procedentes semen spargere , sceminas se. quentes exorbendo excipere, neque aliter coire, etsi ex Hero. doto tracti Alianus; reprehensum tamen id ab alijs, nam coire omnino , sed alios aliter, idque tanta celeritate ut observari certi vix aliquid posiaci P scis scemina coitus tempore marem sequitur, ventrem ejus rostro pulsans, sub partu mares cenainam similiter. De qua re, qui volet, leaat Nasiarium in Plinium.
186쪽
Tempora piscationi accommoda autumno probantur post M. lis occasum, maxime prima nocte; nam tum pisces dormitant, Sesacibus lucentibus capiuntur quiescentes bruma veto meridie: vere toto die quod tum ad suetum evagentur, I in Venerem coneitentur. Alb aestate capiuntur alij hvenae. Nam hyppurum& coracinum hyeme non capi, sed tantum aestivis diebus atque tunc cancri fluviatiles arostae comendabiliores. Pisces ali alijs locis delectantur. alij inter saxa,alij in arenis, alij in ulvis herbidisq; locis versantur. Explorandus ventus ut sit tranquillus, alienus a tempestate. Et sicut in terrestri venatione. sic in piscatu Noto spirante retia adversus Boream , e contra Borea flante in Notum trahenda. Euro spirante adversus Zephyruna dirigenda retia,in contra. Piscandi varii modi Traditur cyclam in pharmaci subam odore pisces veluti ebrios&infirmos reddi, adeo ut manu capiantur, atque ideo ichthiotheron dici. Idem de hyoscyamo pro ditum. Elianus quatuor memorat piscandi genera nempereti, nassa, hamo atque conto. Retium existimat uberiorem, sed supellectilem requirere variam. De his superius dictum in venatione. Conservantur autem retia piscatoria drutius, ut in venatione serarum dictum. Nasiarum usum quia insidio. sus sit, ingenuum hominem minime decere quidam opinantur. Hamo autem piscari libero homini magis decorum existimant. At quae conto fit, eam esse strenuissimam in hominem requi. rere robustum. Ad eam requiri perticam rectam oleaginam,in fune se sparto contextos , tedas atque faces pineas ac resino, sas navem parVam, remiges validis brach ijs. Proditum est, tempore hyberno cum Ister glacie constrictus est , piseatores gi aciem in orbem persedere instar putei hue eum lucis desiderio pisces conveniunt, lacile capi, ut filianus tradit. Item glacie ceta securibus, verriculis pisces capi vulgare est. Ahyealamis Jongis adnectunt setas equinas,alij hamos incurvos annexa esca, alii
187쪽
ali linae laniculos eontextos e navibus jaciunt, alij multiplices
hamos expediunt. Sunt qui nassis, atque his diversis utantur: Nam quaedam e saligureis virgis contextae, nonnulla elliis constant, 'Ali plumati lambus piscantur, quem adnodiam lepores in segetibus superius diximus venari. 'Quidam expedi to utuntur piscandi modo : perticae alligant rete , sacci in morem in serius clausum&angustum superius patu inm,idq; imposita esca in aquam dimissum subinde reducunt, captosque pisce Sext. munt. Item modus capiendi corbe, fiscellis, in stagnis rivisque herbidis atque ulva obnoxij c, vimineo optimo superius ini riusque patente, eoque subito dimilla in vadum qui hoc modo cinguntur cophino pisces capiuntur ' Alicubi in rivulis ad faces noctu pisces fuscinis conficiunt Crebrior piscandi, maxime in mari .suminibus, modus verriculis expeditur vel sagenis. Retia sunt haec oblonga immediocriter lata , altrinsecus unibus alligata, ex una parte plumbei globuli ab altera suber annectitur ' Atque hoc quidem lignum propter levitatem in lib. Iim aquam sustinet cani partem retis , alteram cogit plumbum subsidere.' asina verriculi scapha imponitur altera parte in ripa relicti naviculaque in altum per gyrum ducta . ad ripam tandem revers totum rete ad littus retrahunt inclusis piscibus. Plinius ait, interesse capturae si iteretur gurges. Et Aristoteles testatur, si gurgitum ima saepius terantur, plures capi secundo jactu quam primo. Est Wretis genus quod geminis perticis in mare mittitur', subitoque pisces comprehendit. Aliud in modum papilionis aut tentori contextum rete in serius plum-hatum in sublimi nodosum. Mus caudam in ima tenet piscator, dextra in altum jacit rete idque subsidens, pisces qui eo loci sunt cingit in cum retrahitur claudit. Eadem aquatilia genera alicubi atque alicubi meliora Littorales pelagicis meliores contendit Aristoteles: quippe qui cibo copiosiore melioreq; potiantur Lupi pisces in Tyberi amne inter duos
188쪽
duos pontes rhombus Ravennae , muraena in Sicilia , Rhodi ostreis saporem optimum Lucrinis adiudicant quidam. Stuta ad ostia Rheni. Siluri in Danubiori ceno, Salmones Rhenensis S. Vatij in montanis rivulis Haleces,sicut& piscis qui induratur,ex
Oceano Germanico, commendabiliores.
Caeterum ut sunt pisces vari , varij que piscandi modi,
non omnes etiam esca capiuntur: Nonnulli priusquam appetant odorantur. Inesse enim lauditum molsactum experientia compertum est Quosdam & speluncis latentes salsamento illitis faucibus scopulis piscator expellit, velut sui cadaveris agnitionem fugientes Conveniuntque ex alto ad quosdam o dores, ut sepiam ustamin polypum in ob id coguntur in nassas. Sentinas navium fugiunt maxime piscium sanguinem. Non potest petris avelli polypus, sed cunila admota ab odore pro tinus resilit , ut ait Plinius . Aliqui pane inescanturi vocati adsunt, sica si ueti pasci. Purpuraein aliquot ali aquatici sint
dis delectantur Minores hamis minoribus, distentis etiam caprinis pelliba saepe capiuntur.
Cete grandis belua. Nearchus vicenum elaternum passuum resert ipsis navibus metuenda, in Hesperio mari plurimum , i situr& Oceano, & tarda incedit. Est musculus piscis exiguus aspectu,sed cauda longiuscula hic monstrum ducit, illud vero sequitur. Quare musculo vivo cete raro capitur, verum duce capto non distacile capitur belua,& viae&consilij expers, utpote noctu caligans oculis. Custode igitur capto . apparet mota strum eminentibus extra aquam pinnis Piscatores rudentes bene compactis nodis extendunt qui ne abrodantur, catenis intexuntur per multos orbes. Ad haec utres spiritu distentos alligant eosque in pelagus demittunt. In hamo inditur esca, iecur aur armus taurinus , quem uno ictu deglutire quear. Nox praeparatis securibus ungentibus gladiis adoriuntur mon. strum, sed taciti, ne rumorem sentiens in profundum descendat. Escam
189쪽
Escam rapiens&devorans capitur, unibusque trahitur. Et niu
tres sunt bus annexos habeant piscatores, una cum navibus facile mergeret immanis belua. Sed dum in utres cedentes saevit, inte. tim piscatoris ictu confoditur. in terram trahitur.
Eiusdem fere magnitudinis Physeteres, qui efflationibus flucturn maximum caliginem navigantibus excitant, ut Stra. ho scribit Balaenae submersutie naves, dolija ejectis vel essus casto
Balena , Orca, Cete, communiter vocantur actaris h. t. eam tradunt balaenae infestam beluam capi invitatione praedae, dum saginam prosequitur: in littus fluctibus propulsa, eminente dorso multum super aquas carinae in modum inversae multiplici-hus plagis confoditur,4 mergi tape piscatores resa tu eduae oppletos unda:& quia os habet in fronte, ideoque summau da innatantes in sublime nimbos essant. Λ Claudio Principe oppugnatum oream in portu Ostiensi: quo prosectus ipse cum praetorianis populo Romano spectaculum praebuisse proditum. lanceas congerente milite enavigiis assultantibus, Plinius tradit. Canes quia voraces, jistantes perturbant, hamis occulta. tis in piscibus capiuntur. Lamnae in remos saeviunt, dentibus circulo iniecto capi.
Phocae non hamis neque tridente aut sustina cum duriore sintcute, sed retibus capiuntur. Testudinem etiam intercete numeratam,immensae magnitudi nis beluamindico mari mitti quarum superficie habitabiles casas integant: atque Rubro mari his navigant cymbis: iiscatoribus ob iam infaustam Oppianus putat. Capitur si invertatur,&supina feratur, sciscit configitur Inprimis eliciuntur ante meri. diano tepore blandiente evectae, eminentes lato dorso , per tranquilla luentes. Quae voluptas libere spirandi in tantum
190쪽
- salsit oblitas sui 'ut solis vapore siccato cortice non queant mergi inVitaeque sui tent, opportunae venantium praedae. Iliarius ictibit, canui ejus abcissum diu vivere 4 si manum oculis admoveas, oculos claudere,&i propius admoveas mordere.
Delphinos capere religio est,siquidem hi piscatoribus auxilio sunt Nam ad nomen Simonis vocati adesse solent, pisces ex imo fundo pellentes . Vnde ei partem praedae dare consucve
runt piscatores quam si negenr, in posterum eisdem non adsunt in piscando Thraces ad Byzantium Delphinis non parcunte&quia ib hominibus non metuunt, acile capiuntur , maxim Cprimum nati. . Equibus uno capto mater facile capitur , ut se quatur natosque veluti adludum literarium liberos educente Parente, ut inquit Oppianus, ipsa pene ι κοπις sequitur Ari stoteles tradit retibus apprehensum brevi tempore strangulari, cum spirandi facultas quam habet adimatur. De Delphinorum φιλιυ'ωm multa passim leguntur ut de Arione apud Herodotum, &pueris ad imatis: dorsoque exceptos in mare vexi Te atque revexisse, ut est apud utrumquePlinium,&rat aenaeum,&Oppianum . . Notum est de Ceterano Milesio , qui captum delphinum &necandum a piscatoribus redemit , postea navi in qua Carranus erat mers, ab eodem conservatusci ac deinde mortuo in patria, atque in littus elato agmen Delphinorum apparuit non procul, tanquam funeri praesenS&opem laturum.
Purpurae capiuntur post cani Sortum, aut ante Vernum rem
pus quoniam quando saetificavere uxos habent succos, des et id si electam Plinius testatur. Oppianus tradit capi misstionabis piscibus aut sit eis in densos calathos e vimine aut iunco complexos qubius purpura,lingua inserens ad escam mox intumescentem detia here nequit, atque sic capi Albiurpuras cap parvulis rarisque velut nastis in alto actis, esca indita clusi libus & mordacibus conchic has semineces sed redditas mari avido hiatu reviviscentes appetunt purpurae porrectisquo linguis