장음표시 사용
201쪽
querimoniis.Non publicum,in quo 6ccursus gaudei
tium plurimorum neminem patitur selum gratulario Non domus commune secretum. Lectus ipse ad qui tem datus beneficiorum tuoru reputatione tranquil lior. Somnus abolitor omnium, imagines tuas assert. Ipsa autem sedes honoris Sella curulis, gloriosa pompis imperialis officii, in cuius me fastigio ex qua mediocritate posuisti,quoties a me cogitatur,Vincor mannitudine,& redigor ad silentium,no ingratus benenciis,sed oppressus. Ades enim locis omnibus. Nec iam iramur licentiam poetarum, qui omnia Deo plena dixerunt. Spem superas,cupienda praeuenis, Ota prς- curris,quaeq; animi nostri celeritas Diuum instar a sectat,beneficiis praeeuntibus anteceditur .Praestare tibi est quam nobis optare velocius. Ago igitur gratias optime Imperator. Ac si quis hunc sermonem meum iisdem verbis tam saepe repetitum inopiae loquentis
assignat, experiatur hoc idem prosequi: sed nihil poterit proferre facundius. Aguntur enim gratia non propter maiestatis ambitum,nec sine argumentis, Imperatori sortissimo: testis cit uno pacatus anno, & Danubii limes & Rheni. Liberalis simo : ostentat hoc diues cxercitus. Indulgentissimo . docet securitas erro-xis humani. Consultissimo: probat hoc tali Principe oriens ordinatus. Piissimo: huius vero laudis locupl tissimum testimonium est pater diuinis honoribus c5secratus instar filii ad imperium frater ascitus,a contumelia belli patruus vindicatus, ad praesecturae collegium filius cum patre coniunctus, ad consulatum
praeceptor electus. Postum ire per omnes appellati nes tuas quas olim virtus dedit,quas proxime fortuna cocessit,quas adhuc indulgetia diuina meditatur.
Voca Germanicum deditione gentilium, Alemanicutraductione captorum, Vincendo & ignoscendo Sar-
202쪽
gnomina felicitatis: sed alia est ista materia, & suo parata secreto,cum placuerit signanter & breuiter omnia quae nouimus indicare nec persequi Vt qui terram Tum orbem unius tabulae amb:tia circunscribunt aliquanto detrimento magnitudinis,nullo dispendio veritatis. Nunc auton qhyod citet huII S propriti,de Consulatu gratias agam: sed procurrunt de aliae dignitates,atque in vocem gratulationis erumput,ac se prius debere profitentur. Tor fradus nomine comitis propter tua incrementa congcsti ex tuo merito :te ac patre principibus quaestura coinmunis & tui tantu prς
fectura beneficii, quae dc ipsa non vult vice simplici gratulari, liberalius diuisa quam iuncta, cum teneamus duo integrum neuter ech erat separatum. Sed illa ut paulo ante promis) habebunt ibi muneris peculiare secretum. Consulatus hic meus orat atq; Obsecrat,vt obnoxiam tibi uni sinas fieri eius dignitate,
quem omnibus praetulisti. Quod quidem S ipse sibi
inuenit gradus,cum clarissimo Viro collega meo honore comunctus,nuncupatione praelatus.Consul ego Imperator Auguste munere tuo,non passus septa,neque campum,non suffragia,non puncta non loculos, qui non prensaverim manus,nec cum salutantium coIusus occursia, aut sua amicis nomina no reddiderim, aut aliena imposuerim qui tribus non circumlui, ce-turias non adula ui, vocatis classibus non intremui,
nihil cum sequestre deposui, cum diribitore nil pepigi. Romanus populus, Marcius campus, equester ordo, rostra, ovilia, Senatus, curia, unus mihi omnia Gratianus. Iure meo Auguste maxime affirmare possem,incolumi omnium gratia, tui ad hunc honorem diuersa unquam varii te venerunt, Venturiq;
sunt: suus enim cuiq; animus, suum meritum, sibiq;
203쪽
mens costia est:iure inquam meo affirmare positani, me mihi videri a caeteris esse secretum. Sunt quos votorum cruciat inanitas:non optaui. Quos exercet ambitus:non petiui. Qui assiduitate exprimunt mon coegi. Qui offeruntur occasione: non affui. Quos iuuat opulentia:obstat temporum disciplina. non emi. Nec possum continentiam iactare:non habui. unum praestare tentaui, & hoc ipsum quasi meum vendicare non possum: in tua enim positum est opinione si merui . Fecisti autem & facies alios quoque consules piissime Gratiane, sed non & cause pari. Viros gloriae militaris: habent enim tecum ut semper laboris, ita dignitatis plerunque consortium, Virtutis quam honoris antiquiore collegio. Viros nobilitatis antiquar: dantur enim multa nominibus,& est Roma promerito. Viros fide inclytos & officiis probatos,quorum me etsi non secerno numero,tamen quod ad honoris viam pertinet)ratione dispertio. Quartum hunc gradum noui beneficii tu Auguste constituis, efferre tibiipsi,quo alter ornetur, bona animi tui ad alienam reserre praestantia,eruditionemq; naturae,quam Deo& patri & tibi debes, ad alterius gratiam rectius retorquere,quam verius.Tua haec verba sunt a te mihi scripta, soluere te quod debebas ,& adhuc debere quod solueris. Omentis aureae dictum bracteatum: ode pectore candidissimo lactei sermonis alimoniami Quisquam ne tam parcus est in ostetatione beneficit' quisquam pondus gratiae suae vim meriti profitetur alieni quisqua denique quod indulget,quasi ab obnoxio deseratur, pretiumauu it vocare quam donum Certent huic sententiae veteres illi, & Homerici ora-i x Menelaus, 'instar illiaeens profundae gradinis ductor 8 Ithacesius, & melleo delibutus eloquio iam tertiae Nestor aetatis. Sed neque
204쪽
se ille concinnius eloquetur , qui se Laconica breuitate
collegit:neque ille contortius, qui cum sensibus veries ba glomerauit :nec dulcius cuius lenis oratio mulcet I do potius quam extorquendo persuasit. Soluere te dith a cis quod debebas.& debiturum esse cum solueris, Auguste iuuenis.Caeli tibi & humani generis rector hoc et tribuat,ut praelatus antiquis,quos etia elegantia sententiae istius antecessisti, vincas propria singulorum:
1 in Menelao regiam dignationem, in Vlysie prudentiam, in Nestore senectutem. Subiiciet aliquis, Istan, quidem adeptus es: sed effare, quo merito ' Quid me oneras sciscitatori rationem felicitatis nemo reddit: Deus & qui Deo proximus tacito munera dispertitui arbitrio,& beneficiorum suorum indignatus per ho- ni mines stare iudicium, mavult de subditis dedisse mi- u raculum. Quo inquis merito'ego nullu scio,nisi quod tu piissime Imperator debere te dicis,& hoc debere latisiime pertinet:siue hoc eruditionis tuae foenus existi is mas, siue sine scenore gloriam liberalitatis affectas, siue te podere conceptet sponsionis exoneras,seu fideia commissum patris exolvis, seu magnanimitate caele- ii su ostentatione suppressa,Dei munus imitaris.Debere
in te dicis.Cui'quando'quo nomine ' lege *ngrapham,
nomina creditorem, accepti & expensi tabulae conserantur. Videbis alio summae istius transire rationem.Tibi coepit Deus debere pro nobis. Quid autem mihi debes gratissime Imperator 8 Patitur enim hu- manitas tua vi praeter regias virtutes,priuata appellatione lauderis. Quid tu mihi debes 'νcontra quid
non ego tibi debeo' An ne quod docui ' hoc ego pon
sum verius retorquere, dignum me habitum qui docerem:tot facundia doctrinaque praestantes inclinata in me dignatione praeteritos,ut esset quem tu matura iam aetate subcinctum per omnes honorum gradus
205쪽
festinata bonitate proueheres. Timere ut videreri, ne in me vita deficeret, dum tibi adhuc aliquid quod
deberes praestare,superesset. Negat Cicero consularis vltra se habere quod cupiat. h go autem iam consulci senex adhuc auiditatem meam iam fatebor. Te videre saepius in hoc magistratu Gratiane de*dero, ut & sex Valerii. Coruini, & septem Caii Marii, &cognominis tui Augusti tredecim consulatus vii aequipares. Tibi plores potest aetas & sortuna tua
praestare : verum ego in numero parcior quia tu in
munere liberalior: ipsum enim te saepius hoc honore defraudas vr & aliis largiaris. Scis enim Imperator doctissime rursum enim utar laude priuata scis inquam septem ac decem Domitiani consulatus , quos ille inuidia alteros prouehendi continuando conseruit,ita in eius auidirate derisos,ut hoc eu pagina Fa storum suoru1n. immo fastidiorum secerit insblento, nee potuerat praestare felicem. Qu0d si principi hon ris istius temperata, & quae vocatur aurea , debet esse mediocritas, quid priuatis status hominibus ' quid
aequanimis quid iam senibus erga se oportet esse moderaminis Ego quidem,quod ad honores meos pertinet , & vota saturaui. Tu tamen Imperator Optime, tu piissitne,tu quem non fatigat liberalitas,nisi quando cessauit: tu inquam indulgentissime Gratiane, Vt ad benefaciendum subito es, nccopinus ingenio, adhuc aliquid quod hoc nomine mihi praestetur, inuenies. Sic intellexere omnes, sic nobis ordinem ipse secisti,sic amicus Deo es,ut a te iam impetratu sit quod optatur ab aliquo,& quod nondum optamus,adapincimur. Et rursum aliquis adiiciet aut sermone libere, aut cogitatione liberius. N6nne olim & apud veteres inulti eiusmodi doctores fuerunt' an tu solus praeceptor Augusti immo ego cum multis coniunctus ossi
206쪽
eio sed cum paucissimis secretus exemplo.Nolo Constantini temporum taxare collegas. Caesares docebantur,superiora contingam.Diues Seneca,nec tame coinsul,arguetur rectius quam praedicabitur,non eruditia. se indolem Neronis,sed armasse saeuitiam. Quintilianus consularia per Clementem ornamenta sortitus,
honestamenta nominis potius videtur quam insignia potestatis habuisse : quomodo Titianus magister,sed gloriosius ille,municipalem scholam apud Visontionem Lugdunumq; variando, non aetate quidem, sed vilitate consenuit. Unica mihi amplectenda est Frontonis imitatio , quem tamen Augusti magistrum sic eonsulatos ornauit,ut praesectura non cingeret. Sed consulatus ille cuiusmodi ordinario suffectus, bime. siri spatio interpositus,in sexta anni parte cdsumptus quaerendum ut reliquerit tantus orator, quibus consilibus gesserit consulatum. Ecce aliud quod aliquis opponat, In tanti ergo te oratoris fastigium te gloriosus attollis 'cui talia requirenti respondebo breuiter: Non ego me contendo Frontoni, sed Antonino praesero Gratianum. Celebrant quidem solennes istos dies omnes ubique urbes quae sub legibus agunt, &Roma de more, & Constantinopolis de imitatione,
Antiochia pro luxu,& Carthago discincta,& domus 8sulminis A lexandria: sed Treuiri principis beneficio: 'fluminis& mox co m ipso authore beneficii loca inter se distat
vota consentiunt. Vnus in ore omnium Gratianus,
potestate imperator , virtute victor, Augustus saniactitate, Pontifex religione, indulgentia pater, aetate filius , pietate utrunque superat. Non possium fidei ' Alii, supe- causa ostCndere imagines maiorum meorum, ut ait rat, non i apud Saliastium Marius, nec deductum ab Heroibus gunt genus ad ' eorum stemma replicare.nec ignotas opes dcorum
patrimonia sparsa sub regnis , sed ea quae nota 3 sunt,
207쪽
sunt, dicere potius quam praedicare. Patriam non obscuram, samiliam non poenitendam, domum innocentem, innocentiam non coactam, angustas opes, veruntamen libris & liberis dilatatas: frugalitatem sine sordibus , ingenium liberale, animum non ill beralem, victum, vestitum, supellectilem, munda,
non splendida. Veteribus ut illis consulibus excepta, quae tum erat bellicarum collatione virtutum i quis me conferre dignetur, seponat opulentiam, non d rogaturus iudustriam.Verum quoniam gratiis agendis iamdudum succumbo materiae, tu orationI meae Gratiane succede.Tu Gratiane qui hoc nomen sic per sortuna adeptus es,Vt nemo verius ambitione qua sierit. Neque enim iustius Metellus cognomento Pius patre reuocato,qui esset impius exulante: aut verius Sylla Felix, qui felicior ante quam vocaretur: quam tu Gratiane , cui & hoc nomen est,& illa Metelli Syllaeque cognomina. Tu inquam Gratiane,qui hoc
non singulis factis, sed perpetua grate agenda benignitate meruisti, cui, nisi ab auo deductum esset, ab
omnibus adderetur.Tu ipse tibi inquam pro me gratiam reser: tu tuaeque virtutes, bonitas, qua in omnes prolixus es, perpetuus in me: pietas, qua orbem tuum temperas,quamq; inviciscendo patruo probas, tuendo in fratre cumulas, ornando in praeceptore
multiplicas. Agat gratias clementia, quam humano generi impertis: liberalitas,qua ditas omnes: sortitudo , qua vincis: & mens ista aurea, qua de communi Deo plus quam ullus hausisti. A gant dc pro me gratias voces omnium Galliarum,quarum praesecto hac honorificentiam detulisti. Ultra progredior, & hoc quia debere te dicis. Agat quae optime agere potest vox ista,quam docui. Iamdudum autem quam grati animi,tam sermonis exigui, ut supradictum est, sec- cumb
208쪽
eumbo materiae: neque adhue illa persti ira quae ne 'infantistimus quidem, nisi idem impiissimus, inentia per famam, & omnium gaudiis testata supprimeret,quae supra vires dicendi meas posita cunctor attingere, aut ingrati erimine arguendus, aut temerarii professione eulpandus: tamen alterum cum subeundum sit, audaciam quam maliuolentiam malo reprohendi. Tu Auguste venerabilis, districtus maximo bello assultantibus tot millibus barbarorum,quibus Danubii ora protexitur, comitia consulatus mei a matus exerces. Tributa ista quod in urbe Sirmio go runtur,an ut quod in procinctu esturiata dicetur:an ut quondam, pontificalia vocabuntur, sine arbitrio multitudinis,sacerdotu tractata eollegio' Sie potius. sic vocentur,quae tu pontifex maximus deo participatus habuisti. Non effingenii mei piissin is Imp. talia cominisci:verba sunt literarum tuarum,quibus apud me auctoritatem summi numinis, & ut tuae volun- . tatis amplificas.sic enim loqueris. Cum de consuliabus in annum creandis solus mecu uolutarem,
mi me nosti, atque ut facere debui, ut uelle te sciui consilium meum ad Deum retuli: eius auctoritati obsecutus , te consulem designaui, Ec declaraui , Ec priorem nuncupaui. Cuius orationis ordo lucidiori quae doctrina tam diligens
propriis comitiorum verbis loqui,nec voeabulis in xis antiqui nomina peregrina misceret Valete modo elasses populi, & urbanarum tribuum praerog tiuae,& centuri; iure reuocatae. Quae comitia pleniora vnquam suerunt, quam quibus praestitit Deus conelltu, Imperator obsequium.Et nunc ego piissime Imper tor,ne fastigium auditorii saeri victorum tuorum timidus interpres offenda, diuinitatis tuae prope cum piaculo verba transcurro.Cum de consulibus, in-m quis
209쪽
quis,in annum creandis' Eruditavox.Et dum δε-lus mecum uolutarem:O profundi altitudo secretii habes ergo consiliatorem,& non metuis proditorem.
ut me nosti, ut facere debui, ut Ucile te sciuia Quid familiarius' quid constantius' quid dici bladius potest y Consilium meum ad deum retuli. Et
quemadmodum solus,cui praesto est tam grande con-ulium' an plenius,cum senatu , cum equestri ordine, cum plebe Romana, cum exercitu tuo & prouinciis
omnibus deliberasses' Con silium meum ad deum retuli. Non ut credo,nouum sumeres,sed ut sanctius feret,quod volebas, eius auctoritati obsecutus sciliacet, ut in consecrando patre, in ulciscendo patruo, in cooptando fratre fecisti.Te consillem designaui, declaraui, Sc priorem nuncupaui. Quis haec verba te docuit' ego tam propria & tam Latina nesciuio Designaui, Ec Declaraui, Nuncupaui. Non se. hoc temere, habet moras suas dispertitis gradibus D ' ' tam matura cunctatio. Has ego literas tuas in omni bus pilis atq; porticibus, unde de plano legi possint, instar edicti pendere mandauero : Nonne tot statuis honorabor, quot fuerint paginae libellorum ' Sed ad blandiora sestino. Ab hac enim literarum ad me da, tarum parte digressus, eo quoq; descendisti, ut quae
reres qualis ad me trabea mitteretur.omne larsitio num tuarum ministerium sollicitudine fatigasti. Nohergo stupra consulatum mihi est adhibita per te curatam diligens pro me cura tam selix. In Illyrico arma ... quatiuntur.Tu mea causa per Gallias civilium decorum indumenta dispensas. Loricatus de toga mea tractas. In procinctu & maxime dimicaturus palmatae vestis meae ornamenta disponis, seliciter & bonoe
omine. Nanq; iste habitus vi in pace consulis est in victoria triumphantis. Parum est, si qualis ad me
210쪽
trabea mittatur, interroges, te coram promi Iubes. Nec satis habes, ut largitionum ministri ex more langantur: eligis ipse de multis,& cum elegeris,munera tua verboru honore prosequeris. Palmaram,inquis.
tibi illisi, in qua Diuus Constantius parens noster intextus cst. Me beatum, cuius insignibus tallis cura praestetur. Haec plane, haec est picta ut dicitur
vestis non magis auro suo, tuam tuis verbis. Sed multis plura sunt in eius ornatu,quae per te instructus Intelligo. Geminu quippe in uno habitu,radiat nomen Augusti. Constantius in argumento vestis intexitur, Gratianus in muneris honore sentitur. A ccessit tam impenso beneficio tuo pondus quorunda sciscitati
ne cumulatum. Interrogatus quem priorem decerneres consulem, Nec dubitandum esse dixisti tu: & qui
tecum boni sunt,dubitare non poterant. Sed tamen ad hoc dictum erexerant animos, qui libenter clarissimum virum collegam meum, quem pretientem ha- bat occasio, praelatum credidissent. Fatigantes tamen , quod intellexerant requirebant. Hic tu sicut mihi renuntiatum est, noto illo pudore tuo paulisper haesistimon rationis ambaguus, sed eorum dubitati nem vultu, & rubore codemnans,qui studi iam tuum interpretationis errore palpabant.Deinde ill1eo subdi
disti. Quid de duobus consulibus designatis quaeritis,
quis ordo sit nuncuparionis'an ne alium quam quem praefectura constituitio selicem verecundiam tuam, cui ista popularis ratio tam prudenter occurrit. Scisualiud Gratiane quam diceres,sed propter quorundam verecundiam dicere noluisti. Scrupulosus hic mihi locus est,& propter eam quam nunquam appetiui,gloriam recusandus. Cum prior renuntiatus sim ,satis est
tuum tenere iudicium. interpretes valete meritorum.
Neque autem ego, sicratissime Imperator, in tenuim et benesi