장음표시 사용
171쪽
I vico S. Iacobi, e regione Xenodochii, Mussatae gentis, olim Vi si h ah mcentiae, &: nunc Pataui nobilis, vastae exurgunt aedes Famili L 'Eisti ista multis illustribus viris emicuit, sed praecipue eam claram reddidit Albertinus Mussatus, ante trecentos annos Historicus ac Poeta illius aerumnosi te ui elegans ac insignis Cuius historiam de gestis Henrici VII. Caesaris, necnon Tragoedias, epistolas, atque eclogas Latino carmine, eximis Senatoris en et Dominici Molini litteratorum Mecce natis beneficio typis commissas legimus. Albertinus de patria optime fuit meritus, multaque pro ea pallus est, etiamsi varias ad Princi uis
pes illius seculi in Patria beneficium legationes obluisset, inter quas insignis maxime fuit illa, quacu alijs ciuibus Patauinis ad coronatione Henrici septimi Caesaris Mediolani functus est. Publice Patauij ob exi
miam doctrinam, in totius Academiae Iurisconsultorum artium, ac Nomt. T' 'it uniuersae ciuitatis conspectu,a Pagano a Turre Episcopo Patavino, At libriae pii Iberto Saxoniae Duce tunc Gymnasi Reistore, imposita ex auro corona, Poetae nomine insignitus fuit eique is honor postea habitus, ut decreto
utriusq; Academiae singulis annis diebus festis Natalitijs Domini utriusq; collegi doctores atq; studiosi solemni pompa, praecinentibus tubis, ad
ipsius aedes eum honoris causa cereis muneribus poetam salutarent. Nec ipsi tantum Poetae nomen, veluti apud veteres cognomen, sed posteris etiam diu remansit, qui dicti fuerunt de Mussatis siue de Poetis. Hu, Gn.D . latus viri frater Gualpellinus, Albertini tunc pro Repub Romae orato 'hici, ris precibus, a Bonifacio liI. Pont. Max cui pergratu erat, facile M. S. Sanctae Iustinae Abbas renunciatus fuit, quamuis Cisterciensis esset tis Ceterum serui dilataue acris ingenii vir, potiusque ad militiam quam cauac Hili religiosam vitam natus, arurus mi ilus temporibus, veluti ciuis priuatus ii, selibri in arduis Ciuitatis negoti jsse gessit, tandem qicum Marsilium Carrarien- b.β. sem infestum sibi haberet, ex urbe clam aufugit; neque ulli hacte cauae Grnus compertum fuit, ubi vitam clauserit. In hac eadem familia duo carii loco claruerunt Ioannis, Francisci nomin Iurisconsul us alter, Scinia Catac lib. . rio Gymnasio Pontifici Iuris doctissiimus interpres, qui aedes hasce suas magnificas extruxit, ac viridarium amoenissimum adiunxit alter p.rum,
qui linouarum , Gri ecae , Latinae aliarumque iterarum notiti Oomnes sua aetate antecelluit, atque studio Rhetoricae , Poeticae , Pht-losophiae, veterumque poetarum imitatione tantum aluit, ut Scoue' ratorum,&Deliorum Academi e Pataui literis armisque dicat ae coirimu
nem patrem dixerint. Supersunt hodie Comes Ludovicus Medicus, Iulius Philosophus iuuenis adhuc florens, magnaeque expectatio S. Sed praecipue suam illustrat familiam Galeacius L C. Iuli fiater, qui
172쪽
qui florida alit c aetate Archipresbyteri dignitate Pataui insignitus,
summam hanc prouinciam non incongruam suae virtuti esse, abuta de de tonstrat, omnibus aeque pergiatus. Sed ut ad Ioannem Fran cis cum fecundum reuertar, Somnium antiquitatum notitia clarus, haec quae sequuntur et onumenta , aedium vestibulo inseruisse traditur.
AELI PONTICIMIL COHORT V PR. VIX UNXXII MENII DIEBNUIAELIADOMIT MATER INFELICISSIMA ET IBI P
CONTUBERNALISVO ET SIBI OCTAVL METHE
173쪽
PONTICII Cognomen si non a Ponto Prouincia , saltem a gemma, Pontica dicta, deductum suspicor de qua Plinius. Ponti a. lib. dira
uin plura sunt genera. est flectata, nunc sanguineis nunc atris guttis, otiae Q. ivter sacras habetur. Aliaprosellis eiusdem coloris lineas habet. Una
de Ponticus ab habitu corporis forsan dictus, quod faciem sanguineis vel atris guttis aut lineis distinctam haberet. MI L. COHORT. V. R. J Id est MILITIS COHORTiso vi NTAE PRAETORIAE. Cohors ista in Legione fortibus constabat viris egeti monitu . Sinta cohors in legione trenuos desiderat De Ne 3 milites, quia scuti prima in dextro, ita quinta in sub ro ponitur eb nu P Apud Scardeonium Gruterum supra hoc monumentum D.M. Lib. r. ac reponendum est: nec cum cardeonio legendum P. R. interpun-νs' i h. .stione distinctum, sed R. teris coniunctis. o. s. GA VI J cxvi gens Panuini obseruatione Veronae dc uti .m vetustissimam nobilissima fuit, ut plurima quae ibidem reperiuntur, rora lib. . 1 nonumenta fidem faciunt; sed prccipue geminus arcus prope castrum vetusa de quo Panuinius loco citato.
IUCUNDO J Cognomen viro huic ab animo ad hilaritatem ac laetitiam propenso forsan impossitum. CONTvBERNALI J Festi sententia contubernales dicuntur ea tabernis, quae flebant ex tabulis 'de ei tabernacula dicta sunt licet ex tentorijs,od ex pellibus fiant. Hoc tamen loco Festus fortasse milites solum respexit, quod minime huc quadrat. Unde contubernalem hic vel accipio cum Cicerone pro domestico,&familiari et Illud V .Famie doleo in F loca venire movi constitueram non potuisse . habuistis me uoue ' η' -- hospitem sed contubernalem: et in oratione pro Gn. Plancio Fuit in Cre ta postea contubernalis Saturnini propinqui sui et vel contubernalem sumptum credo pro conliberto, qui eodem contubernio uteretur. . Ceterum via Gu AVI Scardeonius habet, in saxo GAVI Db. i. clepvidetur; a quod apud ipsum fruterum est SIBI, in monumen isti Isi, o SIB legitur, tandemque ambobus addendum, 'II 'e
174쪽
hq vico caud ae longae ad portam urbis ingeniosissimus Comes Iacobus Zabarella domum possidet . Huius nobilissimam stirpem sic illustrat Franciscus Zabarella tardinalis , Archiepiscopus Floren-rentinus Constantiensisque Concili Legatus, post obitum ab omnibus in Pontificem Maximum desideratus, Sigismundoque Imperatori ita carus, ut publice eum defleuerjt, .corpus ad tumulum comitatus sit: eius. s. ' Bartholomaeus Cardinalis nepos, itidem Archiepiscopus Florentinus; de quo sit dixisse satis, nullum repertum post ipsum Ecclesia Florentinae dignum, praeter Antoninum, religiosissima vita mirandisque operibus Idem ibid. sanctitatis elogium promerituma Paulus Argolicensis Episcopus, Theo-j ius, logui, WEcclesiastes insignis quam plurimi Iurisconsulti profundissimae eruditionis: sed praecipue C. Iacobus nostri comitis auus Philosophus inclytus, quique in Patri Gymnasio, elablimi suggestu Phi.losophiam maxima doctrinae fama tradidit, v eorum omnium O.
Circumdate volitans iam fama per per urbes gloriose in totum orbem detulerit, ac in sinu aeternitatis locarit , Iacobus vero ipse, V djgnum celeberrimae familiae, quae tantis oderibus emicat, se probet germen, majorum suorum vestigia premens adglo. riam felici properat pede Antiquitatum enim peritissimus gentilicia stemmata, Regum, Principum, Venexaeque Reipublicae Heroum, quos omnes ad sublimia extollit, laboriose contexuit, iamque duo huius geoneris opera vulgauit in lucem metruscum unum Thraseae Paeti vitam , a Zenorum familiae Venetae amplissima propaginem continens; Latinum alterum, quo Auraicorum Principum originem, piogeniem ac stemmata exponit: multa vero alia typis itidem destinata domi asservat. Valet etiam accuratissimus iste vir numismatum, monumentorum cognitiones cuius seneris apud ipsum coinplura reperiuntur. TI.
175쪽
I. Hoc monumentum quatuor abhinc annis, dum terra sulco verteretur, Atheste repertum fuit in Achate genam sculptumuin quo duas dexteras iunctas, quae sub inscriptione obseruantur, fidei symbolum esse , praeter monumenti verba, testantur numismata pene in nita, in quibus circum implicatas sibi dextras legitur FIDE MI Ll-
O . J Si nomina,& cognomina instar praenominum antiqui una tantum btera designassent, dicerem praenomen, nomen, ac cognomen mariti huius Septimiae, de qua in gemma, tribus illis literis significari puta QVINTI CAECILI LEPIDi, vel similia huius generis. Sed cum exempla suppetant nulla, Alexandro cuipiam Go dianum hunc nodum remitto soluendum. SEPTUMI EI Loco Epri Mi A scripserunt antiqui: sic Lu
cretiuS. Principio mare mirantur non reddere maius waturam, quo tantu fuat decursus aquarum
176쪽
tionem reddit Fabius. Et medius est quidam Vet literae sonus, novenis i optumum dicimus ut optimum E Gnaeus tamen Cornutus ex Cassiodori collectione launc usus improbat, dicitque et Melius tamen essa e nctandum , , adscribendum L literam pro V. ponere, in quod
iam consuetudine inclinauit.2. Alterum monumentum operculum marmoreum est Vrnae Cimneraria enim locula alia aurea, ut illud Seueris alia argentea, ut illud Papiniani I. C.; alia aenea, ut illud, de quo Virgilius: Ossaque lecta cado texit Corinicus ab Io: alia marmorea, alia fictilia suisse, omnibus compertum est idque apertissime demostranti irchmannus de funeribus Romanorum Iacobus Guterus de iure Manium sed marmorea locula ditior unia fuisse ibidem, irchmannus notat ad illud Tibulli:
tque in marmorea ponere sicca domo.Ad quod forsan respexerat de Propertius, cum cecinerat. Et breue in exiguo marmore nomcn ero,
3. Urna fictilis ad usum cinerum mortualium . Nomen in labro exaratum figuli esse credo, Gulielmum Philandrum secutus, qui in scommento in secundum Vitruvi hoc idem confirmat; ut videbimus, cum Tegulas expendemus. Ceterum monumenta in domo ista a nobis huc usque dilucidata, Iacobus Comes ab arella cum alijs antiquitatum reliquhs, totaq; sua libraria supellectile D. Antoni, in singularis cultus argumentum, bibliothecae donauit.
177쪽
Oro, quod patet vendendae dicatum paleare nuncu patur, orientem Versus ad antiqua Urbis moenia, porta& pons est vicinus, qui pons Altinas dicitur, tertiaeque nostrae ciuitatis regioni nomen indidit. Hunc duplici de causa apud Patauinos historicos ita nuncuis patum obseruo. Nimirum quia inde Altinum versus antiquissimum Venetiarum oppidum olim pateret egressus e vel quia Altinates, quum Attii metu Patauium se recepissent, ea in regione oaedes sibi erexerint. Quod Bernardus Georgius Patricius Venetus anno post Christum natum D LVII. Patauis Praetor insignis, regi mi ni Masis feliciter coniungens hexastico Pontis Altinatis portae imis posito, quod hodieque conspicitur, eleganter significavit.
HIC ALTINATES LARIB vS PATRIA E RELICTISDvM ME TvUNT PRAEDAS, DUM ME TvvNT QVE NECEM, ATTILA NAMQUE IGNI VASTABAT, ET OMNIA FERRO, EXTRvXERE SIBI, FI G, ORIBV SD E DOMOS.INDITA EVNT ET HOC IGITum civ NOMINA TONTIALTINAS RIPAM HANC INCOLA QVOD COLERET.
Quicquid sit de origine nominis, hoc certe statuendum est,nullo alio insignitam fuisse hanc tertiam Patauinae Vrbis regionem.
178쪽
tutariorum non ultimo inter Patauinos ciues loco erant, nunc honesto viro mercatori lanario Francisco Battario modestiariis prcbi. tate conspicuo cessere et Ubi in parietibus ad scalas rude marmor hoc monumentum exhibet. A
ac monumenta, ut inuiolata durarent, suis Dijs consecrare solebant: ouod hic etiam indicat titulus. Quem morem secuti sunt Christiani, ut passim videre est
. tu a, D. J Decimi praenomen notat. Decimus ille fuit olim dictus, qui ij . decimus ordine natus est. PAETUS J Paeti sunt, qui deprauatos habent oculos Plinij fide:
Fhi, ni animalium homini deprauantur, inde cognomina Strabonum, 'P caia torum. Qualis vero in Paeti deprauatio oculorum esset, Sigonius declarat Patis auctore Porphetrione est, qui oculis est leuiter declimatis, vel Roni cuius oculi huc, di illuc celeriter mouentur, ut ait cro efforatius sat ratertiam Strabonem appellat Paetum pater. Verum non Vitium , seu deprauationem oculos paetos semper indicasse, sed etiam quandam hila-Sqtyr ritatem animi, de pulcrditudinem apud Varronem ammaduerto. ite aures modo ex subolibus, paruoli Intorti demittuntur sex cineinnoli:
Oculi subpaetuli, nigellispupulis, Euandam hilaritatem significantes animi, Sos
179쪽
Euos cat illepharo naturali palpebrae Tinctae, massatos mobili septo
GN. LABE PAETOLI est , GNAEO LABEONI PAETO. Cinaei praenomine corporis insigne denotari, Festi testimonio cognosseeredi
cet Gnaeus, incorporis insigne, , praenomen a generando iecta esse, ,ea ipsa ex Graeco i rictim apparet. Vlterius duo cognomina huic viro data obserum, retrumque ex corpore petitum unum Paeti, Ut iam visum ab Oculis; alterurn Labeonis , a labijs: siquidem Labeones dicebantur antiquis quasi labiones, id est quibus magna erant labia Legitur enim apud Sosipatrum antiquum gramaticum, Labra modica labia immodica, di inde Labiones. Obseruat tamen Aelius Donatus grammaticus, quod Labra sunt superiora, Labia inferiora Vnde Labeones illi, qui in serius labrum immodicum habent. Gnaeum vero Labeonem Paetum ex gente Popilia fuisse, liquido indicat, quod sequitur, FRATRI VO Si enim Decimus Popilius Paetus Gnaeo Labeon Paeto fratri suo monumentum oerexit, qui dubitat hunc etiam ex gente Popilia prognatum. COS DESIG. J Nempe CONSULI DESIGNATO . Designati vero Consules dicebantur, qui iam electi, nondum magistratum inierant. De alitiq. signabanturque, ut ex varijs Ciceronis locis obseruat Rosinus, ad finem A M. ib.
mensis Iuli ei nitium Augusti, sed magistratum non sumebant an
letalendas Ianuarias: unde Ovidius de primo Ianuarij die. Postr ib. Iamque noui praeeunt fasces, noua purpura fulget, Et noua conspicuum pondera sentit ebur.
HUNC SOMNO AETERNALI PATRIA RETINET J Ex ista
appendice duos hosce viros in monumento descriptos Patauinos fuisse, colligere audeo . Nam sapis ipse mole magnus , nempe tres pedes longus, duos latus, non ita facile aliunde ad nos fuit deportatus: praeterea ante nonagesimum annum, quo tempore Scardeonius suum condidit opus, eo loco, ubi adhuc videtur , parieti insertus fuit, apud gentem forsan non ita antiquitatibus amicama ut situs monumenti
commonstrat. De orto- Nec vero in lapide P. POPILIVS, ut ex anullo Gruterus cri graph. at
psit , sed D. PO PVLI S, ut ex saxo cardeonius legit , cernitur o Sedenim Paeti cognomen quod fuit Thraseae, qui patriae nosstra glo. Lib. 1.ria suprema merito censetur , hic mihi locum praebet in transitu perqui. ' et ' rendi,ex quanam gente ipse progenitus fuerit, cum Patauini auctores inter se discrepent. Eruditissimus, nec satis unquam celebratae memoriae Pignorius noster in suis Originibus Pataum is de Thrasea Pallo haec cap. c.
protulit La fami Da di Trasea et cloeu uome gentilicio polche ii Liabio ne cubita io ire che osse Thrasea , come appres A mani Cecina , in Perpei M. Sed parcant mihi tanti viri optimi manes, cum diligen- tissimo
180쪽
rb .s a tissimo Comite Iacobo abarella Thraseas , ut cognomen obseruo P apud Gruterum duobus in lapidibus Neapolitanis. Vnus extat in ascript aedibus Ioviani Pontani.
&quae sequuntur halter in aedibus Hadriani Gulielmi.
C. DOMITIO DEXTRO ID L. ALERIO MESSALA HAE A IN PRISCO . COS. I ID UT IANvAR c. ydhh- Qui censulatum tenuerunt L. Septimii Seueri Imperatoris TR P. Iv. Couierit m anno ab V. C. cccc XLviII. Si itaque Thraseas cognomen est , - sol san a Graeco Gyeso derivari poterit,quod est audax, securus,ardens, cua torque animo, factis se praebuerit Thraseas noster, denotabit. Hii Fh si Ptici auu sit due subtilis us Zabaressa, cuius gentis Thraseastae Tat. lib. 2. rit; UIT UE X Valeria gente ortum putat, quod ex eadem fuerit Consul L. Valerius Messala Thrasias Priscus Suae Vero coniecturq undamentum depromit ex Lipsio, qui sic habet de Thrasea Paeto: cuius Anae. Cornet se nemen adhuc quaero. Nam Diov. Thraseam Paetum saltem appellat. I dc t armor metus suadet Valerium fuisse C DOMITIO DEXTRO. I l. L. VALERIO MESSALA THRASIA PRISCO COS. hod etsi de alio ex cognomine tamen suspicemur de gente. Nam in aleria gens Patauis storuit ut de Valerio Flacco monuimus. Vnde is se ab asella in libri si prae allegata Thraseae arti vita concludit. Sichesendo sitato Thrasea 1 ct S. Peto Citta lino Padouano li Oaleri ancora loro Padouani, G havendo medulo, che Thrasca era cognome proprio anco desti et aleri, si potra concludere, ches nostro Thrasea Peto se de lavente Valeriata delicam, alia delli Iesaia, et Colonello delii Thrasea . oech detto osse per syra novae et , i che sidoueua chlamars tib Valerio Messala hrasea
Peto Ab hac tamen opinione paulo post discedit eo quia obseruauit fortalle cum Pan uiniori cognomina maiorum in familia retIneri, ob praestantem Virtutem, ac gloriam illius, qui primus cognomen inuenit;