Principia medicinae

131쪽

Sect FEBRILIBUS IO tus, vox tremula, pro signis maXime infaus ii a tis habenda sunt AC 11. Indicatio Curatoria est impetum an tuinis in vasa diminuere, it humores m n -- pactos dis luere. Perficitur, I. Venaesectio - ωcari cne a venes jugulari, Vel arteria temporali, D. 6. χ ο repetita quousque vires sinunt pulsus ri ἰhanc non perfert, quod saepe accidit, prae 'cipue post tertium diem, tunc sanguis per se .

cucurbitulas vel hirudines a temporibus X trahendus vel nares internae scarificanda ira

sunt. Q. Ductione balvi lenistimis purganti G bus vel ilysmatibus. I. Involutione te in At α dum in humidis it tepidis involucris, va cataplasmatibus emollientibUS. A. itro i a G. Cum auxillo amphorae . intus assumpto. c. Acidis vegetabilibus. 6. Emplastris eois ', '

Ophthalmia. i. inflammatio membranarum cu- tum investientium, praesertim tunicae albugineae. a. Distinguitur, a. In leviorem, graviorem.

132쪽

rem , et gravissimam vel chemosina. levior intra limites tunicae adnatae et cleroticae continetur; gravior praeter has partes etiam confines palpebras infestat , OOulumque vehementi dolore et ardore assicit chemosis ad ima oculi , ipsamque retinam penetrat, et stipatur delirio, suppuratione , et humorum UuXu a. In veram , a Causa magis interna et spuriam , a Causa magis externa provenientem. H. In humidam , ubi mul tum seri acrisci et siccam , ubi parum vel nihil ex oculo assivit. A. In periodicam , quae quodam tempore , praecipue Circa aequinoctium, infestat et epidemicana, quaci oritur a diuturna aeris Constitutione frigida. s. In diopathicam, et Con jjunctam aliis mor- his, viZ lue venere, scrophtala , febribusque nonnullis 6. In Continuam et intermittentem; posteriorem speciem videre Contigit , ras antibus febre remittente et inte

naittente. 3. Causae remotae vel externe vel inferne agunt. Externe agit plaga pulvis ins persus aura frigida borealis liberius admissa sudor subito suppressus Crebrior Conspectus nivis, ignis, solis et Colorum splen didorum expositio aeri matutino frigidiusculo et tenebros , quem CXCipit tempus an- temeridianum Calidum et splendescens fumi acres et metallici; depositio Cataram administrata Interne agunt salutares excretiones

133쪽

ne cohibitae, uti menses, matutinus sudor, Sc. scabies, gutta rosacea, Vel tinea Capitis repulsas fistulae et ulcera Consolidata; crapula libidinis intemperantia vigiliae nimis protractae Iucubrationes nocturnae ς praecedentes ophthalmiae , aliique morbi Oculorum variolae et norbilli. q. Causa proxima est obstructio, impletio et distentio vasorum tunicae albugineae, quae in statu sano pellucidum vehunt liquorem, sanguine ibi congesto. Visus ipse veritatem testatur. Patet quoque Xperimento; nam injecto in ramum Carotidis liquo e rubicundo, albugine oculi tunica ruaescens et inflammata apparet.

s. Ophthalmi stipam sensatione veluthmuscae oculo inhaerentis ardore rubore; tumore acuto dolore, ut oculi tanquam ab

infixa spina stimulari videantur seri salsi et

ferventis ex oculis Tuxu sorde majoribus angulis inhaerescente , praecipue post Om- num p vis imminuto vel plane deperdito, et lumen refugiente pulsu citato et durius Culo arteriarum pulsatione . tumore palpebrarum et partium circa iacentium. In graviori malo adnata inflammata supra corneam sese elevat: muscae volitantes obversantur oculis p pulvisque obscurus, aliarumque rerum incerta simulaCra hinc et inde vagantur Sequuntur suppurationes, maculae in cornea , humorum spissitudo et corneae Crassities. 6. In

134쪽

31 DE MORBI Pars III. 6. In dia nos stabilienda, si praeter signa

externae ophthalmiae, Ophthalmico videantur muscae volitantes in aere oculis obversari, consors morbi et periculi , secundum Pitcarnium, retina est. Hanc opinionem refutavit, vir jure magni nominis in ocularia philosophia orterfieldius, et demonstravit

nubeculas volitante , coloremque Corporum Obversorum mutuantes, humore queo inesse. Grave a lumine incommodum irim et nervum affectum indicat.

. Levis facile dispellitur gravissima in

oculi suppurationem Cum coecitate transit: gravior est contumacior durat per menses; haud raro maculas in Cornea relinquit visus lebetudinem inducit, Corneam Crassio rem et humores impuriores reddit. Quando inflammatio interiores partes occupat, periculosior Laboranti prodest alvi profluvium. Inflammatio oculi, strumis antea labefactati, aegre recedit Maculae inveteratae difficillinae sanescunt. S. Medela nititur, I. Sanguinis vel seri Ecris motu a Capite derivato et a Stasi inflammatoria discus a. Humores ab oculo derivantur, I. Sanguinis, praesertim e iugulari, missione, et se-Cundum plethoram, aetatem, anteactam Vitam, C. repetita. a. Cucurbitulam Cum scarificatione nuchae admovendo. 3. Hirudini

135쪽

Sest. 3 FEBRI LIBUs II 3plicatis. q. Medicamentis leniter laxantibus et antiphlogisticis. s. Vesicatoriis, depletis prius vasis, cervici, pone aures, sed praecipue capiti et tempori, applicatis. 6. Pediluviis. 7. Ad cutem determinando liberali potione theae et diaphoreticis , praesertim in sero acri salso

8. Selaceis et fontanellis in vetusto. Stasis discutitur, I. Succo acres et salsos Corrigendo potionibus diluentibus et demulcentibus a Vaporem aquae calidae ad Oculum , tecto Capite , admittendo. . otu

lactis calidi. q. Superimponendo pulticulam ex candidi panis interiore parte Cum lacte

cocta, et saepe renovando. s. Quaddo remittit inflammatio, neque antea, linimentis et collyriis leniter repellentibus et exsiCCantibus ; hae enim nimis Cito usurpata, vel nimis acria, inflammationem potius augent. 6

Abstinentia in initio , dein victu summe tenviperato quiete in loCo obscuro oculum tegendo velamine viridi evitatis spirituosis ,

vino , fumo abaci sternutatoriis , vomitu , Ceparum alliique vapore , sermone , vigiliis, motu exaestuante , solis lucidorumque Corporum aspectu.

Quidam praecipiunt scarificationem palpebrarum interius , utut ipsorum oculorum quam Ophthalmoxam vocant, ut haerenti sanguini exitus tempestive paretur. Haec non

nisi in vehementissimis malis, quae nullis aliis auxiliis cesserunt, adhibeatur ut nihilii praem

136쪽

praetermissum videatur, quod a nonnullis pro remedio emcaci celebratum fuit. s. Ophthalmiae scrophulosae specifica

cori Peruvianus, mercurialia, et aquae minerales ferrugineae purgantes Venereae collyria, quae habent parum merc. dulcis, On

1 o. Ad maculas et visum imminutum axungia Viperarum Oculo crebrius instillata; sal volat sal ammoniac oleo majoran imbutum, et Odore crebrius naribus susceptum; vapor decoctionis X ad valerian sor. sambuC. sem foenicul oculo admissus halnea aquae dulcisci deobstruentiaci mercuri,sia, prosunt. 11. Ad hoc malum praecavendum utiles sunt fonticuli 3 venaesectio circa aequinoC-tia purgati Onex diei refrigerans evitata nocturna lectione, praesertim librorum qui typis minoribus exarati sunt, aliisque antea

1. Λ gina a Latinis, vel Συνάγχη κυνάγχη, Graecis appellata, et affectio fau- Cium , quam impedita et dolorifica deglutitio, vel respirandi dissicultas, vel utraque simul comitantur. a. Dis

137쪽

in veram et notham. Quando tumor a sanguine Congest provenit, Vera angina; quando a sero, Otha appellatur. a. Secundum loca affecta , si sit membrana mucosa tan

tum, aut radix linguae cum osse hyoide, initium oesophagi, musculi laryngis vel ha-ryngis, trachea arteria, glandulae tonsillae, velum pendulum palati , vula , musculi a xillam moventes , vasa sanguine , seros , lymphatica , vel nervi. 3. In idiopathicam et symptomaticam. Sed usui melius scommodatur distinctio, . In inflammatoriam et malignam anginam. Incipiam a priore. s. Illa rursus diducitur in manifestam , ubi nismor apparet et CCultam, ubi nullus consipicitur. Prior a plerisque antiquis unanche , posterior unanche appellatur non enim de hisce nominibus consentit scripto

rum cohors.

3. Adoritur praecipue maresci iuvenes ;sanguineos plethorico rufosci Cervicem nimis vestientes, raro enim foeminae laborant , morbumque semel perpessos Grassatur durante gelu et tempore vernali. q. Causae remotae sunt cohibita perspitatio, praesertim in collo frigidi aeris in fauces admissiora praesertim si vis applicati aeris equitatione vel rapido motu augetur; potus aquae frigidae nimia harum partium

exercitatio Nant , vociferatione , tubarum

138쪽

flatu, c. aeris epidemici constitutio; acres cibi, potus, medicamenta Vel venena particulae acres, vel fumi Caustici, quales in secta fumi acidi minerales, arsenicales , antimoniales, C. corpora dura et acuta in faucibus haerentia; evaCuationes naturales suppressae, vel artificiales omissae s. Pro Causa proxima agnoscit inflammationem diversarum partium gutturi , quae de utitioni vel respirationi inserviunt. Autopsiaci causae remotae , symptomata et senctione Cadaverum hanc manifestant. 6. Angina manifesta pharvngem , tonsil-Ias, vulam, et Velum pendulam palati occupans , sese prodit sensu frigoris asperitate gutturis dolore in deglutienda saliva pulsit frequent , valido et duriusculo sanguine

denso , Crustaque alba Ooperto. Fauces, depressa lingua , rubrae , tumidae Coarcta tae , et inflammatae apparent , magnaque

muci viscidi copia oblinitae Aucto tumore, deglutitio et respiratio magnopere ii pediuntur dolor in auribus sentitur oculi

sunt sanguinolenti et prominentes; et vultus rubet , tumetque AEger nunc Ore aperto erecte sedetri nausea frequenter tentatur ;maxillam ob dolorem vix movere potest et perpetuam instantis sus cationis sensationem habet. Collum externe saepe tumet, et rubet. Potus per nares ejiciuntur Tandem, morbo procedente, pectus stridet, vultus

139쪽

Sect FEBRILIBUS III tu livescit , pulsus deficit, et aeger suffo

catur.

Angina occulta, laryngem , vel superiorem tracheae partem OCCupans , associatur

acuta febre pungente partis dolore respiratione Celeri et impedita deglutitione fero illaesa voce acuta et stridula oris hiatu;

summa pectoris anxietate sensu suffocatio nis tumefactione venarum circa Collum et fauces vultus livore laesione Omnium e rebri functionum; et subita suffocatione pri mo, secundo, vel tertio die. T. Terminatur utraque species resolutione impactae materiae, et secretione per urinam vel sudores suppuratione tumoris quarto Vel quinto die, et Huxione materiae purulentae sanguine Commixtae induratione glandularum in cirrhosum tumorem , et gangraemna Rarissime stippuratur angina occulta bpartium tenuitatem et ariditatem.

8. In priore specie deglutitio necessario laesa est, quia partes et musculi deglutitioni

inservientes, nunc tumefactae et rigidae nequeunt sine dolore moveri. Tumor partium circa iacentium occludit rimam glottidis, et suffocationem minitatur Magna nauci copia eructatur a glandulis et cryptis humoribus turgidis Inflammatio tubae Eustachianae , in aurem internam a faucibus tendentis auris dolorem excitat A Compressione Venarum sanguinem revehentium, et impedito

140쪽

sanguinis transitu per pulmones , oculi et vultus tument et inflammantur. Nausea ab irritatione faucium provenit. Maxilla inferior fere immobilis, ab inflammatione mus, culorum eius motui subservientium. Ob clausum oesophagi iter, materies detrudenda motu Convulsivo per nares ejicitur. In ocCulta angina symptomata proveniunt a partibus membrana Ceis asperae arteriae et Liryngis affectis , et Coarctatione rimae glottidis hinc pulmones non satis Xplicantur, sanguinis transitus interrumpitur , et Circa

9 Dignoscitur angina a lue venerea, quia prior stipatur febre et magna inflammatione cito ad acumen tendente sed posterior gradatim obrepit, et fauces depascitur sine febre not.bili ab angina maligna , symptomatibus jamjam describendis.

IO. Si pharynx tantum inflammatur , libereque adhuc respirat aeger, impedita quamvis deglutitione , in vado adhuc res est. Sed si respiratio multum laedatur cum summa angustia et anxietate pectoris , periculosus devenit morbus. In priore specie post qua

tum diem suppuratio desideranda, in posteriore nihil boni praesagiri potest , nisi in cita

resolutione. Occulta semper periculosa, praesertim si musculus thyreo-arytenoidaeUS, CUclusion glottidis dicatus , inflammetur. Tumor partium externarum bonum dat prae-