Thomae Ravasini Parmensis Georgicorum libri 3. Miscellaneorum liber 1

11쪽

Dexteritate manum: squali vestigia ponens Quisque loco,rotat uno, re eodem tempore ferrum , Quaque secat,teneras quoque falce recolligit herbas, Et sectas post se longo aggerat ordine: duro Hic ac iem renovat sta xo, tenuatque frequenti Atritu; offensis facit hic convicia saxis, Ille moras operis d epressis imputat herbis, Accusatque graves ς stus; modo tollit ad astra Clamores imcompositos, modo rustica pubes Miscet verba iocis incondita . silva cachinis Respondet, vocisque frequens iteratur imago: Sepe aliquis densa residens Venator in umbra Audiit, ct tumulo ridens despexit ab alto. Parte alia fuseae nudato crure puellς Gramina dispergunt calido, versantque subestu, Λssiduoque agitant opere: hςc mala tςdia dulci Colloquio levat , di fabellas narrat inaneS , Ad numerum illa modos, alternaque carmina dicit,

Hisque levant studiis,intermittuntque labores. rit vos pratensis dum res curatur, aquarum Parcite ceruleς rivos invergere nubes

Aut prius effusi quam rumpant ethera nimbi, Venturos certis nimbos ostendite signis; Quo possint celeres instantia damna coloni

Antevenire , suos di maturare labores.

Signa tamen quς sint verborum non ego longo Pandam circuitu: gravid s si forte supernos Involvant nebulς, ceu candida vellera, montes ἐSi Maris absentis dubium pertingat ad aures Rgricolς murmur, lucis vel nuncius ales

Intempestivos cantus moduletur , aquosa

Haud multum distabit hyems; nee te imbrifer auster Fallet, &insolitus Solis vapor, aut ubi summo

Densior apparet stellarum exercitus axe: Si tamen ingentes evadere non potes imbres Siccatos nec sole domum advectare maniplos,

12쪽

Illos In medio congestos extrue eampo

Paulatim decrescentes in vertice, ut alta

Pyramis, irriguis via quo sit libera guttis,

Neve strues penetretur aqua: formosa redueet Cum Titana dies, poteris tune ordine nullo Hesternas prati exuvias ostendere Soli:

Imbriserum humorem sol decoquet; aut domus absit Ni procul, ct tecto plaustrum quq potegat alto

Porticus, iniectum proporanter convehe R num

Ad vicina domus celeri magalia plaustro; Post tectis secta educes, & gramina longς

Expones iterum quo fiant arida luci. Sed non tondendis dum curam inpendere pratis Tempus adest, quisquam invisa me durus in urbe Detineat; iuvat ire, re agros lustrare virentes Atque operas primo sub mane revisere , fundi Nequa math attonsi vestigia ponε relinquant, Neve mora in longum ducant opus, utque leveturAEstivi spatium, diuturnaque taedia solis, Dum reliqua Λgrestum vacat herbis turba secandis, Mollibus in pratis captans avido ore locustas Venamur voluerum genus: est mihi faeta capacem Lethali plumbo, & nitrato sulphure ventrem

Ferri canna teres, truncoque inclusa cavato,

Cui celeres addit stimulos , animosque ministrat In flammas abitura silex: tum si aere summo Circuitu alludat crebro,& se mittat apertos In campos pronis sturnorum exercitus alis, Continuo insidias solerti molior arte Arborea latitans, ct inobservatus in umbra: Et nigras lis inter aves siquando coorta est Verme super capto, vel Papilione , ruuntque In predam, pluresque una glomerantur, ego tum . Consulta extrema fatalis arundinis ora In volucres rectos colli neo protinus ictus: Nec mora ivix catuli monitum properantis arundo

13쪽

Audiit, eece nouas sinet fulminis Instar

Ore vomit flammas, plumbique volatilis imbrem Ingenti explodit tonitru ; miratur in agris Longinquus sonitum Pastor, secumque requirit

Venatu quisnam vetito, haud se talibus ausis Temperet 2 interea alituum moribunda per agros Pars linquit tenues animas , aut faucia pennis Sperat inutilibus frustra contendere summos In colles, pars declinata a csde superstes

A uolat iratς simi lis, falicique propinquς

Insiit : haud secus hostiles in valle phalanges Opperiens latebris miles se condit opacis; Atque ubi fulgentem clypeis , atque re maniplum

Adventare videt,seralia protinus arma Expedit ,&certos nondum determinat ictus Impatiens e fraudum interea secura nigranti

It convalle phalanx, patulaque sub Ilicis umbra Fert' iter ; aduersa erumpans tum parte ruentum inopinato manus ingruit, & sibi stricto Ense minax, tortisque furens hastilibus hostem Per medium rimatur iter; numero ilicet ille Obruitur; iamque ense latus perfossus adacto,

Lataque contorto traiectus tempora plumbo Purpuream vomit ore animam; hic deiectus anhelis

Pulverulentus equis trahitur , supremaque frustra a Numina conclamat; pars in latebrosa superstes Lustra fugit, montesque procul contendit in altos. Sed iam longinquis Solis morientis imagoripparet procul in campis; faenilibus infer Siccatas, prius humescant quam roribus, herbas.

Ergo super lentis Corydon cum Daphnide plaustris

Iniiciat parvos signi crepitantis aceruos Cui super ε medio respondeat axe Mena icas Submissbs dextra aceipiens, i suaque τε niplos

Componens latere ex omni: non in nnba desit Testylis, in cumulum quae rastro adducat acerno uuid.

14쪽

Quidquid preteriit manus ineonsulta, vel error Impatiens Vernς nimium properantis; di horum

Saepe aliquis circumversis observet ocellis Ne fortha is va, dextra vel parte laboret Indiges a strues; aliter rota concita partem In proeli natam radio stridente recumbet In media resupina via . quoties ego laeto Quando alacres ibant animo , & nil tale cavebant Agricolς , traheam vidi in transversa ruentem Procubuisse , & humum lata stravis e rEina

Ante expectatum: tales avertere casus Ipse potes, rectum servans quacumque tenorem sEt super iniectis torta de cannabe vinclis. Tecta reponendo nunc quae sint commoda faeno

Expediam, & qui mos genti sit cuique reponam. Alpibus in summis crebras ubi turbidus Auster Exercet pugnas , di praelia conserit Eurus, Undique protecto Caeli perflantis ab ira

Hib lare componunt faenum : via si qua pateret, Maro inter misso, & venienti janua vento, Graminis arentis stipulam e faenilibnsimis AEolii eruerent sta tres , ct turbinis ingens Vis in discordes longe disperderet a Dras: Plana tamen qui rura colunt, collesque benignos Tecta struunt pilis innixa, adapertaque parte E' gemina , unde strines se s ni porrigit extra , Suevit ubi sero se vespere condere Passer: i . . Laeve pavimentum quadris substernitur intus Coctilibus, subterque parant praesepia tauris; Verum contigva sedes, faeniliaque alta Late ingens spatio diser minet area iusso;

die si sortὶ Dii tales prohibete ruinas

δε prendat vis pratenum vulcaniam essem, Corripiat pariteria tu lata, di aperta domorum

Limina, cumque suis vertat lo Pra atrio muris.

Tempus erat quondam, cum prati nulla parandi

Curas

15쪽

Cura, nee ulla fuit eumulandi in tempora bruma

Gramina ieiunis victum prs bentia tauris. Tantum inter sil vas, negleetaque pascua ruris Errabant, armenta, aut sicubi messe levatus Sublata iniussas campus submiserat herbas, Inde pruinosos Borea revehente Decembres

Tristia pellebant paleis jejunia siccis,

in ut de populea ramalibus arbore vulsis. Viderat hoe amphrysiacum dum Phaebus ad amnem Molles pascit oves; nec longum tempus; agrestem Instituit pubem falces tractare recurvas, Et sectas calidis proponere solibus herbas, Dein longs servare hyemi; monstravit & aegro Pascua quae pecori Delici in colle faverent, Quae nocitura serent; non tempestate sub illa Lethales Taxi, aut miseros sunesta legentes Fallebant Aconita, nec infelicibus agris Depastas pecudes varii facto impete morbi Invasere ,' potens medica succurrere divus Pastor ope, afflatus caeli, moresque malignos In melius vertebat: ego hinc paulisper ab orsis, Digrediens canerem agricolis, populosque docerem,

Quo cui panda situ, pecori ve sit utili s herba, Cur haedis alpina magis, timidisque Capellis

Pascua conveniant, aut qua convalle bidentes,

Ubera vel saturae reserant distenta Iuvencae. Sed me triste furens subter praecordia pestis Primaevo miseram carpens sub flore juventam Mulcibus avertit studiis, primisque sub orsis Vota interpositae frustrantur inania curae, Nec faciles musae, aut dexter tutatur Λpollo Perniciem adversus tantam: quis plurima morbi Semina, quis varias species, ct nomina mille Carminibus memorare queati modo lethiser aestus Correptas agitat fibras, modo frigidus horror

Ingruit, utque Notis, rigidisque Aquilonibus acta

16쪽

EIVert Ire decusso dubitat suu Ialis arundo, Sie mea diversis huc illuc percita causis Vita labat: quoties distenta per ilia murmur Personat, inducta quoties caligine teter Insultat capiti vapor , re vertigine longa . In transversa rotati stomacho fastidia quaevis

Esca movet; lentore tenax, & amara calore Osficit, undarum saperenatat humida more,

Urit adusta siti, despecta in taedia duleis

Vertitur , estque acidus noxae sapor. acer edenda Corripit interdum furor ,&pejore fugatur Nausea longa malo: sidarum improvida rerum Suspicio inventrix, mens re praenuncia cladum Torqnent ancipites dubia sermidine sensus . Certa subest neque causa: feris tot cladibus imp x. Pergama non bello cecinisset capta bilustri Μeonides, nec Trojugenam mala talia passus m in clades dicturus erat: sub nocte sopora Somnia cum porta Morpheus emittit eburna occurrunt simulacra modis pallentia miris, Umbrarum tenues animae, defunctaque letho Corpora, dein lucem Phebo revehente diurnam Horribiles repeto formas, & magna doloris

Pars meminisse mei est : non mesolatia ruris

Ulla juvant, non assiduo quaesta voluptas

Venatu ,' quaevis longos mihi causa dolores Integrat eo rerum Virgo spes una mearum, Acirumnis spes certa meis caelestis Achates ,

Credita eui nostri cessit custodia , siquis Tangit amor, vel si pietas movet ulla, labores Arcete innumeros, atque hane avertite pestem Parthenii memores vatis: quod si sua longis Non deerit votis, parvis sua gratia donis :A' dextra tibi magna Parens, tibi pervigil AIes δ' laeva, in medio duo ponam altaria templo Phidiaca eaelata manu, di modo, ut hactenus, aera

17쪽

Tveton Iess posthae non sint pendenda eatervis in uratis pingenda notis; ingentia rerum monstrabunt s uperimpositae monumenta tabellae,' Illic primaevo gavisus erimine serpens Depicta sidet super arbore, torva que vibrans Lumina flexibiles sese sinuabit in orbes; in t tu caeruleo Genitrix descripta veneno Colla premes; flustra ille altas ad sedera cristas Eriget, &Has nequidquam assurget in iras. Parte a lia bella Aligerum, & sestiva trophea Harabit pictura loquax: pennata juventus In pugnam ruet, α Μichael fortissimus unus P uminis inscriptum superi haud effabile nomen Ubtendet clypeum ,& flammarum missile fulgur

inrmipotente manu jaciet; ruere etere credaSDelertricem animam, caudaeque volumine tracto&gnitum rapere in Praeceps per inane maniplos rvos adeo gemini este meis secura medela Lenimenque malis, vestro quo munere sospes a Desuetas repetam curas, Pindumq; revisam aetas7, gramineis inducam flumina pratis ;Quae pars dimidii saperest mihi parva laboris in o vitiseri quae mollibus humida rivis

elioris pulchrς curatis rura Napeae, quis varios primum monstraverit usus luminis, & prati mos τenerit unde rigandi; ic ego; de palchris sic rettulit una Na peis. Forte inter superam Iunonem, re Nerea magnarras Quem penes ossicium ruris foret, atq ae juvandi Cura soli, certamen erat; nimbosa Tonantis

Visa Soror fuerae meritam sibi poscere laadem rAmbobus tamen haec sedit sententia, pulchram

... . . Chloric

yrilla in agro Parmensi.

LIBER IL

18쪽

Chlorida, pomiseris simul &quae praesidet hortis

Frugiferamque accire Deam : mora nulla, Vocatae

Advenere Deae, & parvo post tempore partes Iunoni dederunt Ceres, re Pomona priores: Sola tamen favit Nereo Zephyritis: at uxor Magna Iovis iubitas extemplo eXarsit in aras , . Multa minans , nec longum, inquit, is tabere Ch ori Judicio malesana tuo : vindicta secuta estri spera verba ; negat solitis se dux jor et herVsibus, aest i vos caelum non lassicit imbres Nullaque nocturni succurrit copia roris Floriferis pratis, ct suavἡ rubentibus hortis; Quodque magis nocuas iras mireris, ab alto Et heredemissus vapor ingruit,& mala florum Pernicies subeunt nebuli huc modo Chloris,cc illuc Dividit ancipites animos, artesque, modumque

Consulit, unde queat miseros evadere casus, . .

Q a1que potest duris occurrere sedula rebus Certat ;at aeres quando vis improba Divς Vrget, inassuetas nequicquam consulit artes , Et frustra duris occurrit sedula rebus. Illa ut erat damno, magnaque exterrita clade Nereidum fertur suppleκ adiisse Parentem Talia vociferans: regni o Deus alter aquosi, Cui centum , & plures famulantur in ordine Nais, Ussicii ni te carpere oblivia nostri, Flebilibus succurre malis, Iovis invida Coniux Tn nos dira odia , atque iras excercet iniquas: Tu fer opem miserae,&saelicibus aspera verter Audiit, & sortem Nereus m i seratus acerbam Atiquoreum quid Numen, ait , quaestuque fatigas Litto ra e me tribuente feres Zephyriti quod optas; 2Erumnis ne cede, licet Saturnia summum

Aera possideat, non possidet aequora Iuno. i

Dix erat, ct sonti ducendo imponere morem

Educet, di ruris tradit praecepta rigandi,

19쪽

Possit, ct aestivi dispendia corrigat anni: Parva intervenit mora temporis ; illico Flora Arida collectos voeat in viridaria rivos, Areolasque inter dispensat, & ubere vena Dotalem recreat sendum; vix se levis unda Applicat herbarum fibris, cum pulchra repenta Telluri faeies redit, & meliore ligustra Se vultu, violaeque probant: nitido et here qualisHpparet species, radios siquando coruscos Extulit, bc nubes victor discussit Λpollo, Talis inest pariter renovato gratia ruri: Ex illo sua laus hortis, sua caepit haberi Laus etiam pratis inducto a sente rigatis et Talia merba dedit Nymphe, & se condidit antro.

andocumquc tuos igitur meditabere in agros Ducere ducendos primum reperire labora

Iugis aquae sontes: sunt qui defia ni ne parvam Deducunt partem, sunt qui tellure cavata Eliciunt laticem ,& patria sub rupe latentem Increpitant; melior caecis q ui prosilit antris Sponte latex, nullo studio, nulla arte paratus, Et vena faelix indeficiente, diurnum Quem nec iter minuat, nec torrida pauperet aestas. Sole tamen tepidis intret viridantia lymphis Arvas tepens aestu , solisque vaporibus humor in 'uvat herbarum conamina: vidi ego maesto Decolor interdum vultu pallescere pratum Irrigua quamvis in valle ; at pallor ab ipsa

Proveniebat aqua nullis cedente tepentis

Solis blanditiis, nullis cedente diei: Nativus rigor, aut impendens Colsis, ct umbra Optatos Soles inviderat. Apta fluentis Elige ductilibus loca, declivemque tenore Contiri vo rastris, dii risque ligonibus alueum

20쪽

vs rRggeris in morem ripa: si longa trahendo

Inter sint spatia , ct montes cum vallibus amni, Descriptum prius in tabula metire laborem . Praeruptasque vias, atq; intervalla locorum

Picta tibi variis proponat carta figuris, Tractibus ut solet innumeris illula papyrus

Interpuncta notis discernere regna, marisque Ingentes scopulos, montesque, orbisque remotas Demonstrare plagas: sua quondam accivit in arva

Talibus inventis latices Thelioridis agri Accola gens; riguis quae nune istissima fundis

Illorum quondam languebant rura, neque ullus Praedia comendabat honos, quaesitave ductas Ubertas per aquas; ab aquis accessit amaeno Gloria quaesitis,& rerum copia ruri . Siqua fides tamen est augenti singula famae, Quae modo montivagis deducta canalibus unda Prata rigat, captus quondam Thelioride nympha Pastor erat, qui 1 pe Prei umens plurima . frustra Se voto, atque suo sperabat amore Potiri;

Sed desideriis, & spe dejectus inani

Nee votis est ipse suis, nec amore potitus Nee tam quod reliquas inter pulcherrima nymphas, Quam quia dives erat Dominam male sanus amabat;

Namque illi centnm prata, ct dotalia centum lugera ruris erant; quoties ah Cingulus illam .audavit Pater, & laudatam optavit haberet, et Ipsa omnes quotquot patria de gente fuere Sive pudor castam faciebat, sive superbam F orma) procos fugiebat: eam sibi reddere longo Obsequio facilem infelix tentabat amator, Portabatque sui ruris munuscula, donis Addebatque preces; sed donis gratia nulla, Nulla fuit precibus; tam dura puella roganti, Et tam dura fuit munuscula parva serenti.

uinem in sigro Parmensi.