장음표시 사용
211쪽
De quesιionibus inter fiscum et privatos movendis. Questiones omnes inter fiscum nostrum o privatos movendas, tam per-Sonales quam reales, quo non sint do laudis vel robus laudatibus, o nitiones atque judicia magistri camerarii accipiant, et ipsas adjunctis justitiariis cum contra fiscum agitur, et present fisci patrono et institulo pmvido et fideli procurator pm parto nostro curie, usque ad Sententias examinatas, dato parti alteri peremptorio termino, per nuncium et litteras suas ad curiam nostram mittant μὶ Ut tamen super quibuslibet debitis quo a curia nostra petuntur et quo consistunt in numero, pondere et mensura, hanc formam observent: videlicet quod non per i strumentum tantummodo, sed per testes qui numerationi naturali, mensure vel ponderi personaliter interfuerint, non pauciores quinque, Si P
tita quantitas auri libram excedat, alioquin per legitimum numerum 2ὶ petita probentur. Ceterum ad hoc ut ipsi magistri camerarii cum personis sibi per nostram curiam deputatis in dispendium rei familiaris suis laborare stipendiis non cogantur, per speciales sacm nostre mansuetudinis apices prout status cujuslibetis tempore uerit, statuemus eisdem in expensis annalibus et sussicientibus provideri 3 .
VI. Constitutiones speciales super ossiciis et salariis b ulorum, judicum, notariorum, advocatorum et apparitorum. LIBER I TITULUS LXVI, PARS II.
Nova eonstitutis. JAd ossicium baiulorum precipue volumus pertinere contemptas assi-
l Vid supra eo situsionem Prestare provinciamum, ut G p. 495. 2 Scilicet per tres testes CL lib. II, ut XXXIV, p. 406. 3 Eadem scilicet sormula quae supra prauussiliariis regionum, p. 496.
212쪽
siarum penas super ponderibus et mensuris a venditoribus rerum et locatoribus operarum exigere hac irremissibiliter extorquero quas si in totum vel in parium dimiserint, de bonis suis procul dubio fisco nostro persolvent. Habebunt autem apud set uti predicti mensuras pondera et assistas scriptas, per se ipsos et judices suos mons quolibet cum summa diligentia perquirendas, ne diu grassari valeant per ipsorum negligentiam transgressores Penas annorum etiam ab eisdem do consilio judicum et aliorum nostrorum loci a fidelium non ultra unciam ponendas b exigant et sine remission recipere non omittant. De quorumbannorum numero soro censemus penas per ipsos partibus coram se litigantibus indicendas, quo forsan irreveronto ad ipsos vel invicem insolenter in judicio litigabunt que tamen pene quantitatem augustalis unius per vices singulas non excedant.
De sacramento prestando a b usis.
Bajuli locorum et judices publico super pura ustilia ministranda meramenta restabunt, que prestanda per magistros camerarios premissa constitutio nostra decrevit 2). Illud tamen sacramento bajulorum expresse vidimus inserendum ut ponas et mulctas veteribus legibus et nostris constitutionibus comprehonsas ab iis qui in eas inciderint, prout ad ipsorum jurisdictionem causo pertinere noscuntur, nulli omnino gratie et honori penitus dolarontes, sine diminutione requirant et recipiant re quisitas.
a In impressis hie additur regni; quod certe abundat. b Si emendamus ex cod. palatino, quem ipse Carcanus sequendum monet. In
editis puniendorum, verisimiliter ponendorum. li Vid supra eo t. Magistros mechaniearum, P. 455. 2 Cl. supra in veteribus constitutionibus sit. LXII, p. l .2. IV. 25
213쪽
LIBER I TITULUS LXXIII, PARS II.
De questionibus quas inter homines prolatorum, comitum et baronum, in terris nostri demanti, prout assolet, habitantes, moveri contigerit, do quibus iidem prelati, comites et barones iurisdictionem aut curam habere noscuntur, volumus ut judex per nostram curiam pro tempore constitutus ad curiam prolatorum sive nobilium se conserat requisitus, causas ipsorum audiat et debito fino decidat tam tricesima quam penalegitima sive mulcta per officium judicis inserenda inter curiam nostram, prelatos et nobiles supradicios, quorum vassalli litigantes extiterint, equaliter dividendis. Ceterum si contigerit ex litigantibus alterum hominem esse demanti, tunc tricesima tota necnon et pena quam vasallum nostri demani debere pati contigerit, ad baiulum nostri demani redigentur pena Vor qua Vasallus alterius punietur, prout in superioribus dictum est, inter fiscum nostrum et dominum condemnati personaliter dividetur. Sintuimus etiam ut si quando judex super examinandis questionibus ordinatus absens necessario suerit vel adversa valetudine prepoditus tunc si quidem longa sutura lacri infirmitas vel absentia judicantis, magister camerarius regionis statuat interim unum ex aliis judicibus civitatis et loci super conficiendis contractibus ordinalis, cui pro rata temporis in statutis expensis statuat provideri.
De salario b ulorum, judicum e notariorum curis. Cum juxta providum et salubre consilium antiquorum viam precidere cupiditatibus cupientes a), de camera nostra salaria b ulis judicibus atque notariis exhibenda non injusta recompensatione providimus ut b) obventiones omnes que de tricesimis penis legitimis seu
a Proponit careanus eviam , et recte. b Intelligendum tamen ita M.
214쪽
judicialibus mulctis, annis aut quibuslibet similibus quo aliquibus
nostris fidelibus inseruntur, baiulis se judicibus ipsis obveniunt, integro nostris erariis applicentur; do quibus omnibus magistri camerarii per singulos menses cum riuiis diligentum rationem expurgent, et relictis sibi pro so, judico atque nolario pro rata temporis statutis expensis, quod supererit pro curia nostra servent. Et ut cujuslibet peculatus via cuilibet recludatur et modus, providimus ut obventiones predicto subinfra scripta sorma per prelatos' ulum, judicem et notarium recipiantur et recepte serventur et videlicet in scrinio uno tres claves divorsas et foramen obliquum ad immissionem auri habente quarum prodictarum quilibet unam apud se retineat ubi percepta pocunia reponatur, quod nonnisi in presentia magistri camerarii per omnes prediclos aut ipsorum aliquem valeat aperiri. Per singulos etiam menses quatuor a magistro camerario de baiuli judicis atque notarii processibus inquiretur, et demum anno persecto per generales inquisitores a nostra curia destinatos exactissima et inquisitio contra cos. Qui autem inventi fuerint pormagistrum camerarium supradictum vel inquisitores culpabiles, id licet quod odio vel amore, prece vel pretio alicujus justitiam saceret tentibus denegassent aut per fraudem infra statulum tempus ustitiam sacer detrectassent, vel quod sue jurisdictioni subjectos per venales sontontias aut similibus aliis gravaminibus manifestis oppresserint, re missa inquisitione ad magnam curiam nostram, de periurio 2 manus muli latione mulctentur. Et si durant ossicio per camerarios in manis ladesidia inventi suorint, non dolo, tertia parto mobilium puniantur. Et ad ossicium suum Huli et judices prodicti pertinere cognoscant malefactores in ipsis maleficiis deprehensos o sorhannitos sine licentia curiois deuntes et scientes receptores eorum capere de personis justitiariis a signandos. Ab aliis autem malefactoribus in terra presentibus fideiussores recipiant si eos dare potuerint, preterquam in criminibus exceptis 3 ,
Scilies bimestre Vid infra tit. LXXVI, et supra p.47. 2 Scillae eontra sacramentum guum veniendo. 3 Exempli causa in crimino laesae majestatis.
215쪽
20s DI A COXSTITLTIOMES aut si ipsos dare non potuerint, eos personaliter capianti justitiariis similiter assignandos.
De feriis et salariis judicum e notariorum instrumenta scribentium et subscribetilium, et de eorum forma servanda. Bajulos et omnes judices ac actorum notarios a mane usque ad e peras, prole necessarias horas comestionis et somni sui copiam omnibus
prestare precipimus, ossicii sui partes petentibus omnibus rebituros, exceptis diebus nativitatis Domini Paschalibus atque dominicis ac beate Virginis et Apostolorum sestivitalibus dedicatis, in quibus et judices alii
qui annales erunt se do audiendis et decidendis questionibus nullatenus intromittant; sed de contractibus et instrumentis conficiendis per notarios, prout est juris et moris, pro scriptionibus et subscriptionibus suis arenum unum, si libram auri contractus excesserit, alioquin dimidium recepturi. Huic constitutioni salubriter providimus inserendum ut judices atque notarii infra hebdomadam a dist quo fuerint de scribendo rogali instrumenta scribere et subscribere teneantur necessitato rogantibus imponenda statutum pro scribendis et subscribendis a curia nostra salarium exhibere, ac pena dupli salarii constituta a partibus, nisi priusquam fuerint instrumenta conscripta, do non scribendis eisdem sub attestatione solemni renunciationem emiserint, et judicibus atque notariis imminente, si infra terminum constitutum notarii sive judices instrumenta non secerint, vel facta per eos non recollegerint qui rogarunt. Ceterum si casu conligerit judicem sivo notarium prius in sata decedere quam instrumenta sint, prout ad eorum quemlibet pertinet, consummata, decernimus ut si quidem partes supersint vel ipsarum heredes quarum rogatu contractus iterum valeant celebrari, per competentis coercitionis modum, indi tiones mulctarum videlice aut pignorum captiones, ad resciendos contractus per b ulorum ossicium compellantur. Que partes si orto desuerint, si quidem notarius qui gesta conscripserit integre vite, fame et opinionis extiterit et manus ejus qui schedam conseripserit nota sit aliis
a Ap. Careanum ematituti, minus recte.
216쪽
REGX SICILIAE. 205judicibus atque notariis civitatis et loci placet, idoneorum testium qui interfuerint duorum ad minus jurata testificatione recepta, per alium ejusdem loci notarium schedam eamdem recipi et instrumentum, prout est juris et moris, ab ipso conscribi a judico qui contractu sive negotioso interfuisse salebitur subscribendum, vel ab alio judico civitatis ejusdem, si orto primus extitori humana orto sublatus; qui tamen rei agondo non se interfuisse describet, sed qualiter inter acta premortuorum judicum atque notariorum, testium depositionibus roborata, deseripli negotii serio recepisse a testetur. Celerum ad hoc ut ipsi h uti cum personis sibi per nostram curiam deputatis in dispendium rei familiaris suis laboram dispendiis non cogantur, per speciales et sacros nostrumansuetudinis apices, prout status cujuslibet pro tempore uerit, sin- tuemus eisdem in expensis annalibus et sussicientibus provideri s).
De salario pro scripturis sententiarum. Pro scripturis et scriptoribus sententiarum recipianti ulus, judex et notarius centesimam partem stimationis rei in litem deducis pro ribus eorum, equis inter eos portionibus dividendam et suis utilitatibus applicandam, quam ab actore vel reo recipiet sic qui sententiam ipsam ad sui cautelam voluerit in scriptis habere Salarium autem predictum inter eas expensas computari censemus, quas prestandas ore prescri simus a victo victori.
Infra quod tempus cause debeant determinari. Omnes Muli locorum et judices causas in eorum judiciis inchoatas infra bimestris temporis spatium a die citationis emisso definiant 2):
a Sieci sensus vero recepera postulat. CL supra titulos LVII et LXIII p. 496 et 200. 2 Cs supra iit. XLIV, p. 47. D tempore autem quo haec constitutio fuerit edita, vido quid supra notaverimus ad constitutionem Causas alias p. 49 , not. 2.
217쪽
Ν0VAE COXSTITΓTIO XES nisi probationes ex longinquo petantur, sacramento specialiter super hoc prestito per petentem, vel alia manifestissima causa sit, propter quam causa infra predictum terminum finiri non possit.
De summaria eo itione contra sabellatos ferenda. Auctoritatem etiam h ulis impartimur ut ad querelas nostrorum fido lium, summaria cognitione promissa, superexactiones restitui faciant et rapinas quas abelloti, foresterii, platearii, portionarii seu passagerii contra Veterem formam aut contra nova nostro curio statuta in fideles nostros exercent; suporexactionis et rapino pena magistris camerariis qui predictos ossiciales instituerint reserVala.
Hac edictali lege jubemus advocatos omnes pro eorum Salariis, quandocumque ipsos in privatorum causis oporteat postulare, non amplius exigero vel a litigantibus stipulari quam sexagesimam partem cause pro qua suffragium spoponderunt, si res que petitur estimationem recipiat. Ceterum super his que non poterunt stimari volumus advocatoriam salaria judicis arbitrio definiri, quemadmodum causo status et etiam rei sacro a necnon et hominum, dum contra ipsos accusatio instituitur dotali crimino de quo convicti capitaliter puniantur, vel alias contra ipsos procedi possit juxta criminum qualitatem preterquam in actione injuriarum, in qua volumus a tempore oblati libellii ulos et judires advocatorum salaria pretaxare, et celeris aliis his similibus quo jura velora
prescripserunt. a Meus mutilus vel rene obseurus videtur Forsitan eausa ιωιM hoe idem sonat quod gailleo sermone dicitur e raritia. 3 Scilicet contra jura vetera et nova quae supra memoravimus, p. 99, not. 2.
218쪽
De apparitoribus et eorum salario.
In civilibus causis Hulos et judicos regni nostri formam hujusmodi volumus observares videlicet quod ad petitionom agere volentisi ulus reum suturum citari faciet per apparitores suos qui jurent de veritate dicenda, de quibus unum aut duos, tres aut plures, prout qualitas loci exiget, habere debebit. Apparitori autem pro qualibet citation infra civitatem aut locum facienda granum auri ab actor probeatur extra civitatem aut pro quolibet miliario granum unum M. Et erit quelibet citatio b ulli peremptoria, continens terminum tertii diei in civitate, computatis die citationis et die quo sisti dubebit in judicio Extra civitalem vero, si citandus in eadem provincia suerit, quarti aut quinti aut demum Octavi extra provinciam vero mensis unius predictis diebus similiter computatis his que per sacras nostri nominis sanctiones in citationibus per magistrum justitiarium curio nostro vel justitiarios regionum ediximus, in suo robore duraturis ).
VII. Constitutiones speciales super magistris procuratoribus et magistris landicariis et super uribus curiae exigendis. LIBER I TITULUS LXXXVI.
De olpicio magistrorum procurator'um curis. Fridericus, etc. Inter multas et arduas sollicitudines nostras quibus ordinata dispensatione disponere regno nostro satagimus, nostrarum rerum fiscalium curam, quo velut res nostro quodammodo privale censentur,
H Fortasse arenum unum; nempe ex Ioeorum distantia salarii diversitas. CL supra lib. I, ut XCVI et XCVII, p. 63, 64.
219쪽
208 0vAE 0XSTITLTIO XEsnon improbabiliter vidimus collocandam earum procurationibus personas idoneas proponem cupientes per quas nobis sic jura nostra re dantur ut in eorum juribus fideles nostri propterea non graventur. Statuimus igitur ut per quemlibet presidatum unus magister procurator rerum nostrarum et unus magister fundicarius debeant ordinari, qui jura fisci nostri percipiant et percepta conservent. Qui etiam magi8ter procurator videlicet per singulas jurisdictionis sue partes ad denunciationes fidelium delatorum vel nullis deserentibus etiam, si viderit expedire, inquisitionem sacer studeat diligenter, et data possessoribus post inquisitionis copiam do jure suo contradicendi licentia, que ad jus curio nostrepertinere compererit, fise nostri juribus studeat vendicare ut tamen post
causam sussicienter instructam et ad conscientiam nostram fideli relatione deductam si possessor in contradicendo perstiterit, non aliter ad occupandam possessionem manus extendat quam si super hoc de curia nostra mandatum roreperit speciale Predicta autem postquam revocata legitime fuerint, et alia que per prodecessores ossicii revocata per curiam nostram repereri possideri, demania etiam et morticinia excadentias, granaterias, piscarias, herbas aliminis a), et generaliter omnia quo per nostram curiam procurantur, ad procurationis sue sollicitudinem revorabit. Animalia autem curio nostre et omnes bestias et massarias per curatulos et alios qui presecti pro tempore suerint, cum diligentia debita faciat proeurari, et ex eorum proventibus tam curio nostro quam castrorum nostrorum nec Silatibus et utilitatibus, ad requisitionem provisorum super castrorum nostrorum provisionibus statutorum, lacia provideri. Stipendia autem quo in pecunia numerata consistunt, castellanis et servientibus ac personis aliis statutis in castris per magistros camerarios regionum volumus ministrari.
Forma qualiter notande sunt res fiscales. Si quando orto conligerit a magistris procuratoribus locationes excadentiarum nostrarum per privatos et fideles nostros pro tempore postu-
a Selliret parma, ut monet caesar de Perinis.
220쪽
REGX SICILIAE. 209lari, in ipsarum locationibus formam hujusmodi volumus observarici videlicet ut procuratores prelati a locatione laudorum militarium, sive sint quaternata vel non prorsus abstineant, et ab his quo sunt castrorum no trorum munitionibus vo nostris solatiis deputata nisi super hoc dorepetito conseientie a nostro scriniis mandatum receperint iteratum. In aliarum autem excadentiarum locationibus sic ipsos procuratores procedem presenti constitutione sancimus, videlicet ut do fide et conversatione petentis, conditione ac valore rei potito quid scilicet ex ejus proventibus proveniat annuatim, per fideles nostros primitus instruantur. Et si petentem fidelem nostrum invenerint eumdemquo bonum cultorem et frugi ac rebus suis salubriter ac porspicaciter disponentem, nec in offensionem vel malevolentiam alicujus localionem expetere supradictam, placet, tam subhaslationes b) quam aliis legitimis solemnitalibus obse vatis, quas et cautela uris antiqui et nostri regni consuetudo deposcit, consilio magistri camerarii provinci nihilominus accedento, expetitas ex cadentias locationis perpetuo jure concedi, et possessores earum quibus predicto modo concesse fuerint perpetua seeuritato gaudero. Ac si mrum
aliquis ad cautelam majorem suam seu Successorum Suorum Super
locationibus ipsis confirmationem a nobis impetram voluerit, idem magister procurator una cum magistro camerario supradicto sub sigillis suis, judicum aliorumquo nostrorum fidelium t i qui super hoc consilium dederunt, per litteras suas curi nostre distincto describant i eum, alorem, qualitatem et quantitatem rei locate, quid et quantum curia nostra de re ipsa percoperat annuatim, cujusmodi consum sive Servitium percipere debeat do eadem, quid deniquo per locationem ipsam curia nostro utilitatis accrescat ut ex eorum plena relatione perdocti deliberare possimus an predictam confirmationem concedere nobis expediat an negare. Ceterum ad hoc ut magistri procuratores ipsi cum aliis personis sibi per nostram curiam deputatis in dispendium rei familiaris suis laborare dispendiis non cogantur, per speciales et Sacro nostro
tu Ap. Careanum rei petit de emurientis. Emendamus ex cod. 4624 A eu consentit Pretata. b Ap. Careanum super subhastatione Delendum tamen ruper, quod abundat. IV. II