M. Tullii Ciceronis Orationum pars prima tertia. Post Paulii Manutii & aliorum doctiss. correctiones, diligenter emendata, & scholiis artificium indicantibus, & lectionis varietate, vbi opus est, ad marginem appositis, illustrata M. Tullii Ciceronis

발행: 1607년

분량: 691페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

201쪽

Ise Oratio

Sylla,si L.Crassus,si C.Marius,si senatus, populus Rul,qui de re simili iudicarunt,si scederati populi, si socii, si illi antiqui Latini: vid te, ne utilius vobis,& honestius sit, illis ducibus errare,quam hoe magistro erudiri. Sed, si s sde certo, de perspicuo, te utili,de probato,de

iudicato vobis iure esse constituendum videtismo si te committere, ut in re tam inueter ta quidquam noui sentiatis .simul & illa,Iudia o fortionis e ces, omnia ante oculos vestros a proponite: primum esse omnes etiam post mortem reos, clarissimos illos viros, qui foederatos ciuitate donarunt: deinde Senatum , qui persaepe hoc iudica im: populun qM . Iudices, qui approbarunt. Tum etiam ' cogitato te: sic vi Γέuere, ac vixisse Cornelia ut, cum omnium peccatorum quaestiones uni, non de vitiorum suorum poena, sed de virtutis praemio in Iudicium vocetur.Accedat etiam illud,ut statuatis hoc Iudicio, utrum posthac amicitias clarorum virorum calamitati hominibus, an orna mento esse malitis.Postremo illud,Ιudices, si-xum in animis vestris tenetote, vos imhac causa non de maleficio L. Cotisnelij, sed de beneficio Cn. Pompei iudica

202쪽

DE PROVINCIIS

CONSULARIBUS.

I quis vestrum, P. C. exspectat, quas sim prouincias decreturus, consideret ipse secum, qui mihi homines ex Prouinciis potissi miim 3 getrahendi sinitanon du a L .retrabe. bitabit,quid me sentire conueniat, cum, quid di unt, mihi sentire necesse sit,cogitarit. Ac si pri Ceps eam sententiam dicere .laudaretis profecto,si solus: certe ignosceretis,etiam si paulo minus tilis vobis sententia videretur ve a dis niam tamen aliquam dolori meo tribueretis ιεntia obis Nunc verb,P.C. non parua assicior voluptate, idMetura vel qubd hoe maxime Reip.conducit,Syriam, Macedoniamque decerni, ut dolor meus nihil a communi utilitate dissentiat vel quod habeo authorem P. Servilium , qui ante me sen

tentiam dixit, utrum clarissimum radicum in , Vniuersam Remp.tum etiam erga meam salu tem,fide,ac d beneuolentia singulari. Qubli ευμ ρillevi paulo ante in , quotiescunque ei locus 'dicendi,ac potestas fuit,Gabinium,& Pisonem

duo Resp.portenta lac pamrfunera,cum propter alias caulas, tum maxime propter illud insigne scelus eorum portunam in me crudelitatem , non solum sententia sua, sed tiam verborum grauitate esse notandos pu-ain: quonam me animo in eos esse oportet,

203쪽

is Oratio

cuius illi salutem pro pignore tradiderunt ad explendas suas cupiditates' Sed ego in hacri v. e. non ira sententia dicenda no parebo dolori meo, nec eund iracundiae serviam. Quo animo unusquisque vestrum debet esse in inos,hoc ero:precipuum illum & proprium sensum doloris me, quem

tamen O communem semper vobis mecum

ha νι mou ό esse duxistis, a semestia dicenda hamouebo: ad ulciscendi tempora reseruabo.Quatuor Suta prouinciae,P.C.de quibus adhuc intelligo sententias esse dictas Galliae duae, quas hoc tempore uno Imperio demus esse coniunctas:&syria, Macedonia: quas,vobis inuitis, oin pressis,pestiferi illi Conssiles pro euersae Reip. a s νι. secva praemiis c occupauerunt.D cernendard norus sunt. une lege Sempronia duae,quid est, quod pocclv. e sun m simus de Syria,Macedoniaque dubitare Mitto qubd eas ita partas habent ij, qui nunc obti-

v. e. quod nent,Vt non ante attigerint,quam hunc Ordupossumus nem condemnarines quam authoritatem vestram e ciuitate exterminarint: quam fidem, publicam,quam perpetuam populi R. salutem, quam me,ac meos omnes foedim me,crudelicti simeque vexarinta omnia illa domestica at ε.ρmis que urbana mitto: quae tanta sunt,Vt nuquam atq. ma Antima huic ria tantum mali optarit, η quantum illi effecerint. Ad ipsas venio pro-ιν ς m uincias tuara Macedonia,quae erat anteam nita plurimorum Imperatorum non turribus, sed trophaeis quae multis victoriis erat iam er diu,triumphiaeque paccata,sic a Barbaris,quib. eit,propter auaritiam,pax erepta vexatur, 'tThessaloniceses, positi in gremio Imperiin stri,relinquere oppidum, Marcem munire co, gantum ut via illa nostra,quec per Macedoniamia usque ad Hellespontum militaris , non

204쪽

solum excursionibus Barbarorum sit infesta, sed etiam a castris Τhraciis distinctatac nota R.

t. Ita gente eae,quar,ut pace uterentur, vim 'o μή

argenti dederati praeclaro imperatori nostro: ' '-ρως aut exhaustas domos replere possent,pro emta pace bellum nobis prope iustum intulerunt m πιπις iam ver,exercitus e ille noster superbissimo delectu,& durissima conquisitione collectus omnis interiit. Magno hoc dico cum dolore. ι Miseradum in modum milites populi R.eapti σε

necati,deserti,dissipati sui .incuria, tame,morbo,vastitate consumti:vt. quod est indignis Sal quod est simKm scelus,is Imperator in poenam merci indignissi tus expetitus esse videatur.Atque hanc Mace is imp. doniam, domitis iam gentibus finitimis, Barbariaque compressa,pacatam ipsam per se, quietam,tenui praesidio , atque exigua manu, etiam sine Imperio, per Legatos nomine ipso

populi R. tuebamur:quae nunc consulari imperio,atque exercitu ita vexata est,ui ut se pos , si diuturna pace recreare cum interea quis vestrum hoc no audiuit,quis ignorat Achaeos ingentem pecuniam pendere L. Pisoni quotannis vectigaliae portorium Dyrachinorum totum in huius unius quaestum esse conuersum urbem Byetantiorurn, vobis, atque huic

imperio fidelissimam,hostilem in modum esse vexatamΘquo ille, postquam nihil exprimere , e postea. ab egentibus, nihil ulla vi a miseris extorque quam

re potuit,cohortes in hiberna misit his praeminit,quos putauit fore diligentissimos satel- lites scelerum, ministros cupiditatum suarum. Omitto iurisdictionem in libera ciuitate contra leges,Senatusque cosulta aedes relinquo, libidines praetereo: quarum acerbissimum eX-

stat in ium,& ad insignemmemoriam turpi-

205쪽

nues ratio

rudinis,&paene ad iustu Imperi nostri odium

quod constat , nobilissimas virgines se in pu teos abiecisse is morte voluntaria nefariam turpitudinem depulisse.Nec haec idcirco omitto, quGd non grauissima sint: sed quia nuc sine teste dico. Ipsam vero urbem ByZantiorum, Lal. A iis, fuisse resemissimam atque ornati mam signis ὀρύονη ma quis ignorat quae illi exhausti a sumtib. bel-α,ma, lisque ma Ximis, cum Mithridaticos impetus,

tot timque Pontum armatum , effervescentem in Asiam,atque erumpentem, aegre repulsum, N ceruicibus interclusum suis, sustinerent, tu,

inquam,Byetati j, postea signa illa, reliqua

urbis ornamenta ,sanctissime custodita,tenue-xut.Te imperatore infoelicissimo, t terrimo, 7 Caesonine Calventi,ciuitas libera, proximis suis beneficiis a Senatu, a populo R.liberata sic spoliata,atque nudata est,ut, nisi C.Virginius, legatus,vir fortis, innocenS,interuenisset,unum signum Byzantii ex maximo numero nullum haberet .Quod tanum in Achaia, qui locus, aut lucus in Graecia tota , tam sanctus fuit, in quo ullum simulacrum, ullum ornamentum reliqtuim sit Emisti a foedissimo Tribuno pleb tum in illo nauseagio huius, bis, quam tu idem, qui gubernare debueras, beuerteraS: tum , in cuiam , emisti grandi pecunia , ut tibi de pecuniis creditis ius in liberos populos contra Senatusconsultum, contra lege in generi tui dicere liceret, id emtum itas, e ciuis vendid:sti, ut aut ius non dicores , aut bonis dν. e. nim e ciues Romanos euerteres. Quorum ego dico P . na nihil dico nunc, Patres conscripti hominem, is homine i ipsum relinquo de prouincia d puto. Itan uestim, d oro omni illa , quae N sepe audistis is tenetis muria i p. aciniis , et i si vi audiabs i praetermitto:

206쪽

Ze prouinc Consular. Is

nihil de hac eius urbana, quam ille praesens in oculis vestris,mentibusque defixit,audacia lo- qitora nihil de superbia,nihil de a contumacia, a L.eotumelia nihil de crudelitate disputo Lateant libidines eius illae tenebricosar, quas fronte, Uiipercilio, non pudore, temperantia contegebat: de prouincia,quod agitur,id disputo .Huic vos non summittetisλ hunc diutius manere patiemini cuius,ut prouinciam tetigit,sic fortii naeum improbitate certauit , ut nemo posset, virum b deterior,an inscelicior esset,iudicare bo ργοι -' An vero in Syria diutius est Semiramis illa re istis, tinenda .cuius iter in prouinciam suit eius. 'modi , ut rex Ariobaraeanes Consulem vestrum ad caedem faciendam,tan qnam aliquem Τhracem conduceret. Deinde aduentus in

Syriam primus, equitatus habuit interitum: post concisa sunt optima cohortes Igitur in Syria, Imperatore illo. nihil aliud actum est. I. ut aianisi pactiones pecuniarum cumyrannis, de liud, acta

cisiones, direptiones, latrocinia, caedes, cum G, ἐιas dialam populi R. Imperator, instructo exer re a. e. citu, dexteram tendens , non ad laudem mili l ,,οa,'alam te hortaretur, sed omnia sibiis emta, ibs iv.e. ro emenda esse clamaret. Iam vero publicanos miseros me etiam miserum, illorum ita de me meritorum miseriis,ac dolore tradidit in seruitutem Iudaeis, Syris, nationibus natis seruituti.Statuit ab initio,& in eo perseuerauit, est, fat. ius, Publicanis non dicetes pactiones sine vi I ublicanisi iniuria aetas rescidit custodias sustulit, vectigales multos , ac stipendiarios liberauit: quo in oppido ipse effer, aut quo veniret, ibi publicanum, aut publicani seruum esse e et tilici Quid multas crudelis haberetur si in hostem animo suunt eo , quo sui in ciues '

207쪽

aue Oratio

Romanos,enis ordinis praesertim, qui est semper dignatate sua,benignitate Magistratus,su-ων. e. Itaq.p. stentatus . . Itaque videtis, Patres conscripti, ircvid tis non temeritate redemtionis , aut negoti ge- ιβηjuriia,reridi s inscitia,sed auaritia, perbia, crudelitare Gabinij,paene afflictos iam,atque everses Publicanos quibus quidem vos , in his angustiis aerarij,tamen subueniatis necesse est et si iam multis non potestis qui meter illum hostem Senatus,inimicissimula ordinis equestris,bonorumque omnium, non solum bona, sed etiam honestatem miseri deperdiderunt: quos non parsimonii, non continentia, non virtus, non labor, non splendor tueri potulec I .heluonis contra illius e helluonis,&praedonis audacias Quid qui se etiam nunc subsidiis patrimoni j I a aut amicorum liberalitate sustentant, hos pe-

d, e paιἱ ire u patiemini' An si qui trui publico non invi potuit per hostem,llic tegitur ipsa lege censo-rJa: quem is frui no sinit, qui est, etiam si non

appellatur,hostis,huic ferri auxilium no oportet Retinete igitur in prouincia diutius, eum, qui de sociis cum hostibus , de ciuibus cω ciis faciat pactiones: qui hoc etia se pluris esse quam Collegam,putet, quod ille vos tristitia, vultuque deceperit, ipse numquam se minus, quam erat, nequam esse simularit Piso autem alio quodam modo gloriatur, se breui tepore Ue e. o L. perfecisse, e ne C.Gabinius,unus omniumne M. ult ne quissimus existimaretur. Hos vos de prouinciis ;Gabiis si non alj quando deducendi essent, diripiens Lia ripien dos non putaretisΤ&qias publicas pestes so ἀοι ciorum,militum clades,publicanorum ruinas,get duplicei prouinciarum vastitates, imperi maculas, teiae est. Hereri. At iidem vos anno superiore hos eodem reuocabatis, cum in Prouincias iam Per

208쪽

peruenissent. Quo tempore u liber u vestrum iudicium fui et,nec toties dilata res , nec ad extremum manibus erepta esset:restituissetis,i l quod cupiebatis, vestram authoritatem, iis, per quos erae amissa, reuocatis,4 his ipsis praemiis extortis,quae erant pro scelere,atque 14 euersione patriae consecuti. Quam poenam si iaLsua e tum aliorum opibus,non suis, inuitissimis vo poenas γ.e. bis, evolarunt: at aliam multo maiorem,gra m panauioremque subierunt. Quae enim homini in

quo aliquis si non fama puuor,at supplicii timor est,grauior poena accidere potuit, quam non crea literis risuquae rem bene gestam in bello nuntiarent Hoc statuit senatus,cum fie-quens supplicationem Gabinio denegaui in primum,homini sceleribus 'agitiis contamina bηνι. t tissimo,nihil esse credendum deinde, a prodi tu .aoniam.

tore,atque es,quem praesentem .ostem Reip. cognosset, bene rem geri non potuisse po- . e. δε strem b, ne deos quidem immortales velle ape MN.grei

riri sua templa, sibi supplieari hominis impurissimi,& sceleratissimi nomine. Itaque ille alter,aut ipse est homo do ictus, a suis Grae- eis subtilius eruditus,quibuscum iam . in or d L. in ex rachestra helluatur,antea post spatium solebat:

aut amicos habet prudentiores , quam Gabi-c nius,cuius nullae literae perferuntura osce igitur Imperatores habebimus quorum alter non audet nos certiores facere e ne Impera e at νι impretor appelletur alterum, si tabellarij non cessarint, necesse est paucis diebus poeniteat auia dere. uius amicii qui sunt,aut si belluae tam immani, tamque taetrae possunt ulli esse amitaci, hac consolatione utuntur, etiam . Ma ei supplicaeionem hunc rdinem dene

casse. Quod est primum dissimile Res in Mae

209쪽

I Q ratio

dinia cum mastrucatis latrunculis a Propraetore una cohorte auxiliaria gesta in bellum augent I. ae cum maximis Syriae a gentibus,tyrannis, con-ν rannis, sulari exercitu,Imperioque conlactum Deinde Albucius, qudd a Senatu petebat, ipse sibi

Nattaec fra in Sardinia antei decreuerat: constabat enim, Graecum hominem,ac leuem,in ipsa prouincia quasi triumphasse.Itaque hanc eius temeritatem Senatus supplicatione denegata notauit. Sed fruatur sane hoc solatio atque hanc insi- .gnem ignominiam , quoniam uni praeter se, inusta est,putet esse leuiorem dummodo,cuius exemplo se consolatur,eius exitum exspectet praesertim cum in Albucio nec Pisonis

libidines, nec audacia Gabini fuerit:hac tacet a dua men na plaga conciderit,ignominia Senatus. Gassia .ui Atqui duas Gallias decernit consulibus duo. 1, bus,d hos iatinet ambos qui autem alteram

μυ αμ ε men alterum retinet, in utriusque pari sce- P cieres disparem condicionem facit. Faciam,in - uit,illas praetorias,ut Pisoni, Gabinio suc-φι- βε ret ' cellatii statim.Si hic sinat. Tum enim Tribu

que ego idem, qui nunc consulibus iis,qui

signati erunt,Syriam,Macedoniamque decer- ρψ ον no, lecernam easdem praetorias,ut iraetores annuas prouincias habeant, cos quam pri- dispar mum videamus, quos animo aequo Videre non Iotarem ρ' possum iis .sed mihi credites numquam succe detur illic, nisi cum ea lege reseretur , qua ημμηρ intercedi de prouinciis non licebit. Itaque, hoc tempore amisso, annus est integer vobis exspectandus quo interiecto , ciuium calamitas , sociorum amamna , sceleratissimorum hominum impunitas propagatur, duc d

210쪽

de Prouinci Consulari n

i Quod si essent illi optimi viri,tamen ego mea .

sententia C. Caesari succedendum nondum putarem. Qua de re dicam,Patres conscripti, quod sentio, atque illam interpellatione mei familiarissimi, qua paulo ante interrupta est oratio mea, non pertimescam Negat me vir optimus inimiciorem Gabinio debere esse, quam Caesari. Omnem enim illam tempestatem, cui esserim , Caesare impuliora, atque adiutore esse excitatam.Cui si primum sic respondeam,me communis utilitatis habere rationem,non doloris mei possimne probare, clim id me facere dicam , quod exemplo QNtissimorem, clarissimorum ciuium facerexi possim Quis plenior inimicorum fuit C.MarioPL. Cramis,M.Scaurus Alinae inimici3omnes Metelli At hi non modo illum inimicum ex Gallia sententiis suis non Uetrahebant, fra retra sedis propter rationem LGallici belli, Pro uinciam extra ordinem decernebant. Bellum QA a GaI- in Gallia maximum gestum est: domitae sunt pr.o' Cars ire maxima nationes sed nondum legi διώbus, nondum iure certo, nondum satis firma pace deuinctae Bellum at fictum videmus, , ver ut dicam, pame consectum:sed ita, vi,si idem extrema persequitur,qui inchoauit,iam omnia perfecta videamus si succeditur, periculum sit, ne instauratas maximi belli reli- qaias, ac renouatas audiamus. Ergo ego S netor, inimicus, si ita vultis, homini, amicus Q esse,sicut semper fui,Reipu.debeo. Quid,si in Das inimicitias depono Reipub.causa quis me tandem iure reprehendat3praesertim cum ego omnium meorum consiliorum, atque factorum exempla semper ex summor hominum

factis mihi ensuerim petenda. At non .ille. Lepidus,

SEARCH

MENU NAVIGATION