장음표시 사용
61쪽
ni cis publicis iure succedunt priuatorum aedes, quae, a quotquot priscis monumentis sunt conspicuae , iuxta quatuor regiones Ciuitatis commode perlustrantur. Prima inter eas occurrit ad occidentalem urbis partem; altera ad pontem Molendinorum septentrionem versus; pontis Altinati tertia ad orientalem plagam protenditur; quarta tandem Turricellarum meridiem spectat.
I. C. IN 'IsNEM. PRiuatas aedes lustranti iure merito primus occurrit Ioannes Gal-
uanus, Ciuis Patauinus, Iurisconsultus disertissimus, atqi patrio in Gymnasso cathedrae criminalis eruditissimus possessor . Pollet enim vir eximius non modo iurisprudentia, in qua nulli est secundus , sed etiam penitiori eruditione,antiquitatumq; peritia vere primus lubetur in patria , inagnaque celabritate fama eius uniuersum orbem gloriose peruagata est . Inter antiquitatum imelia itaque , quae augustum mus eum in eius aedibus in vico Sancti Spiritus pone obicios erectum ornant, numismata innumerabilia, statuam, aliaque quam- plurima, quae priscorum ingenium ostentant, obseruantur prae ceteris tabella aenea ignotis characteribus signata, ac fragmentum quod sequitur, religiose custodiuntur. E I. Id
62쪽
63쪽
r. Huius tabulis, quam eruditorum contemplationi subijcio, Athanasiusti rherus, Societatis Iesu ornamentum, penes quem multiplicis scientiae stat imperium, epistola, disertissimo Io Rhodio, viro doctii. na morumq; suauitate eximio,quem summo semper amore colo,scripta, luculentissimam promisit explanationem. Faxit Deus, ut infinita profundissimae eruditionis opera , quae mirando summus iste vir ingenio parturit, ea temporum diuturnitate perennent, x mamicis,
Reipublicae literariae in horum characterum, ac symbolorum enoda.tione sussiciat, quum ferme solus hanc molem sustinere valeat. Ego quidem, si inter densissimas tenebras conij cere licet, tabellam hanc votivam suspicor, ex foramine, cuius generis varia in eiusmodi veterum tabellis obseruaui . Tale quidpiam sedentis con videtur sit. gnificare: forsan characteres ipsi, quorum significa tionem a doctis, simo ii hero desideramus. a. M A L. PASTOR Quod est MARCvs ALERIUS PASTOR. Fragmentum hoc lateritium, quinto ab urbe lapide in pr*diolo nostro , quod vicus Casalis Serugi vulgo cognominatur, vis ginti abhinc annis , inter varia tegularum atque vrnarum fictilium
rudera erutum, Parens meus eruditissimo Gatuano donauit, ratus mois
numentum hoc nusquam dignius habitum iri. PASTOI J Hoc cognomen eadem ratione, qua Ouiculae,
Caprar ij, ex viri conditione depromptum videtur . Pastor autem vocatus fuit, ut notat Torrentius, Vir dotatissamus, ad Suetonium in Augusto aratores, et , coloni Uri agricola, oe pastores sepe a Ciceroue tip. r. atque aliis appellantur, non quod ipsi vel ararent , vel pascerent, sed quod obit tecti vilicanis circa eadem negotia versabantur si eo utiliores jub qua in opere quisque suo diligentius negotiabatur Cognomen proinde illud non vile, ut illud Capraris, sed nobile censendum . Hac mente quoque Seruius in Virgilium VPador ut x, re vera evehi ib. saltor es o, ducitor exercitui ; unde eodem quoque libro subdit Pro trie maristri fiunt militum Pallores, pecorin . Sed reciprocae sunt Farrandationes. Nam ductor militum pastor vocatur, ut diximus supra vi magistros pecorum diximus.
Nec poetarum duntaxat vel doctiorum hominum hoc fuit cogno-inen, ut placuit Virgilio, et i Linus haec illi diuino carmine pastor, Ecloeta
Floribus atque apio crines ornatus amaro Dixerit,
sed meorum nonnulli ita sunt nuncupati: unde Poeta de Apolline ipso, ut mittam aliot:
Teagoque magna Pales, e se memorande canemus Georg. b. s.
64쪽
istae aedes, quae non procul ab Episcopio Visuntur, olim Nigrorum, seu Rogatorum fuere; quae gens utraque summa semper nobilitate claruit. Nigra enim de Nigris, ex sua antiqua familia sola superstes, cui amplissima dos obtigerat, Antonium Obicium illustrissimum virum, Luca Vbi maiores ipsitus imperauerant oriundum, ob iugulares corporis animi dotes, eximiamque virtutis aestimationem Pataui reliquis omnibus, a quibus in matrimonium fuerat ambita,prqposuit, anno MCD XXII: ex quo in hunc usq; diem obiciorum splenis didissima familia, non minus anuquitatem opibus, quam viris prae, elaris insignis, Pataui floruit . Et certe si omnes recensere in animo esset, quam plurimae non lassicerent paginae Satis sit itaque dicereio, quod hodie inter numerosissima amplissimae istius famjliae oderia emicat nulli secundus Pius Aneas Orcianis archio, qui ad maiorum decora amplianda natus,nostro aeuo suam familiam,in qua primum locum obtinet, tum heroica indole, cum literarum de armorum gloria longe lateque illustrat. In his itaque aedibus e regione porta in rudi
M. Praenomen MARCv designatur, quod ijs imponebatur,qui Martio mense in lucem venere, Valerio , an ulmo, Sigonio testibus, Manliae familiae neutiquam. Siquidem teste Festo, fantiae gentis decreto nemo ex ea Marcus appellatur Sod M. Manlius si Calliolium a Gallis defenderat, cum regnum a tectasset , damnatus, vica-ttisque n. Quam inhibitionem de Antonine genti post Antoni mVIRI mortem faciam anuinius ex Plutarcho docet. ALLIO Allia familia eadem cum Aelia , siue ilia , Plebeia, sed antiqua fuit, maximisque magistratibus clara, de Consulibus praecipue Vt in Capitolinis patet monumentis.
65쪽
HOSTILIAE, Hanc gentem Hostiliam, ab Host Hostilio Sa
binorum aduersus Ilio multam belli duce, ac postea ciuitate donato exortam , duplicem, palliciam, S plebeiam uille, ac in Patriciam csti ij alium predic tum,hHostilium Regem relatos ex Dionysio, liuio no to cui Plebeia Consules varios, Mancinos, Sasernates, imbulOS, Catones Fas. Lib. i. cognominatos deprehendo. Q ID VITAE R T AE . Libertus vocatus , qua si liberatus Verat eniim iugo seruitutis addictus Libertorum autem sit apud an ip os i Etymolog.bertini appellabantur, quas de libero nati, ut ait Isidorus. opina liberta ed ' l . tis impertiendae feruis manumissio dicebatur; qui tribus modis manu. imittebantur aut si quispiam seruus assentiente , vel iubente Domino nomen suum in censum detulisset aut si a Domino seruus tella mento liber legatus fuisset; aut si virga in serui caput a Praetore impolitariovae vii, dici a vocii batur , in libertatem esset vindicatus; sic enim Cice- ro, Incque Ossa, neque vincti icta, nec teitamento linc Iactus Ut non est hiber Mod una vero manumissionis Festus sic tradit Mamrmitti ser- l . . diccbatur, cum Dominus eius, aut caput eiusdem serui , aut aliud membrum tenens dicebat s unc hominen liberum esse volo di, emittebat eum
e manu G Seruo autem Traetori se siste iste iubdit Sigonius , quod e , P Praetor vindicia , id est virgata eiusdem serui capiti imposita , ita dicebat eum librium e te mole utitum. Inde conuers sad Lictorem addebat Secundam tua n causim, si uti dixi, ecce ibi vindicta Tum Zictor accepta 'raelo.
re vita die a caput serui percutiebat , faciem palma tergumque verberabat uisu ad is nomen in anum si in acZa a scriba re rebatur . Sed is s cuca manum illionis solemnia elegantisti me eruditissimi iuris Consuluis, elusio at o otorum Corypnaei Brisona us& Curacius. h. i. Omittere tamen hic Olocinii Sygonio, quod hi et manumissio alim essu in quando pro tr brinals Plaetore sed ente , aliquando vero in transitu, si, i, pisPraetore aut lauata si aut gestandi , aut ludoruli causi prodeunte operagebatur . Erant tali manumittendi modiri nempe inter ami Alo, ab cos, petr mensam , et Der epistolaena 1 sed sic manum illi serui, ex lege si ..c. Gen.
Sed de libertate donati capite raso pileum pellabant, libertatis in si 'iugne. unde mitis de Seruis, qui Volones dicti , a Grach post Han lib. i.ca b. io non em deuictu ni libertate donatis: Ante sisas quibusque fores prola-
Sic in antiquorurn Imperatorum numismatibus libertatis typus spectatur dedi tra tenens pileum . Ad haec , quemad Aiodum pueri nobiles bullam , ita Libertorum fili lorum ex collo gestabant. Libere In is uacrob. t- qua Laor urbanis tribubus, quae rusticis ire nobiliores erant, sust auium se re si rela anta Iacuta libertini libertorum his ad aliquod tempus: a pau
lo post legem tulit P. Subicius Trib. Pleb. Ossa evoinpeio
66쪽
PMd. v. d. 'os s. et i iii omnibus tribubus Libertis is ragium ferre possent. Non lice- bat tamen Senatoribus, nec eorurn iiijs, uxorem libertinam ducere Iecinibi . sub dignitatis iactura , ut docuit idem Manutius. SE VERAE cognomina non tantum Viris, verum etiam mulieribus antiquitus indita obseruo; nam eadem erat cognomin uncis necessitas apud mulieres, irae apud viros habebatur Video a moribus haec mulier Seuera dicta . N. F. F. N. S. N. C. Septem hae literae cum caligero pente tu i in otae sunt mihi rapso enim in indicibus ad Grut 'rum , cap.
de notarum, ac lixerarunt sins alarium , vocum abbreviatarum in- erpretatione, liter N. eas in e X plicatas relinquit. Unde quid mihi possita litum virum cuiu maiores ut d hoc patri. T gloriar accedat Patauini fuerunt; utpote qui teste clarissimo Seioppio e Bordonia latini, ilia. ad hunc usoue diem vigente, oliginem traXeret.
67쪽
Pone templum Sathedrale versus pontem Sancti Ioannis, e regione Siluaticorum quorum hodie familiam Benedictus, Medicusta Eques , non tam in Patauino Gymnasio medicinae summus, ac dum haec scribo, supraordinarius declaratus professor, quam omnium nostro aeuo medicorum facile Princeps exornat , dies Nobilium Venetorum de Contarenis, vulgo da Scrignota satis amplae, conspisciuntur, in quibus haec monumenta apparent. In parietibus areae in rudi saxo. . .
ADLIVS F. FAB MACERVT VIR SIBI ET L . AELIO ANTIGONLIB. CONSORTI TP. SALTIO MYSTICO AMICO SALTIAE EVTICHIAE
P parte vero huiussaxhqua in pariete conditur, receptum est haec esse inscripta.
68쪽
Fragmentum rude eximiae magnit udinis.
L . CANlUS FESTUS . . . CV AVFIDIVS . CANDIDVS ILLUS Q. F. CERVIUS ... LISP . . . ADLECTI . DECURIONES CONSULUERvNT . VINO NAU MAIAS . IN.
I. U. F. IvvS, seu vivEN FECIT, ab omnibus explicatui AELI US Plebeia familia Aelia, alias Allia , de qua iam di
citum est . MACER J Cognomen ex eorum numero, quae ab habitu cor poris designauntur; ortum nempe a gracilitate . v I VIR. J Magistratus Ex vi RORVM Romae creabatur, quoties alici d munus difficile Nip. impendebat, in ovo praecipua aliquo-rnm operasdeseque exquirebatur, bioue multum lud curaeque pulcrat,
69쪽
ait Alex ab Alex. In Coloniis etiam,&Municipiis Sexviros electos Pan rara iuuinius ostendit ramo apud plum legitur . VI UI Semor et Ir eo. ig. Iumor As Vir Vrbanus inter Sacerdotes Municipales , mo Ahtiq. Veloniarum apud eundem reperiuntur, v mme cum Zorum v I imi si irass. . b. a. gustalis . v I ime uvialis, 3 Flaminatis ir Iuniori ei, e-ι-gugialis . v et is Senior cy Augustalis, Quos omnes Magistratus,&Sacerdotia lapidum testimonio confirmata apud eum loco citat Ono reo Ahilo. tare est. Iraeterea Sexviros Praefecturarum apud Sinonium inuenio Iur. taetb. Prael: ecturae namque, Fest autore, eae appellabantur in Italia , inqui hus, ius dicebatur, tam ii Ana agebantur, c erat quaedam Re p. ne oue tamen maet iratus uos habebant , in quas legibus praefecti mittebantur quotannis , qui ius dicerent. arum evera fuerunt duo Lalterum ,
in quas solebant ire praefecti quatuor sex virum pro populi si ragio creati erant in haec oppida Capuam , Cuntas, Casilinum , Vulturnum, Liternum,Puteolos, incertas, Suessula, tellum, alatiam: alterum, in quas ibant, quos Praetor Urbanus uotannis in quaei eca miserat legibus, Ut Fundos c. Qualis esset ex viralis magistratus, Alciatus declarat hisce Verbis: Sextumviri, et ipsi de his quae ad inpublicam pertinebant solebant co De Verb.
cnoscere. Ex quibus cre dc re est, magistratum istum potius ad iuri t. c. 'tuenda institutum fuisse , exceptis tamen Sexviris Augustalibus, de quibus suo loco, nostris in lapidibus. M STI COI Mysticum a Mysterijs depromptum , nempe De Diiocp quod arcanis Deorum sit unde Mysticos illos dictos vult Buten C Iinperio. oerius, qui arcanorum principum consci essent: propterea Mysticus iste falsa a sangulari fide in non propalandis secretis. AMICO Mos antiquorum erat , loco sepulturae delecto in cippis de signare , quibuscum sepulchri ius commune habere vel,
lent. Propterea PVBLIO MYSTICO AMITO, ceterisque in monu-1Tiento X pressi is, sepulturam communem destinauit auctor.ENTICHI E Cognomen quod fortunatam foeminam significat. H. M. H. N. S. Id est HOC MONUMENTUM AER EDES NON SEQUII vi sic in Gruterianis indicibus caliger, ut constaret, ad quos ius pertineret sepulchra unde Horatius.
It ille pedes in fronte trecentum cippus in aqrum
Qta' fortasse notauit lex ab Alex Aeliqui vero in agris qui stiis, ait tu fundo suburbano, seu auito patrio solo ex S. C. n. Duilio Cons Romae humari consueuere . In quibus sepeliendi licet tori genti a fi initi e Ius set a principio, pos eam in familiam ius sepuli hi non cap. r.
cc cenderet, recentiore cura proui um fuit Mos iste ad haec usque tema ora durat, ut passim in nostris sepulchris obseruatur. L. S. M. C. J Scaliger LOCvM Sis MONvMENT CEPIT: si S ci post
70쪽
post tantum virum quidpian licebit , dixerim , LOCvMSvV Mo-
IN. F. P. XXI. R. P. XXVI. Quae ab omnibus leguntur rq IN FRONTE PEDES NIGINTI VNVM. RETRO PEDES AIGIMTI SEX Ne mortui homines in urbe conderentur, lege XII tabularum cautum fuit V m ominem mortuum in urbe ne sepelito, neue et ri-io. Ideo scriptum reliquit Alex. ab Alexandro, ut iam Vidimus, quod onrnes in agris suis, vel in fundo auito, seu suburbano Romae humata consueuerant et propterea Si hodie Pataui vicum suburbaniani habetinias, nostra lingua Terra egra vocatum, quem sepulchris de- stinatum fuisse, notat omni laude maior ignorius noster, hisce ver-gj ij I. 168. bis . a ii si a terra ne ei ab sen a dubbio a s antico perche seruiua a sepelire comm :snementes pero b chi amata con et oce me Ca latina, his lib. 1 med a reca Terra nera: Quod Strabonis auctoritate confirmat, oui ait Postea est Necropolis, suburbanum, in quo horti plurimi fiunt, sepuleturi, mansiones condiendis mortuis idoneae Terrae autem nomi-λ ne sepulchra communiter appellabantur hinc Tibullus.
Et bene discedens dicet, placideoue quiescas 'Terraque securae sit super ossa leuis.
pi bi, cum jgitur in agri mortuorum corpora conderentur , venditoritatium. acori Ingon erat probrum , non apud se iura sepulchrorum retinere, teste in orationibus Ciceronera cui de tanto patrimonio praedo iste nefarius, ne iter quidem ad sepulchrum patrium rebar: et Et ideo miscri te agricola apud Apuleium , auaritia diuitis cuiuspiam , qui terram eius totam ubi vindicauerat, omni hius boni spoliatus, et risos alternis- pulchro paternum retinere sollam, amicos piis imos ad democ rationcm
Metam'r niuinta trepidans eximie corrogarat.
1'' R iocus sepulchrorum sacer . eclarabatur antiquis legibus . Vbi cedipus demortui hominis condas , sacer sos de alibi . Nequis mei tibulum aditu in Ue ad epuli brum usu capito ut Pauliis Manutius in suo de in
legibus refert . Ideo ne totus aeter cineribus destinatus Videres Ur, in uia is clipti pedum mensuram adnotabant veteres, tum Vt, quantu, locus a fronte, latere, a tetergo inrctro sacer purtis ire' inquendu esicr,
cognosceretur, cum etiam ut area Cput hi alis ab omni parte suum uberum haberet accessum . Quod suo tem p re si lege dedicationis a reqsepulchralis videbimus , qui eoum Patauis in BuZZacare noru:n di bUS, nunc Atheste apud solertissimum antiquitatum cultorem, eximiumq;Senatorem Veractum Georgium Conta renum religiose cus hoditur. Fron monumenti erat, quae viana, Vel agri limitem tangebat pari posterior, quae agrum respiciebat. Pro copia, mangustia opum ma-a.Eleg. io jor, o minor erat sepulturae locus unde suum adeo paruum designat Properelus.