장음표시 사용
201쪽
IM XoVA coxsTITΓTI0XES provinciis quas sibi munificentia nostra decreverit oriundi, nec in eis habeant incolatum, nec majorem fortunarum suarum partem statuerint ut assolet in eisdem, nec ibidem per so aut filios suos presertim acceptis in dotem rebus immobilibus contraxerint parentelas. Assessores etiam et aclorum notarios de decretis sibi provinciis oriundos vel qui in predicta causa fuerint, eisdem saluberrima provisione negamus. Et illud adjicimus ut post assumptum officium, originarios sive municipes in destinatis sibi provinciis in familia non assumant nec anto magistratum gu ceptum assumptis de criminibus et offensis contra eos ante suum ossicium perpetratis justitiam audeant ministrar, nec adversarios eorumdem ad querelam ipsorum coram sua presentia venire compellant; nullo per hoc
preiudicio familiaribus suis conqueri vel accusare volontibus in causis quarum cognitio presenti nostra constitutione dissertur, in posterum g nerando De criminibus autem violentiis et injuriis illis post assumptum ossicium illatis, de quibus ad eos cognitio pertinet, eis sicut omnibus do jurisdictione sua justitiam ministraro procurent. Deinde generaliter prohibemus ut in civilibus causis, proterquam de laudis non quaternalis Seu parte laudorum ipsorum, nec principaliter nec per appellationem ossicium suum aliqualenus interponant s).
Oualiter justitiarii se gerere debeant in prouincia sibi decresa. Iustitiarii non per calendas, ut assolent hactenus, sed continue curias per o vo per alios judices suos quibus nihil aliud quam audientia que lionum debebit committi, regero obeant, causas audiant et decidant; civitates et loca suarum jurisdictionum continua discursione perquirant; provincialium dispendiis, ipsos ad remola loca propter justitiam non Vocando, quanto salubriter poterunt, parcituri Flagrantia maleficia non ulterius protrahant, sed ipsa in locis in quibus ea perpetrata repererint
ct supra lib. I, it XLI v, p. . . cognitionem civilium eausarum quae in certis casibus ibidem justitiariis permittitur, nunc generaliteri hibetur.
202쪽
REGX SICILIAE. Istpunientes, maleficos, ut puta lamosos latrones o fures qui maleficia sua nulla nequeunt tergiversatione celare publicorum itinerum aggressores seu quoslibet Mentes et publicos homicidas, per nemora forsitan fugitivos vel aliter latitantes ob conscientiam criminum patratorum, per Se interdum, interdum per alios, expensa etiam si viderint expedire decuri nostre pecunia, diligentissime perquisitos, nullis dilationibus seu accusationum Solemnitatibus expectatis, si deserentes vel accusanies desuerint, do provincia pena legitime severitatis extirpent. Nec presumptioni temerario per nos nostrorum ossicialium credatur attribui id quod
ollicii sui debito ad plenitudinem sue fragilitatis ahadjungeni s).
Causas alias ordinario judicio audiant et examinent et decidant infra trimestris temporis spatium 2), nisi forsitan instructionis desiderate necessitas, veluti si probationes ex longinquo petantur, terminum exigat longiorem super hoc specialiter a petento dilationem Sacrament prestando quod non causa disserendi judicii, sed ex necessitato proscripta dilationem exposcat. Nec illud omittimus quod occasione aciendarum curio provisionum pro sententiis proserendis, paries ultra debitum non aggravent nec ipsas per provincias trahendo post curiam propter hoc laborum et sumptuum vexatione saligent; sed illas provisiones reputent comPelenies qua judex et notarius actorum, qui apud eos fuerint, susticere pro negotiorum qualitato censebunt. Predicti autem actorum notarii et non justiciarii, sicut olim, pecuniam omnem, tam ex provisionibus quam undecunque ex justitiariorum ossiciis proventuram, ad generato pondus regni recipiant et conservent. Et do receptis infra diem recep-
a Sue mustalis Pecthia proponit.
Vult enim imperator ut justiciarii contra latrones ad modum belli procedant, nequo in hoc eam reprehendi somnident. 2 Notandum quid Andreas de Isornia moneat super hac constitutione a Utraque, inquit, haec sc Omnes b uld et illa M. Causas aliasynovas actae sunt Fogiae post excommunicationem hujus Froderici imperatoris, sicut reserebant antiqui jurisperiti de regno a Undo illam et hanc editas suisse arbitramur mense decembri 42ι vel januario 42ι dum imperator Foniae moraretur. Ad hoc enim tempus Riccamus de Sancto Germano inquisitiones generales domu hus insta agitur memorat quod omnino ad sensum nostrum vertit.
203쪽
Inquisitiones generales per provincias et partes provinciarum, ubi et quando expedire videtur justitiarii lacere non omittant do malesastoribus et hominibus male conversationis et vite, per se ipsos, judices se et
notarios suos et non per alios simplices quibus eas hactenus committebant.
Comminabuntur autem predicti justitiarii et comminationes observent quod quicunque de his qui presentes coram eis fuerint vel ad quorum notitiam edictum do inquisition generaliter facienda pervenerit, super injuriis suis querelam aut de mala fama seu conversatione cujuspiam vel de aliquo crimine vel maleficio in provincia patrato veritatem non deposuerit vel querelam, donec instantia faciende inquisitionis duraverit, de malo- fietis usqus ad illum diem in antea perpetratis et injuriis sibi illatis ut accusator, delator aut testis nullatenus exaudiatur nisi justam et probabilem timoris vel ignoranti causam ostenderit repellendus, propter quam edicti tempore conqueri vel inquisitionem deponere minime potuisset. Hi qui per inquisitiones hujusmodi generales inventi suerint notabiles, si tale quid contra eos probatum appareat per quod mori non debeant nec membro aliquo mutilari, et per decem aut plures quos justiciarii communi fama hone opinionis invenerint convicti suerint, utpote quod
rixatores et frequentes dolatores armorum contra constitutiones nostras, quod lusores publici taxillorum aut tabernarum frequentatores, quod ultra facultatem guorum proventuum non ex mercationibus aut artificiis
largiorem quam debeant vitam ducunt ad publicum opus deputentur ad tempus, per litteras justitiarii magistro operum designandum et ejusdem justitiarii arbitrio juxta probatorum d et persone qualitatem pmvida
ales edius satisfaciant, minus recte. b Alla viderint. e Fone melius per mi ipsorum D es. d Allas Daeis probata.
204쪽
deliberatione taxandum. Quo transacto, cum litteris sui magistri a operis teneatur dare gratis licentiam condemnatis ad propria revertendi: quod generaliter servandum censemus in omnibus qui ad opera publica deputantur, ut designetur eis condemnationis tempus et causa, vel Si qualitas delicti poposcerit quod in perpetuum condemnati publicis operibus deputentur, hoc ipsum et sententia presidis manifesto contineat b)et littero super hoc misse manifeste doctarent. Ceterum si tale quid contra eos probatum extiterit ex quo personam amittere debeant vel membrorum mutilationem incurrere aut perpetuo carceri mancipari ri tunc si quidem is contra quem inquisitio facta suerit, levis vile o male conversationis suisse non probabitur vel per quoscunque maleficus non probetur, inquisitionis ei copia tribuatur. Porro si per ipsam inquisitionem aut alias contra eum lacla levis conversationis ot vito probetur, aut quod propter manifestam fugam ex maleficio fuerit sorbannitus, et per decem bone opinionis viros non inimicos delati probatum uerit contra eum, acla sibi copia nominum tantum omnium lestium, non dictorum d nec eorum specialiter qui contra ipsum inquisitionem deponunt, ad condemnationsmipsius juxta qualitatem probati criminis procedatur m specialibus autem causis et ad singularium delationes contra singulares personas actas, ad inquisitionem in criminibus laciendam minime procedatur, preterquam in crimine Iese majestatis contra personam nostram vel nostrorum collateralium perpetrato, vel nisi spociato conscienti nostro mandalum su Pinquisition facienda proeedat. In quibus causis dandam vel negandam inquisitionis copiam, pleno per inquirentem ad nos relatione premissa, conificatum nostro majestatis arbitrium provida deliberatione mandabit: quo quidem relatio continebit conditionem deserentis atque delati et nomen et famam ipsius, criminis etiam qualitatem, testium numerum et
a Forsitan auia magister Ste Sarama, et nostra sentenua melius. ibi me loeum e sententia presidis, vici, resellit Careanus, dum quaerat quid ve- Ili ho nomen praesidis, tempore Frideriel inauditum. Infra tamen denuo usitatur neque allud signisseat nisi justitiam regionis.
205쪽
I9s OVA coxsTITLTIDAE Sipsas depositiones eorum, famam etiam eorumdem qualenus ipsam per inquisitionem summariam justitiarius scire potest. In predictis casibus et omnibus aliis in quibus inquisitio facienda est, secundum jura communia vel nostri nominis sanctiones exprimendum est delatoris nomen et omnes solemnitates servando sunt, quo veteribus Iogibus et nostris constitutionibus super delationibus et dolatoribus editis continentur, preterquam in o tantum crimine lese majestatis nostro quod personam nostram directo contingit, o nisi justa et probabilis per eum apud quem delatiosacta est videbitur causa timoris, propter quam delator in publicum pro diro formidet. Nihilominus tamen inquisitor hoc casu omnia teneatur ex ossicio suo circumspecto prospicere, tam in personis productorum ius tium quam in omnibus circumstantiis aliis, et specialiter quis sit Zelus delatoris aut causa quo ipsum ad ipsam delationem inducat et generaliter sic omnia ex ilicio suo suppleat inquisitor quod in aliquo ignorantia predictorum delato nocere non possit quo si per inquirentem perspicaciter observata non fuerint, inquisitio irritetur denuo facienda, ipso nihilominus do dolo vel negligentia, prout ex arbitrio nostro processerit,
Item dira et dura observatio quo hactenus obtinebat, videlicet quod si per inquisitionem contra aliquem factam per docennarium numerum probabatur, rum dabatur copia reclamandi, nolumus ahquod do celero
observetur; sed et per quemcunquo byprobetur, copiam habeat accu-
salus ol in suis defensionibus audiatur. Presenti lege sancimus ut nec magister justiliarius curio nostro nec alii justitiarii regionum accusatores aut criminum delatores aliter ad judiciorum suorum ingressum admittant, nisi prius vinculum inscriptionis accipiant, prout veteribus legibus os inductum, ut desistenti ponam atquo calumnio in calumniantes et desistentes constanter observent.
a In Palauno preter verum nolum M. b In edit. Veneta additur e quotcunque.
206쪽
ta justitiarii e uniuersi ogkiales seu ipsorum familia nihil a litigantibus
Apud justitiarios regionum et omnes alios inferiores magistratus et judicos dissicultas et ordo cancellario quem specialiter in magna curian ira servare mandavimus, nullatenus observetur, nisi quoad hoc ut nec ipgi nec ossiciales aut familiares eorum aliquid ab impetrantibus seu litigantibus omnino recipiant, nec osculentum nec poculentum etiam infra triduum consummandum. Quod si contra presentem constitutionem nostram aliquid recepisso suorint dilucida probatione convicti, si quidem pecuniam, equos aut quelibo animalia, arma vel hujusmodi pretiosa alitigantibus aut non litigantibus vel impetrantibus, proter esculentum et poculentum quod infra duos dies consummandum proximos, emoliantum dum in loco permanserint, recepisso susticiat et si a litigantibus aut impetrantibus esculenta et poculenta seu deetas aut deductione recepisso vel promissiones do eis admisisso probentur spoliati honoris cingulo cum infamia, eorum quo in donatione vel promissione receperint, tanquam manifesti lares, quadruplum curio nostre componant.
Ut justitiarii habeant certos advocatos. Iustitiarios regionum certis et designatis advocatis in curia sua volumus Esse contentos; sed omnibus qui in jurisdictione sua advocationis ossicium a receperint, coram se postulare permittant. Presides provinciarum do laudis non quaternatis et rebus laudatibusque curia nostra tenet, nisi destitutiones nobis specialiter mandantibus facto sint, jure suo cognoscant, instituto procuratore pro parte curie
a Bie in allis additur a ruria noιιra. 4 Cl. quid supra de re eadem edictum fuerit in constitusione Capit eorum, p. 48ι.
207쪽
I XoVA cox STITLTI0ΝΕS nostro et presentibus fisci patrono ac procurator rerum curio nostre qui in proVincia commorantur, et usque ad calculum sontentio definitivo perducant deinde causas instructas, dato parti petitoris peremptorio termino, ad nostram curiam transmissuri s). Iustitiarii do color non compellant sibi continuo b ulos locorum assistere, cum discreta sint eorum ossicia, nec unius exercitium debeat per alium impediri.
Iustitiarios regionum, prout predecessorum nostrorum regum Sicilie constitutionibus est inductum, solicitos esse volumus et devolos ut magistris camerariis h ulis et aliis ossicialibus, cum per eos extiterint s-quisiti, consilium et auxilium, prout ad jurisdictionem suam pertinet, debeant impartiri 2). Ceterum ad hoc ut justiciarii ipsi cum personis sibi per nostram curiam deputatis in dispendium rei familiaris suis laborare dispendiis non cogantur, per speciales o sacros nostro mansu tudinis apices, prout status cujuslibet pro tempore uerit, statuemus eisdem in expensis annalibus et sussicientibus provideri.
Priusquam a citato partes coram justitiario compareant, liceat ipsis legitimas conventiones et transactiones inire 3), preterquam in enormibus injuriis, ex quibus illas tantum reputari censemus enormes que per jura
a Ste in Palatino et v. Am letum. In meteris vero mat m, minus recte. 3 cs infra eo uultionem uestiones omnes, lib. I, ut LXIlI, 2 ci supra ut XXXVII et LXI, p. 37. 3 Illud tantum in eivili iudicio permittobatur; et supra lib. I, ut CV, p. Nune ad eriminals judicium extenditur.
208쪽
I V. Constitutiones speciales super magistris camerariis. LIBER I TITULUS LX, PARS II.
Magistros camerarios regionum assistas rerum venalium 3hper singulas civitatos et loca volumus ordinam, cum consilio b ulorum aliorumque nostrorum fidelium loci quos ad hoc viderint oportunos.
Presenti lege docernimus ut ossicium quod per regias constitutiones et nostras dohano do secretis et magister questorum hactenus exercebant 2), a porta Roset citra magistri camerarii exerceant in futurum 33. LIBER I TITULUS LXII, PARS II. Magistri camerarii qui per quorumlibet presidatuum regiones amodo statuentur, non vendant Hulationum ossicia quo ad administrandam justitiam pertinent in audiendis et definiendis questionibus, quarum ad eos cognitio ex jurisdiction vel mixto imperio pertinet a seu quarum byad ipsorum ossicia veteribus legibus et nostris constitutionibus demandatur Indignum namque ore decernimus ut sacratissimum qui quam justitie ministerium pretii venalitate mercetur; sed b ulationes easdem committant viris fidelibus et opinionis electo, prudentioribus et
M Ita eorrigimus. In omniuus talus parιitin. b Subauditur eognitio.
assistis rerum venalium, id quid dicat Riceardus do Sancta Germano, ad mensem septembrem 232. st cc supra tit. LXI, pars II, p. 36. Idem ossicialis nominatur quoquo in Regest, hanerius. a Ilo edictum anno 239 jam vim obtinebat quo intor metoros Criscium Amalsitanum magistrum camerarium Apruti no non Ion nominiossum magistrum camerarium a porta seu usque Farum invenimus. Unde videre erit tunc temporis ossicium socroti soli insulae Si-eiliae scisso reseriatum.
209쪽
I98 OVA COXSTITύTIoXES generosioribus ac ditioribus, prout locorum conditio ministrabit, qui sint do demani nostro tantum. Per Ioca quolibet unum tantummodo statuant et non plures, adeo ut nec societatis occuli velamino predictob ulationis officium a pluribus administrari permittant. Ex parvis autem civitatibus locis et municipiis in quorum singulis bri ulus unus, judex atque notarius nec sunt necessarii nec sine magno curio nostro dispendio causari a valeant, plura volumus insimul combinari, unius h uli judicis et notarii qui non sint de ipsorum locorum aliquo municipes vel etiam oriundi, jurisdictione regenda ut tamen non do uno loco ad alium advocent litigantes, sed per vices et tempora in quolibet locorum ipsorum sedeant, et ibidem, prout causarum qualitas et numerus ex gerit, commorantes petentibus justitiam subministrent Bajulorum processus per singulas civitales et loca frequenti discursion perlustrent b);
desectus ipsorum quos frequens et diligens inquisitio revolabit, suppleant et emendent. Quorum singulis judicem unum e do fidelioribus et prudentioribus loci do creatis a nobis aut creandis ab eis continuum adjicient assessorem, et notarium unum actorum similiter fidelem et cautum,
ex his qui a nobis labellionatus ossicium susceperunt. Qui dxtam pro sopor curiam nostram expensas statutas accipient quam pro predictis baiulis, judicibus Ru notariis per loca quolibet ordinatis ordinata stipendia ministrabunt. Concedimus etiam magistris camerariis supradictis b ulos, judices atque notarios quos in non recipiendis ossiciis forsitan invenerint pertinaces, pignoribus captis vel per impositiones et exactiones mulciare η, prout melius viderint expedire; et demum si hec contumacia clarior et pertinacia durior predictorum exegerit, per captionem personarum ad presentiam nostram nobis in regno morantibus, alioquin ad regionum justitiarios sub fida custodia mittendarum, ipsos ad subeunda
a Id est litigare. b Seilleet magistri eamerarii. e Ap. careanum Quorum singuli judice unum ex Peeehia loeum emendamus. M Agitur denuo de magistris eamerariis. a laevius mulatarutu, male.
3 CL supra congli tutionem Oeevalis quam haec nova strictius, ut ita diem, restringit.
210쪽
predicta publica munera coercere Λ quibus otiam baiulis, judicibus et notariis in publico sacramonium recipient, secundum formam voloribus legibus et nostris constitutionibus comprehensam 3ὶ Dohanas autem tam terro quam maris, forestagia platealica, passagia et alia tam vetera jura quam nova 2hcurio nostro nostrorum fidelium fidei eo
Vid supra lib. I sit. LXII, p. M. 2 Haec jura quae dudum notavit Andreas de Isernia, nune amplius et fidelius exhibemus ex cod. 4625 ad cuius calcem adsunt constitutiones rinnmaris e sabellarim regni Stellis tempore regis Roberti redactae; ubi legimus ses. 8 recto-verso: Sciendum est quod sint jura vetera et quod nova.
Jura Vetera sunt hoc Dohana. Anchoragium. Malagium sive scalaticum l. Portus et piscaria. Bucceria vetus. Jus assidature, Herbagii, pascuorum, glandium et hujusmodi. Jus casis olei mon est ubique per regnum . Et passagium vetus. Iura nova Becuntur:
Ius landici, ferri, aerari, picis, salis.
Ius statur seu ponderatum. Ius mensurature.
ii mitum. Jus scis, intorio, celandro cambii Merarie nove imbratatum. Ius sepi. Ius portus et piscarie de novo. Ius decini. Ius refice majoris et minoris. Ius cabello a pellis. Ius marium.
Nollendini gallo laus lignaminum mon est ubique vQuaedam in Appendie ex eodem eodie addemus, ad explanandum quid hare jura et praecipue nova significent. Ius Malle. Saponis.