장음표시 사용
41쪽
ro Discessus Vienna Assirianopolim.
De Souches m cinerem redegit. Ibi adusque insequentis diei meridiem luesere naves ; α transacti hucusque itineris per cursorem Maiestati Caesareae relatio scripto transmissa.
Quinta Junii per Erlschyn in Adon, seu bd schanhurtaram profectum. Hic locorum vi-
ctricibus olim Austriae signis pulsus Sqlymandi nus , tandem repressa fuga dixisse feriur. hau j a Carolo Quinto Austriacosecum dego. Existimaverat enim, soluta obsidione Viennensi a tergo sequacibus armis incumbere fugienti copias Imperatorias , atque post exercitum Otto-
manicum jam plus dimidio viribus, virisque diminutum totum juncta vi Imperium sequi; sane profligando ex Europa illi tunc futurum, nisi tardasset. Sexta ex Tschankurtaram in Bascha a summo mane in quartam pomeridianam profecti appulerunt: In decursu spectarant Pentote & FOdruar. Septima in Tolinam : in Wajam octava navigatum. Nona ex aja, ad meridiem campos Mohacha assecuti, e navigio , regionem latissimam prospexere, &Zetschui arcem gentilitiam Illustrissimoruin Palisorum. Mochaca oppidum est fatale Ungariae a cladeLudoviciRegis ; de quo authores Varia, & plurima ; ac praesertim Isthuanfius libro oci avo de rebus Ungaricis. Distat semihora
42쪽
2IPars L. hora Iocus pugnae ab urbecula, verius pago, a qua campo nomen. Ab occasu solis Quinque-ecclesii as ; ab oriente alterum Danubii latus ; a meridie Draui ostia, & Illyrici partem prospicit, inque latissimam explicatur planitiem , nullis sylvis, aut vepribus impeditam;
ant en intersecat amnis, quem incolae arassum vocitant, adeo palustris & stagnans; Di discernere, esto diligentius observe S, nequeas in quam partem fluat aut refluat; arum dinetis & carectis, profundoque limo impervius. Huc fugientem Ludovicum Regem casus impulit: Obscuritas noctis, & metus hostium insequentiu coenoso vado explorando spatium haud concesserant: caeco igitur infortunio , quo caligo, & fortuna ferebat transire parantem, impeditioris'; ripae aggerem superare conatum reflexae habenae, resupinatusq; equus, in profundiorem lutulenti vorticis limum abstulit: tum praegravantium armorum pondus, &jumenti obluctatio penitus oppressit, praestantissimae indolis & ingenij Principem. Cum Rege decem millia equitum, ac duodecim millia peditum , sex item Episcopi & magna primae nobilitatis pars barbaro hostium gladio
Occubuere. Solymannus in signum memoratae cladis aggeri, penes quem Carassus amnis in latissime patentem paludem se insinuat, ma-
43쪽
a a Discessus Vienna Adrianopolim.
pale, seu solarium ligneo , & tumultuario opere suggestum imposuit, atque unde spectator pugnae, inde S postea victoriae dimensor
consedit. Illud etiamnum a posteris adiacentium incolarum agresti manu conservatur, pecoribus nunc magis, quam hominibus ad sugiendos arcendosque solis aestus accomoda-
Mohacato decima Iunij ad ripam Uuilaci applicitum : ibi faedus, sed patriae superstitionis, & gentilitatis barbarae cultor improbus lanista comparuit. Hic suae pelli hastulam, &cultros infixerat; vel stoliditatis suae protem viam vana jactatione repraesentaturus , vel indignissimae commiserationis pretium ex lucro aspectantium relaturus. Verum accidire ut pro merito stulta saevities contemptui potius, quam laudi cederet apud praeternavigantes. Die sequenti ad ruinas Erdeod pernoctatum fuit, in quibus etiamnum Annunciatio. Beatae Virginis depicta visiitur. Hinc duodecima Iuni j in Valhouar descensum, ibique in fluvio Walpo piscatio copiosa facta est; A piseatione reduces misero spectaculo adnatare secundo Danubio cadaver humanum viderunt ; quod tamen cujus esset, aut unde evolutum dignosci haud potuit. Spectata isthic atrocitas, di servile jugum fuit
44쪽
Pars L. 23λit barbarae jurisdictionis. Valovaris Iudex
homo decrepitae aetatis, sive lua, sive suorum incuria, vel, ut nonnulli culpabant, ex vitio avaritiae huic aetati caeteris decrescentibus accrescente, & muneribus solicitato, quasdam innatantium Danubio molas dimovere loco omiserat. Quo factum ut exiguo quidem discrimite, aliqua tamen molestia defluens clas. sis assiceretur. Appulsus de gente Commis sarius e vestigio acciri senem , & causa non
diffusius pertradata more patrio legatione in pectante, impactis severissime pluribus in elatos per funem pedes baculis argui jussit; frustra condolentibus, qui canos, & imbecillitatem vetuli miserebantur. Neque grandioris fortunae viros haec in subditos saevities inhumana praeterit: Unum e Proceribus Adrianopoli pari ossiciorum genere cultum fuisse constitit. Moris est in aula Sullani; ut sum Imperator in publicum prodit, ipse ministro
aulae nutu capitis primum consalutet. Exinde Calaum Bassa ossiciorum aulae Praesectus, caeterorum nomine gratias agit, S exclamat vivat Imperator, Rex noster &e. Hic cum
Adrianopoli Caesar in castra ab urbe digredi constituisset oblitus ossicij, vel alijs intentus
annuentem Principem consueta vociferatione
45쪽
24 D cessus Vienna Adrianopolim.
rator, sed ubi pervenit in castra Purpuratorum Praefeci o incuriam hanc narravit. Iste evestigio ad tentorium revolat, cippos afferri jubet, quibus pedes eorum qui vapulaturi sunt
inseruntur : Qui circumstabant, munerum grandiorum Praefecti invicem contuebantur, quem c numero verbera subiturum, neque
enim alius in secreto conclavi plectendus tum destinabatur designaret tristis apparatus . Comparatis omnibus CZiausLBasia procumbere jubetur , atque exprobratione facti praemissa obiter, immittere cippo talos : accepitq; in plantas ictus centenos aliquot baculorum, qui ad id , sive ex ula gentis, sive ex imitatione fascium Romanorum , praesto sunt semper. Finita verberum tempestate nihilominus ad pedes Proto-Veetirij CZiaus-Basta procubuit: chlamydem deosculari, & pro benevolentiae significatione condignas gratias rependere conatus.' At ille etiamnum furens dorsum obvertit precanti ; & bipedum nequissime, inquit, majore cura imposterum ossicio fungaris ; alioquin laqueus te manet, & ejectum in . sepes mandabo canibus devorandum. Omnia servili plane cum tolerantia deglutijt miser;& die postero ambo in aula iterum praesentes suo uterque ministerio advigilavit, tanquam
horum nihil inter ipsos heri contigisset.
46쪽
Pars L. Summo mane in festo Sancti Antonij Paduani expediti remiges in Illoch decurrerunt.
Metropolis olim lia: c erat Comitatus Sirmiensis, & theatrum expeditionum militarium
N Beati Ioannis Capistrant.. Cathedralis eccle- siae , in eaque memorabilis filij Regis Bosniar
istpIuvi, ac monasterij annexi rudera, non, nisi vetustatem, & ruinas loquuntur. Magna circumquaque populi Christiani in his regionibus olim frequentioris vestigia visuntur .. Populus ipse cultu Christi fidem passim per agros profitetur, sed partim errorum labe non
Una contaminatum, partim Sacerdotum defectu, ignorantia, & desuetudine agendorum impeditum. Ipsi tamen si quos fortuito illac divertere contingat, quos communi secunia religioni adscriptos putent, illico convolant,& ex Christianae humanitatis superstite scintilla , aut ossicia, quae possunt, offerunt; aut si quibus, praesertim in favorem animae indigent, rogant. Ad socios legationis Patres baptizandi infantes aliquot allati sunt; ex iisque Unus , qui salutare lavacrum anno jam integro praestolabatur'; gente vel inscia, quid facto Opus ; vel anxia, ne fortd uspiam in ritibus' sacris aberret. Alii ad expiandas conscientias , alij ad participandam caeli dapem, alij
ad negata diu divina recolenda confluxe-B s runt.
47쪽
a 6 Discessus Viennari ianopolim.
runt. Una cum fructu illis impenso , ipsi a fide& unione Ecclesiae abrupti, qui circumstabant, fatebantur ingenue humanaimajorem Baptismo Catholico inesse vim; quae in summo su sidiorum humanorum defectu constanter ani mo glisceret ad priscos Divinitatis colendae mores convolandi. Pulcherrimo erempto
illustrissimi quique legationis socij certatim
noviter Christo regeneratos suscepcre ut patrini, & pia munificentia dimitas sunt pros
Per id spatium Illoh, & Κirevicium, ac Petro-Varadinum a prisca nominis gloria plane degener, suisque a tumulis squallens navigantibus occurrit sub quartam & quintam decimam Iunii. Digna omnino regio, fortissima quondam a situ & munitione , & parta invictae cuilibet Provinciae, si etiamnum revi. visceret Petr Varadinum. Decinia sexta sub meridiem in Salankemen ventum est, urbem & arcem situ loci praenobilem , & aedificijs veteribus adhuc intecta busta superbam. Tibiscus isthic Danubio jumgitur. Post meridiem Residens ad Portam propediem renuntiandusJoannes Baptista C sanova Mediolanensis Belgrado ad Oratorem Casareum excurrit salutaturus, & collocuturus de singulis, quae ad thgresim, S ha
48쪽
tationem Belgi adi capiendam disponebaiatur. Digresso illo consecuta classis ad decimam septimam Taurunt apparuit. Jactis ibi anchoris , & castris Semlingano in littore ad urbis conspectum positis, pari quo ex regia Budensi campestrium machina-Yciferatione hospites honorati sunt. ut applicarent ad urbi cum littus naves minoribus alijs, quas Schalchas supra diximus, per demissos funes adjutae sunt. Trahebatur clas sis pulcherrima a turcico milite in portum, dubia specie; an ipsi plauderent de tot navium
serie opulenta mox praedae concessura; an
laetarentur de appulsu tanti, & tam desiderati fecialis.sPlus quippe ubivis locorum,& timoris de prosequendo bello, &gaudii de pace firmanda compertum est, quam animo quisquam horum inexpertus concepisset. Nullum proinde genus honoris, reverentiae & ossicij omittebatur, ad quod se minus componeret ba
bara natio versus adventantes, quamvis non
ita pridem insensissimos hostes. Ad ripam confluentis ingens hominum multitudo effundebatur , colles vicini & circumfusi aggeres, di urbis confertim tecta omni spectantium . conditione insidebantur. Caeterum quod in corporibus fieri amat, ut nobiliora, fortioraque ad limites dunta-
49쪽
2 8 Discessus Vienna Adrianopolim.
xat membra efferantur ; idem magnae huic gemitum moli usitatum. Confinia quippe eximijs ducibus , ac militum delectu fortissimo insessa sunt; interior ressublica, & in Ungaria caput
Europei imperij Belgradum paucos e Jani
TariS , plerosque ex mechanicis artificibus milites tenet. . bi Legato ab urbe occurU T duorum facile millium numero extendebantur, sed quos opificum tribus potis imum comstipaverant. Prima legio pelliones,fullonesque exhibuit, ac fartores, rubris pannis amicta, altera exuviis belluarum tecta, undecumque pelles a cicuribus, an feris animantibus coegisset ; laniones tertiam confecerant nodosa clava insignes , merasino induti, & a seri-ceo fune pictum undique & undique, ac fibulis implicatum, ante se pro duce exercitus arietem agentes. Nec modo Albae Graecae ea
pompa obviam processere barbari, in alijs quoque, ut minoribus oppidis, ita inferiore etiam, sed simili pompa se praesentarunt. Sed& numerum bis mille militum non robusta aeras, non viri duntaxat; quin etiam pueri &adolescentes, nec nisi ut plurimiam inermes & deferendis armis impares plerique exaequabant. Huic pugio solus, alteri hasta, annis& rubigine vincens Nestorem ; quibusdam sola framea, alijs pharetrae, & arcus absque fa-
50쪽
Pars L. 29gittis erant. Duodennes, & minores orphani , quorum progenitoribus prior annus ad Rabbam Pannoniae fluvium fatale exitium attulerat, pileis IaniZZarorum insigniti, parentum vices cancellatis manibus adstantes obibant : Hi numerosi milites fruges modo conis
su*ystri nati, saevitiam tamen a teneris imbi- adiunt, & martiali sensim spiritu animantur, ut accenseri re & ossicio postea possint nervo &robori militiae Ottomanici imperil : Quod
ipsum profecto tam forte & numerosum non est, ut uanus runior & fama, foris amplior,
quam domi, divendit. Totum in castris pro Sullano Adrianopoli postea excubavit, praesente Oratore Caesareo, nec nisi a proiecto imbellique animo , fortitudinique Christianae admodum dissidente aestimari gravius potui T'. Per ambages ad constitutam stationem deductos Caymicam , urbis caput , & Capigi - Bassa , itemque Hassam - Aga Magno Sullanq a cubiculis , & a Primate Purpuratorum ad servitia Legati relictus , ossiciosissime adventum gratulati, deduxerunt ad constituta tentoria : ibi patrio more arabica incensa, & calices inter sermocinandum jucundi in orbem sunt missi. Captivi a praelio Novo domensi e variis Austriacarum ditionum partibys complures exilium hic suum, &spem