장음표시 사용
181쪽
uenit; nec in gente valeria ullus suisse, cui cognomen hoc esset, Consule, quem diximus, excepto Suspicatus fortasse mecum est, ex Valeria gente Thraseam non fuisse, quum alioquin iure merito ingrata gens illa , atqi immemor dicenda fuisset, si tanti viri cognomen primum post centum, quinquaginta ferme annos denuo assumpsisset. Nec vero putandum, hoc factum ad euitandam Imperatorum iram: haec enim cum Domitiano desaeuijt: imo sub Traiano magni istius vi. ri nomen, memoria eminuit , uxor saltaq; eius ope Plini in patriam a longo exilio restituti e sunt . in quo negotio magnum gloriosumque se facinus perpetrasse iure ipse sic gloriatur. Occiso Domitiano b in iis hiatui mecum ac deliberaui e se magnam pulchramque materiam insectan s. epis 33. di nocentes, miseros vindicandi , se proferendi. Porro inter multas celera
multorum, nullum atrocius videbatur, quam quod in Senatu Senator Senatori praetorius consulari, reo iudex manus intuli't. Fuerat alioqui mi. hi cum Helvidio amicitia, quanta potuerat esse cum eo, qui metu temporum nomen ingens par eque virtutes secesiu tegebat. Fuerat cum Aria, Fannia quarum altera Heluidi nouerca, altera mater nouercae. Vbi, etsi extra locum, non tamen ab re obseruo , quod Arria ista magna Arria Cacinnae Paeti uxoris filia fuit, ac Thrasea nostri coniux Fannia vero filia Helvidius autem de quo Plinius, non est Thraseae bene ac Fanniae maritus, sed filius , de quo in Domitiano Suetonius Occidit ori Helvidium filium, quod quas scenico exodio sub persona Taridis, em Oenones diuortium suum cum uxore taxasset. Isti enim Anteia coniux erat, de qua loco praedicto Plinius Helvidium vero cap. io. patrem Vespasianus occidi iusserat. Si itaque sevitia in innocentes, in pios in optimos viros deferbueratri sit Uxor, ac filia Thraseae ab exilio redierant, cur non etiam Valerij, si in hac gente Thrasea vixit, tanti Viri cognomen rursuSas. S. sumpserunt, ac longa serie gesserunt, ut eius exemplo excitati virtutis amore, ac gloria poster exardescerent Quamobrem hac dissicultate motus ingeniosissimus Zabarella Thraseam nostrum ex Fannia pente natum credidit, quod antiqui
si has suas famiae nomme non ellarent , ut ex monumentis liquido, et lib. 1.
constat. Huic sane opinioni subscriberem, nisi Panu inius monuisset, usum nominum seruatum ante deipub casum. Nam post sub pe-raioribus, nulla certa regula tradi potest, quam in te, vi pro arbitrio om n, M., tibinina sumere consueuerint. Quid igitur hic assirmandum , cum Thra-2 om. sea Paetus sub Imperatoribus vixerit, ac sub Nerone sanguineaco IOVI LIBERATORI barit
Noum equidem tanto viro obniti di si quid tamen in hac antiquitatum caligine diuinare licet , putauerim Thraseam nostrum non ex Valeri , nec ex Fannia, sed ex Popilia gente prodiss
182쪽
se, hac opinione adductus, quod ex hac gente alium Consulem desionatum habemus, quum consularis fuerit unde sine magno negotio plures habuisse Consules , atque ob alium consulem designatum Ro imam Patauio transmigrasse, ibique vixisse, credere fas est. Consulem quippe designatum, de quo in monumento, Thrasea priorem iudico: quandoquidem Consulum designatio, quae ante magistratus dignita tem Reipub tempore inconsularibus comitias habebatur , ut iam noutaui sub Imperatoribus, omnia suo arbitrio statuentibus, fuerat subla ta . Sed haec antiquitatum peritiores expendant; qui de Thraseae geniat si quid certius protulerint , me non minus quam patriam sibi deuuincient mihi enim satis erit, quae habet Lipsius ex Plutarcho, de obuisti huius viri moribus recensuisse . Salve o saluo i, magne, inter D
ves. 16. ianos sapientes sanctum mihi nomen tu magnum decus Vallicae eniis: tu ornamentum Romana curisi tu aurcum Idus tenebrosi illius aeui. Tua tute homines non hominii vita Vnoua probitat, constantia, grauitas, et ita mortisque aequabilis tenor . Thraseae, Patauinum fuisse , patrio more nocuit. Nam, quia idem Tacit. acie Thrasea Pataui , unde si tui erat, ludis Caesicis a Troiano e silenore in
iiiiiii, habitu tragico cecinerat, morti adiudicatus est: arbitrio ob insionem gratiam concesso Eam quam forti laetoque animo adierit, tes a. jshi. i ii idern Tacitus ccepto, hiΠc Senatusconsulto , Helvidium L, Demetrium in cubiculum inducitra porreectis Utri que brachi venisu pol quam cruorem es udit humum supcrsurgens , propius vocato uaestore,
Libemus uniuit Ioui liberatori . Specta uenis , de omen quidem di prohibeant ceterem in ea tempora natus es, quibus rorare animum expedit constantibus exemplis.
Libeat mihi tandem extra semitam deflectere,, de ficis amici
eruditi opinionem afferre i non ut allas euertam , sed potius doctorum
hominum animos excitem si quidem elegantissimus quoque ipsius m an dubitauit, ubi ait: si id caestibus cum cantu cecinisse enim hic dicitur
si Thraseas , non pugnasse. Huius igitur rationem expendens mihi summo amore ac beneuolentia iunctus eruditissimus Alexander Estius, ciuis Patauinus, non minus de patria quam de bonis iteris summe meritus, qui non ita pridem heu nimis acerba molle sublitus , relicto amicis tristi desiderio, pro aesticis putabat Scenicis scripsiste Tauci tum inlibrariorum imperitia, temporumque iniuria permutatis literis, hanc vocem fuisse immutatam . Quae sane coniectura non videtur nulla: irandoquidem in scenis antiqui canebant, ea inducta veste, quam scenae diuersitas postulauerat Thrasea vero noster habitu tragico cec miti, quod a ludis scenicis minime alienum fuit. Haec autem inter antiquitatis latebras cum delitescant, qui ingenio pollent, ulterius co- si Lent, eaque expendant, imo corrigant, ac firmiora in medium adducant, quibus hilari animo lubens acquiescam a.
183쪽
ctat, in vico communiter Porcilia dicto exurgit elegans vastaque domus clarorum ciuium Patavinorum familiae denam diae et Mantua Gens ea omni aeuo conspicua Mantua Patauium accessit, undem Mantuae sortita cognomen , cum enauidia ex Hispanico
oriunda, ubi, nunc floret , Mantuam primum se contulisset Flo. ruerunt in hac familia plures doctissimi vir ita nimirum Ioannes Petrus en auidius cognomento Mantua, qui artis medendi ea praecelluit peritia, ut nemini cederet , Vnde summa artis medice gloria multas sibi diuitias comparauit . Uerum clariorem hunc existimo vir unca ob insignes filios Ioannem Andream doctrinae paternae, ut inglo n. Cle. . illae imitatorem eximium, in Marcum Mantuam disertissimum turio consultum , qui talis ac tantu Sextitit in docendo, interpretando, d consulendo ut omnibus Furopae Gymnasijs exoptatus a cunctis principibus inter sanctiora tuarum aularum penetralia desidera retur Nemo quippe illo aeuo leges enucleauit elegantius, nemo promptius de ij d: scepta uita, nemo dissicultates enodauit essicacius,
adeo ut a remotioribus orbis regionibus ad Marcum Mantuam audiendum traherentur mortales. Hunc Carolus V. Iirperator ob praeclaram virtutem, infamam tantis honorabus decorauli, quantis a Carolo iv. artolus Saxoferratensis ornatus fuerat . Serenissima quoqU: Scard lib.
Respub Veneta tanti viri gloriam suspiciens, eum supracrdinaris titulo ii, cidit . in Gymnasio Patauino ampliauit Plurima inclytus ille Vir utilissima, ac eruditissima edidit ingeni monumenta, sed, quampi uri inicis alia , in speciosillimo mus eo ab ipso maximo impendio extructo re
condita, magna cum veneratic ne seruantur . Ingentibus inpen
sis, evix credendis supra priuatam fortunam aedem suam redegi informam augustam, qua hodie spectatur Occurrit in area mirae altitudinis colossus Herculeus , Bartholom; Amanati Florentini culptoris celeberrimi opus spectaturque domus Dominici Campagno laeelegantissimi pictoris manu , undique picturis refertas Vir Idata una Madiacet, primum Andreae Mantuae, deinde Gaspatas Philosophiae doctoris soceri mei hudio in cura tam amplum, atque deliciolii , Ut Pataui par ei nullani Sed pr.ecipue mus eum tot veterum imaguaibus, signis , tabulis, toreumatibus, numismatibus, libris, aliisqu2 antiquis operibus refertum , omni memoria summique viri genio dignum ubi praecipua haec monumenta.
184쪽
I. PAPIRIUS Inter patricias minorum gentilim , an uinius
auctoritate Ciceronis nixus, hanc gentem recenset cuius rei testimonium exilibet singulare M. Papirius, qui eo anno , quo Reges ei cti, Ponti sex erat, quae patriciorum sola erat dignitas. Habuit gens ista consules cognomine Mugillanum , Crassum, Cursorem, Praetextatum, Masonem, di Paetum Plebeia etiam fuit, mea consularis, quae consulem cognomine Carbonem habuit. Vtraque vero eminuit,
summisque in urbe lion oribus floruit. SODALISU Huius cognominis ratio sorsan apud Festum est. Sodales dicii , quod una sederent, o sent: mel quod ex suo dapibus vesci soliti essent vel God inter se inuicem suaderent, quod Utilisset.
M URRAE J Legendum ut in monumento, non MVRRIAE, ut apud Gi uter uim , qui exinibi schedis saxum hoc in aedibus Patriarchae Gri in anni enet ijs fuisse notat; cuius forsitan munereo Marcus M. in tua id habuit, vel ab heredibus accepit. VNSORI Ad hoc verbum ipse Mantua in Aquilibri Scholastico l)aec obteruat Scitu dignum eri licet hic scribatur communiter, ct in Pandectis Florentinis pariter, Uxores scilicet, me tamen liter. Xalia n, S. addidisse . quoniam sic scribebant veteres, tibique exemplum, quo
185쪽
quo hoc ipsum elicias, antiqui lapidis hic inscripti subjcios in mestibulo
aedium mearis Isti. a. Vrna secundo loco exhibita pedem alta , ex marmore Pario elaborata conspicitur, ab ea tamen diuersa, quam Gruterus delineatam Fol. 8si. habet, quae rectius Vrnae figulinae speciem refert. Haec amicitiae testi '' ' monium praebet Amica siquidem amicae cineres haud dubie condidit. Quae Gruteri quoque aetate penes Marcum Mantuam fuit quum fortasse Venetijs viveret, nisi parum recte id imibianis, .Pureanis schedis acceperit . . di ut loc
TERTULLINAEU Nisi hoc cognomen sit diminutivum a Terta, quod antiquitus Nonis fide pro Tersa scribebatur, quid sibi velit mihi utique ignotum est. v ET VLENA J Hanc gentem Romanam esse monumenta antiqua, quae non uno in loco reperiuntur, suadent, sed praecipue
DOR CASU Cognomen ab habitu corporis tractum vel talassis, quod haec mulier similis esset Dorcadibus, quas ex Aliano Capras seras fuisse cognosco scribens enim de capris feris sceminis, qu Histor. Copitae mulieres Isidi sacrabant, eas Aprum D, appellat Latine Damae io. o. ii dicuntur, quae sunt celerrimae. Unde Dorcas haec mulier, quia forte velocissimari vel quia ad similitudinem caprarum ferarum corpore neruos o ligneo fuisset, Vt ex Lucretio colligitur. casia, m et Hor neruos , et lignea, . op Nai ,
186쪽
c re ET ZOT NICVM INSIGNEM. VNdecimo ab urbe lapide orientem versus in pago puluerariae,
gallinarum magnitudine ac praestantia claro , sacrae virgines Porten. tb ordinis Sancti Benedicti, quae nunc in urbe omnium Sanctorum lan di sedem liabitant, insigne coenobium sanciae Agneti dicatum habuerunt,p Oi usque ad annum Christi DLXXXIX. Istae, Cardinatis Frederici Cornem. thh. li Praesulis Patauini vigilantissimi auspici j , monasterio prope , i , y c, Q Onanium danctorum templum L fundamentis extructo A idus Pu ten. ibi Aprilis anni praedicti eae agro huc rasmigrarunt . Ubi cum altius terra pro fundamentis effoderetur, credibile est nonnulla monumenta
inuenta fuisse Moniales enim fatentur , quosdam lapides figuris deliteris sculptos, paucis abhinc annis in fundamentis cuiusdam aedifici sepultos fuisse die quibus hunc mutilum valde in parietibus coeno-bij seruatum, dono dederunt Georgio a Turre Medico suo, viro ingenio, virtute, moribus singulari, ita ut publice simplicium medicamem torum facultates in Gymnasio docendi munus, de amoenissimi viridarij medici Praesecturam bono publico egregie sustineat . Is quemadmodum corpus, ita animum optime ex culium habet; quod satis supe que demonstrat domus ab ipso empta ad S. Franciscum paruum , picturis undique statuisque exornatam viridarium floribus distinctum rarioribus . Accedit sanctioris eruditionis cognitio , Numismatum musarum breui paratum; quorum notitia delectatus, desiderium com-inon strata redimendi ab inuria temporis antiqua monumenicis. Quam etiam ob causam hoc primum a monialibus impetrauit, alterum ex pago Patauino Stratae aduectum suis in aedibus locari curauit.
187쪽
r. Quae in huius monumenti apice conspiciuntur, fateor, non ita mihi liquido constare, an sim militaria insstrumenta, seu funerales aisces; siquidem saeuitia temporis certam horum cognitionem interue tit. Poterant enim esse , vel clypeus, mpila duo , militum Romanorum armara Clypeus, quia schema, quod hic conspicitur, a Parmari Cetrata Peltata, Scuto forma diuersum apparet Vel curvi a Clypeo clauae duae incendiariae , de quibus Ammianus Marcellinus: Barbarique, ut reparabiles semper diueseres , ingentes clauas in nostros N b.32. coni cientes ambustas , mucronesque acrius refistentium peditoribus illiden.tes, in trum cornu perruperunt si tamen harum clauarum apud Romanos ullus aliquando fuit usus x vel faces illae funebres, quibus ad ignem in pyris excitandum, mortuorum consanguine antiquitus visi
FIRMI pist Mi A gentis antiquitatem, ac nobilitatem antiqua epigrammata satis superque declarant istamque claruisse multis in locis, ex sculptis saxis patet. Hinc lectitur Romae in m foc
188쪽
C . IULIO . QVINTILIANO. PRAUIGAM . FIRMIO AMYNTIANO ASG IVLIO . ANTIGONO . TRIBHinc Veroniae non uno in loco , tum mulierum, tum virorum vati. Ah genus Firmi. monumenta reperiuntur . Sed praecipue illius hono-tiq. Veron res, nobilitatem conditionem duo haec monumenta decla-,, i. ij.. rantes Sorae primum ad D. Restitutae positum L Feltriae alterum , 33 ad laevam, qua Cathedrale templum aditur et exquibiis in nostris re-
o, gionibus hanc excelluisse gentem liquet.
FIRMI s FIRMI FPRIMA PIL TR . MIL MENEN RUFINO IIII. UIR .LD Q. PUB. LAURE . LAU. COLONIA . DEDUCTA DEC. FLAMIN . PATRONO PRIM PONTIFICI COLLEGIORUM FABRLEGIO . IIII . SORANA CENT . ENDR . FELTRIAE HONORIS IT VIRTVTIS ITEMQUE BERUENS CAUSSA COLLEGFABR ALTINATIVM PATRONO.
a. Saxum hoc frondibus in apice reseritam , iuuenjs adhuc forenti aetate defuncti forsan signum , cardeoni seculo in aedibus Danielis Victuri Patrici Veneti, quinto ab urbe lapide, in pago Stratae obseruabatur . Ipsum tamen ex humili quadam domo, ubi pro scalae gradu erat, ab obliuionis voracitate ereptum, Pataui suis in aedibus do-vissimus is e vir aeternitati donauit EUTYCHO Nomen ex Graeco tractum,quod idem ac FORTv-N ATO Uerum cum plerunque pro cognomine hoe nomen Vsurpatum viderim, monumenti fracti status dubium me reddit, an sub D M. inter quod, Willud EvTvCO , fractura videtur, aliud gentilicium nomen extiterit. DEF. ANN. XXVIIIJ Scilicet DEFECis ut aliquibus placet; et, quod melius opinor, D EF v N et O AN NUN IN ES ID O OCTAVO CONUICTUS J Puto idem ac vivens, seu simul conuiuans aut Vna conuersans intelligendum esse.
189쪽
In ultima columna lateritia porticus ad aedes
Ottoria gens, antiquari nobilis, clarari, numerosa Pataui j fuit a multo tempore , qualis, nostro etiam exi sitit. Ingentes aedes habuit feta omnes ciuitatis regiones G, praecipue in vico, Sancti Francisci parui vulgariter appellato quarum unam, dum circa inscriptiones illas laboro, mirum in modum reparauit, ac sumis me ornauit Iulius Caesiae Dottorius, exquisiti vir ingenij, summoque mihi iunctus amor . Iaruit haec familia ob Antonium Franciscum Danielem Equitem, eximios iurisconsultos et quorum prior in errariensi Gymnasio iuris prudentiam diligenter professus, a multis angus ijs, de aerumnis magnopere vexatus, nunquam tamen depressus, tanta constantia, integritate polluit, ut potueret eas additiones edere, quae Panormitan, Abbati, nec non Alexan. dris, Tartagno, Imolensi, annexae videntur. Alter vero ob animi Scard. lib. integritatem , dc praestantiam Anconae florentiae praetura hono si
rificentissime fungi meruit Prodij tex eadem Alexander Philosophiae, a Medicinae profesta doctissimus qui ad summa suisset progres sus, nisi immatura morte occubui siet. Sed nulli secundus, nulli aequi si, parandus, post Vincentium Philosophiae doctorem, post Ludovicum , suauissimum mihi amicum, Alexandrum Sancti Michaelis qui te iri, hine familiam illustrat hodie Carolus consanguineus meus, et tuscae Musae cor, delicium. Leguntur enim ipsius adhuc iuuenis ad P m.
dari exemplum od e tanto studio, eo numero, eruditione , itinisque elegantijs refertae, ut Pindarum, Anacreontem , Horatium Statium , ceterosque huius ordinis Poetas in ipso reuixisse affirment doctiores. Itaque non immerito lauream raeternitatis ipsi donauit Apollo,&Heliconides incolae eum inter primos agnoscunt facili is, colunt Huius aedibus illae a dulio Oaesare instauratae , iunct e obseruantur: Ubi in columna lateritia Porticus prope terram, rubde marmor hoc refert monumentum.
190쪽
ACONI J Quamuis de Aconia gente nihil habeatur apud fa-
initiarum Romanarum scriptores attamen eius nobilitatem , ac splendorena nonnulla antiqua monumenta abunde testantur. Apud Vulsinios monumentum habetur, ceteris omissis, de
Hanc post Constantinopolitanum imperium consularem relarissimam obseruo . Romae quidem in aede S. Apostoloruta ad Aconio Catullino V. C. WConsule tale legitur monumentum.
FABIAE , ACO Ni AE . PAVLINAE FILIAE , ACONII CATVLIN EX PRAE . ET . CONSvLE . ORD. V XORI VETTI . PRAETEXTATI . v . . PRAEF. ET CONSvLIS DESIGNATUS ACRATAE APUD .ELEvSINAM. DEO. IACCH o. CERER l. ET, CORAE. SACRATAE. APUD . AEGINAM DE ABVS. TAUROBOLITAE. ISIACAE. HIEROPHANTRIAE DEAE. HECATE GRAECO . SACRANEAE DEAE CERERISVertim in hoc monumentum cum incidissem, obseruandum v. F Tr ram taui , Gruterum hoc ipsum ex Magochio collereisse sed idem multis In naellus mutatis Beneuenti in Samnitibus litum ex Onupnrio Pan-G uirit, addidissera nullo alio discrimine nisi tuo aptius , de tam agi ration consonum legatur . Patauinius tamen locum eiulae cois Fa non designat, sed in Fastis haec profert co Fabius Catullinus Phi-sur si Ionianus , di ipse aliquando urbis Romae praefectus, de quo in avtiqua tu, scriptione mentio es sic. FA