Monumenta Patauina, Sertorii Vrsati studio collecta, digesta, explicata, suisque iconibus expressa

발행: 1652년

분량: 415페이지

출처: archive.org

분류: 로마

161쪽

Lib. I. Sech. II. 13s

Cithecratis Templi vico recta versus forum vinarium pergen- ti, haud procul a Monte Pietatis, aedes occurrulit, quo Hi ancisSancellior una honesta Pataui fit miliae quam nostra aeti te illustrauit Martinus,Presbyter ac iuris utriusque Doctor, Vir sane doctus, politiorumque iterarum notitia clarus . Hic cum Ecclesiae parochiali Sancti Martini praeesset, anno sexcentesimo vigesimo septimo supra millesimum eius rei aurationi intentus, hoc inuenit fragmen tumet quod cum ipsa domo nunc in cuiusdam causidici potestatem venit Circa os id vix aliud addere licet , quam quod subtilissimus Pignorius in epistola ad Martinum Sandellium, fuse, accurate ac erudite obseruauit. Eam hic subne stere, apprime necessarium iudicaul.

Frisium deteris inscriptionis e marmore Pario, notatum elegantissimis characteribus, a seculo ut videtur e uot eo, in Templo D. Martini nuper e flum, cui tu merito pirae , postulas tibi explicari notis videlicet implicitum , CP a corpore suo auulsum . Num ego tibi, Amice, gentem e cclepiadarum videor attingere cognatione Von Mero prosteri me censes disciplinam Corneli nostratis ' Verum age experiamur . Frusium eiusmodi.

Conti iet autem, quantum ego conjcto,summam pecuniae legata intustionem monumenti alicuius. Haec enim erat solemnis formula leganditauius vestigium extare in vetere Gallica inscriptione apud Gruterum C LI. .

162쪽

PROPRIO T. CONSTITUTUM . TvENTIONI . OMNI v, VOLVERVNTES SE COMMvNE c. Ibi enim uentio est inspeectio, non tutela Monumenti, cuiuspenes ac- eurati sinim Erissonium lib. VII. Formularum extat mentio accurata, quam confirmant veteres Inscriptiones apud Gruterum CCCXCIX. I. DC a. l. At Ammapecuniae valde ingens .fateor, e scio e risiotelem Lib., ethic. Cap. II. monere, non eodem sumptu anum , νβ-tulchrum aedificandum esse Verum noctri maiores insanierunt circa haec

annorum ludibria tanquam sepulchra eorum sent, Ut inquit Regius alte Gai. X LII x. Domus illorum in aeternum . Et hisce delirijs com sescendis insudarunt quandoque praceptis cer monitis Leges in L sum Considii. at praualuisse hic etiam praeposterum luxum, reses sent insanae sub Auctiones aliquet, quas temporis edacitas minimum attigit, ut in Assu nati v lanci Oratoris, O Metella AErctici liae Mausolais videre est. Haec erit Fifloria, seu verius fabe a Deiphobi tui vir amice. an mero ille, ut alter Priamides olim eAeneam, me F compellaturus,

-- - nihil O ti bitam ce relictu nesomnia Deiphobo soluini, eo funeri ymbris

ego uidem nescio: tu scies qui illum habes contubernalem, di cum illo

v na omnis Antiquitatis penitissimae rectitiam Vale.

De Ling H-S Quae SESTERTII est nota . Quid aut esset Sestertius nobi gra bis scriptum reliquit Varro Settertius , quod semipertrius . Dupondiuienim, o semis antiquus Sescrtius est ro veteris consuetudinis, ut retro aera diceremur, ita ut semis tertius , semis quartus pronuntiarent. Sesteratius igitur ab semis tertius HSius. Quantum autem ivaluerit Sestertius, ex Festo habetur Sellertius dicitur quarta pars denarij, quo tempore ishq dectis is malebat, id est duponditis se is . At Sesterti auctum fuisse Hiss Nat pretium demostrat Plinius Poctea Annibale metente, si abi. a. M xi nodio latore asses inciales facti; placuitque denarium XV assibus peram utari, cuinarium octonis,sesertium quaternis. Sed hoc extra militaria

stipendis, nam statim subdit: si militari stipendio semper denarius prodecem assibus datus quo forsan inde Sesterti pretio accipiendum

163쪽

Lib. I. Sech. II. is

insta ostendam, tribus solidis cum semisse Serenissimae Reipub Uenetae. Sestertium autem generis neutrius mille sestertios masculini generis, paruos dictos, valebat. Ideo mille Sestertis unum Sestertium erant. Sestertium Vero viginti quinque coronatos, seu Philippicos recipiti ut obseruare licet ex computationibus Eudari iustis ipsis de Re Nummaria, cuius post humum opus habemus beneficio eruduissimi, ac suauissimi Ioannis Rhodij amici nostri, qu)em meae si quare sit virtutis stimulatorem , incultorem reciproco amore, Veneratione prole-quor . Cum itaque coronati Budaei, Philippic Lipsi conueniant cum cutis Venetis, quae septem librarum pretio, nempe solidis CXL. Serenissimus Princeps expendit, viginti quinq; scuta Veneta pariter Sestertium conficient. Et cum ista XX v. scuta ex libris septem constantia faciant CLXX v. libras, quarum quaelibet X X solidorum est, solidi ter mille inquingenti sestertium magnum constituent: qui si deis ducantur in mille sestertios paruos, paruo sestertio tres solidi cum se, misse aequantur. Quisquis itaque sit, qui ad huius monumenti tuitionem ter mille de centum H S legauit, ut inscriptio refert ii paruo inte Jexit, libras centum sexaginta septem Venetas legauit cum dimidia; si sestertia , Scuta eneta III Oo, quae certa summa rest mirabills. CCCIO DIU Haec numeri nota est, pro tribus millibus in monumentis accepta ut ex Pieri Hieroglyphicis colligo . Manifestum e Lib. 3 .cap.rmillenari numeri notam, quae tam antiquis in marmoribus inspicitur, hac re fuisse figura, duo millia vero scilicis adrectam lineolam duplicatis, CCIII e tria multa triplicatis, CCCIDID. Hanc vero explanationem se fatetur Pierius accepisse ex antiquissimo codice Bibliothecae Floren . tinae, in epistola data ad Caninium Sallustium lib. II. cuius haec promit verba Euod scribis ad me de drachmis C CC LIII notatum est de drachnois CCCIIII, quod computat tribus millibus. Ac ne in quatuor millibus similiter signandis immorer, scilicet CCCCIIIIo haec ut semel dicam

demum erit regula, oec.

164쪽

SERTORI URSATIONUMENTA

ea Medoaci parte, quae septentrionalem ciuitatis plagam secat, triginta moletrinarum rot: e conspici-: untur, eo ordine dispositae, ut nulla sit impedimenis to alteri, sed commodus omnium usus Flumini ita

sunt insertar, ut hinc a lembis moletrinarijs, inde a ligneis casis, ubi molae versantur, suffultae, a quavis ingenti alluvione nihil patiantur , sed apte pinsendo tritico volvantur. Spectatoribus inter nostri aevi miracula iure merito habentur. Quam autem liqc hydromylarum congeries sit vetusta,etsi de eius origine nulla extet apud scrjptores nostros memoria, hoc tamen amplum est testis monium, quod ab ea, nec aliunde, secunda ciuitatis regio appellatio

nem traxerit.

165쪽

Lib. I. Sech. III. sy

PRope plateam Staretaleorum commodae satis prospiciunturqdes,nostrorum maiorum de Ursatis, antiquae, sed aptae structurae. Eas nunc incolit Franciscus Ursatus consanguineus noster, eximi vir ingenij, historiarum, matheseos, antiquitatum cognitione non leuiter tinctus: qui singulari studio haec duo politissima, candidissimaq; marmorea monumenta inter sua cimelia conservat.

, Horum alterula corrupti seculi puto, cum literae male scubptae habeantur,in characteres illi a Romana puritate declinenti praeterea CONVI pro CONIUGI sit sculptum.

166쪽

IN AEDIBUS, OLIM SCARDEONIO VM , NUNC GAS PARIS CAUPOSAM PERII ET ASSESSORIS CELEBERRIMI.

Post ecclesiam S. Leonarui illico domus cardeoniorum ciuium Patavinorum ' echatur in hac fantilia clarus fuit Bernardinus Scardeo. Dius Canonicus Patauinus, antiquitatum patriae diligentissimus conser- Uator. Et certe quantum conditor Antenor Patauium debet , tantum Scaldeonio tenetur, qui ad sua usque tempora laboriosissimum opus deduxit; quum nullus antea nisi sparse, consus de patria nostra scripserit. Ideoque vir iste moribus , virtute, eruditione insignis, summo laboreris udio, ac diligentia De e sitiquitate di bis Paduae,A-que claris eiusdem ciuibus opus bona fide concinnavit, ac perfecit,tam patriae carum, adeoque ab omnibus expetitum, ut dissicilis nunc eiusta copia . Porro assiduus sit antiquitatum venerator mulbia monumenta in suis aedibus collegit , careque custodi ultra quae partim hodie salua sunt, partim heredum incursa perierunt. Hac gente Scardeoniorum mea aetate extincta, domus ista hereditario iure ima

Gasparis Camposam peri Iurisconsulti, assessorisque celebris Possessionem Venit in eaque haec monumenta visuntur.

Humi

167쪽

Lib. I. Secti III.

Humi a fenestram, quae flumen spectat.

TI . CARTORIOTI . . LAM . . EROTICARTORIAE APTAE CARTORIUS SIBI ET SUIS

et cute gradum vicini horti.

. POMPEIVS , ' LEPID US SIBI ET POMPEIAE a. PRIMAE TESTAMENTO HE R I SI T.

168쪽

i et Sert Vrs Mon pati

In parietibus areae.

. SEXTIO QUOD . . BELLO CONF. RELIQUIAS NON DESERUERIT POMPEIANORUM VICTORIS IUSSUM MULTATO ET IN EXIL . ACTO AE . SEXTI A XOR PARVULIS CUM LIBERI OBSERVARI IUSSA SE . IPSOS Q. . REPENTI PRAECIPITIO VINDICAVIT IN LIBERTATEM'. VIXIT LIBER AN XLVI SERVA NEC MI EM.1ib. i. t fg i, Lapit iste penes Ioannem Baptistanti otam erat Scardeonio au. O .h sic re, ciuem forsan paulo post ab eo accepit. Hgies u Velata fac ei dotali ritu in hoc monumento obseruatur,vel sacerdotis sacrificantis esse potuit ciebat en in ire licipiarst aes perior ad ceruicem , cit a ncmpc sinistro lun cro ii idelat, dextro et ciebaturnea attrahebatur in ta put cui sacra ferenta ut ostendit de Re vestiaria in-Zib. i cc. geris L rcei nosti gloria Octauius ei rarius vel Atio uris, qui ipse sacerdotibus accensebatur. Si quidem Accis Natis Auguras statua extabat ante curiam posita, prope sacram ficum , minor hominis mediocris sta-

MOENIO J Moenia mi intem plebeiani anuinius consularem

ostendit; quam eandem puto cum Mainia era enim loco tantiquos usos, non est qui ignoret Propterea in hac gente claruit M. Mainius P. F. P. N. qui Consul, inde Dictator, postea Censor, ac tandem ite.

169쪽

LEPIDVS J Cognominis huius origo a lepiditate ser Ionis

haud dubie dimanat ergo in numero eorum est, quae ab Oiatione venustate in loquendo petita fuerunt Lepidus enim a lepore desumptum videtur Agroeti veteris grammatici sententia . Lepus et animaZ Letor iucunditas moluptatis , unde gratum aliquid lepiduis dicimus Lepos eloqui . At cum Seruio lepidum a faceto distringuo nam eius testimonio facetus exquifacit verbis quod vult, lepida oui poli.tus est. Ideo Sigonius e X Plutarcho in Paulo colligit, quod L epi i Emissis De m. diecti sunt a Lepore orationis, quia Mamercus Numae, F. Princeps eius Oi- iis summo lepore praeditus fuit, quem Graeci itasAit dicunt... SEXTIO J Sestia, de Sextia gens Romae fuit , sed illa patri pa iuuecta n oua Consul cognomine Capitolinus ista plebeia in qua Consu- / ragilis cognominati eximus, Lateran US,& Sabinus Im L. SeXtius ex Fanel Rom. F. N. N. Sextinus Lateranus primus fuit e plebe consul Hoc loco ob his ui .lib.

seruandum, in omnibus fere Liui codicibus, ubi de P. Sestio Capitoli .

no mentio est, loco Se illus Sextius Imprellum elle, quo gentem a.

triciam cum plebeia confundit. Ideoque P. Sestius non Sextius legendum est . Nam T. Sestium patriciae gentis mirum fulse Liuius ha

bet. Hist. lib. s.

QUOD C. BELLO CONF. J Quae accipio OvOD CIVILI BELLO CONFECTO: nam Sextium istum Pompeianae fui se a stionis, qud e sequuntur monumenti verba testantur. Pompeium vero contra Caesarem ciuili bello dimicasse quis ignorat E

RELI FIAS NON DESERUERIT POMPEIANO

R UNI Verum sincera a flectionis testimonium: nam de in aduersa omina non deserere ducem ramicos, sine fuco Patauinae semperfule virtutis. At quantam se ac patientia Pompeiani milites eminuerint etiam summis in angust ijs, ipse C esse testatur. Atque Uno tem De Scopore accidit , ut dissicilioribus ms tempestatibus , ex pellibus quibus erant ' tetit naues, nodi urnum excipere rorem cogerentur quas tamen docuitates patienter aequo animo ferebant Patauinos autem Pompeio addicto su ille, nonnulli autumant ex illis verbis, quae de T. Liuio apud Tacitum protulit Cremutius Cordus Titus Liuius eloquentiae ac deiprae clarus in primis, Gn. Pompeium tantis laudibus tulit, ut Pompeianum eum Augustus appellaret. neque id amicitiae eorum o fecit. Quod an sit verum, nemo facile assirmabit; praecipue cum multi sint ex nostris, qui negent Patauium intra numerum fuisse Coloniarum Transpadanarum, quas Gn. Pompeius Strabo Magni pater deduxerat. Κ. uid duae liter sibi velint ignoro: nam quod aliqui ca-lunii iam Interpretantur, quilinam hic locus calumniae quod autena addunt. D. significare damno mulctato, neq; hoc satis Latinum est. Ct ediderim tamen, quoniam illi duae uteraei. D. ab omnibus nota

170쪽

rum abbreviatarum interpretibus pro RAPITE DIMINvTO accipiuntur, VICTORIS UVS sv RAPITU DIMINUTIONIS Muta TATO legendum, errorem autem in Vocabulo IVSSVM pro IvSSue., nil statuari imperitiae adscribendum esse . Cumque in institutionum linit. ins bris triplex capitis diminutio reperiaturi. Maxima per quam, e Ciuitas, libertas amittitur:Media per quam sola ciuitate amissa libertas retinetur, quodsi in eo cui aqua in ignis interdicitur: Minima,per quam ciuitate,, libertatesalua atusdulitaxat homisi mutatur: media capitis diminutiones EX TI TM riuiliatum opinor, quia in exilium eiectus ciuitatem amisit.

C. SEXTIA J Quod est Ai sp xTIA. Mulieribus namq;rit s. nubentibus antiquatus Gaia praenomen erat Festi monitu, Gai Caecilia appellata est Ut Romam venit, quae antea a qui vocitata erat, Uxer Tarquini Tristi lagis Romanorum . Euae tantae probitatis fuit, Ut id nomen ominis boni causa frequentent nubentes , quam summam aseuerant lanificam Dibye Ideo sponsam introducentes iubebant sponso dice Plutar in re Ubi tu Caius, ego Caia. Quae verba eo spe istare volebant ubi tu Cre si Aqm Dominus .Paterfamilias , ego Domina, dc Materfamilias . Ad hoc jhio hi praenomen nota Quintilianus, quod salus C litera notatur,quae inuer- lib. i.cap. . sa D mulierem declarat quia tam catas esse vocatas , quam satos etiam ex nuptialibus sacris apparet. Hoc tamen non semper in lapidibus obseruatum video jam haec muller recto C. inscribstu GAIA SEXTI A. Tandem cum hanc inscriptionem a lapide diuersam exhibeat Scar deonius, formam, qua ab ario descripta est, hic necessario subnectencam cogitaui.

. SEXTIO . QUOD . BELLO CON . RELIQUIAS NON DESTITUERIT POMPEIANORUM VICTORIS IUSSU MUCTATO ET IN EXILIUM ACTO C. SEXTIA UXOR PARVVLEIS CVM LIBER EIS OBSERVARI IUSSA SE IPSOSQ. REPENTI PRAECIPITIO VINDICAVIT IN LIBERTATEM NIXIT LIBER AN XLVI . SERVA NEC MI EM.

Dissimulare tamen non possum, mihi totam hanc inscriptionem nouitatis suspectam ess quod etiam viris doctis placere Video.

SEARCH

MENU NAVIGATION