De Frisia, et Frisiorvm repvblica. By Ubbo Emmius

84쪽

illi vici deligit, qui civitati per annum proximum praesint, sive eosdem, qui

nnum jam aut amplius in senatu mete, sive alios. Id enim ex lege liberum. Et non raro fit,ut quatuor novi quatuor veteribus addantur, interdum veteres om-

' in munere relinquantur, interdum omnes novi designentur, interdum hi aut lili pauciores,&contra. Quo facto, idem ille, qui ante, Harlingam remittitur pstructus literis mandati ad senatum veterem, annoque surgente in senatu fa- xo coram populo editurae hos Reip juratos apud se in possessionem mune- olennitet immittit. Tum senatus munus suum occipiens VIII. Viros tribu- potestatis nominat sive eos, qui inconcilio jam sederunt, sive alios e nume. reliquorum civium: quorum ossicium est in hac civitate, idem, quod est Leorum*xilia de Flaneherae. Senatus ius dicit civibus, dc Reip. consulit. Hi senatum 'n'nt, si res poscat, actionibus ejus intercedunt. Senatui assidet, qui civitatit rexi est, jurispetitus cautoritate magnus ob perpetuum munuS, senatuscorum inultum regens,i sententias ejus, quae civibus jure experiuntibus ferun- , in hanc aut illam partem non paru inclinans: quanquam habeat etiam heicet' xu ut de Franehera dixi, iureconsultum alium, cujus consilio in concipien- sententiis hujusmodi solet uti. Quae sententiae si partibus non placeant, pro Uxio ab iis datur ad summam curiam Civitas divisa solet esse in cohortes iis rum sex et nunc auctis ejus rebus dividitur in octo. Praefecti harum cum vexilli- ' immediate designantur a senatu, ejus iussa intuentur ah nui quidem, lux plurimum saepe refecti per complures annos munus continuant. Vigilias: qnt ex senatus voluntate nunc armata productaque, ac per oppidum disposita Phorte,nune solo semisse, aut quadrante,alii post alios ordine in orbem re rumpie. His adjunctus est praefectus vigilum,idem munus heic gerens,quod ejus ' generis alii in aliis Frisiae oppidis Habet Harlinga: quaestorem suum aerarii mistrum, haedilem fabricas publicas curantem Paroecia civitatis una Eccle- m docent verbi ministriduo quibus labor maximus tum ob populi multitus ''m, cuius cura ipsis commendata, tum ob exuberantem in hoc oppido Ana- p istarum variorum numerum, qui suos quoque coetus manifestos hic habent.. i 'x' qui gubernatio ecclesiae, seniores, diaconi eorum ordo, electio, sucaui, eo pertinent omnia, non aliter comparata sunt , quam Leotiati R. Franeherae Nec dissimilis ratio in reliquis pauperum curatoribus. sis ' linga ad proximos usque annos expers nosocomit,expers orphanotrophei ui ''Qq accidit ob fortunae ejus nuper adeo nascentis novitatem. Nunc veroth honorum studio utriusque fundamenta praeclara acta sunt, aedificiaque,suis 'lum structa in area dirutae arcis, Mutrumque institutum, liberalitate citici paxuna augescit Nec destituuntur Harlingant literario ludo egre. iiii quiprumcepi discenda Graecae Latinae linguae, initiaque liberalium Dii, iundamenta doctrinae Christianae fideliter traduntur 1 Rectore& qidascalis tribus Verum quia monasticos reditus ipsi nullos habent neci; 'In oppido hoc ullum fuit unquam monasterium) nec quicquam decerpere tum libus possunt, quippe quae vix alendis duobus tribusve ecclesiae ministris D iunt, hoc impetrarunt, ab ordinibus provinciae, ut a sacri aerarii quaestore cauc ii quotannis tantum, quantum stipendiis scholasticis satis esse tum visum id vero nunc senatus auget ex aequo bono adij ciens aliquid de suo.

oLsvxstor ex vetustissimis Frisiae oppidis in Hestergoa sita, magno

milliari Germanico a litore maris,loco paulum supra planiciem circumj x, entis agri ad pascua pariter sementem felicis adsurgente, qualem locum

hisci vocari ling' patri dixi Dicta, iuuabsuma Radbodi Frisiorum regis

Hau do nupta,ux fabulatur Andreas Cornelius scriptor ineptus, nec di vocemqn olim profundum maris aut fluvii significarum fuit, sed a Solone aut Bo- de ne

85쪽

de ne, ut vetustas locuta est, conditore aut loci istius quondam domipq qu Cm locumcditiorem aquarum simus maris brachio Ostergoam goam longo tractu dirimente se olim infudit, nunc limo invecto refertraxi agrum foecundissimum conversus est, cui novo nomen ex re inditum css My is cia nominis ejusdem: restantque etiam nunc aggerum veterum vestigi pinum eum olim prccinxere. Distat Leovverdia tribus magnis milliarit' i' manicis, Franckera duobus, Harlinga totidem,S nec uno, Voreum otii cel 'Hinde topa uno cum semisse, duobus cum semisse Stavera Leovver ij mtur Versus ortum aestivum, Franeheram in septentrionem Mattingam is cst v Vorcumum H indelopam, StaVeram in austroafricum, Siaecam is In h.

Portum habet non incoiri modum imo milliari Germanico ab oppi '' hi chum recta in occasium iuxta accumum vicum celebrem Magora, strum ' i ii tum canalis Maccumanus in aggere ejus ora defossus hvalvis comprc h t

liari amili magis in meridiem vergente, a quo etiam rivus ad oppi 'l'

aquas in Flevum effundens unde rivus navigabilis ad ipsum oppi xi' 'iuil. xt praeter hunc portu quoque utitur V Vorcumano in eadem ora sui paucit. Horum portuum oportunitate re maritimas quoque olim usurpax it, auli it fortunam suam. Nunc res maritimas vix attingit sed commerci' ' hic pidis caeteris j in nominatis, S cum omni circumposito agro exercet hi aeterem magno usui sunt rivi in omnem partem ab oppido hoc se exten q' 'iu utcs, liqua omnia tota regione de cum his maximum numerum vicorum' o ima lemborum, scapharum patientes, Boisiuerdia An scalicarum civitat by i j ijsniae socia est, quod cum sola Stavera in hoc provincia coni mune/- dio, quondam cassibus jactata fuit saevientibus an archiae tempore nos senibus, cpost bello Saxonico ae Geldrico, quos in historia expos ii '' g et cujus imperio dum luvvo luvi ingius contra fratris filium GC si 'l hi sicitat arma ci ilia sunt commota, qua Saxones Gonico scippq j'' is bii in Frisiam duxerunt, Iibertati finem attulere. Praeter aliae siilapi intra xL annos grave detrimentum ab igne passa est, semel anno x' V ii iiij lii M. cccc Lx XV. cum incendio fortuito prope media oppidi par hei,s j iterum anno M. D. X v. cum a militibus legionis nigrae igne inje li, sit siciis exceptis tota pene flammis periit. In potestatem domus Buis ' atili anno demum m xx VII sub qua alas rursum movere coepit iamlibertate non solum nitori pristino restituta est, sed priorem iriQq i si iidio cessit. Habet in ambitu circiter duo passi millia, quantum quisbo A cambulans obire potest olim muro cincta factionum pudendarum VH ante annos jam plus minus a vallo terreo circumdata cum fossi im ' i stringente . Populosa,aedifici j elegansi frequens rivis perflua, - fas 'vigij minoribus pervia, annona omnigena abundans. Curia ejui ierapi' quam ampla senatus sedes cui perampla simagnufica domui ' cibi lii hortoque specioso, quae Longam orum quondam fuit, vicina Vi cum pirum commune in usum totius populi unum tantummodo satis magΠj sic amoena, quam coemitorium vocant in quo conciones sacra b bββ μ. ica sacra peraguntur a ministris aut mystis duobus. Sed praeter hoc Ioas sira cum fanis tribus Franciscanum conditum anno M. cc, 333 uetraim cum ex parincia Pingumana, qu est in vicino agro, anno a os

tum, elu Viones paraeciae isti infestas tertium id, qu M pr . nni

tum,virginibus velatis dicatum, fortunae tenuis, ortu Sincerit iis , ilioue

censibus eius Episcopatu novo Leouverdiano adscriptis cc est ctis, quod accidit anno M. D. L xx sensim concidit. Ac bd Iog I ii Aac; egregium, quondam situm eo loco ubi post stetit in J: et,ilio epise

cum, cul

a Romano cinia annus fideret M. cccc Ixxsi

86쪽

ppendix siacellum exiguum, beata virgini Mariae, apud vivestres Frisii super-ΠQui aut fictis miraculis clarae consecratum , cui superstitio etiam hic mirifica PT am adseripsit assi nunc ad forum possitum. Est etiam myra eoAE abcii Versum. In istud recipiuntur cives meregrini utriusque sexus adulii de- ni pecunia modica, ioneste ac munde ibidem habentur, aluntur. In hoc 'ra perculi oppidani partim dura egestate pressi, partim senio confecti, partim vi- Pi poris aut mentis aliis obnoxii admissi, habitatione,cibo, potu, pecunia, ve- Vnii 3jgi j Spro cujusque conditione juvantur. Accedit o φανο ecpid a, hi QOppidano Nannone Re insito,ejusque conjuge Hidda Herenia anno M. D. F. i in , ' liberaliter dotatum, in levamen solatium fortuna orborurn in 'Cppi lil ujus moribus compositis, pecuariae rei, aut artificiis sedentariis si te edixit', industrius, libertatis amans, caeteroqui natura quietus 'ppi a DT, i in staret prisca libertas, aristocraticus Pene XXXVI cu- qui ' buca fuit, quoi ex numero isto xxxvi-viros appellarunt. Horumis i. ' il essi Vitatis curabant, quatuorScabini civibus jus dicebant, tos hiet' n xyre dict 'ecunia publicae praeerant, criminum reos arcessebant, iles i qbino iiD Xequebantur hi omneS numero XII. senatum con-

hiis nguli non nisi biennium honorem munus tenebant Quptannis bili se' Con ille , duo Scabini, duo Senatores ineunte Ianuario senatu decedea dies' et Q iden alii sufficiebantur, ea uti credo, rationeinam certius quod di-hiod 'bVO quana aperui,cum in genere de politia omnium civitatum hujus ih ,' ' di te imperium Saxonicum, proposito exemplo S necano agerem. Ll, si Tq xi' edibat in orbem. Reliqui xxiv concilium juratum diceb Intur, hici Z- odi quQ seminarium senatus fuisse, de media sui parte quoque, exem- coli., ' nara nexen Ox post Calendas Ianuarii quotannis abiisse novosque

tithbim Vin iccepisse existimo Senatui Vero pariter&concilio iurato Drae

antius . prinq; p aut gubernator Oiderm annus. Quam potestatem ex lavi e Vrpqx Jam paulatim fecerat ambitio, eamque sensim in se so xiiis, j xii milia longam a praepotens amolim in hac civitate, arte gratia,

iiiiiis c rum i 3 qui familiae istius caput erat, hanc dignitatem teneret. De cujus ad .ihi us 3 'One, familiae principe Gonico adhuc impubere, contentio orta inter dehi sis rena Viduam satruum arma civilia commovit, quae Saxones tanaide h. 'on' attraxerunt, ac libertati finem dederunt . Libertate sublata iij ij j x xii xii, accidit, quod de omnibus est dictu Postremus a principe da

in tu 'nu filii Geroldus Herenna Longamaeae familia per matremes V Coi sulum Scabinorii aedilium sive senatorum prior retentus: ytophiti ' -' in locum decedentium principi, aut iis qui

Scabs rediviva libertate civitati praesunt Consulas adii oti Vip Vonsulunx ac jus dicunt,in cum his senatores aut aediles in Teisiciorum Creliquorum opcrum publicorum cu-hs. nquente apud tribunal postulare, poenas exigere. Quoianali, Reipo Obstrinxerunt, solvuntur . Eligendi rati simithu, virum , tu iaciu teri oppidi excepta Leorumverdia&Franckera Quam iiiii in gyni egi licui, idem qui a Subernatore curia summa Hattingam ii.

ste se 'i qm M annis sit a senaturi eaque prima est senatusto. - Σ--yhWxj cst vel reficere eosdem, vel alios praeteritis iis

VS ie, numerumque Vel augere vel minuere. De munere in civitatibus aliis dixi,

87쪽

dixi Par enim xhic ratio Oidermanni nomen&munus abdicatum

sica quoque hic, ut Leovverdiae, ut Franeherae&Hattingae Praeconeli sp

biduo pares inter se populum intemplo docent, sacramenta administi,' vices in presbyterio praesident Presbyteri quoque idem munus, sic im ' fugi,

mero quam Leovverdiae, eadem conventuum ratio, eadem caetera es V. qui. ecclesia diaconis valet Omniano xsecclesiae salutaria, nec tamen Reip ib

dam delirant, noxia Ecclesitae subjuncta est schola litteraria, in quarti '' iiiiiii ininae Christianae, linguam latinam graecamque, fundamenta liberalippim, docent praeceptores tres stipendijs haud temnendis autorati : quomi' i silis recturam habet, duo reliqui hujus praescripto parent. Docentur inc ' 'A ,sio, civium liberi, sed etiam multorum,qui agrum vicinum colunt,aut q)y es booppidis suos istuc discendi causa mittunt. Mitto de scholis aliis dicer iribus, quae linguae patriae literas, Marithmeticem communem non cλc tis,aut plus satis de Bolsuerdia.

milliari Germanico uno Boliuerdia distat versus Orieniqi splurie V Vestergoa,siit in agro humili, aquis obnoxio, culigarioso et destra

bus scisso, attamen pascuis lato, sed sementi minus csi modo q* sis, Illuvie aquaru lacu stri uin palustri u aggeres hic illic protegunt. In se .i isti qoriente ab oppido remotus spacio medii milliarisGermanici, longΠ' uisiti passus, latus D in ambitu coplectens plus qua passuu millia duo udant heandc plagam minores alii stagnorum instare omnes piscium copj-m iis, it qua non solum Siaeca satiatur , sed alia quoque Frisia oppida pl*x 'hisuit,sitiuuntur. Maior Senecanus vocatur, ex quo rivus recta linea nec imvigabilis,eamque perluens cum moenia rursum reliquit, in meri js'23 albi notum declinans istam oppidum proxime vicinum ingredi iur, Vetustiochio uno Bol Serdiam petit, indeque Francheram Martingam, ' hiscum; altero in austrum decurrens, replures vicos allapsus post Toldescββ'. hue bii labrem lacui latano, quidnecano non paulo maior est, infundi due si C. rursum emersus Stotam oppidum agri Geestani defertur, progrq au' ' ridiem post milliare medium per canalem Taconis in mare, VO l . in or*: num dicunt, exit. Ex eodem lacu necano rivus latus lxOS' iihi Ac aestivum primum porrectus, dein etiam bifariam se dividit, ' . . , icia j mum vicum majusculum stringens in septentrionem longo ix' Hiie in LeovVerdiam usque, cujus moenia ad meridiem versa subit; pq a complmum attingens in Sylvestres abit, eosque pererrat. Vnde comm veibi ditas Siaecanis, atque ipsis etiam Leovverdianis in omnes plag*' impii ii vitas populo frequens, aedificij pulchra, probe munita,annos o uisim quae ex piscibus lacustribus qua omnes alias Frisiiae civitates iuprum ' eti 'tum dedita, nec a mercatura ac opificiis sellulariis abhorreni ips ' iusiola , si, puto literis disciplinis aptum unde non aspernanda illic lixqx' ogo et vverdianae,uti creditur, frequentia discentium, stipendio rum ' si uisi' ius ex qua multi doctrina non incelebres viri prodiere,quos inic ui ilicos sis, rus ceu hesperus inter reliquos coeli ignes emicat, atque anic 'as sim vix ulli suo saeculo secundus, Vigilo Zuichemo pene par scrip si si Cisistris, prudentia in gerenda Rep. eximius, atque eam ob cautomis eo sipprivato considio, ut vocant, id est senatus a secretis reru Scis Seth, ui cst lis sedes solet esse, adscriptus:&domum in Hispaniam evocatu' perpetuo regem comitari solet, Praeses summus a rege est d* μ' di dispere his vitam finiit, ingenti post se gloria relicta Fortunae vices Variq)ibe, pueurbs est ambitu non magna, in historia recitavi, temporib* c ii,sicat 'ganis: Saxonicis, acceldricis, quibus afflicta est gravissiim