Principia medicinae

141쪽

Sect BAEI DI iri sagium; sed si subito evanescat , auctis a materiae in internas partes trinslatione symptomatibus, in praecipiti res est. Angina ab aliis morbis originem ducens , Corpore debilitato, mala. Imminentem mortem ostendunt spuma oris, lingua tumida et purpurea, rigorque extremitatum Cum pulsu intermittente et Conuuls1Vo. 11. Indicationes curatoriae sunt, . Eva-Cuationem et revulssionem sanguinis a partibus affectis et a Resolutionem impacti humoris moliri. Evacuatio et revulsio perficitur, T. Venaesectione ampla et repetita , praesertima vena jugulari , si debita quantitas hac via assiuat. a. urgantibus lenissimis et cly6matibus. 3. Epis pasticis circa collum appli,

Cati S.

Resolvuntur impacti humores , I. Medi Camentis nitrosis. a. unam guaiaco post debitas evacuationes exhibito, quod instar specifici in hoc morbo operatur. 3. Vapore Calidae aquae Cum pauX1llo aceti faucibus per infundibulum applicatae. q. Gargari Gmatibus resolventibus et discutientibus. s. Applicationibus externo collo discutientibus et relaxantibus. . Aere ad Caliditatem vergente , et elevatione Capitis in decubituri evitatis animi pathematibus , loquela ,

et motu.

142쪽

time ConduCunt emetica , et , E stranguletur aeger, ronchotomia.

Angina maligna. i. Angina maligna, vel morbus strangulatorius , vel pestilens faucium affectus , est affectio faucium stipata febre acuta et ulceribus has partes depascentibus. Ulcerum Egypti Corum, vel Syriacorum nomen sortitur ab Araete , qui exacte describit. Posthac, vel 1atente morbo, vel a medicis praetermisso,

initio decimi septimi saeculi in Hispania , et Italia cum dirissimis symptomatibus sese

manifestabat , medicorumque attentionem vindicabat. aximas meretur laudes ob aCCuratam hujus morbi descriptionem Fother-

a. Saepius et gravius o morbo tentantur tenelli quam adulti, puellae quam pueri, infirmi quam vegeti, leucophlegmatici quam sanguinei. Sese monstrat praecipue autumno et initio veris , praegrediente calida tempestate. 3. Causa proxima huius morbi est,iasma quoddam sui generis Corpori ab aere vel Corporibus antea affectis communicatum. Frequens morbi ad astantes et totam familiam per spiritum vel fantem ore eiectam transmissio, iorbum contagiosum demons

trat.

143쪽

. Virus corpori immisium agit in totam humorum massam, sed praecipue in fauCes, et liquores a glandulis ibi secretos, viribus nativis ad putredinem et acrimoniam disponentibus. o plane elucescit ex symptomatibus, medelae, et Cadaverum disietiione. s. Sese monstrat frigore , dein Calore urente et intenso vertigine ; dolore capitis ;immobilitate cervicis molesta sensatione in

gutture nausea, et Omitu diarrhoea oculis inflammatis et aquosis facie tumida et rubore suffusa inquietudine anxietate : i-pothymia mentis alienatione pulsu celeri et plerumque debili , raro, valido et durori sanguine florido, laxo et distatuto in initio nonnunquam inflammatoriori urina primo Cruda et seros , postea quasi bile tinctari lingua humida, et muco saepe obducta deglutitione non valde laesa vel impedita odore in faucibus ingratori spiritu graveolente et putrido; vula, tonsillis et pharynge tumefactis et florido Colore nitentibus, insequentibus postea maculis albis prope tonsillas ulcus foetidum et sanie scatens tegenti bus narium internarum rubedine et XCΟ-riatione; facie cervice, pectore, et brachiis, usque ad extremos digitos , tumefactis CGlore Coccineo nitentibus, et nonnunquam

erysipelosis pustulis hinc et illinc manus

obsidentibus; glandularum parotidum tumore et dolore cervicis edemate voce rauca et

144쪽

strangulatoriari haemorrhagiis per uterum, anum, vel nares gangraena oesophagi usque ad ventriculum, et tracheae ad pulmones serpente. orbus nocte adventante plerumque Xacerbatur et mane, parvo Oborto sudore, mitigatUr. 6. Neque Criticos dies, neque Crissim re gularem agnoscit angina maligna Terminatur fauste vel infauste inter secundum et septimum diem. orbo ad salutem tendente mitigatur Calor, disparet cutis Color , uti cula disquamatur, Xpectoratio augetur, pul-1us tardescit, tumor Cervicis subsidet, ulceraque senesCunt.

. Vomitus et diarrhoea oriuntur a sanie caustica in ventriculum et intestina delapsa; et forsitan, levi harum partium sicut cutis inflammatione. Ab eadem putrida sanie odor

graveolens. Tumor partium internarum et pustulae a parte materiae morbificae ad has Partes relegata Haemorrhagiae a sanguine dissoluto et assis sanie rossis. 8. Distinguitur angina maligna ab angina Inflammatoria, vomitu et diarrhoea tumore erysipelosori ulceribus gutturis foetidis, et alba Crusta occupatis voce rauca levi de firio cito superveniente nulla Certa Crissi, et symptomatum post evaCuationes augmento.

Haec robustos , illa infantes et debiles frequentissime petit. Ab aphthis, quia illa solas audes, hae os quoque crusta albicante, Occupant. . Falu

145쪽

Sest FEBRI LIBUs 1 a P. Fallacissima quam maxime est hujus

morbi natura. orbus semper periculosior in infantibus quam adultis, quia saniem expuere non valent, minusque auxiliis obediunt. Tumor erysipelaceus fausto plerumque omine apparet. Dum nitent oculi, spes adest quo tempore hoc deperit, in propinquo mors est. Quo magis urget debilitas et deliquium, eo gravior morbus quo minus, eo mitior. Ulcera alba optima, Cinere pejora, livida et nigra pessima sunt. Diarrhoea rigor , pulsus debilis et parvus , Corpus edematosum Vel Cadaverosum, infausti ominis sunt. Exanth mala disparentia vel lividari sanguinis prae Cipue e naribus fluxus, mortem subesse teΩ

tantur.

1 o. Ad huius morbi medelam confert , I. Ventriculum et glandulas faucium leni

Omitorio evacuare a Vires medicamentis

cardiacis et leniter diaphoreticis , vino die-taque restaurante et anti septico refocillare. 3. Sustinere tumorem externarum partium te

pido lecti calore , quo optime praeVenitur diarrhoea. q. edicamentis anti septicis .im ter quae eminet cortex eruvianus , acidaque mineralia et vegetabilia , dummodo diar- Thoeam non Xcitant. s. Emplastris epispa sticis circa Cervicem applicatis. Venaesectio , purgatio , et medicamenta antiphlogistica , experientia teste , plerum que nocent.' Prodest nonnunquam venaesseC-

146쪽

, 24 DE ORBI Pars III. tio in corporibus lethoricis et aduliis, praecipue si adsit laboriosa respiratio.

11. In initio morbi Convenit gargariZaret artes affectas , medi Camentis leniter repel-entibus et resolventibus , qualis infusio rosarum rubr. Cum aceto vel vino rubro astringente. Ulceribus albis magis arrident gar garismata ex detergentibus, qualia mel , inctura mirrhae, mel Egyptiacum, et q. Calcis. Repetita gargariZatione optime separatur crusta alba ulceri adhaerescens, quae numquam impune avellitur augetur enim inflammatio et dolor , insequiturque saepe haemorrhagia. Ad haemorrhagiam adstringentia et stiplica applicentur.

Tussis e catarrhus, et russis convuly a. 1. V Ussis est vehemens et convulsiva X-x pulsio materiae irritantis , in Cavum pulmonum depluentis ex arteriolis vel glandulis , quae membranam laryngis, asperae arteriae bronchiorum, et vesicularum ut monalium irrorant. a. Distinguitur , I. In originariam et symptomaticam. a. In Calidam et frigidam cum priore conjunguntur febrilia symptomata, Cum posteriore nulla. 3. In si1CCam , ubi nulla vel

pauca i et humidam, ubi magna adest excrea

147쪽

tio. q. In tenuem et acrem Catarrhum tenacem et inertem Sedulo distinguendae et seorsim describendae sunt hae duae species,urpote diversae, immo fere oppositae. Prior strictos, posterior laxos adoritur.3 ACer Catarrhus excitatur a frigore subito corpori applicato; ventis humidis et frigidis, Borea imprimis et Eurori subitis tempestatum mutationibus; regelatione aere aquΟ-

sis particulis repleto vestitu humido ; pedum refrigerio alicujus partis , sed capitis pectorisque praecipue , denudatione ; praegressis

morbis, viZ variolis, morbillis, C. Particulis acribus Contagiosis in aere natantibus.'Crasium Catarrhum inducit quodcunque iamiam seri copiam generat, uti laX Corporis pulmonumque Ompages , vita sedent ria; aer nimis humidus et insularis studia nocturna et di et nimis cruda, frigida, et aquosa. q. Harum causa proxima est irritatio pulmonum a peregrina materia, et motu to

tius sere corporis Convulsivus, ad hujus expulsionem exinde excitatus: omnia enim i ritantia, internae pulmonum superficiei applicata, qualia Corpora peregrina, C parti culis acribus repletus , tubercula pulmonum tussam emitant. Tussis vomitu merito assimilatUr. s. Catarrhus tenuis sese manifestat horri

pilatione , lassitudine, oculis lachrymas G

148쪽

sendentibus et saepe inflammatis, vultu rubicuddo et inflato , dolorifica Capitis gravitate, pectoris angustia et dolore , Continua faucium titillatione , et sollicitudine ad ius

sim, praecipue vespertino tempore , nulla vel pauca aquosa XCreatione, pedum refrigerio, pleniore urinae secretione , pulsu Citato et plerumque duro , natium pruritu , sternutatione , membranae neiderianae inflammatione et XCOriatione , CoryZa , raUCedine ,

respiratione dissicili, haemoploe, phthisi pulmonali. In Catarrho tenaci respiratio laborat , pulmone muco spumoso scatent , tussis mane praecipue fatigat, et ejicit materiam viscidam albicantem, vel substavam , vel aeruleam , et in globulo mucoso adhaerescem te saepe Convolutam. Huic superveniunt tu bercula pulmonum , suppurationes , tabes

phthisis pulmonalis. 6. Omnia haec symptomata facillime deduCuntur ab acri tenuique , vel inerti et viscida materia vellicante pulmones. alitur membranarineideriana ob communicationem Cum membrana pulmones intus vestienti Omnes thoracis abdominisque partes externae in ternaeve in nisum Conuulsivum trahuntur, quia iisdem nervis , vi Z pari. Dctavo et inter- costali a pulmones , OnantUr.

7. Tussis sicca plerumque mutatur in humidam prior posteriore periculosior ob inflam

149쪽

matione , Vasorumque rupturas quae Comi

tantur hinc melius est siccam in humidam , quam humidam in siccam transire quia posteriorem subsequuntur saepe tubercula, e bresque putridae vel hecticae. Tussis humi da digestionem laedit , cachexiamque inducit. Debilibus pulmonibus utraque species

incommoda.8. Hae diversae species divetiam et fere

Contrariam medelam poscunt. In Catarrho tegaui, I. ulmones deplendi venaesectione , ductione alvi lenissima, mitissimisque diaphoreticis. I. Acrimonia materiae corrigenda, tenuitas inspissanda , et vasa pulmone relaxanda oleis vegetabilium 1ne Calore expressis permate ceti decoctis muCilaginossis, vel syrupis ex herbis pectoralibus dictis , vid. tu lagine, althaeae, em lini leniter inspis

fantibus , viZ. cons rosar rubrar bals loca teli et lacte smino. .motus Copvuli 1vj sedandi optatis , quae vires egregie insipis sanies quoque possident. . Dieta tenuissima, blanda, lactea cutis bene tecta , quies in inbtio , et postea lenis motus requiruntur. In Catarrho Crasso , I. Materia avocanda alvi laxitate, empl. epis pasticis , et fonticvli β. a. Attenuanda vomitu , epispasticis , et medicamentis incidentibus et detergentibus, viZ. apone, Cillis, allio, gum ammoniaco, acidis vegetabilibus. 3. Pulmones Corroboram di sussit exsiccante , equitatione continUata I fric-

150쪽

frictionibus validis , praecipue Capitis , Cum quibusdam Calefacientibus diei Corroborant , et aquis Chalybeatis. q. piata, erevisa, ovaci pisces , praecipue saxatiles , nocento inspissantem suam naturam. Tussis convulsiva. 9. Est atrocior et magis inveterata tussis

species , quae puerilis Convulsiva vel feri na appellatur. In hac specie continua fit et aliquot minuta ob tussim expiratio et inspiratio quando advenit perficitur sibilo, steriore, et clangore ob lottidis Coarctationem. Parum e pulmonibus ejicitur. Ventriculus saepe ad vomendum irritatur. Febris super venit Sequuntur exulcerationes , haemop- toe, phthisis.1 o. De sede huius tussis magna inter practicos agitur iis Quamplurimi e ventriculo oriri autumant, quia pectoralia relaxantia no-Cent, et stomachica amara prosunt alii epulmonibus nonnulli denique e pharynge et larynge. Prima sententia non firmis stabili

tur argumentisci quia oleos obesse et amara prodesse pulmonibus aeque ac ventriculo pos sunt neque per Consensum assici videntur pulmones , quia tum saeviente ventriculus saepe non irritatur Mihi videtur provenire majore partium in Catarrho communi asseC-tarum irritatione , et majore totius corporis