Doctissimi viri Nicolai Sanderi, De origine ac progressu schismatis Anglicani, liber : continens historiam maximè ecclesiasticam, annorum circiter sexaginta, lectu dignissimam: nimirum, ab anno 21. regni Henrici 8, quo primum cogitare cæpit de repudi

341쪽

ANGLICANO , LIB. I

bndum censebant, colerent. Ac ne a zerdotes quid quos da ab illis admini strandis abhorrere, gaudebant nymediocriter: timebant enim, ne contra exemplum mandatum omnium Episcoporum ac pr latorum suorum, ac contra conscientiam suam adduci non possent ut id facerent . Neque nim adhuc habebant pro triginta amplius parochiarum millibus, no uos ministros, turpeque iudicabant maximam templorum partem subito claudi, omnique sacramentorum usulistitui, fortasse, quod est haereti- eorum omnium proprium, maluerulib initio, ad faciliorem populi decep- 4bnem , uti veris sacerdotibus, quam Oseudopresbyteris suis . Atque ita quidem resistet in Anglia gerebantur, lapaulo post iu illis etiam Hiberniae

ocis, vae Elinabethae parent: Ubi iti 1i,hἡ, lem hoc haereseos iugu populis in catholici,

342쪽

DE a Cri Is MAT posuit, repugnan. maxime conscistia, cum illius gentis homines pramultis sint catholici. Interea eccisiaegubernatrix animiri ad nouos Episcopos suae sectae cl*rum creandum adijcit. Nec tamen ii

Offcijs aut ordinibus ecclesiasticis distribuendis, nec in ipsa regiminis si forma quidquam secuta est Zuin gliorum aut Caluinistarum rationes

ac nec exacte quidem Lutheranorui quorum tamen non modo in exter ius eremonijs, sed in ratione cre

dendi propter quandam quam se fila gebat amare mediocritatem, 'ubi catholica cum paulo prilis haberetur nolebat repente videri pessima)quan caeterorum sectariorum similior ha beri cupiebat. Ergo nec illud seditio sum tribunal, quod sensistorium o

cant ipsi, nec gradus aut function: ,--r , illas, Seniorum, finistrorum , acae te

343쪽

terorum quidquam curauit sed vel animi propiij inductione, vel ali rum suasione iudicabat magis ad gloriam spiritualis pr laturosuς, ac regni etiam temporalis splendorem, at que demum adsectae etiam stabilitatem, ut clerus quem esset instituturus, Iecundum veteris Ecclesiae distin sti, nem consisteret ex Archiepiscopis, ζ Episcopis,Presbyteris,Diaconis etia r. vitiὶ, hilam hoc gradu nullum admittunt im seriorem Identidem ut in Cathedralbbus ac collegiatis Ecclesi)s esse pro more voluit, Pr positos, Decanos, Archidiaconos, Cancellarios, Canonicos, acalios secundiim cuiusque loci consuetudinem. Atque hos omnes

voluit antiquidignitatis: honorum vocabulis, vetetisque cleri possilionibus, ac priuilegij pene omnibus tam in republica, quam in Ecclesijs, frui. Imo dedit operam religio

344쪽

sa flamina habere sic quoque fidei

religioses egit enim cum glorio- sissimo confestore Abbate vest

i monasterij, ut monachos suos ex haci rerum mutatione abire non permitto ret, sed eos de sua in conuentum e nigna voluntate redderet certos& e- curos seque cupere Vt maneant Oret

que pro ipsa, de sacra faciant secundum suarum legum pr scriptum. Sed boni viri non putabant quum esse, ut regulam Benedicti relinque- ε be rent, propterregulam selumi Et apud

Vs OG exteros, ac principum Oratores, O'let multum gloriari,quod clerum habeat in sua secta honoratum, non tantum famelicos ministros,s1cut ἡ- neuenses , t alis huiusmodi ecclesii

non bene ordinatu neque ita se exorbitare ac terorum principum m. Iorumque suorum fide ut multi pia rant. Ad maiorem vero in hoc genc

345쪽

Ie fraudem faciendam, voluit aliquotannis proponi publice in mensa, qua pro altari in sacello erexerat, cereos

duos, ted eos nunquam accentos, ac P. cruceni etiam in medio argenteam

unam: sepe etiam dictitans ut regni sui Catholicis magis placeret exteris 'c D queracilius Imponeret 1e non tam voluntate sua,quam subditorum impor stunitate, ut religionem mutaret, fuisse coactam,sed in ea re magna v1am fulsi se moderatione. Sed ut ad rem redeamus distribuit mox omnes dignitates functiones ecclesiasticas in suos Lutheranos, vel Caluinistas: sed plures in laos, quam in illos: Venerant enim ad hanc praedam ex Sabaudia aliisque locis, quo antea profuge

rant, rapidissime hi ipsi, qui paulo

prius secunditi selumunt detesta bantur istos superbosin antichristia nos in pr latis principatus ac domina-X uti tio

346쪽

tiones seque in hac sua bonorum acilionorum ecclesiasticorum stirpaqtione, magis impotenter, tyrannice auare, insolenterque gerunt, quamveu veris dominis sicri, vel a nobis aeriis antea cogitari potuisset, proinde iam reo et omissa fidei precum tegiminis for muta , cui cneus assuefacti fuerant, quamque praeceptoribus illic suis se in Ecclesias Anglicanas traducturos promiserant i se nunc totos Reginalil praelatur ac praescriptioni seruiliter i iubmittunt, quia hoc aucupium Crati uberrimum. Sed ut offensos socios be neficio placarent, procurant Caluinistis Gallis, Flandris, vallonibus,cer tas Londini Ecclesias,ubi scorsim orare, sacra peragere, pro more quis 'is μ' que suo castissime reformatisssime in possunt Inter quas postea Eccle fias&nouam hanc Anglorum syna gogam, agna extitit digladiatio, adeo

347쪽

ANGLICANO, LIB. 16sadeo quidem, ut ex ministris Gallic nis nonnulli sint postea coacti discedere,&ex illis contubernijs aliquot etiam ignibus traditi:nam ad eas mox combur Ecclesias sub praetextu Caluinisnt,ex t rhre varijs gentibus omnium sectarum ac impurissimorum morum homines

Caeterum Episcopatus ac alias prς-aturas eccissasticas avide sne scrinulo captantisti, etiam tum cum ad- ucstiret veros Episcopos cum toto Irbe comunicantes,superesse,nec ulla Uel causa vel potestate legitima exam horatos, certoque cognosceret tales Ecclesias, cathedras,ac officia tauqua

bisse ab aliis nec pro alijs, quam Ca' holicis instituta, sed sic de istis ipsi rogitabant, quemadmodii de regnis Exit ill ea semper esse occupantium. t regina quidem ita ista per literas

Iatentes conferebat, Vt tamen opor-i

tuerit

348쪽

DE SCHIs MATEtuerit eos quibus collata sunt, a certi persenis ac ritu etiam certo secundi leges regni ordinari. Henricus οἱ lauu radix peccati, cua'

ιui cis .suum diuisisset, decreuit, ne quisquaelectus in Episcopum bullas pontificias vel mandatum Apostolicum de consecratione requireret, sed regium tantum diploma vi adferret secum dum quod in tribus Episcopis cum consensu Metropolitae ordinatus, imbebatur lege mitiorum , facta ad imitationem antiquorum canonum, esse verus Epis opus, nec alio modo ordinatum pro Episcopo agnosci

oportere ceremoniam autem io- temerinunctionem more ecclesiast

co adhuc in consecratione illa adhiberi voluit, quam postea proficiens in peius Ed ardus sextus,siistulit, pro ea Caluinicas aliquot deprecatio i

nest

349쪽

ANGLICANO LIB. 66 lae substituit, seruata tamen semper riori de numero praesentium episco Orum, qui manus ordinando impo- aerent lege. Has leges nouas sustu- it reginae ria ista, in integruinestituit ac renouaui Vtproinde Opor uerit hos Reginales praelatos ita quo quis.lis lue ordinari, ut consentiente Metro- utc

olitano,duo vel tres Episcopi assistat psisque manus imponant sed hoc

erridicule accidit, vi cum isti Super-ntedentes creandi essent,nec Matho. 5 Episcopis impetrare potuerint, 'tipsis manus admouerent, nec intere, aut tres duosve Episcopos, aut l-lum omnino suae perfidiae Metropo itanum,ab alijs Episcopis prius orditatum habebant, cuius vel manu vel onsensi consecrari possent, nec etiaid vicinos Lutheranorum aut Calui iistarum Ecclesias sese contulerunt,

tinde mutuas Episcoporu quisem