장음표시 사용
301쪽
' Intellectus saporum est caeteris in prima lingim TM. ita
homini & in palato: in quibus 9 loquela. Τ'
' Homo igitur linguam absolutam , mollissi- mam, Sciatam praecipue habet, ut commoda sit S pari.an .i ad sapores percipiendos, de ad literas cxprimendas. Est enim homo omnium maxime animalium sensu ficilis. Et lingua, quae mollis est, vim tangendi praecipue obtinet: .gustus autem, tactus quidam est. Ad . literarum etiam explanationem & ad sermonis expressionem lingua mollis, lata & absoluta accommodatior est : quippe quae contrahere, producere, dilatare, denique varie afformare possit. Patet . .i. .
hoc in iis, quibus non satis absoluta est. blaesi enim diu a 'Pbalbi, & torti sunt: quod vitium literarum dese- Esintia.
ctus est. Idem fit a nimia lingua erastis, aut alio naturali vitio conformationis, quod etiam muros facit. i Erat Croeso filius habilis ad caetera, sed mutus. Herodistit. Ad cujus vitium emendandum Croesiis pro viribus Omnia fecerat, cum alia excogitando, tum vero Delphos mittendo ad oraculum sciscitandum; atque ei Pythia talibus respondit, Λυδ, βααλ- , μεγι νήπιε
de genus, rex multorum, valde inscie Croese: Ne cura gnati exoptatam audisse loquentis Intra ades vocem: sine qua potior tibi lorige. Iste die quoniam primum infelice loquetur. Porro captis moenibus quidam Persa in Croesiim sibi ignotum, ut occisurus, vadebat. Quem invadentem se incessis quum videret, tamen praesenti clade affectus, devitare negligebat: nihil putans differre an percussus oppeteret mortem, an non. Id Mutus spon- ubi filius ejus murus aspexit, timens Patri, erupit in te sanaturi
302쪽
ratio. 'cieero I. de Oratore. Platareh. ιnvita.
vocem, inquiens, Homo, ne perimas Croesiam. At. que hoc ille primum effatus, postmodum per omne vitae tempus vocalis extitit. Ita ' mutus in periculo patris naturalia vocis impedimenta rupit, qui plus quinquennio tacuerat.' Pulegii semen obmutescentibus olfactii admo
i Proserpinaca in quantalibet lassitudine recreari tradunt defetas, etiam cum obmutuerint, si subjiciatur linguae. Naturalem Balbutiem egregie superavit, ' cui sine dubio summa vis dicendi conceditur, Atheniensis Demosthenes, in quo tantum studium sitis. se, tantusque labor dicitur, ut primum impedimenta naturae diligentia, industriaq; superarit; cumque ita balbus esset, ut ejus ipsius artis, cui studeret, primam literam non posset dicere, perfecit meditando, ut nemo planius eo loquutus putaretur. Deinde cum spiritus ejus esset angustior, tan tum contine da anima in dicendo est assequutus, ut una continuatione verborum id quod ejus scripta declarant binae ei contentio. es vocis,& remissiones continerentur. Qui etiam cui memoriae proditum est conjectis in os calculis summa voce versius multos uno spiritu pronuntiare consilescebat: neque is consistens in loco, sed inambulans atque ascenis ingrediens arduo.
Dentes varie assci flent: modo enim stupescunt frigidioris humoris in xu, is acerborum crudorumque fluctuum esu; ε Nams ita connexa est animal per venas,visi
ique, uti dentes quoque sensu p ticipentur: Morbus ut indicat, is geli istringor aquai :modo dolore consti tantur gravismo , ique ferὸ Obdbsillationem.
303쪽
Dentiam autem, oculorum, aurium dolor ob Senu. D. hoc ipsem acutissimus est, quod inter angusta cor. 73 poris nascitur: non minus mehercle, quam capitis ipsius. Dentium dolori medetur aqua marina.' Is, qui se nihil scribere juxta mare habitantibus ' ria arch. de curatione dentium ajebat,usum marinae ostedit. Huiussuccedaneum quibusdam urina,qua etiam dentium siorisabstergit. Egnatius, quod candidos habet dentes, Musi. Αο. Renidet usquequaque.
Quod quisque minxit, hoc sibi solet mane
Dentem atque russam defricare gingivam: Vt, quo se vester expolitior densem
Hoc te amplius bibisse pradicet lotἱ.. Diodorus Siculus de Hispanis: Mirabilis apud eos
viget consuetudo.Nam cum munditia semper elegantes existant, una in re videntur immundi, & spurcitie pleni. Universum siquidem corpus lavant urina, dentesque fricant, hanc optimam corporis
euram existimantes. Quod etsi Diodorus vituperat,ego tamen merba sunt ' Lucii Iaarimi laudo. ' D. reb.κθ. Magna siquidem vis inest urinae, quae multis mor- δ' bis medetur, ut philosephi dicunt & medici. Dentium doloris remedia sunt gummi oleae, ' ' cucumeris sylvestris succus,' staphylini radix, na- ου sturtium, infit inaures succo, Clepidium adalligatum brachio qua doleat,gith coctum cum aceto, I 3. sinapi, ' ' staphys agria in aceto decocta,' ' pix ce- δ 7 dria, Ammoniacum accensem.' Allium dentium dolorem tribus capitibus in aceto tritis imminuit, vel si decocti aqua colluan- Ibi cs. tur, addaturque ipsum in cava dentium. γε Lactucae folia trita ex aceto, colluta matuti- Τ Ibid. 7, nis bis mense, dentium dolorem prohibet.' Dentium dolores sedat tritum ex aceto cap- 'quid i s
304쪽
paris semen decoctum, vel manducata radix: caprifici succus appositus in lana, aut in cavis corum abditus: multaque alia apud Plinium,inalios. Magicum videtur, quo ' quidam perpetuum tridui dolorem clavo emendicato, quibusdam obscuris notis in ligno cum eo descriptis, ter tacto dente, non solum protinus sanavit: sed ju asservari clavo, quem in ligno confixer*t, pollicitus est perpetuam ejus dentis incolumitatem, quae etiam sitbse quuta est. C A P. VI.
Faucium, o pulmonum morbi,symptomata, caussa signa, ct curationes.
gor ' est animi, vel corporis cruciatus, proprie a Graeco est,strangulatione dictus. unde & faucium dolor Angina vocatur. Plautus: 'In anginam ego nunc me velim verti, ut venγ-
ea illi latricem. Faucesprehendam,atque enicem scelestammmmi Merito itaque, quodangat, is velut laqueostranstulet hominem, Angina dicitur, assectus fauces, id est summas gula gutturiique partes, per quas tum cibi potusque, tum spiritus introitus in, pracludens. Gracis cmναγχη, seu λυκέγχs, quε nomina Aurelian. dici putat ἁ π ἁ νηη, as pendio, quia instar si mendii sussocat: vela ori Uri idea, cohibendo stiritum, quia restirationem prohibet: mel quia canes, sues. Vnde apud Comicum,3 sues moriuntur angina hic acerrima. Ei apud poetam,' quatituro
Tusis anhela sues, ac faucibus angit obesis. Lupi crebro hoc θmploma perpetiuntur . vet. ut
305쪽
vult Aetius, quoniam ea eorrepti canum in morem linguam exerant. Σ-άγχ' potius a -ν ο αγγῶ-cta videtur Sennerto, quam a suibus , quod linguo Graea analogia non respondeat: quasi non egetus ratum Gracis duabus vocalibus occurrentibus incompositione,consonantεeuphonia caussis interjicere. De vocibus is et συνάγχη videndus Paulus, is ex eo Gorreus. Angina vin A simili ' Anginam vinaciam habere dicuntur, a
qui vino suffocantur. φ Malig. tu' Quisquis hoc dixit , sequutus est eum , qui De- casti mosthenem dixit , ,. De eo lepidam hia Argςnxangi storiam scripsit Critolaus, legatos scilicet Mileto venisse Athenas, auxilii petedi gratia. Tum qui pro τω. in vita.
sese verba facerent, quos visum erat, advocaste. ad- vocatos, uti crat mandatum, verba pro Milesiis ad
populum fecisse. Demosthenem Milesiorum postulatis acriter respondisse, neque Milesios auxilio dignos, neque ex rep. id esse contendisse. Postiidie cum res agi denuo coepta esset, Demosthenem lana multa collum cervicesque convolutum, ad populun prodisse,&dixisse se συναγari pati eo contra Mile. hos loqui non quire. Tum e populo: unum eΣclamasse: Non ιανάγρον quod Demosthenes patere tur, sed esse. Ipse etiam Demosthenes, 'non id postea concelavit, quin gloriae quoque hoc sibi assigqavit. Nam cum interrogasset Aristodemum actorem fabularum, quantum mercedis, uti ageret,accepisset,&Aristodemus talentum respondisset: At ego plus, inquit,accepi ut tacerem. Idem Haga cuidam nuper gloriari licuit, qui nunc aser- num tacet, sed gratis. Angina praceps admodum malum, inprimis ubi Anglinc us neque in faucibus, neque in cervice quicquam appa' ret. Hac saepe videmus brevi temporis spatio subla--. - rum Vrotom, constante mente integrisque sensibus.
306쪽
Pauli minus periculi in , quum interiores la vi fauciumque musculi, manifesta phlegmone tenta .
tur. Talis infammatio quand que is a spina sau
ribus inharente. Plutareh. in ' Niger sane oratoriam artem in Galatia docens,
prης- '- serte sertuna spinam piscis deglutiverat, cum subitolaris supervenit quidam rhetor, ac declamare cspit. Ibi Niger, ne speciem concedentis silentio praebei rei metuens, etiamnum spina in faucibus inhaerente declamavit & ipse. sed orta inde magna & dura inflammatione , impatientia doloris exsecari sibi' spinam introrsum profunde vulnere adacto passus est. per quod vulnus exemta quidem est spina: Verum ipse eo ex vulnere, quod sanatu dissicile esset,
humoresque affluerent parti laesae copiosi , mortuusior. est. Sed vera Angina exemplum afert Senecae ' Ho. Praeservaxio- ino summae frugalitatis cum hilaris coenasset, gene- of Α Α' re valetudinis praecipiti abreptus, angina, Vix com ii. i . pressum archatis faucibus spiritum traxit in lucem. Id. 3o. . Intra paucissimas ergo horas, postquam omnibus u.27.T. erat sani ac valentis ossiciis functus, decessit.:M Q Angina non periclitari toto anno Vulgo audio,19. pullum hirundinis ederit. φλLL.. 'Anginis utilissimum est mel, sel anserinum
eum elaterio & melle, 'absinthium cum melle &3 s nitro, ' anisum cum melle & hyssopo ex aceto ga garizatum, ' herba quae vocatur Britannica, ' he ba quae gignitur seper sim eta ruris, '' argemonia sumpta ex vino, omphacium, ' ' chry colla, 'Maser gargarizatus, herba proserpinaca, ' pabmipissa liquida, ' polygonum, pix,' menarum salsarum ex capitibus cinis ex melle illitus, ' ' oxymeli calidum gargarizatum, violae ex aqua potae, - ' misy, nuces juglandes cum ruta & oleo.
rixandi di se sed quasi iremedia pracedat enA sectio. . 8 GR. .. ' Effetiam circa fauces malum ,quod apyta Gra
307쪽
cos aliud atque aliud nomen habet , prout se intendit. Omne in difficultate spirandi consistit. Sed haec
dum modica est, neq; ex toto strangulat, Δυι ποια appellatur. Cum vehementior est, ut spirare aeger sine sono,& anhelatione non possit, Anhe- Asthmatis latio & Suspirium Scribonio, Plinio, ' Seneca, ct qui eo laborant Gracis, Anhelatores Plinio, Nomina. Suspirioli Marcello. De hoc assectu conqueritur Seneca: Uni morbo quasi assignatus sem : quem quare Graeco nomine appellem, nescio. Satis enim apte
Suspirium dici potest. Brevis est valde & procellae similis. impetus est: intra horam fere desinit. Quis
enim diu expirat 3 Omnia corporis aut incommoda aut pericula per me transierunt: nullum mihi videtur molestius. Quidni λ aliud enim, quicquid est, aegrotare est: illud animam agere. Itaque Medici hanc meditationem mortis vocant.Facit aliquando spiritus, quod saepe conatus est.
A matis causa fere obstructio pulmonum: rarὸ Caussae. in corde sedem habet, cujus tamen exemplum hic afferam.' scombergius in curru suo intercepto spiritu ymp ψ
enectus. Is jam a longo tempore dissicultate respi- a Phisahis randi laborabat, ad quam per intervalla accedebat His.122. acutissimus circa praecordia dolor, quo cum corri- .piebatur, sudore per totum corpus diffluebat, adeoque debilitabatur , ut prope anima linqui videretur. Verum ut erat moderata & patienti natura, cum nihilominus quotidiana aulae ossicia minime
intermitteret, longa assuetudine & morbum sibi familiarem, &suis minus suspectum secerat. Secto corpore, quod praevalidum ac vastum vivus habuerat, admiratione dignum Chirurgis ac Medicis fuit, quod membrana ac carnea omnis pars, quae sinu stram cordis regionem tegit, & ad fabellationis assiduae usium dilatatur, ac comprimitur, ex immo-
308쪽
dico calore, & liberaliore victu tota ossea reperta est, ita ut respirandi facultatem impediret, illa; tandem repentinae suffocationi caussam dedisse creditum est. Nam alioqui saluberrimo temperamento, nullaque pars in eo non maxime sana erat, nisi quatenus crebra strangulatione vexabatur. , Curatio. ' Hippocrates radicis altheae decoctae succum Plis 2 O. 2I. asthmaticis in vino bibendum dedit: ' aliqui allium Ibid. tritum in lacte. y Molon ex vino dyspnoeae medetur: centaurium majus ecligmate: plantago succo vel cibo: Vettonicae tusae pondo libra, mellis Attici semuncia ex aqua calida, quotidie bibentibus. Aristolochia vel agaricon, obolis ternis ex aqua calida, aut lache asini pota. Cissanthemos ad orthopnoeas bibitur:item
hyssopum & asthmaticis: aliaque plura apud Pi
Ex pulmonum vena casu, labore, clamoribiuve, aut aliti causis rupta,saepe sanguu expuitur. Rem
dium assera Comicin iamdudum dulo sanguinem, CH. Resinam ex melle ares tiam voratoseisum feceris. sed non raro lethale. . Τ Cernis ut e molli sanguu pulmone remissus, Ad Sinim certo limite ducat aquawῖ' Antigonus post proelium vociferans pulmonem dirupit, vimque sanguinis effudit, atque acri febre
correptus expiravit. ΤL. Sylla animi concitatione nimia, atque immoderatae vocis impetu, convulta pectore, spiritum cruore ac minis minum evomuit.
E pulmone autem prodire inditium est, si spumosus sputo rejiciatur. Ita apud poetam sagitta
missa, omachoque immi sub alium
309쪽
. Pectivabit, redits ecmatri vulneri undam, Spumantem, ct fixoserrum in pulmone poemiis.
Spiramenta anima lethali vulnere rupit . . Phthiseos' A sanguinis sputo, puris sputuni malum ueri ' a puris sputo, tabe . Is. ' Pharnuches ab equo lapsus sanguinem evomuit, nactusque est morbum, qui in phthisin evasit. Ilo Δα - Adrianus imp . venando jugulum &costam ste-git: unde sanguinis1φutum eis tabes. Vtrumque is '
Ita Philippus rex Aratum veneno sustulit. principio quidem ignota res caeteris fuit; eq; enim rarea vis erat pharmaci, ut in ipso statim articulo necaret: sed mora temporis corporis valetudinem aD ficiebat. Non praecepsscilicet, neque acre, sed ex si Plutaria an illis, quae lentos calores primum in corpore &tS i sim excitant languidam: unde ita sensim ad tabem perducunt. Ipsum vero Aratum non latebat malum, quod hoc modo palam est factum. Is aliquando , quum unum e sputis, queis paries erat consputus, sanguine mixtum esse observasset, famula ad stanti, Haec nos, inquit, proemia amicitiae nostrae erga Philippum retulimus. Neque inter tabu caussas ultima eutristitia. Ita '' Menenio Consuli Romano prae dolore ac moero- 're animi tabes vix sanabilis conciliata. . I cIλλος autem, quam Latini Tabem, is veteres Graeci seμωμων vocarunt,uel latesumitur, o omni
' Ossa atque pellissum, miser a macritudine: δο-Gvelpresse, pro ea, qua fit ab exulceratione pulmonis, de ea sci με, Gracis proprie ' φλὴ, ut is πυη appellatur. Hac cotagio inficit. '' Multos enim,qui in eo mor bi genere aliis inservissent, ipsos una periisse novi-mm. V α
310쪽
Praeservatio. etiam plerumque haressitaria, ' tabe exun-φ Tlutarch, de Ehorum liberos, tantisper dum cadaver combureb
hu qM se ' o sedere jubebant pedibus in aquam demissis.cut io'. ' sectivi succus sanguinem excreantibus, de Plin. Lo.ς. phthisicis, vel ex ipso cibo prodest: item y allium in Idem xo.i2. fabae sorbitione, ecligmata e semine lini, 'acanthi radices inco hie cibo, maxime ptisana, iasione olus sylvestte, Laron e melle, myrrhis in sorbitione, 'verbenaea, ' geranti drachma in vini cyathis tribus bis die, plantaginis succus, ct ipsa decocta.' Defectis corporibus,& phthisicis constat bulbos asphodeli cum ptisana decoctos aptissime dari: p nemq; ex his cum farina subactis, saluberrimu es.' Opus est, si vires patiuntur, longa navigatione, coeli mutatione, sic, ut densius, quam id est, ex quo' discedit aeger, petaturi
ηψplin. x . c. ''Sylvas eas duntaxat, quae picis resinaeque gratia radantur, utilissimas esse phthisicis, aut qui lon- Us aegestudine non recolligant vires, satis constat: dc illum coeli aera plus ita, quam navigationem AEgyptiam proficere, plus quam lactis herbidos per in tium aestiva potus. Picem etiam phthisicis cyathi mensura quidam
dederunt, & contra veterem tussim.
Peripneumonia Hypulmonis infammatio, qua ct nix RQmi - αν αρ sν ιι, Hippocrari quoi αλα κονία dicitur. Possisit Latinis Pulmonia appellari, ut hoc assectu correpti a Columella Pulmonarii nuncupantur. Succedit quandoque pleuritidi, vel vina, si subito finita est.' Τ Medici periti ex appetitionibus aegrotantium de eorum vel salute vel interitu praesagiunt. & narrat Mnesitheus medicus initio obbmri , eum qui ccepas appetat, servari, qui ficus, perire: quod tempe ramentis appetitus , affectibus temperamentum sit subsequens.