Numismata Romanorum pontificum praestantiora : a Martino V. ad Benedictum XIV.

231쪽

Florentiam misit , ut nuptias inter Mariam Francisci Magni Etruriae Ducis filiam , & Henricum ΙU. Galliarum Regem initas celebraret: hae singulari magnificentia anno MDC. Drue sunt , & a Michaele Angelo Bonarrotio juniore descriptae , typis Mare fchotti mandatae fuerunt. Rosa, quae in medio Numismate visitur , Rosam benedictam, secundum Bonanniuw' , designat , novae Nuptae a Pontifice missam . VIII.

CLEMENS . VIII. PONT. MAX. AN. II. FI dieI , ut numero a9 . praecedentI.

Gaurae Regis effigies thorace induta , ct capite nudo . JHoc Numisina percussum est , ad exprimendam Henrici Regis cum Ecclesia reconciliationem , & cum Romano Pontifice, qui eum ab excommunicatione absolvit. Hoc h post multas ei exhibitas preces , multasque conditiones,sactum est: XVI.Kal. Decem. an. MDXCV. in Por ticu D. Petri. In hujusce rei memoriam Crucem super Columna erigendam Pontifex curavit ante S. Mariae Majoris Basilicam cum Inscriptionibus rem indicantibus,quae tamen non multis ab hinc diebus fatiscente jamdiu porticu,ac demum collapsa,comminuta est. Colum na , cujus descriptionem typis mandari jussit Pontifex , es exemplar peneS me adservatur,praesesert effigiem ejusdem,&Gallorum Regis. IX. CLEΜENS. VIII. PONT. ΜAX. Cfigies, ut numero VII. SQ

ante aram genibus flexis, super qua ignis; e latere Sacerdos fir braeorum more in tus Culicem, quem supra aram ponit, habri in una manu, in altera panem . iIn hoc etiam Numisinate memorata Galliae Regis absolutio exprimi tur , sed quae privatim anno MDXCi V. filata est, postquam Romam pervenisset Nivernensis Dux a Rege missus. Apposite quidem in Numismate Sacerdos Panem , & Uinum offerens inducitur, Hen ricus enim Calvini haeresina ejuravit, qui de Eucharistiae Sacramen to tam impie senserat.

riae inpicem sese respicientia .

232쪽

REGNIS . NATUS. ET . ORBI. Puer nudus in una manu sceptrum ,

in altera lutum habet ; ad ejus pedes Gallus globum calcans . s 3 3

Statim ac Clementi Tusculi commoranti nunciatum est , natum ex Maria, Henrico IV. filium, nempe Ludovicum XIII. v. Kal. Octob. anni MDCI. , Maph eum Barberinum, qui postea Pontifex Maximus electus est , Sc Urbanus VIII. dietus, Apostolicum Nuncium ad Regem misit III. Nonas ejusdem mensis: ut ei de nata sobole gratularetur φ . Nec minora Roma dedit laetitiae indicia, praesertim Galli incolae. Haec Numisma exprimit. XI. CLEΜENS. VI M. PONT. ΜAX. E PIes capite nudato, cum pluviali arabici operis .

dens cum pluviali , manu una elevat Ponti iam tiaram, altera Crucem tenet. JQuisque videt, emblema ad Ecclesiam spectare, & epigraphem ad Christi sponsionem Petro factam per ea verba : Super hanc petram aedis cubo Eccisam meam. XII. CLEΜENS. VIII. PONT. ΜAX. E figies eum camaleucio , ct brevi pallio. AB. ORIGINE. ΜUNDI. Abel genu flexus ante aram faxis compactam, supra quam Agnus in holocausum crematur: inter nubes Deus Puter in exergo: Cioi IXcii Π. Molinetio h plumbum bullatis constitutionibus adfigi solitum , hoc Nummisma visum est : ego vero , qui illud genuinum duco, arbitror , in ejus postica parte Clementem per Abelis sacri licium expressum voluisse, jam ab origine Mundi Deum Fidelium preces exaudisse .XIII.

CLEMENS . VIII. PONT. MAX. lfigies Pontificis capite nudo, cum stupiali arabice exseruato . TU. DΟΜΙNE. ET . ΜAGIsTER. Gripus S. Petri pedes lavans , in exergo: AN ΝΟ. V. 3 JHujuscemodi Numis nata a Pontificibus cudi lent,quum Feria V. XII. Pauperum pedes lavant, singulisque eorum unum argenteum tra

dunt .

XIV.

233쪽

9 solii O ; subtuἷ : GEOR. RAU. RUTHENIS . RECEPTI s. Pontifex in throno sedens plusiali, tiara indutus , ct a partis Cardinalibus comitatus, duobus genus Rectentibus benedicit, quos alii duo stantes sequuntur , inexer orCIDI DX cvi. O JIohannes Stringa in Clementis vita de hisce Ruthenis sic loquitur': Venuti a Roma &c. ; hoc est: Episcopi duo Rutheni, quum Romam P nissent , Pontificem Metropolitae, aliorumque Ru ac Episcoporum

nomine rogamur, ut eos in Ecclesiae Romana gremium recipere pellet, qui e jurare haereses,quae tot annos sperant juxta Graccorum Dogmata videntes ,prowitte aut . Pontifex eos benigne excepit, ct cum pero cordis gaudio , it aut Episcopi in patriam laeti reversssint. Eos Pontifex publice audivit IX. Kal. Decemb. anni Μ DXCV. V in aula Constantini: ibi postquam professi sunt Catholicam Fidem , eis nomine Pontificis a celebri SIIpio Antoniano responsum fuit'. XU. CLEΜENS. VII I. PONT. ΜAX. Caput nudatum , ct pluviale aram Io. bici operis Infra: GEOR. R A.

CONSECRATIO. Pontifex Mininris Eccles icis stipatus Altare

consecrat. I J

Consecratio Arae S. Petri super ejus Consessione, Vii. Kal. Sextiles anni MoXCIV. a Clemente VIII. , xxxvi. Cardinalibus adstantibus facta, hic designatur '. Non novum ibi Altare constructum fuit , sed quod usque ab Apostolis , ut creditur, inerat, coopertum; hoc vero ideo faetum est', quod quum vetus Altare, elevato Ecclesiae solo, humile esset , in venerationem Apostolorum Pontifex loco dimoveri, haud permiserit. XUI.

CLEMENS. VIII. PONT. ΜAX. Caput nudatum, pluptate duabus ii , Icovibus ornatum. MAGNUM. GRATIAE . fACRAMENTUM. Ad p Lus Sacelli San-

Hissimi Sacramenti in Templo S. Iohannis in Laterano . J

234쪽

Clemens VIII. anno ΜDC. ' Basilicae Lateranensis laquearia , quae Arte maxime imminent, caelaturis, & auro ornavit , pavimentum stravit ,& muros marmore selectissimo obduxit , iisque appingi jussith Constantini gesta, Pictorum eo tempore praestantissimorum opera usus, nempe Balleonii , Pomarancii , Nebbiae , Novarae , aliorumque , e sundamentis etiam erexit in eadem Basilica Sacellum Sanctis simi Sacramenti. Ejus epistylium , es tympanum sunt ex aere de aurato , a quatuor ejusdem materiei columnis vetustis sitatis ordine composito suffulta. Has in Templo olim Iovis Capitolini fuisse , aliqui dicunt, alii vero ex navium rostris ab Augusto ' post pugnam Actiacam conflatas sunt, qui credant, a Vespasiano e Iudaea tran vectas: Quomodocumque sit, eae sunt eximia antiquitatis monu

menta .

Deum Patrem in tympani fronte pinxit Pomaraneius ' : Christum in Coelum adscendentem,Ioseph Caesar Arpinas in muro supra Altare et Angelos aereos secit Camillus Marianus Statuas Heliae , & Moysiis Flaminius Vacca Statuas Aaronis, & Melchisedechi, Scula Mediolanensis , & AEgidius Belga. In nostro Numismate pene omnia a haec visuntur expres. . XVII.

I 2. CLEMENS. VIII. PONT. ΜAX. Ubies, ut supra . ΜAGNUM . GRATIAE. SACRA ΜENTUM . Coenaculum quatuoreolumnis ornatum , in quo Christus cum Apostolis coenans . JIn eo ', quod praecedenti numero descripsi inus, Sacello, Tabernaculum Pontifex fecit magni pretii, nempe aureorum XII. mill . Architecto Targionio ; A super Tabernaculo tabulam argenteam , in qua Domini nostri coena cum Apostolis exprimitur opere ana glyptico , fusili; quod in Numismate conspicitur . Hanc tabulam secit Curtius Vannius Romanus Aurifex .

IA, CLE ΜENS . U III. PONT. MAX. AN. VII. Erigies Pontificis cap te nudo, cum pluriali Pone siri exornato infra vero: IS98. HINC. PAX. HINC. VICTORIA. Crux supra montem posita: ad

235쪽

ad ejus dexteram olivae , ad laepam primae ramus ; inferius frumenti

Mortuo V. Kal. Nov. anni Μ DXCVII. Alsonio II. Athestino, ultimo ferrariae Duce, Clemens VIII. ', collecto Cardinalium Senatu , Ducatum Ferrariensem S. Sedi devolutum declaravit , & a Cau are Athestino Alsonii haerede h repetendum, qui eum occupaverat. For lasse ea occasione Pontifex Numisina cudi curavit, ut qui in Deum sperans, oliva Pacem offerret Caesari: si is abnueret, sibi palma Uictoriam polliceretur, quae copiam spicae symbolo expressam pro'

mitteret recuperandae urbi. XIX. CLEΜENS. VIII. PONT. ΜAX. Caput nudatum ; in plusialinura . FERRARIA. RECUPERATA. Iuvenis cum Resudamento, claves

Cardinali Aldobrandino sesibus Cardinesitiis induto praefen

Quum Canar Ferrariae se tueri studeret, Pontifex ad xxv. millia peditum , & Ii I. millia equitum misit, ac Cardinalem Aldobrandinum Fratris Filium expeditioni praefecit: Caesar se viribus imparem agnoscens Ferrariam cessit -: Faventiae de conditionibus conventum est inter Cardinalem, & Ducis Ministros '; quare pridie Kal. Martias anni MDκCviii. Urbis possessionem idem Cardinatis,a Pontifice Ferrariae Legatus di tus, iniit. Clemens deinde Roma Idibus Aprilis discedens, magnificentissime Ferrariam Nonis Majis ingressus est , in qua ad vi. Kal. Decembres permanut'. Num us explicatione non indiget; nam in eo Iudex Sapientum sic principem urbis Magistratum dicunt claves Cardinali Legato tradit. XX.

CLEΜENI. VIII. PONT. ΜAX. AN. VII. Caput nudatum, cum

plustrii, in quo cus es Icon quaedam sans; subtus : C E O R. R N. FERRARIA. RECUPERATA . Urbis Ferrariae ad eris . . 3. JIn Catalogo Numismatum per de Vos edito, pror RECUPERA TA , legitur: RECEPTA. Aliud quoque vidi, in cujus antica par

236쪽

XXI.

16. CLEMENS. VIII. PONT. Μ. Α. VII. E figies capite nudo; in Ν viali Icon ; infra ver): C. NB. FERRARIA. RECUPERATA . Idem ad pectus .f3JΡostremum Numisina novissime anno ΜDCCXκVII. est cusum , In utroque exprimitur Rrraria , Urbs a Langobardis constructa , quum de ea nonnisi ab eorum tempore fiat mentio apud Scriptores;

Hanc cum aliis Urbibus a Comitilia Mathilde Ecclesiae donatam M , sed deinde a Friderico II. Imperatore ereptam , paulo post tria fidem recepit Gregorius a Monte-longo Legatus Apostolicus ope Venetae Rei publicae V, & Insubriae Principum: Inter hos fuit Ago III. Marchio Athestinus , qui ideo Uicarius Sanctae Sedis Ferrariae μ co stitutus , Urbem Posteris tamquam Ecclesiae beneficiariis usque ad Alsonsum II. ultimum suae gentis transmisit.

I s. CLEΜENS. VIII. PONT. Μ A X. AN. VII. Ufigies , uisupra .REΜIGRAUIT. ERIDANUS. Humen jacens , in dextra habet adinam , qua aquam e fundit , per quam anates natant, in laeva cornu

copiae procul aliquot populi arbores subtus: i 398-

Padus Flumen hoc Numismate exprimitur, ut Veteres descripserunt' , qui illud , Eridanum, sumto ab Erea vocabulo , dixerunt' etfrea apud Hebraeos non Qtum cedros, sed omnes arbores pisceas , & resinosas significat; quae arbores, in Numismate des gnatae, passim in Eridiani ripis nascuntur . Postea et Pado nomen indiderunt, quem Itali H dicunt. Hic duplici alveo Ferrariensem agrum irrigat.

XXIII.

do , in plusiali Insilia exprimitur , subtus : GEOR. R. ANNONA. ΡUBLICA. Mulier nans capite suis redimito, laeus earum fasciculum , dextera cornucosiae tenet . f 3 JItaliae calamitatibus, quae fame valde premebatur, Pontifex opitula turus , post divinum imploratum auxilium, publicis indictis pre

237쪽

eibus', ab Hispania ingenti frumenti copia in suam ditionem transi vecta V , famem ab ea eliminavit; hoc ideo in rei memoriam cusum est Numisma, quod noviter cussim etiam conspexisse memini. XXIV.

CLEΜENS. VIII. PONT. Μ A X. A. XLII. Migies capite nudato: αι

in plusiali Icon, sub I: GEOR. R A. IUBILEI. INDICTIO. Pontifex fueris psibus indutus, Cardinalibus e lateribus ad antibus, throno insidet: e conspectu Cathedra , in qua Lector , ante eam duo Levitae Tubis cauentes , in exergo: AN. Μ D c. dHic denotatur Jubilei Indictio. Aliud exstat cum anno Pont. XII. XXV.CLEΜENf. VIII. PONT. ΜAX. Cfigies , ut pra . a a. PORTA. COELI. Porta superne radiis illuserata, per Clementem Ponti iis usibus indutum , comitante Gero, operis , in exergo: D o Μ U S. D LIC I 6oo. XXVI. 23 CLEMENS. VIII. PON. MAX. A. IX. Caput nudatum , cum sis viali , in quo Lon nans ; subtus: GEOR. R A. LAUDATE . NoΜEN. DoΜINI. Peregrini per portam introeunt i i Iu sere Angelus cum corona: in exergo : Μ D C. f J

XXVII.

siali pariae Agurae appo taesunt. EGO . VOS. REFICIAM. Peregrinis genibus flexis ante portam , Salvator inter nubes sedens benedicit. Μ Dc. XXVIII.

CLEΜENS. VIII. PONT. ΜAκ. Caput nudum , pluviale arabici 2ς. operis. IUSTI . INTRABUNT. PER. EAM. ΜD C. Porta clausa, in cu

ct e lateribus duo Angeli inter nubes . s 4 4X X I X.

238쪽

tam, inter nubes, ct radios e latere Pontifex genu flexur, pedes habens thiaram ; ab alio latere oves , per portam introire .st Mentra, is exerra: A. Μ DC. XXX.

2 . CLEMENS . VIII. PONT. Μ A X. A. IX. Omnia , ut supra ; Infra et

ABSOLUTO. ANNO. IUBILEI. Pontifex Portam Sanctum ela

28. CLEΜENS. VIII, PONT. Μ A X. Caput nudatum , cum arabies operii plustrii.

PORTA Μ. SANCTAM . APERUIT. CLAUSIT QV E . ANNO.

I U B MDC. Sancta clausu. Viii. haec Numisinata Portam Sanctam , & reseratam , & clausam an no Jubilei MDC. ab Clemente VIII. ostendunt. Quum Pontifex po dagra laboraret, non in Uigilia Nativitatis Domini, juxta morem Porta reserata est , sed ultimo anni die . Portam S. Pauli, Cardinalis Gesuridus , Portam S. Johannis Lateranensis, Cardinalis Columna , & S. Mariae Maioris Portam , Cardinalis Piueuus, reserarunt. Hoc anno Romae eo peregrinorum numerus excrevit, ut in sola Trinitatis Peregrinorum Donao ad CCCXX. eorum millia hospitio fuerint excepta. Ut Portae Sanctae reseratio, Pontifice aegrotante, protracta est, ita ejus clausura , eadem de causa ad Idus Ianuarias anni ΜDCI. producta est. Numismati numero XXIV. relato malecusoris negligentia annus Pontificatus XIII. pro IX., ut in caeteris

factum est, designatur. XXXII.

33. CLEΜENS. VIII. PoNT. ΜAX. Eriles capite nudato, eum pluvia

li , in quo Agara es expressa .

PAX. ET. SALUS. A. DOMINO. Mulier spicis ornata, Crucem deintra tenet, leva armorum acervum face comburit; in exergo: ΜDCI. svi

Ad Pacem ab Henrico IU. Galliae Rege cum Sabaudia: Duce anno MDCI. Cardinalis Aldobrandini, qui Ap. Legatus in Galliam ibat, officiis, initam hoc Numisma adludit: hac Sabaudus Salutium t tuto Marchionis habuit, Gallus vicissim aliquot Urbes, & vicos Galliae finitimos'. Pontifex heius Nuncium de Pace accepit, quae magnam ejus allictori gloriam peperit. XXXIII.

239쪽

XXXIII. Antisa earet hoc Numisma.

PAX. ET . SALUS. A. DOMINO. Mulierspicis ressi ea ,ste.

tera, ut numeros cedenti J XXXIV.

PAX. REI PUBLICAE. CHRISTIANAE. Duae Protomes , manus

Postquam inter Henricum IU. Galliae Regem, & Philippum II. Hispaniae diuturno bello certatum est, quod Henricus Catharinus de Abila ' eleganter descripsit Italico Idiomate Libris κυ. quos noviss- me latine reddidit Cl.Cornaazanius Imolensis amicus noster h, Christianus Orbis pacem instanter eis agitabat. Eam Pontifex per ordinis Franciscanorum Generalem Ministrum , cui rem commiserat , conciliare non potuit, ideo Alexandrum Cardinalem Medicen, cui in Pontificatu Leoni XI. nomen est datum ) in Galliam Legatum e latere' misit , qui sua prudentia , & officiis v. Nonas Martias anni ΜDXCVIII. pace florentissimos Europae Regnos donavit , uterque Rex Pontifici, ut Pacis auctori gratias egit q, dum ille Ferrariae' permaneret. Non sine causa igitur hic Pontificis effigiet Regum Protomes sunt adjectar, una cum spicis, quae symbolum sunt copiae a Pace partae , & Spiritu Sancto Pacis datore .XX XU. CLEΜENS. VIII. PONT. ΜAX. Effigies nudato capite: In pluviali ήν. Iconsans, In ima parte: EΜIL. B.

PHILIPPUS . III. HISPAN. REX. CATHOL. ARCH. A U

STRIAE. E T C. Philippi III. Protome JPace firmata , Hispaniarum Rex Philippus II. obiit Nonis Septembribus ejusdem anni MDYCviii. , cui Philippus III. Filius successit. Bouannius tam hoc, quam praecedens Numisma ad Philippum III. spectare contendit, attamen in primo Philippi II. essgies aetate jam

240쪽

provecta certo certius visiitur . Pontifice Ferrariae adhue commorante , in hanc Urbem Idibus Novembribus publice ingressa est Margareta Austriaca, Philippo II. desponsata, quam Clemens magnificentissime excepit , & in principe Ecclesia Matrimonio junxit: hac fortas1e occasione Numus hic percussus est . XXXVI. CLEΜENS. VIII. PONT. ΜΑX. Effigies, cum camaleueio , o brevi pallio. UENI. DILECTA. Μ EA . Mulier sedens super aliquot grad bus, Ecclesiae Umbellam manu tenet ; ei altera mulier e conspectu stam claves tradit. O JR. P. Bonanmus in hoc Numismate expressum putat Reginae met retae adventum , sed non apposite . Ego quidem censeo , mulie rem cum Umbella reserre Ecclesiasticam Ditionem , cui Civitas Ferrariae , per alteram mulierem designata, claves tradat. XXXVII.

brevi pallio . SEQUERE. Μ E . Chrisus , quem Apostoli sequuntur . f 3 J XXXV ΙΙΙ.CLEΜENS. VIII, PONT. MAX. Effigies, ut praecedenti numero . TU. SCIS. DOMINE. Christus cum Petro, duobus aliis Asopolis

ad antibus, loquent, D 3 J XXXIX.

CLEΜENS. VIII. PONT. MAX. A. XI M. Caput nudatum, cum

plusiali , in quo S. Iobannes Baptisa sans exprimitur , subtus :

UNUS. D E U S. UNA. FIDE s. Mulier sans velata, ct coronata ad aliquot fulgores respiciens ; leva tenet Crucem , Calicem cum in sic dextera , in exergo: Mocii. Tria haec Numismata nobis exponunt Sanctissimi Pontificis vigilantiam summam in custodiendis Catholicae Religionis Dogmatibus , & Haereticis ab errore reducendis , quorum multi' anno Iubilei illius mores sanctos admirati , in S. Matris Ecclesiae gremium reversi sunt. Horum Numismatum ultimo pro anno X. male cuser XIII. apposuit. XL o