장음표시 사용
171쪽
a st. Mihi vero , sanguinem utrί-que minere defungi, sempeν lmcuseque visum est. & etiamnum videtur. Quod si autem rationes illas oremes , quibus tu inniYus , contrariam semientiam & amplaetet is, & proculdubio commode tueri potes intelligendo assequerer, in tua castra fortasse transirem. Interim videor non levibus arguinentii in communi Medicorum sententia detineri, neque machinis vulgaribus tuae veto non sunt tales nem non dimovendus. Certe enini ianium chylus ille,quem ingesta nobis alimen- calo facere ta subministiant, & quo sumptus ac
sed . ,,es dispeΠdia sanguinis quotidiana jugit
Mutrire. instaurantur, non tantum eX particu
lis su bareis constat, unde calor eXcΘ.tetur; sed etiam ex latinis quae sorte praecipua nutritionis materia sunt) aliisque, quibus, pro varia partium corporis, omnium & singularum, iu- digentia, nostris usibus inserviat; ut hoc pso in loco fusius a nobis explica
quem tum est. Si autems cco cunt amosa contenti esse debentius
172쪽
tum nempe tu nutritium , opinor , appellitas) vereor, ne, tam parco fre- ti dimenso , famelici flatim simus fu- turi. Credis enim, si teneo mentem l suam , hccum illinc alitiam a nervis E chyli massa delibari, priusquam ili te, venis subclaviis infusus, sanguini admiscetur. Ac jamdudum nobis innotuit , ex nobili illo Lomeri Experi- mento, si ductum Thoracicum ita dif- si egeris , aut disiecueris , ut chylus illac transire , viamque sibi ad sani guinem facere nequeat , animal &α-i sutum languore, & brevi fame perib turum: claro indicio, etiam liquoremi illum qui nervis defertur, e sanguia n s penu, si non totum, saltem pol orem partem desum Mitto reliqua, quae in medium proserre possem, ne sim prolixior.
Iam quod ais, ab alia non eoae mmodo nutriri , quo aedes ex; fruuntur, Fatendum quidem est, artem quam
dam, . in vilissima quavis quanquam quid hic misse dicendum est, si Philosophorum more loqui velimus ) Na- turae fabrica, tum extruenda, tum con- servanda,
173쪽
servanda , conspicuam esse, longe divinorem ea, quam vel peritissimusrti modo Archi ectus in suis operibus ostentat.
nutriti Meminisse tamen oportet,etiam inre 'iud ' Artisicem tuum s sive illo
illo nomine , λογον aliquem σπερμαῖ-την , sive nescio-quem Archaeum iii telligas ut ut opere materiam superet, materia tamen, eaque varia, opus
habere , quo domicilium suum & e truat prino, & porro adaugeat, ac fartum tectum conservet. Quantumvis enim , sebtilissimo artificio, sensibus nostris. sucum faciat, dum chylum v. g. conficit, aut sanguinem inde excoquit, aut semen succumque nutritium, eri utroque forte , prolectat, quasi consimili prorsus materia usurus 3 novimus tamen liaec, ad spe- ciem homogenea, ex dissimilibus particulis con stare, si ad examen revocentur. Alias enim perinde sere esset, quibus alimentis vescantur animalia , cum tamen illud plurimum nutritionis intersit. Caetenim licet in nitituti sanas particulas dividantur ingesti cibi, dum succi alimentaris formam induunt,
174쪽
atque nutritio que madmodum tu statuis ατ λούιδῶς fiat; oportet tamen, ut quae, specie vaporis, corporum partibus accrescunt, proportione qua- . dam meatibus congruant, per quos iisdem partibus apponantur. Eadem illa pluvia, extruariversi, imo o contrarii plantarum se tenascantur, di0 Dem
' similare quidpi m est ι idcinque solium
variis co pusculis alimentaribus foe- cundum est, neque sic tamen, omnis fert omnia testus. Dum tutem suc- cus nutritius per plantarum partes a- scendit, diversam temperiem, va riasque qualitates eundo acquirit, pro Varia pororum fi ura per quos adigitur : in quo quidem transitu, textu succi ascetidentis multifariam iis mutatur. Qiid Quod tu quoque, paulo postea, concedis, etiam succol tuo nutritio inessese: unde sequitur , neque illum esset
Ad p. is. l. a1. Nulla mihi vie tur consequentia, sanguinem ad nex- m ci obarentiam proclivem esse
175쪽
quia e& partibus constat heterogeneis: nam rudera, ali inue corpora dura, haud facile miscentur ; cum tamen uaqua, oleum, & similia, ex partibus similaribus constantia , facile i
aRest. Rudera quidem , aliaque
corpora dura non facile miscentur,
si quidem illa sicca fuerint, & mole paulo majore constiterint: at si eadem in pulvisculos & minutias dividantur, , quales ad fluidum corpus constituen- dum nectitariae sunt, adeoque in fluud , natent quod profecto in sanguine fieri constat sequitur, opinor, par tes hujusce concreti corporis ad n - .um&cohaerentiam satis proclives su- iuras, nisi jugi agitatione separentur, ac d sterminentur. Exemplum hu- jus rei habemus in vini tartaro, in u- rinai um subsidentiis, atque universim in omni corpore liquido, ex partibus, a quoad motum , figuram, & magni- tudinem dissimilibus constante. Om- ntis enim liquor, etsi quie-tem, adeoque sensibus nostris facili is imponat,
176쪽
impoliat , intestinis tamen mόtibus .gix xxi . Atque hic una depurationis liquotum ratio est; qui, u ab eX- itatio ὀρ- tranea aliqua causa turbentur H nec Pra i00is 3 permittantur sibi , ioeces suas haudquaquam deponunt, nisi aliunde 's
provisum fuerit .. Proindeque san-
Dinis flumen , pulsibus cordis cir- dumactum atque exercitum , recrementa sua nunquam dimitteret, nisi ea esset corporis animalium sabrica, ut colis quibusdam & sece: niculis,
hic illi divino plane artificio) pO- .
sitis, in transcursu suo des dec retur. Verum hoc pacto colatura nempe, , si accurata fuerit vinum, etiam re- cens & impurum , usque adeo brevi clarescit, ut vix illud a veteri limpidissimoque, vel colore, vel sapore 'discernere liceat. in & haec unica Adh6 uε sero est, & summa sanguinis depurat ei methodus, a natura nobis concessa quam , si neglexerimus, id plerum- que damno nostro fit. Neglexerit autem ille maxime, qui , vel vitani sedentariam tristioremque transegerit
vel, inter luxus & languentis ignaviae N a ' brachia,
177쪽
bracilia, - charas male collocati, i Prodigus horas. Ut cum Couleis
multotum malorum & mater & nutrix calculus, & nodosa podagra, reliquumque ferale morborum agmen . nascitur. Qiaod genus aerumnarum traIO pavpera m taberηπι qui saltem exercitio paulo majori victum sibi quaerunt) cum iu divitum & studiosorum aedibus frequentior hospes adesse soleat; ubi tamen purior victus , obtinet, atque anxia abdominis cura. Sed haec obiter. Summam enim ex- ercitiorum utilitatem alibi deduximus.
remeatuque sanguinis , attolli &s - :sidere existii nem, ut ne arteriis qui, dein diastolen & systolen concedam. Est enim arteriae, ab illisu sanguinis , vibratio potius ob motus continuita- Item) quam vera intumescentia & tumescentia: sanguis enim pari tenO- re & aequali passu labitur, nisi ab im temperie secus evenerit. I Non
178쪽
Non minus, equo succultare, aut pilento vecti, concutimur, quam cita ambulatione. aut cursu, plaesellim in acclivem locum : & tamen tum pulsus, tum respiratio ibi multo sedatior rariorque est. Puella, chlorosi, laborans, si gradus etiam leniter a- scendat, statim anhela fit, & sediti- onem facit cor, ut cum Plauto lo- quar: nec tamen corporis ambitus inde magnopere comprimitur , multo que minus interiora viscera quicquaml ejusinodi patiuntur , ubi sanguis ni hilominus rapide circumvolvitur.
Verbo dicam, hanc sanguinis nihil aliud . isse arbitror, quam
cadavere , sanguis impulsus facillime
Corporis habitum, ab in- D mfuente sanguine, leviter attolli 3 ec-demque temeante, paululum subsi- , dere existimo, licet ille , si sensum H consulas , non intumescat, aut detumescat. Atque hoc ex artet talum, per eundem dispersarum , systole ac ' '
179쪽
diastole proficiscitur; quam , cur non concesseris , ego nullam rationem video , satis idoneam . . Ut enim , ob motus continuitatem arteriarum tun cis mibratio competit 3 ita, ob sanguinis dilutantur canales ;earum praesertim quR tenuiores sunt, quales per corporis habitum ubique disperguntur. Agnosco, sanguidem,ael ab sero pusu , plerumque labi , sed jugiter impulsus labitur, uti cymba remis subinde incitata: jam . i. illo languescente , musculi paululum
detii me cunt , eodemque repetito , t ac diducuntur. apbulatione , aut curse , pl*sertim in acclivem locum, non quidem tantum concutimur si corporis ambitum frictes , atque vim eXterianam , qua tunc temporis agimur quantum equo saccusistere, aut pilen vecti , sed neque sic vecti, tanta contentione virium h. e. cerebri , ac nervorum cutimur, quanta ad cursum, cit inve ambulationem opus est: unde tum .pulsus , tum respiratio. Citatior multo , rebriQrque con
180쪽
tingit. Harum enim actionum origi- nem proximam & quasi Etiterem intra se circum gerunt animalia, neque
mutantur illae , nisi hoc puri immu- rato. Cernitur hujusce rei imago quaedam in horo iis gessistilibus , ali- isque , , tametsi susque deque
S quaquaversum tota removeris nec indicis neque rotarum cursum gressumve quicquam omnino, vel certe parum admodum , accele-
.rabis: at si, admota manu , vim aliquam ddideris appenso ponderi; vel alia quavis ratione lacessiveris
pari rusque momentis reliquae in citabunturi nempe quasi ab illius nutu justuque dependentes. In chl rosi, praeterquam quod ventritalus & intestina flatibus distendi λle- ant , adeoque diaphragmatis motui
incommodent; sanguis etiam, πν U- τωσεως indigus, si motu aliquo adceleriorem circuitum solicitetur , an- helositatem inducit : aegre enim per pulmunes transiens. largiores crebrio-