Methodus emendatae orationis. Siue Grammaticae institutiones. Auctore A.R.P. Camillo a S. Hieronymo Vrbinate Clericorum Pauperum Matris Dei Scholarum Piarum Collegij Nazareni in vrbe rectore

111쪽

ITΥ P HALLICUS .m X genere Trochaeorum, qui comstat tribus Trochaeis loco tamen γara non reiecto Spondaeo, ut Desti . tiela . tinos.

Ad hoc genus refertur illud in Sacris Aue Maris stella Dei Mater Alma,& . T ROCHAICUS . Vadratus, seu Arehilochius h . g bet septem pedes Trochaeos cilaesura , quamuis locis paribus Spon-

eos quoque admittat, ut: Sum . cit vi . tare . IabeS . .& ca. rere . sordibus .

Alia diuidunt versuna,& partem alte m alteri subscribunt, ut in sacris Pange . lingua . glori . osi Corpo . ris mysteri . um . STOD AC IUS B Auctore constat sex pedibus.1 primo , & secundo Anapaulis , rici Anapaesto , vel Dactylo, reliquistius Trochaeis, ut Elemen . ta rudeS . quae pue . ros do . cent Ma . gistri . ALCMANICV ε Napaesticus constat quinque Pe-α dibus Anapaestis, & Caestira, V rie

112쪽

ssrio tamen receptis spondaeis , di Dactylis, ut: Tuba ter . ribilem . sonitum

procul ae . re recur . uo .

COR IAMBICVS ΡΗaleucius constat duobus Coriam. bis, tum Dactylo, postremo duo

MIolus ab lauentore dictus similis

heroico est, sed quia sexto loco Iambum, aut Pyrrhichium recipit , de lumbis est, & claudicat, ut: Ite Do . mum satu . rar venit. Hesperus . ite saturae AEOLI CVS DIctus Petameter Dactylicus,quod quinque pedibus constet, prim0 Spondaro,reliquis Dactylis, ut: Spondeumque decim quateladdere Dactylon . P R O C E L E V S MA TICU SA Pςdς , quo componitur sic dictus qui pes constat quatuor breuibit

syllabis, ita versus quatuor pedibus tribus proceleusmaticis,quarto Pyrrhichio, uue tribaeo , ut Nemus Ave, reticuit , Ager Homine, sonet. Et haec sufficiant de varijs Uersuuii generibuS.

113쪽

E T HARMONICA

VERSUUM

gius Sabinus, est quasi Musics euiusdam species quare 1icut illa cantu, ita narccarmine animos, & aurex Permulcet, ac Permonet: qui ergo ad hunc modum versus diligenter concinnat, is vere Poeta est, multumque ave sificatore discrepat, qua in re, M tempus , εο eura ponenda est, ut inquit

HoratiuSr . 'Omne, ina vit, earmen repreheudite,

. Vesta dies', ct inultae litura eoero

Perfectum decies non eastiganis ad

Legimus de Virgilio Marone χlinaeum tuisse dicere, li risino more casemina gignere, lambendoque eFnger ut eam nimirum formam reciperent,

E quae

114쪽

quae perfecta concinnitate metri , &harmonica sonorum iucunditate mirabiliter aures , Animosque delect*rent exeitareatqu*; quae duae proprietates versibus inesse debent , ut delactent et excitent. Ad Concinnitatem v*ro in tri mustiumconserunt ,

Elegantia Verborum . . Suaustas Gmpositionis , postio Epitheeorum . Ad Harmoniam magi S

Varietas Numerorum , Diuersias Membrorum. , ,' .

- De quibus sigillatim agendum

s A Ures delactat Elagalitia: sermonixu 1 sta in verbis,ac sociavilis loquendi liquae ab optimis Auctodibus usu pantur: Delectus tamen habendus est ;rseque enum omnia verba P quae usu recepta sunt i eandem gratiam, ac vCnustatem Poeticam ha nil Nam Poetae formas loquendi ab. Oratoribus d uersas habent: 'e: g. eleganter oratrer dicit asserre calamitatem , nccrpexe benefi-eium , dissipare opes : sed Poeta aliter diceret fata dueere , obse iumferre, dilaniare opes . Verba igitur Poetarum Propria illustre quiddam , plenum, AC λ-

115쪽

. 99l nans habere debent: nam in versu sin a gula , quantum fieri potest , debenti esse ad sonum exquisita: igitur omnia r verba sordida , humilia , & quae rei di-

.s gnitatem non exprimunt,immo 'dant, i fugienda sunt, non secuS , ac maculae squae pretiosam vestem deturpant. Uerba item peregrina vitanda sunt, quae ridicula videntur , cum Poema non illustrent, sed obscurent. Caeterum verba maxime illustria , qualia sunt translata, quae tanquam stellae lucent, nec tam aures delectant, quam animum mouent, potissimum versibus inserenda sunt ; Ita tamen , Ut translatis immisceantur etiam propria , ne semper eodem flore eloquentiae satietas similitudinis pariatur ; sed

relinquatur locus , ut in pictura, etiam Vmbris, quo magis Po malis venustas emineat, Illustretur ...

SVauitas Compositionis partim exi

stit a structura, qua dictiones inter

se coagmentantur,partim a collocatio ne Epithetorum, partim etiam a concinnitate pedum, & numerorum membrorum, & figurarum, de quibus infra. In structura, seu coagmentatione dictionum primo cauendum est. ne Ita B a. dispo

116쪽

disponantur , ut sonum hiantem . sea confragosum eisciant ; qualis esset , si coiicursus vocalium , si asperitas c-- sonatium, aut similitiido litterarum, vel syllabarum conuenirent. Iungenda igitur sunt verba, ut plurimum molliter ω apte sine hiatu, sine asperitate , ut nihil durum, nihil confragosum, nihil asperum , & insuaue in versu sonet nisi sertasse aliter prudelia requiret. Quam doque enim concursus earundem vocalium praesesert quandam granitatem cum lenitate coniuncta ut apud Virg. Ille ego, qui quon m gracili modu

latus auena .

Aut etiam complet sonum, ut Contemptor Diuum agmentius , adi

minaque armat.

Sic enim sonita plenior est, quam fi

dixisset

Item ad res asperandas consonantes asperiores adhibendae sunt, ut Virg-mne rapidis retro, atque astu reuo Iura resorbet a a

Item similitudo interdum litterarum,& syllabarum allusio aures assciunt v Iuptate , ut in versu Virgiliano

Auia tune resonant avibus .

Neque ut Grammatistis quibusdam videri solet ridiculus est Ciceronis

ille versus: Of-tunatam natam me Consule

Romam a

117쪽

I.rmoniam non iniucundam habet auribus eruditis syllabarum allusionem , alter Virgilianus: Et nati natorum , ct 'rei nascentur ab illis.

V Srius absque appositis, siue Epi

incoptus: propterea necesse est crebra Epitheta intexi, non tamen otiosar immo ex intima , ut aiunt, ratione , ac rei natura deprompta . Vitanda sunt durior prolixiora, V

Et alia similia, quae compositionem insuauem reddunt Epitheta venustatem habent , si ante ipsa sitiem, siue, ut dicunt, substant, ua collocentur, aut inuicem prope, aut interiectis alijs partibus, aut Epitheta in principio, subiecta in fine ex. g.

currum .

Idque fieri etiam hi binis versibus

venustissime solet. ut . iFertilis assiduos no renovetur aratro,sica nisi esistinis germen habebit ager

118쪽

N carmine nihil est elegantius , nihiI concinnius , quam cum pedes inter se quasi catena quadam colligatur. e. g.

Arte eita, veloque rates s ramoque reguntur. Et in Pentametro . . Nosra verecundo verba pudore em

Non tamen sportet versus Omnesithes ni formes , qua nivis haec colligario sit elegantissima, nam fastidium fatietas affert, & satietatem similitudo; idcirco forma quandoque immutanda est, & vincula , quibus pedes constrimguntur interdum laxanda ante secundum, quintum, sextumque pedem, e. - AArea farge dies , -liori s excita: flammis. emper cauenda est n mia solutio , italis haec est, quae versiura deturpat et

Roma moenia tertiat impiger Anni in bal 4rmis.

Licet enim versus constet verbis sonantibus Ramen ob nimiam solutionem deficiente halitu amittit quidquid habet sonorum: maxime vero in priori parte versus: nam in posteriori mitius id sentitur, & ob varietatem auribus

119쪽

Nomescitfrictis seges ensbus , Ma-que fulgent.

VARIETAS TEMERORVM.

bus accomodentur,miram gratiam versus habent. Igitur natura pedum, dc Vocum consideranda est diligenter. - Spotidaei sunt natura graueg , ct ta dis ita eorum continuatio apta est querelis , & igmentationibus 3Inam nimia grauitate numeri rubtristes redduntur , ima ime Ve D si monosys bis tardit augeatur, quae singulius quasi quosdam

referata Vt apud Virg. t Me me a sum , qui feci, an me conin

nosyllaba , ut apud eundem - . . Illi inter se se multa ti brachia tollunt. Quo versu laboris Diagnitudo Cy- cIopum in ossicilia Vulcani ostenditur. Dactyli contra hiIaritatem, & prope rationem ferunt, & si plurium syllaba rum fuerint , volubiliores erunt .a4Mi quid explicanduisiavi. iucunde,ut ir

120쪽

Atinas .

suadrupedante puerem sonitu ροα- . diit vagula camp- , Quorum versuum tanta est voI LIitas ut fugae celeritatem anteuertere . videantur Itaque pratistandum est hac numero rum varietate , ut reriam , di assectuum natura concinne exprimatur.

S Epe fit,vr membrorum Varietate versus induam Matiam,& venustatem ; cum neque Vniformes videantur, di res, atq; affectus melius exprimant: nam interdum integer versus periodo inclusiis perfectam , & absolutam sententiam uno membro comprehedit , ut Sicelides musa paulo maiora cana

' Aut sexqui alter me circumfuso pendebat in aereis tellus Ponderibus librata fui3 Aut bini verius integri . Titire tu patula recubans sub tum , ne fagi Siluestrem unus musam meditaris

auena .

Cauendum tamen ne longior unius