장음표시 사용
191쪽
De dandis ad eatis pupillis et aliis miserabilibus personis. Loge presenti pietatis ossicio suggerente statuimus, pupillis, viduis, Orphanis, pauperibus, seu quibuslibet debilibus, resortim contra potentes agentibus aut defendentibus a causas suas Mucium nostro curis defendentibus, advocatos et pugiles, si causa poposcerit, de curia nostra gratis et expensas alias victui necessarias, dum nocessariam in curia moram trahent, necnon testium producondorum impendia per curiam b)largiri debere; et nullas ab ipsis preterea se sportulas ab apparitoribus vel tabellionibus nostris omnino aut pro sententiarum subscriptionibus aliquid volumus postulari.
Nova onstitutis. JMulieres ad curiam nostram vel alicujus ossicialis nostri presentiam venientes nullatenus admittantur, sed in ipsarum penam quod presentaris conspectibus publicis non verentur, expediri eas priusquam ad propria redeant prohibemus nisi tanta personarum vel rerum inopia pre- graventur quod in aliorum desectum ipsas oporteat personaliter laborare.
Ut eause prius inest te terminentur.
Presonti lege decernimus omnibus omnino judiciis valitura ut inchoatis causarum audientiis, nullo penitus alie misceantur, priusquam questi nibus primis per definitivo vel interlocutorio sontentio calculum finis i gitimus imponatur, aut ad eum dilationis terminum quem cause natura poposcerit deducantur.
a In editi Veneta ann l69 deferenti a. b in edit. Veneta per euris presidem, quod melius videtur, dum supra Iam legatur de euria nostra. e In edit. Veneta propterea, reetius.
192쪽
De sententiis in seriptis ferendis. Ab omnibus regni nostri judicibus πι, quemcumque dignitatis gradum aut jurisdictionis obtineant, observari precipimus quod omnes sententias definitivas in scriptis proserant. Quod si sorte sacere neglexerint, nullius momenti verbales et non scripto sententi reputentur. Ipsi quoque de suo damnum quodlibet et expensas litigantibus resarcire cogantur.
De expensis. Divorum principum predecessorum nostrorum vestigiis inherentes,nniverealiter omnibus judicibus nostris injungimus ut victoribus victos, quos ignorantio causa probabilis et evidens non excusat, condemnare debeant in exponsis, sicut eas volunt de facultatibus propriis elargiri. Invictoris sano judicio ponimus utrum expensarum ipsarum quantitatem nulla taxatione judicis muniendam probationibus dilucidare voluerit, vel proprio sacramento firmare, proinde judicialis laxationis arbitrio,
Ne filius pro patre vel eontra, uel frater pro fratre teneaturi. Patres pro filiis et o contra, preterquam in crimino majestatis, fratres pro fratribus aut pro conjugibus conjuges in dolibus aut in dotalibus b)suis dispendium minimo patiantur nisi orto patribus, filiis, fratribus aut viris exulibus vel orsitan fugitivis aut sorjudicatis presentes alimoniam subministrent publice vel occulteri quo quidem casu bona per excellentiam nostram dimissa presentibus publicentur Patribus tata Ap. Careanum siritibus, male. η Atlas dotaluia1. ta supra, lib. II lit. VIII, p. 82.
193쪽
I82 XoVAE OXSTIT OTIO XES men, humanitalo nobis suadonio, permittimus, cum ipsorum filii pauperes pecuniarias penas eludunt et sunt corporaliter puniendi, sicut omnes qui propter paupertatem pena pecuniaria puniri non possunt, penam pecuniariam exsolvendo corporali filium liberare. Non tamen ipsos ad hoc coarctamus invitos.
LII. Constitutiones super potestate capitaneis et magistri justitiariis commissa et super crimine corruptelae.
constitutio ειμι eorum deest in Palatina Lindebrogi et Lugdunensi ediu nihns, sed erat in libris Andreae de Isemla et atthael de A stetis exstatquelmessi Veneta in Neapolitana Suganappi et ap. stremum plena tamen addi uonibus et nimium villata Libentius erediderim hane fuisse promulgatam apud Fanum, mense aprili 235, dum imperator Allemantam ingressurus euriam solemnem de statu regni ibi celebraret.
De ollieis evitaneorum et magistri justitiarii. Fridericus, etc. Capitaneorum autem a et magistrorum justiciariorum ossicium tale erit circuire provincias sibi decretas et in dies solemnes curias in locis et terminis, prout eis melius videbitur, expediro σ); cognoscere o magnis maleficiis, videlicet per universitates
a ta hae voce autem, liquet quoddam hujus constitvuonis initium vel prooemium
extitisse, postea sive omissum, sive in altum locum perperam transpositum. n Non agitur do magistro justitiario magna curia qui unus erat pro toto regno, sod depraesectis praecipuis speciali ossicio fungentibus. Anno videlicet 2ι duo aderant in regno, scilicet Andreas do cieata, capitaneus et magister iustitiarius citra portam Rosoli ad fines regni. t Rogorius do Amicis, capitaneus et magister justitiarius a porta Roset usquo Farum et per totam Siciliam. CL oliam quid scribat imperator Andrea domicata a mali 2is apud Ortam per Petrum de Vinea. Ressest fol. 3. Errat omnino Matthaeus de Affictis, dum putet hie agi do rapit eis statutis in locis ubi justitiarii non aderant, sicuti capitaneis Gaietae Aquilae, etc. 2 Do his solemnibus curiis, os constitutionem datam Messanas januario 23ι, qua in
194쪽
locorum, comites et barones publice perpetratis. Super illis etiam maleficii cognitionem suam impartiri debebunt que presentibus ipsis in Iocis vel parum ante adventum ipsorum contigori perpetrari, ut tamen si regionum justitiarii sint presentes, causas ipsas per eos sine mora qualibet audiri jubeant et finiri Absentibus autem justitiariis, si peritulum videns in cognitionis dilation providerint, consequentes audiant et definiant questiones. Alioquin vor, a ossicialium ordo servetur; ad justitiarium primum, deindo ad magistro justitiarios et demum in
desectum omnium ad magnam curiam nostram Volumus proclamari. Appellationes a sententiis insoriorum judicum ad ipsos volumus interponi et ab ipsorum sententiis ad nostram audientiam provocari. Ex generali etiam commissione nostra specialiter eis facta committimus magistris justitiariis antodiciis ut nobis circa imperii nostri partes extra regnum agentibus, appellationes a sententiis justiciariorum seu quorumlibet i
seriorum judicum ad nostram audientiam interjeclis b) ipsi suscipiant et prout viderint de jure decidant ita quod nulli nostrorum fidelium liceat
occasione appellationis ad auditorium nostrum facto adversarios suos extra regnum expensis et laboribus saligare, nisi forsitan super criminoles majestatis vel super eo crimino de quo condemnatus vitam vol membrum amitteret vel forsitan exularet, aut exilii judicio statum aut omnia bona sua vel majorem partem ipsorum deberet amittere condemnatus, appellationes ad nos contingeret interponi. Tunc enim in electione esse Volumus appellantis utrum ad presentiam nostram adire voluerit vel cupierit ipsorum judicium Oxperiri. Quo imonias etiam que fient contra justitiarios regionum, secretos camero, castellanos, procuratores demaniorum nostrorum et alios ossiciales audiant et ex ossicio suo ipsorum excessus et negligentias puniant, et interdum desectum eorum juxta
subscriptam formam, prout expedierit, supplere procurent. Specialiter
latrale emendamus ex careano In impressis non, mese.
regno ordinatum erat quod bis in anno eertis iumporibus et locis deberent fieri solemnes e riae in quibus eerti intererant et ibi proponebantur querimoniae.
195쪽
IM OVA COXSTITLTIO XES autem si castellanos vel procuratores demaniorum seu animalium nostrorum, et custodes defensarum nostrarum inveniunt per fraudem vel manifestam negligentiam male sibi commissa tractasse, ipsos capiant dopersonis, et nobis significent transgressionem ipsorum, ut inde fieri mandemus prout nostro beneplacito residebit. Ut tamen castellanos de nostra conscientia constitutos a de castris non amoveant sine causa, quorum
aliquem si b) ex prodictis causis removeri contigerit per eosdem remoti delictum et substituli nomen nobis significent seriatim, ut de substituto ipso aut de substituendo alio mandatum de scrinio conscientio nostro procodat Industriam, sollicitudinem et diligentiam castellanorum nostrorum quo in conservandi et medicandis e castris et demaniis nostris habuerint, per ipso celsitudini nostre frequentius Volumus intimari, ut quemadmodum injustos et iniquos penis assici, sic bonos et justos imp rialibus premiis volumus decorari. Predictis preterea magistri justiciariis et capitaneis nostris injunximus ut si invenerint aliquem ossicialium nostrorum per gratiam aut odium manifestum justitiam detraxisse, seu pecuniam seu riectas seu canes aut accipitres aut aliquid aliud preteresculentum aut poculentum quod ad plus duobus diebus semel in anno tantum sibi susticiat, recepisso, ut tamen a litigantibus nihil omnino nec esculentum recipiatis); si de jurisdictione sua ab aliquo litigante re perit, cum infamia privatus ossicio per ipsos bonorum suorum omnium infi
catione d mulctetur ceterum si do aliis non litigantibus qui lamon do jurisdictione sua sint, ossicialis receperit aliquas res, re accepta domino
restituta, in quadruplum fisco nostro damnetnr.
in Ap. Careanum dratilinos, male. b Ibidem quire, nee melius. e Mediandis proponIt Carcanus, se ad cangium reserens, verbo mediare indiea dis vero nitidiorem sensum exprimit. Sle eorrigimus, dum in impressis legatur per ipsorum bonorim insua
Ita in hoc casu poeulentum tantummodo periniuitur. Cf. tamen quid infra statuatur deosculento et poculento insta duos dies consummando p. 95.
196쪽
De pena illorum qui eorrumpunt e corrumpuntur.
Litigator autem qui judicem aliquem dando corruperit vel corrumpore promittendo voluerit, etiam si bonam causam habeat, in ipsa succumbat. Hoc idem in eisdem capitaneis et magistris etiam justitiariis sa), si contra predictam prohibitionem nostram roreperint aliquid volumus observari. Et ut in talibus quelibet omnibus delinquendi materia subtrahatur, edicimus ut ossicialis cui in corruptelam sui promissionem fieri contigerit, promittentis nomen et promissi etiam quantitatem et modum nobis vel alicui per quem ad nos notitia facti perveniat, studeat nunciare b).
Nova constitutio.Jcorruptele crimen presenti sanctione publicum omnibus esse docernimus, ut accusandi vel deserendi quoslibet de donation vel promissione corruptos quibuslibet libera licentia concedatur promissa pecunia de corruptione legitima probatione convictis in premium detur deserentibus vel accusantibus corruptelasci videlicet ut si certum quid ossicialem aliquem in corruptelam sui recepisse vel pollicitum admisisse constiterit, denuncians vel accusans, accusatione vel denunciatione probata, tantumdem ab ossiciali recipiat quantum sibi promissum fuisse constiterit Vel ab ipso receptum. Ceterum si incertum sit quid sibi promissum Oxtiterit vel receptum, ponam pollicitationis incerto pro qualitate personarum et cause arbitrio permittimus judicantis. Verum si promisso aut
a Ap. Careanum et in impressis r in eisdem magistro butitiario et justitiariis;
1men et ad fidem eonstitutionis Capuaneorum eorrigendum. Illa titulus nihil aliud est nisi linis constitutionis Capitaneorum, quae Ric discerpta alias repetitur. Undo iterum atque iterum monendum quam levi judicio primi amanuenses codi- isposuerint.
197쪽
IM NOVA COXSTITύTIO XEsdator infra triduum denunciam data vel promissa distulerit, tantumdem quantum ab eo datum vel promissum constiterit, fisco nostro componat.
III. Constitutiones super numero ossicialium et tempore ossicii; super rationibus ab eis exhibendis; quomodo annui judices se gerere et quibus durante ossicii sui tempore abstinere debeant.
s Constitutionem Oeeupatis, euius initium inseritur inter Epistolas Petri de Vineis, promulgatam fuisse eredimus Hoe vim convenit eum chronte Biceatal de Sancto Germano, et ella in eum Regesto gub dato I novembris illas, ubi legitur: ianormis insinuatio madesinus nostre nuper pulsavit auditum, videlicti quod edisti nostri novissimi super ereatione annes judicum fruetus non servatur in civitate nostra Salemi sin
De numero osticialium et infra quod tempus eorum administratio duret. Fridoricus, etc. Occupatis nobis circa totius reipublico nostre curas, o deliciosum nihil aut modicum valentibus cogitaro πι, non sunt laborum additamenta, sed requies, quo de componendo statu regni nostri Sicilio cogitamus : utpote cum inter alia, quo juribus nostris paterna successionis reliquerit debitum, vel fortune felicitas acquisitionibus postmodum aggregavit, regnum ipsum pro celeris velut olectum quoddam viridarium inter agros, cura precipua colem disponamus. Ad illud p tissimo satagentes, ut eradicatis in totum amaritudinis fructibus et no- civis, in m pacis et justici robora sic assi uenter, sic provide nutriantur, ut sit admirantibus omnibus similitudinis speculum, invidia principum, et norma regnorum; et cum statum pacificum populorum justicia roboret et ordo decoret, id ordinarium ore providimus ordinaro justiciam, quam copiose mandavimus regni nostri fidelibus ministrari ut non
a Ap. Carcanum simpliciter evitantibus.
198쪽
REGX SICILIAE. I 8 minus ordo quam copia sacrum et providum voluntatis nostre propositum proconiget. Ad cujus consummationem cura perspicua laborantes, necessarium duximus se ossicialium omnium por quos justitia colitur et culta polentibus ministratur, laxare tempus ossicii et numerum prefinire, ne vel confusio numeri pluribus prestet predo materiam, vel infinitas temporis grassandi licentiam tribuat longiorem. Statuimus igitur ut per provincias singulas que certis justitiariatuum et camerariatuum torminis limitantur, non plures quam unus justitiarius et unus magister camer rius ordinetur quorum justitiarius quilibet judicem unum continuum et notarium unum actorum habebit. In civitatibus singulis unum tantummodo baiulum et judicem unum qui causarum cognitionibus presint, juxta premissam nostre mansuetudinis formam, o magistrum camerarium et tres judices qui gesta conficiant per nostram xcellentiam volumus ordinari 2), civitatibus Neapolis, Messano et Capue tantum exceptis, in quibus propter contractuum multitudinem quinquo judices et octo notarii creabuntur ita quod nullus magister judex byaliquatenus sit in regno. Horum ossicialium omnium tempora, prelo notarios qui ubiquo terrarum perpetui statuuntur, anni circulo precipimus terminari, nisi vel eminens administrationis industria vel substituendi desectus nobis aliquando quibus solum ordinationem justitiariorum ubicumque suerimus reservamus, temporis palium de necessitate suaserit pro Mua restititiis. JVolumus et presentis legis edicto sancimus ut juxta formam uris an-la Hie sistit fragmentum seu potius prooemium quod inter Petri cis Vineis epistolas b Sle emendamus. Apud Alsietum et careanum magister jusιitiarisu, minus recte. In quibusdam enim Ioela aliqui Judires superiorem sibi locum eum titulo magistrorum
Ita eo guntur ululi LXX et LXXIX p. 13 et 5ιὶ, ubi statuitur ut tres baiuli sive jud ces et sex notarii ad plus in quibuslibet demansi locis ordinentur. 2 Inde liquet magistro camerario creandi baiulos et judices causarun
eonoessam, imperatori tamen reseritatam ordinationem judicum actorum sive
199쪽
IM OVA cox STIT ΓΤΙΟΝΕ Stiqui, post finitum ossicium justitiarii et camerari degradati cum ossicialibus suis per quinquaginta dies apud substitutos continuo commorentur, infra quos omnibus do jurisdictione sua licentia tribuatur desectum D sorum in publicum producendi, quod contra mandata nostra vel fisci nostri commoda seu privatorum jura fraudulenter aut perperam proce sissent. Nec minus contra ipsos inquisitiones juxta solitum morem cum omni diligentia fieri mandamus, et demum si per inquisitionis ossicium vel delationes aliquorum ossicialis inventus fuerit culpabilis aut dolosus, preter damna que per ipsum nobis aut subditis integre volumus resarciri,
transgressionis sue penam quam nostra sententia dictaverit sustinebit.
Nec illud omittimus quin, sicut maleficos et injustos querelarum vocibus accusari et censure nostre vigore coerceri mandamus, sic justissimos et vigilantissimos judices publicis acclamationibus collaudari et munificentio nostre promiis decorari velimus. Iudices ubique locorum remotis perpetuis hactenus ordinatis, ut ostdictum, annui viri industres sayet fidoles et jurisperiti, si unquam in regno reperiantur idonei, decernantur. Quod si competitores habeant forsitan promovendi, de utriusque meritis testimonio suorum concivium et ex minatione sollicita doceatur ita quod in ossiciali promovendo discretio et inremota b) justitia conservetur. De notariorum et judicum manibus in conficiendis publicis documentis veritas intemerata procedat, in quibus si salsitas fuerit vel corruptela probata, non mutilationis manus ut olim, sed decapitationis supplicium ultimum temerarius patietur. Iudices secundum formam constitutionum nostrarum et jura communia et consuetudines approbatas que constitutionibus non resistunt, de purissima conscientia causas audiant, ut tamen ipsas nec alibi quam apud b ulos civitatum in curio nostre pretorio ubi consueverunt jura decerni, vel
apud alium qui jurisdictioni preest, discutiant et audiant questiones. Quod enim judicibus supradictis ordinarii jurisdictiones concedimus
a Si in prima editione si quoque Amtetus legisse videtur. In allis annui viri
b Id est, ut arbitramur, inem ua. Alias disjunctim in remota, in moto, atque etiam apud Amictum et remora, male.
200쪽
REGX SICILIAT 89 in rarannum, non Sic accipi volumus ut apud ipsorum pretoria ex litigantium sorte consensu questiones accipiant, sed in prosentia b ulorum nostrorum ipsas examinent et fine de hilo studeant terminare.
De prohibui rialium ommercione.
Communiter tam justitiarii quam camerarii et omnes alii provinciarum annui ossiciales ab insinscriptis abstiners debebunt videlicet quod durante predicto tempore magistratus eorum, nec ipsi nec judices aut notarii nec familiares eorum mutuum in provinciis sibi decretis a suis provincialibus in peeunia vel rebus aliis accipiant, domos vel quascunque possessiones ab eis in provincia ipsa nullo prorsus alienationis titulo, etiam in emphyleutico jure accipiant matrimonia sive sponsalia nec etiam contractus ineant cum eisdem Pena publicationis bonorum omnium et amissionis ossici cum infamia ossicialibus contra hoc venientibus imminente, qui preterquam do victui necessariis, quemcumque contractum de mobilibus vel immobilibus seu se moventibus cum hominibus inierint sue jurisdictioni subjectis Creditoribus autem, alienantibus ac contrahentibus omnibus a publicationem pecunio mutuato et conventi pretii dotium etiam promissarum quarumlibet, deinde rerum in contractu venientium eis imminere cognoscant.
LIV. Constitutiones speciales super justitiariis regionum et super forma ab eis in criminalibus observanda. LIBER I TITULUS LI.
De iusιiliariis, assessoribus e actorum notariis ordinandis et de obpeio justitiariatus. Fridericus, etc. Iustitiarii per provincias statuantur qui non sint do
a Sla in omnibus Lad meliorem tamen sensum accedet si quis egerit: Creditores