장음표시 사용
611쪽
veriti,Praetorem ut urbem Germarinis cedat, impe lunta
Uaradinse a Turis eis deserta. Earum arcium situs σ Up rtuis uitata a Quamobre Ge mani illas arar
ei constitueraat. Illaeum praesidi
rii igne corrum pum an is nere ab Ger manis capiuntur, aut necantur.
globo , ac prorsus faucibus interclusis , defecerat adeo ut primum praetor, ne incommoda validioribus esset, imbellem multitudinem , futuram hostium praedam, ejecerit ; dein cum cibum reliquis attenuaret , ducenti praetoriani equites sine commeatu abjerint ; nec ita multo post oppidani, praesidiariique ferociter questi vana lactari auxilii spe , excidiumque praetori minitantes, illum ut de conditionibus dedendae urbis conveniret, induxerint. Honestat & quales Agriensibus datae. Discellere armati mille, reliquae turbat ad quatuor millia . Octoginta in ea machinae, non modicus belli apparatus, commeatus , qui vix in mensem , inventi. Hujus deditionem excepit Illochum Sc Petri Uaradinum arces, foede a Turcis desertae . Utraque prope Danubium alto dissici lique insidet colle, obsidetque per Sclavo niam iter ad Albam graecam. Ejus expediendi nam praecipue Albam graecam destinaverat invadendam Caesar negotium dederat Eneae Caprarae legato, qui Muriam ad contrahendas ab ea parte ex hibernis c pias supremum praeiverat armorum ducem. Rem aggressurus , adulto vere cum valida militum manu inviam se dedit. Quod ubi Illochi praesidiariis c gnitum, non expectato ejus adventu se proripiuntqobstructis, ne tela possent emittere, octodecim m chinis ac duobus pyrolmis , fractis quoque incensi vi bellici pulveris munitionibus, & igne domibus injecto. Dum vero cum omni incolarum multitudine ad tria millia, , quae transvehi poterat, re famia ii
612쪽
liari, iter pedibus faciunt; ab hostium equitatu,
quem confestim Caprara in eos emiserat, morti aut servituti addicuntur. Illochi exemplum sequuti δε- radinienses, dirutis moenibus solutoque super Danubium ponte aedes inflammant; non tamen ita, ut supervenientibus Germanis spatium non fecerint ignis a frumentariis cellis prohibendi; ipsi, amne progressi , melius vitae ac saluti consuluerunt. AEneas moenibus, quantum satis esset, instauratis , Gormanorum praesidium utrobique imponit; rursusque navali ponte ex adversum Petri Uaradini jungit Dan bii ripas, loci monitus opportunitate; quippe illinc in superiorem Pannoniam aditus, facilis brevissimusque trajectus Carrasae legionibus, mox e Tran sylvania ad exercitum redituris. Inde Comitem Uallium , Baronemque Heusterium cum sex equitum turmis, peditum quatuor millibus superare amnem jubet , Tybiscum oppidum aggressuros. Ingentis erat quidem utilitatis, eo capto explicare cognomunem fluvium, cujus ad dextram non longius ab co
fluente in Danubium passuum quatuor millibus jacet. Sed aeque non parvi temporis , & quod Albae graecae oppugnandae spatium obsessurum videbatur , illud vi
& armis subigere . Cingitur enim robustis moenibus ; arx supereminet; Thracumque Octingent rum praesidio cum duodeviginti majoribus tormentis, mortariis sex , atque omnium, qua ad bellum Vuctumque pertinent, apparatu tenebatur. Rem am
biguam dubiasque moras metus expediit. Vixdum
Sed a Germanis extinguitur. caprara ibi pomteis seupra Danu bιum instaurat.
Mittit ad προ- Inandum Tybisecum oppidum. Eius sitire, o pomtunitas, prasi lia Statim O sponte dilux Diuiti od by Corale
613쪽
sylvania discedit. Lippam petit.
Turea in ea pra venerant milites immittere a
quibus vigeret munitionibus. Illico diruuntur
39o HIs TORIARUM Germani in conspectum venerant ; ac praesidiarii tradendi oppidi sermones inserunt 3 nec multum altercati , de se liberis Albam graecam omni cum re domestica dimittendis conveniunt. Quae dum in ea parte geruntur; Carrata legatus, secum abductis armatorum decem millibus, e Transylvania discesserat ; firmatis trium millium & quingentorum praesidio urbibus, quae ad retinendam Principis &popularium fidem validiores erant. Discedenti mandaverat Caesar, ut, quo magis comprimeret illorum animos, Lippam S quotquot in itinere occurrerent Turcarum arces, vi aut metu in deditionem solicitaret; si tamen haud longa inibi trahenda esset mora Itaque recta Lippam contendit, praemisso Comite Federico Ueteranio instructore exercitus cum mille equitum ala, qui illinc suppetias vetaret. Sed ant verterant Barbari; ad primam adventantium Gemmanorum famam submissis abJeno, ac Temessiario mille quingentis Ianiraris. Quo robore confirmatum praesidium sprevit legati minas, blanditiasque. Urbs in plano ac fertili campo ad laevam Marisi amnis viget prisci moris lorica, & fluvio in promuralem fossam inducto. In medio urbis sinu arx eminet.Oppidi moenia Opportuna quatientibus erant primoque die, admotis machinis, dupliei loco discissa viam aggredientibus patefecerant; &, qua parteo agros respicit, fascibus aut ruderibus aequata fossa. Agmen postridie legatus instruxit ad irruendum; ratus , flammam olla incendiaria in aedes illatam, de
614쪽
ΤΟ. I. LIE. VI. s 9 longe lateque dispersam, implesse oppidanos metu 1688.
ac tumultu . Verum extincto, ut poterant, igne
se se ad excipiendos hostes reprimendosque comparaverant . Uidoni Starembergio mille dedit selectos milites, qui e campestri parte hjatum subirent ; Marchioni Vobonio pyrochitrophoros Badensis legionis
ut, cum e campestri parte pugna incalesceret, moenium ruinas imminentes flumini, parum ut in tuto loco custoditas, ascenderet . Diu spe.ambigua ab Starembergit agmine certatum est, objecto invicem pari corporum animorumque robore, lx ipsis militiae : μ' η ρου praefectis inter primos ordines dimicantibus. Neu- ρtro inclinabat victoria ; cum auditus a tergo clamor suspendit primo Turcarum impetum; mox comperto e Germanos, tacite amne transvecto , superasse illie nullo fere impedimenta diruta murorum, urbem talerint. que ingressos necem ac vulnera ubique inserre 3, s gam in arcem arripiunt; quo & oppidani ad ancipites pugnae casus se retulerant. Negotii erat, illam vi & armis iubigere ; omni quippe missilium genere hostem a se dimovebat ; nec impunitus erat succe dentium ardor. Verum obruta incendiariis ollis, tanim quae in angusto spatio & confertissima turba atro ςotu te tu re. citer desaeviebant, extemplo cedere coacta est. Praetor N bis mille ducenti armis idonei in servitutem aD- ρηι ιι.
serti ; serminae puerique Temisuarium dimissi Turcarum in praelio sexcenti, Caesarianorum centum motibi utrinque cecidere. Lippa capta, Semlosum , propinquum Op -ca pidum, in deditionem venit. Lugum, misso illuc seriaηorum pote-
615쪽
Tebelius Albam Iraecam cum suis petit.
copias locaverat, o quo numero. casuriani in ex trema Sclavonta exercitum consti
tribuno Pace cum agmine quingentum Germanici nominis, octo Hungarorum centuriis, dimisso incolumi praesidio portas aperuit. Nec ita multo post Karansebes Veteranio cessit , ad sinistram Danubii ripam proficiscenti; quam cum aliquot cohortibus infestam Turcis redditurus erat, si forte Albam graecam , dum obsideretur, suppetias adverso flumine immittere pertentarent. Haec enim urbs praecipuus, ut diximus, hoc anno armorum scopus bellique sedes, de quo undique militiae robur congregabatur . Eo namque Tehelius ad Turcas se contulerat cum perduellium manu, qua fiustra Conadium tentaverat, opinatus , dum Carrata Transylvaniae rebus occuparetur, illud in potestatem abductum iri ; de unde, vix iter ad eam oram suscipientibus Germanis , convasaverat. Albae pariter graecae ad viginti millia suae gentis locaverat Osmanus Gengien, suprema tandem per ea loca armorum praefectura a Visi-rio donatus; spe, munus, quod praefervide concupierat, strenue gesturum, dubiamque hactenus ejus fidem , ambitione constrictam, retentum iri. Caesariani, trans Savum signa illaturi, in extrema Sclavonia contraxerant copias, auctas, dum Quintilis inciperet , Carrata agmine, illuc per Varadini pontem traducto . Magnus inerat horum animis ardor pugnae, superandaeque Albae graecae, urbis opulentissismae ; acuebatque desiderium mora, per Caesaris ambages diu interposita. Jam veris initio constitutum fuerat, bifariam dividi exercitum , & Lotharingium
616쪽
non enim de imperio convenire inter se poterant) icum sex ac triginta armatorum millibus eamdem pe- Lotharietius ur-tere Albam graecam; Bojovium cum duodeviginti, hostem , qua parte vellet, invadere. Ille paullo post Miοaris alibi Viennae in febrim inciderat; quae tamen cum ali Gistiis ais
quando remitteret , faciebat spem cito convalitu- Lotharietius I rum 3 ει ipse, ominante vires desiderio, spem caria ς' ripit r. teris augebat, veritus ne primae Octoviro darentur partes , quae ab se deinde, restituta valetudine, repeti haudquaquam possent. Caesar inter Generum Levirumque medius , Bri Oario Albam graecam Op eas, eamde pugnandam committere non abnuebat; sed ita ut expeditionem Eo- Lotharingio, si morbus abiret, imperio cederet. Il gib Asiuile conditionem inficiatus, Monachii substiterat sau- ε vasisterer.
cius animo; quin tuis legionibus Budam progrestis asauit , plura co- mandaverat: figerent signa,stativaque illic ponerent . questui. Interea procedebat aestas , & sine Imperatore exercitus .elanguescebat . . Quod cum rei bene gerendae occasionem ingenti omnium dolore prorsus corrumperet ; Caesar ea victus necessitate , quae alienis sub- casar bis ad eumsidiis indigenti consilium ac vires minuit , cum 2ν,--VIOcto viro per Comitem prius Caunitium , mox per piat; 'e ster eam Comitem Stratmanum precario egit , ut , remisso sibi, seu potius communi bono, inanis gloriae titulo, armorum imperium susciperet, certus non dimissurum . Id quippe jam esse anni tempus, eam Lotharingit valetudinem , ut brevi se confirmatura non videretur . Nili M acquirendi nominis amor mirifice Adolescentis animum occupaverat. Itaque dicto μή μ' Tom. I. i F f ff au-
617쪽
I 6 8 8. audiens fuit; acceptoque rerum e sua sententia ge- dexercitus rendarum arbitrio, accelerata via ad exercitum vadit . Ibi recensitis copiis, quadraginta Germanorum millia, & aliquot Hungarorum turmas secum tuliris Sex pariter Germanorum cum novem Croa
torum millibus Ludovico Badensium Principi attriabuit; quibus Bo iam Croatiamque ingressus traheret in diversas partes Turcarum vires, distinere
mittit eum exer- que , ne ire Albam graecam luppetias pollent. Ma-
p jor Pannoniarum legionum pars jam antea Sighetum Aliquot nusta C Dissλmque, duas reliquaS in inferiori Pannoniata
rora legiones Sia Thracum arces, circumsederant, ne ibi e convectosis A ais, l et nnona jam plus nimio ingrave sicens. Boioarius, adi noto ad Savi ripam exercitu , de trajicien-Bojoarius ubi deliberabat. Amnem ex adversum Albae dividit tristi m Iudes'. insula, Cingarorum dicta. Locus injiciendo ponti opportunus videbatur; quippe latiori alveo lenior illic depressiorque fluit aqua. Sed cum e regione ἡπ . ,ET Thraces erecto vallo se communissent; monuit C m. prara et nunquam sine ingenti discrimine, Sc plerumque magna caede, in hostium conspectu tran ri flumina. Alibi proinde , N ex agrestium consilio, qui vada facilioresque nossent ripas , quaerendum aditum . Fluvius ad quatuor inde passuum millia al- s lacus ad traji. tis & quietis undis sultinebat cursum, laeto salictis ς' I mi gine , densaque sylva. Re ab uno rusticorura monstrata explorataque, illuc O vir silentio noctis Illae optures tegi cum lintribus , quas ad construendum pontem secumia. . adduxerat, bc parte exercitus iter arripuit; jussis re- tia
618쪽
siquis legionibus adversus insulam moliri ingenti strepitu, ut in se Turcarum averterent curas animosque . Res tamen, dispositis ubique secus ripam stationibus, non eos fefellit. Quae propius transgredientibus excubabat, ubi admotis auribus excepit rit. impetum pulsumque remorum, rata, id quod erat, hostem transmittere, in incertum jaculata, remigibus tantum injecit metum , ut illico inhibentes, re duxerint cymbas , desilientesque in virgulta se a diderint . Milites, qui conscenderant, religatis na vigiis , duces quid sibi agendum, rogabant. Et hi remiges coarguere, &, ni redeant, minas addere. In hac rerum perturbatione Octovir advenit, certio que discriminis factus inclamat: qui remos velli agere , Hungarico duplici aureo nummo donarum iri. Vicit, ut plerumque omnia, pecunia metum. E latebris prosiliunt nautae, paullo altius ad eludendos ictus inferunt lintres, armatos exponunt, dimiciaque , ut fit, assuescendo sermidine , redeunt, se quentantque alacriter undarum iter. Prima luce tr naverant ad quinque millia ; qui ab Comite Aspre- montio instructore exercitus, prout adveniebant,
dispositis, jacto per gyrum vallo jam prope se eois ...ι ἡ, I 'i
munierant. Quod ubi Turcis visum; dato sieno Turcorum inqua
quae reliquae In proximo itationes erant, conventant trediuntur.
circumeuntque aggerem, siqua parte nondum coaluisset. Undique telis repulsi, ad Gengienem mittunt opem oratum, si putet in hostem, non magno p 'i-r adhuc numero nec munimentis firmatum , conan-
619쪽
1688. dum esse. Ille omnem prope equitatum eo cons Gramen submit- stim ire jubet. Erant duodecim Turcarum milliata. Τ' ' sex Scythici Pannoniique nominis, quos seorsum sui iterum Gem Tehelius ductabat. Hi vallum circumvecti a tergo , informis adhuc agger ; Turcae a fronte a latere se se immittunt. Pone ipsum Caesariani immobilesse tenuere ; quoad hostem, vixdum pyroscorpionum jaculis interior fuit, ea confodiunt arte, ut, unus alteri ad loricam succedens militum ordo, continuam telorum procellam mitterent, stragemque Ir isui iurati facerent subeuntium. Bis terve tentata impressio cum semper ingenti damno fuisset repressa, Turcae extra teli conjectum se retulere ; Gengienis , qui cum aliquo peditatu accelerabat, an rursus ingruendum
Geuien cum p foret , imperium praestolaturi. Adveniens cohor-
assuri f=ιi.,. Ivit tantam suorum caedem ; miratusque, Germanos tam brevi spatio excitasse circum se vallum , e re non duxit, cum iis aggere tectis iterum periclitari pugnam ; cum praesertim recenti milite sensim
augescerent, nec amplius, quin flumen transmitaterent, vetari possent. Itaque nulla mora contracto suos cibamtra- exercitu , desertaque ripa Viam rediit. Interea Octo- eam re cit. vir uno die, celerrimo opere, ponte cymbis impo'
eam omnibu c. sito Savum conjunxerat. Insequenti nocte traductis pin transmittit. legionibus impedimentisque, Albam Sc ipse pergit. Dum iret, atra latissimaque procul surgens a terra nubes se se obtulit. Incendium suspicatus, Principem Eugenium Sabaudium cum sua equitum legi
ne , quid istud rei esset, speculatum misit . Ardebant
620쪽
suburbia, quae in varias divertique nominis gentes divisa per ampli Isimum spatium oppido circumjace- Turca suburbiis bant. Haec moenibus destituta quamquam te ducto Ussem k jic μ nuper a Savo ad Danubium robusto aggere, & fossa, vallorumque sepe valide custodirentur Gengien igne deleta relinquere, induxit animum; incertum
metu an consilio. Nam cum altae molis lorica, vicenis armata, quot secum habebat, legionariorum uis: ' Vmillibus , plures se tenere dies ac fortὸ hostium frangere vires valuisset, metu deserta videri potuit. Consilio vero, si perpendatur: ea prudenti Imperatori fugienda semper armorum discrimina, quibus
summa respublica in incertam aleam committatur. Nunc autem , si Germani, ut non semel , superato aggere illud barbaricae militiae robur, spem columenque , ut tunc reS erant, Imperii, profligassent; Imperium ipsum gravi suisse periculo destincturum . Eius iambis Quicquid in causa fuerit, Gengien ad se vocato Pratorem so' st
praesecto urbis Mehemeter hostis, inquit, seu fat, ii quadam felicitate , seu fateboi enim) incuria
nostrorum militum, Savum trajecit; nec diu, quin huc promoveat infesta signa , cunctabitur . Omnes, ut prohiberem, intendi curas, te quicquid in me fuit, nihil esus reliquum feci. Excubiis, stationibus, munimentis ripam obstruxi . Primas, vixdum transgressas , legiones toto propemodum exercitu opprimendas propussandasque curavi. Non prima illata militibus clades, non vallum obstitit, quinta. manus iterum consererentur. Tandem bis frustra