Principia medicinae

161쪽

bita, larga, et saepius repetita venaesectione, quoad aegri vires ferre possint a Cucurbitulis, ante summa incisa Cute supra locum dolentem applicatis. 3. Empl. epis past peramplo supra partem affectam applicato , quod certe et cito dolorem levat. Fibrae relaxantur , I Fomentationibus emollientibus , vel saccis herbis Coctis repletis et Medicamentis oleosis et potionibus mucilaginossis interne sumptis. Sanguis diluetur , . Potu multo tepido diluente. I. Dieta tenuissima sorbili. 3. Nitro Cum auxillo amphorae exhibito. 1 I. Ad acutum lateris dolorem urgente summa necessitate anodyna praemiis debitis evacuationibus, aut administranda sunt. Expectoratio , uti in peripneumonia ; pectoralibus promovenda est. Evacuationes tunG

II. Inflammatio medianini, quod ex binis pleuris Componitur , sese prodii dolore acuto inter sternum et spinam vel Claviculas, respiratione frequenti et Celeri , Caeterisque pleuritidis symptomatibus. Pleuritis dorsalis ab Hippocrate et Araete appellatUr. 13. Si pericardium, quod ex pleurae duplicatur Componitur, inflammatione Corri pitur, dolor sentitur profundus; gravitas an- Nietas respiratio celerrima et frequens siti ingens thoracis incendium palpitatio Ordis pulsus durus et inaequalis, synCope.

162쪽

Paraphrenitis. Rcte cum prioribus connectitur para-TIL phrenitis , quae pro sua Causa pro xima agnoscit inflammationem diaphragma tis , vel pleurae ubi diaphragmati Connectitur. mirus hicce et periculosus morbus stipatur acuta febre dolore acuto inter costas spurias et imas vertebras; respiratione Celeri, convulsiva , et singultuosa inquietudine et anxietateri tussi sicca ; angultu delirios retractione hypochondrii sub costis; et immobilitate abdominis inter respirandum. Eodem modo terminatur, et iisdem cedit remediis, ac pleuritis

Phthisis Emonalis. Uthisis pulmonalis est tabes corporis,

cum febreiectica, tussi, et purulento sputo, ab ulcere pulmonum originem duCens. 2. Distinguitur, I. In originariam et symptomaticam a. In phthisini cum abscessu , vel

Cum vomica 3. In acutam et Chronicam.

3. Huic morbo maxime obnoxia est aetas inter vigessimum et trigessimum annum et

forma quae gaudet humeris alatis, collo longo

163쪽

go teneroque , thorace angusto planoque statura procera, et Olli musculorum com pdge. q. Causae procatarcti Cae sunt acris male

ria a pulmonibus separata tussimque exes tans fumus arsenici vel carbonum aeriu midus tubercula haemoptoe evacuationes solitae diminuta , vel repressa , uti menstrua lochia, ulcera, pedum sudatio , hae morrhagiae narium haemorrhoides , scabies ,&c animi pathemata inordinata; nimia cibi potusve ingurgitatio vita sedentariaci co pora extranea in pulmones delapsa vulnera; morbi diversi, uti Corbutus, scrophula, Rfectio hysterica lues, asthma, febres Continuae, remittentes, pleuriticae, peripneumo

ni Cae scarlatinae, variolosae morbillosae; contagium dispotitio haereditaria. s. Causa proXima est ulceratio pulmonum

Hoc testantur causae remotae et cadaverum

inspectioneS. 6. Oritur obstructio saepissime in glandulis per pulmonis substantiam disseminatis, vel arteriis ronchialibus : aliquando etiam inminutissimis arteriae pulmonalis vasculis. 7. Recte separatur hic morbus in duo diversa stadia, inflammationis et suppurationis. 8. Incipit tussi sicca voce clangosa Ca-Iore auctori doloreri thoracis oppressione, praecipue post motum sanguinis spumantis

et rutili rejectione , sapore salso in ore, appet

164쪽

42 4 Μ Ο Pars III. petitu prostratori siti cibi nuper assumptivomitu tristitia gravitate in iobo affecto;

pulsu celeri , molli, parvo , nonnunquam pleno et duriusculo. Stadium primum i

flammatorium.

Postea pus expuitur viride , album , sanguineum, inodorum vel graVeolens. Corpus CXtenuatur, et tempore aestivo alget ;febre depascitur, quae vespere advenit , et

mane sudoribus colli quativis difflatur diar- rhoea , lienteriaci dysenteria , vel diabete,

vexatur Calore , praesertam in votis manuum, uritur lingua parvis ulceribus sca te post pastum genae livescunt ungues curvantur, Xtenuatis digitis capilli decidunt pedes tumescunt, praecordia sursum Convelluntur ronchiorum partes abrasae tussiendo ejiciuntur languent omnes functiones corpus arescit oculique subsidunt, et intra avitates sese recondunt. Tandem deglutitionis laesio, ulceris exsiccatio , frigus corporis et virium defecti , aegrum meliora fata expectantem subito Conficiunt. Stadium suppuratorium. In vomica omnia haec accidunt, puris sputu XCepto. 9. A vasis pulmonum obstructis et inflammatis oritur tussis sicca calor, dolor, febris,

caeteraque stadii primi symptomata. A vasis et fluidis suppuratis puris sputum. pure acri putridoque in venas absorpto humores colliquantur, putrescunt, febriles paroxysmos

165쪽

eXcitant , e Corpore per Cutem , intestina vel renes eliminantur, ad nutritionem inepti redduntur , et in lateralia vasa hydropicoatumores CXCitantes Cedunt. Sanguis rutilus

et distatutus, ad caput post pastum inflatione

ventriculi determinatus, in vasa haud antea permeabilia intrat , et ruborem XCitat. Tamdem ob humorum defectum et putredinem moritur, non me vana Convalescentiae spe a lenitate morbi apparente et quotidiana symptomatum mitigatione. Io Stadium primum hujus morbi a Ca tarrho dignoscitur, quia hunc defluxio, illam tussis arida et pondus alterius ob pulmonum in decubitu comitatur. Febris putrida remittens, puris ejectio, tabes, sudores nocturni, et diarrhoea colliquativa, stadium secundum ab aliis morbis abunde distinguunt. II. Prognossim faustam emciunt morbus adhuc recens, pu album, aequale facileque reiectum, nulla vel saltem parva febris, res piratio libera , tussis mitis , appetitus haud

prostratus , hora satis capax , alvi laxitas , jUVentus, Caeteraque symptomata lenissima ;desperatam, morbus haereditarius, tussis ferina, Calor hecticus matutino tempore, somnus haud vires refocillans, antecedente morbi febriles , tabescentia magna , suffocatio , di arrhoe , sudor Colliquativus , pedumquQtumores. Acuta periculosio chronica originaria symptomatica Autumnus tabidis O-

166쪽

12. Stadium primum curatur, I. Inflammationem minuendo Venaesectione parCa propriis intervallis subinde repetita a Vesicatoriis dorso et lateribus frequenter applica tis. 3. Tenues et acres humores inviscando oleossis et incrassantibus medicamentis. q. Omitu , si a Catarrho frigido ortum duxit. s. Causas morbi specificas, sive ab haemorrhagia, corbulo , scrophulo , afthmate , hypochondriaca aut hysterica affectione, vel evacuationibus suppressis, pendent, medicamentis victuque hisce morbis dicatis tollendo. Tubercula cruda deobstruentibus lenissi

mi summa Cum autela adorienda. Stadium secundum levatur, I. Abstergentibus , incrassantibus , et agglutinantibuS. I. Pus educendo per vias naturae Consentaneas, scilicet per tracheam si vomica sit, per fonticulas vel ulcera, per intestina, vel

per CnCS , natura semper viam praemonDtrante. 3. uris effectus in sanguinem impediendo antisepticis non stimulantibus , in Crassantibus, et acidis ex vegetabili vel minerali regno desumptis, diarrhoea haud prohibente. q. Corpus nutriendo et Corroborando diet eupepta refocillante, lacte praecipue asinino, exercitio moderato, praesertim equitatione, aere sicco, calido, et non nimis tenui, somno protracto evitati Ve'nere, animique pathematibus et curis. - I3 Ad d2senteriam conveniunt xli eum et

167쪽

Sest. Io FEBRILIA Us sastringentia ad tussim et insomnium, pectoralia et optata ad sudores nocturnos, Cor roborantia, stragulumve paucas ad nauseam et vomitum, acida. Alia VaCuatio promovenda, dummodo alii vires exhaurienti obs

Iq. Cura praeservatoria nititur venaeseC-tione quater in anno celebratae, di et regulari , immunitate a Catarrho, aeris nocturni evitatione, et Xercitio. Is Quare Anglia aeteris nationibus ma

Tabes aliae purulentae.

i. pyema est collectio puris inter pul-

mones et pleuram Cognoscitur febre hectica, respiratione dissicili tussi, spu- tu, materiae fiuctuatione, gravitate et molestiae sensu a situ corporis mutat , Caeterisque inflammationis praegressae et suppurationis signis. Tabes a vomica hepatis patet dolore uoque ad humerum porrecto, tumore et dolore ad tactum in loco affecto, nausea, Omitu, diarrhoea. et Tabes ab abscessu ventriculi sese monstrat foetidis eructationibus, tussi sine expectoratione, vomitu purulentae materiae, deli-

168쪽

quio, sudoribus, dolore vel tempore deglutitionis, vel postquam perficitur intestino rum, a situ es separation puris per sedem: omenti vel mesenterii, tensione, gravitate, dolore, in hoc profundiore quam in illo: renum , sensu ponderis in parte affecta

decubitu in ventrem , urina purulenta et dysuria uteri, a dolore lumborum et excretione puris C agina. 3. Hae tabes Curantur ulcerum abstersione et agglutinatione, naturae in suis conatibus opitulatione, sanguinis Contra puris effectus munitione, Ct, quando fieri potest, eductione per aperturam arte factam.

In flammati ventriculi. x. FTAn excitant potio frigida liquo- res fermentati , venena corrosi1Va diacria emetica vel purgantia retropulsio variolarum, purpureae, podagrae humores biliosi; corpora dura deglutita. a Cognoscitur dolore acuto in praecor diis calore interno ventriculi pulsu sub duro, Contracto, et frequenti summa an- Nietate vomitu continuo dolorifico siti magna vigiliis inquietudine corporis iacta

tione extremorum refrigeratione spiratione dissicit, summo dolore a ructu, et post

169쪽

Sest. et FEBRILIBUS assumpta praecipue acria medicamentari li-pothymia. Inspectio cadaverum ventriculum sphacelatum ostendit. 3. Funestum denuncia eventum irrequieta Corporis jactatio , Otus ingestus rursum eiectus, singultus, animus deficiens , pulsus

q. Curatur venaesectione, quoad vires ferre possunt cucurbitulis supra locum dolentem applicatis fotibus et cataplasmatibus externe applicatis clysmatibus emollientibus saepius repetitis; et nitro Cum pauXillo camphorae internes sumpto.

senteria, iambo ea et lienteria. 1. senteria est alvi suXus cum perpe-L tua ad sellandi cupiditate, Chementibus torminibus , et plerumque sanguinis dejectione. I. Distinguitur, I. In sporadicam et epi-demicam. a. In mitem et malignam pol e riorem notant summa virium actura, exanthemata, C. . In rubram et albam; in illa foeces sanguine, in hac pure et lanie tinctae

sunt.

3. Dysenteria praecipue Corripiuntur, qui antea hoc morbo laboraverunt , vel ventricu-

170쪽

Ii et intestinorum debilitate plectuntur; qui biliossis primarum viarum sordibus infestantur; qui prava dieta fructibus immaturis, et liquoribus fermentescentibus usi fuerunt; et qui frigido humidoque nocturno aeri solis

fervorem antea perpessi, expositi sunt. Hinc morbus vere Castrensis Dysenteria epidemica omnes indiscriminatin adoritur. Saevit praecipue aestate et autumno quando calidam tempestatem et meridianum solem subsequuntur humidae frigidaeque noctes. q. An Causa proxima est Cris et caustica materia putridae naturae Huic fidem faciunt hae argumenta Apparet tempestatibus putredini maxime accommodatis, et varia insecta progignentibus; corbuticos praecipue adoritur a vaporibus sanguinis putrescentis ConCitatUr partes praecipue affectas emollit et Corrumpit aerem in magna Copia gignit; et Deces summe putridas reddit. s. Contagio propagatur Hysenteria, quia excitatur ab odore foecum dysentericorum,s l. lvi in eadem Tella exoneratione, et a lacte nutricum hoc morbo laborantium. Hinc saevit inter nutriCes, quae aegris in mo Comiis , praecipue Castrensibus , ancillantur. 6 Sedes dysenteriae variat in variis morbi stadiis. In morbi i initio assiciuntur prae- Cipue ventriculus et intestina tenuia, uti consvicuum a nausea, vomitu, Cardialgia , C. Postea omnis morbi vis exercetur in intesti