Thomae Ravasini Parmensis Georgicorum libri 3. Miscellaneorum liber 1

31쪽

Artibus his . breve post tempns Fieulnea fructus, Pars semel in toto, pars bis producet in anno Dispare diversos facie: sunt quos breve colli Suspendit spatium , flavusque colorat amictus: Illos subviridis color, hos niger inficit, ille In morem coni protenditur , ille rotunda Se probat in forma : Autumni qui tempora praecoXΑntevenit, nimio vix se defendit ab imbre, Et pariter nimio vix se tutatur ab aestu: At quem nulla movet laus fertilitatis adeptae Ante diem, pluvias, & inaequales Autumnos Sustinet, Eurorumque minas: sed causa feraci Quae morem indiderit p antae bis poma ferendi, Stat nobis memorare: tibi succurrat ut olim Flava Ceres variis Natam quesiverit oris, Quς sita inque dia non ulla in venerit ora: Solibus interdum aestivis defessia recumbit Diva solo , nec habet soles quo placet iniquos. Interdum circumspiciens deserta locorum Colle super ledet; & quoque tunc in colle sedebat, Cum fruitra patula quae sinit in arbore ficus; Arbore, spe vacuis quae stabat prox ima ramis: Extremi nondum tempestas venerat anni, Sueverat ambrosios qua ferre arbuscula faetus. Nec mora; ut aestatem si ve hoc decoraret honore, Seu potius languor, sive improbus ardor edendi Impulit, insolitum tria verba sonantia dixit; Ecce recens prodire suo non tempore fructus Incipit, & forma nisi quod maiore tumebat, Ficus erat; grossum latii dixere Coloni. Nunc quoque Eleusin ς in sua munera perstat amicus Matris amor; namque his dives cum exuberat annuη Et dives gravidis Ceres annum ditat aristis; His pariter sterilis cum non exuberat annus,

Parca Ceres sterili quoque spicas invidet anno; Ergo messis erunt haec, villice , signa suturς. Saepe

32쪽

Saepe tamen biserς stirpis spes prima malignis

A flatur nebulis, votique relinquit inanem Λgricolam ; seri spes altera sortior anni Nulla reformidat vitia aeris: Ecce decorum

Extulit & pomis, & versicoloribus uvis Autum uus caput; arborea jam mitis in umbra Fertilitas apparet, & ς stu cocta diurno Μaturae facit irritamina blanda rapinae :Haec oculis cum praeda offert se se obvia nostris, Protinus insiliens facilem qui praestat in altum Ascensum ramo, si quae pendere retorto Aspicio paulum collo, atque dehiscere rimis Poma lego manibus, gratique in parte laboris Uxor adest, oneratque sinus, i mpletque canistros, Quos iam ali inde domum exportant:occurrit in ipso Limine Lucilla, atque patri blanditur, &altis

inque inferre manus calathis parate o mihi tales Ducere contingat superum de munere soles Vrbe procul, trans mssa atavis ubi rura vetustis In sortem cessere meam l si non mea splendentri tria picta auro, & phrygiis spirantia signis ,

Nec mihi Apelleae reserunt phlegrea tabellae Praelia, vibrantemque cycloplea tela Tonantem, At mihi purpurei domus ad spleamina solis Consurgens, insta positas considerat agros Rara mihi patrios velat Pictura penates,

Non bello Iovis, aut pugnis illusa Gigantum ,

Sed quae partheniae narret decora a ita Parentis, Elisumque anguis Stigii eaput: ampla videtur

Vinea sat, quamvis angusto consita colle; Cultus ager parvo conclusus limite, pomis Planta ferax, totumque virentia prata per annum Sunt voti mensura mei .' ualm dulce vaganti Lumina prospectu , volucrum concentibus aures

oblectare, tuis quam dulcius inclyta Virgo Laudibus invitare saventem e vallibus echo,

33쪽

Frondet ubi nemus , ct variis qua Cingulus errat Flexibus i audito Iesseς Nomine Matris

Ille caput levat, atque urnam, cubitumque remittit

Najades assurgunt pariter ; Protho innuba caeptas Viminibus nassas procul abieit; Anthlia Patri

Desistit liquido virides properare coronas. Parte alia juWat in tacitas decedere si luas ,

Gratus ubi silet horror ; ego hic in blanda pudieas

otia Pierides voco; ad otia blanda vocatae Ad sunt Pierides; pars ramo mitis olivae, Pars mihi serta parat pratensi e gramine, quando Nondum ausim hilauro textam sperare coronam ;In medio castus mihi carmina dictat Apollo: Hoc placidum vitae genus, haec pede fausta beato Lultra fluvant, esti vescar dum mitibus auris. Sed jam tempus adest avium prohibere rapinas, Pennatosque procul Rcunda avertere fures Arbore: ad assuetam properans Ficedula prς damConvolat, & saliens modo & huc, modo cursitat illuc

Vibrato terebrans dona autumnalia rostro et

Discolor est pariter volucris, cui penna refulget, Pars Ebeno similis, pars fulvo concolor auro Est etiam qui se dulci dape passier opi mat: Hostes tot contra supremum exponere planta Terriculum sat erit, media quo credere possint Esse aliquem, qui se venientes arceat umbra. Tempus erat praedatricem cum perdere gentem Fas erat exploso ferrata ab arundine plumbo, Aut fraude in visco posita, laqueove fugacem

A prendente pedem ; sed postquam dira vetandi

Venatum lex elapsis inolevit ab annis, Di versas artes, diversas quςrere formas Edictis agimur duris , cladesque volanti

Ridiculas generi, & molimur inutile bellum rSic fi Iice, re paleis in farctus homuncio vafras Terret aves, longaque repellit arundine . saepe

34쪽

Cannabe ficta, eolum dextra, laevaque bae illum Tollit Λnus: stat fronde su per, paviditque minatur Stupeus alitibus puer: ecquis talia cernens Temperet a risu e tamen assuetudine longa Deposuit quandoque metus, vanasque timoris Deprendit causas, volacrum grex: vocibus imple Tum loca, complosaque mana sonitum ede, fugetur Quo rapidus longh populator: di improba damno Est formica ; nigrans variis erroribus agmen i dit Itque, rectitque frequens in stipite, summaque scant Arboris, & partem paulatim abducit eundo Admorsi secum fructus, solaeque supersunt Corticis exuvias, vacuas quas parva reliquit Praedatrix : imas ideo circumdare plantas Proderit admoto cinere; atris quippe favillae Tantum relliquiis populatrix pestis abhorret,

Quantum autumnales flores odere pruinas, A ut nebulas vineta ; atque ut vineta nocentem

uuam v is pertulerint nebulam, tamen haeret in uva Inditium quandoque mali , sic mellea ficus Μaterno quam' is ramo d uraverit hospes Saepe capit vitium ,& vestigia nota relinquit. Siqua igitur croceo videas Pal Iere colore, Et digitis una plus parte resistere poma, Illa malam caeli traxere a crimine labem: Vilibus idcirco poteου haec dimittere Uern Is. Parte etiam pandum non parva onerabis Asellum , Corbibus, aut costae imposatis utrinque canistris,

Immittesque urbi: tota concurret ab urbe Emptum venales puerorum turba mariscas,

Vixque sibi poterit fraudes defendere pubis Μunera Pomonae clam surripientis; at ipse

Sera luee domum aere gravis te verna reducet . Pars etiam tibi Argentes ponatur ad aestus

πecta super . textis in cratibus; atque ubi soles Passa diu cierit, clibano committe capaci l

35쪽

diccandam ; seea innumeros adhibetur in usus,

Sive famem vi mi est animus sedare modesto Cum parea excusant tenues iejunia eaenas,

Sive juvat tum succurrere , fi ve colorem Praestat pallidulo vivacem inducere vultu; At cui morbosis fervent hypocondria flammis Nec sicca poterit, nec vesci impune virenti. Iam ter adhue meminiὶ fata spice a me si uitCum nos The loreos, smul & Lydorus in .gros , Lydorus divum interpres , eas usque minister Quaesitum blandae secessimus otia pacis Vrbano procul a strepitu, vulgique tumultu: Utque ferax aderat, qui fruges mitigat annus, Ardor erat petere omnigenas ex arbore fruges , Praecipue quas ferre solet Ficulnea malus: Altera jamque dies processit, re altera, nobis Cum lapsu insinuans tacito se morbi ser aestus Applicuit, validoque aestu lentescere cepit Noxius in venis humor : diffiasa per artus Segnities, tetrisque vaporibus obsessum cor, Et lux inductis , di mens obducta tenebris Iampridem noti renovabant semina morbi,

Atque intestino fervebant viscera bello. Cautior a damno tandere , admonitusque periclo Ra ius ad caenas donum autumnale poposci, Et poto mensa se laudebam lonte secundas; Potus aqiue nimi cs ficus attemperat aesus. Finiturus eram, rias me revoca siet iniquam Ars immutandi, ct naturam in stirpe novandi. Siqua ergo audierit male succo tristis acerbo Ficus apud Vernas , succos emendet acerbo1 In stio , captas saetici ex arbore gemmas

Crede infelici, hospitio sub cortice facto,

Hlterius ranio I n cxial mea vincula circum Incito, ne ventis paleat via: rumperes quid

A spicies laevi injussum de caudice germen,

36쪽

Carpe manu, illius posidae ne audaeia gemmae obsit, &ascensu illudat provecta superbo;

Atque haec assiduos teneat te cura per annos,

Donec luxurians foliis , et usque sua vi ,

Victor ad ethereas consurgat surculus auras. Elt e tiam modus hic , quo non praestantior alter: Tu cape faecundam nodo gemmante sagittam , Cui ferro tunicam non excedente virentem

Circum allude, data qub libertate paratus

Discedat virga eortex, velut exit adunca Tracta manu vagina; ferae mox delige ramum Arboris implentem mensuram corticis; atque hunc Nox ramo immitte , atque imi sum deprime, donec Ire via ulterius sit ab arcta erepta facultas. Sunt quibus in trunco resecatur inutilis arbor Seroat inoffensios ubi recto in caudice tactus, Plagamque exaequant ferro parcente, deinde Discernunt tenero vicinum a cortice truncum Demisso cuneo, quaque est via facta novellos, Quos prius exacuunt, in aperta solaminis ora malleolos adigunt, luteo dein gluti ne vul n us obducunt . pressave ad moto polliee cera I Haec curanda tamen pleno jam ve re memento Cum large plantis tener omnibus humor abundat, Quando omnis silet aura, nec imbrern cogitat aer. Ars fuit hςc ol im nostris ineognita terris,

Namque Itali per se blanda indulgentia caeli

Edebat fructus eurae nullius egentes:

Fama fuit veteri in Latio infelice sapore

Versa olim poma , ob male respondentis amorem Vertumno Pomonae; iras Pomona nocentes Vertit in agricolas nil unquam tale merentes. Non tulit id Natura parens; quin protinus Artem Fidam operum consortem , adiutricemque laborum Ad uocat, atque modum, quo sit reparabile damnum, Consulit; illa malis certam sperare medelam

37쪽

Iussit ,&b dixit, ne te ista Ineommoda tangant: 'Vix ea, cum Genios opera in diversa ministros Deltinat, di vasti dimittit ad ultima mundi Littora, qui varis diverso exorbe reportent Fs lices planis ramos: pars dulcia mala E' Cera sunte, uuam pars grata aduexit ab ora Cretensem, di succo ficus meliore probandas; Plurima preterea retulerunt semina stirpis, Silvestrem undε nova prolem insitione novarent Haec grati s stiva Thelioris sede canebam Ille ego qui bibulis induxi flumina pratis: Vos, quibus est curare labor pomaria, pulehrς Frondibus arboreis mea cingite tempora Ny mphae,

38쪽

MISCELLANEA

40쪽

CARMEN ,

In Leguleium Carpentem i

Exosa illecebras patria spatiabar in ut he; Ecce vafer legum interpres, jurisque Tyrannus '. . V isus a desse mihi Labeo , di salve o mihi latve

Doetus ait, vates , sacro qui percitus aeur Partheniose legis, di arundine ludis amores. Quos puer imberbis legat, atque innupta puellae Dic tamen , di nostris praebe sermonibus aures, Cur tam rara tuo numeratur pagina libro Quandoquidem tenera scriptum de Phyllide carnan Et de cantata tibi sunt Amaryllide lusus, , Cur sacris lasciva serens, di casta profanis, Non in mane saeis; vastoque abdomine, quale Palmarem pomi mensuram aequare volumen νTunc ego sardonyco resecutus talia risu Sic tibi pro tantis , dixi, pro talibus in me Offciis auri aucupium benevertat ,di omnis Vtiliter tibi fraus, cc mmentaque vendita cedant Sic tua consultum properent responsa clientes, Quorum quotidie fiat tonsura, Patronum Te dives velit ante alios matrrna, tuas quae Fallendi nondum varias cognoverit artes: Auspice te externum Rullnsjirm morte propinqua Non cupet haeredem, cui testamenta renngas, Hrbiit loque tuo finias, redi i v en daque nummis Tercentum, vertenda etiam s sorte volet res,

Proque novis dentur ducendis aera illuxi - ..