장음표시 사용
471쪽
tum personarum Ecclesiae S. Cyriaci in Gerenrode honorabili Viro D. Henrico de Gerstore, Decano Ecclesii e S.Sebastiani in Magdeburg a sede Apostolica ut eorum ver his utar se aliter denu'to ad di)udicationem is conservationem dioecesis Magdeiadurgensis&Halberstadensis imposuit executionem requisitorum in Quedling, rg, Reder, perode in Bermeburgi&Umerstede,quors nomina sunt: nr Ius anchem cob Sache, Hans Beton,Conradus Iderman, Bemde Osten,nec nonHerihel miniten
Qui annuos redditus, retardata Scensium lignorum , Abbatiae solvere recusaverant Monuit IgiturDecanum,ut intra dies octo, spersiolvere cogat. Alioquin ipsos excom
municatos esse in suis sicriptis denunciavit Datum Halherstadi Anno Domini iam dis
decun millium virginum.Anno I a seria 3.postInvocavi heodoricus
Decanus Ecclesiae Mane Mariae Virginis in Halberstad, conservator honorim, libertaἀrim privilegiorum capituli secularis Ecclesiae in Gernrode, Decano Ecclesiae sancti balliani in Magdeburg, audiei' conservatori una cum suis Collegis a sede An stoahe specialiter deputatis detulit famosos mulos Ioachini Gruben, Nicolaum UL
Ide Ioachimum Arch&Johannem Can. illos sic citavit ut nono die post excomamum tionem compareant,' respondeant accusationibus Abbatis a 4 collegio Ee caesiae in Gernrode Biennio nost illam actionem idem Mamholt Decanus Halher Radensis, publicavit rebelles Abbatissae, monens Decanum Ecclesiae S. Sebastiani loco Conliervatoris Sc Iudicis, ne executionem in excommunicatos neglirat ' Actum est
Halbertatae die Matthiae Apostoli Anno Brigitta de Sor ch Decana diem
obiit A nno I r. MenseJunio p. die condita est in ambitu templi, juxta senulchrum
D Wid Decanae , cintheidis de Dultiade, quae in ambulachro cat iei malis Ecclesiae
sunt sepultae. Bertradis cum per viginti sex annos magna laude praefiiisl et morta iam suam vinim reliquit, atquae intemplo arcis juxta Adelhesdam de V alde, not inlum luctu epuli'. hiat, hac lapidis inseri tione: Anno Domini I 2 Visilia san Viti, iam reanda Bertraris Domina de navit bWin Ecclesiae Abbatissa. ἔ
mia suit Agnet , ex nobili milia Schencorum in Turingia, Patre intona
S mera n de Landsberg, Domini in Sida. Sc TetZe. In juventute in a ct assue- Lacta in Abbatia, ad religionem ac vitae sanistimoniam. Itaque cum Bertradis Abbaatiae admistrationem Anno Ny suscepisset Agneta consensu totius Capituli,Praeposita designata filii. Illam iunctionem cum per viginti sex annos feliciter adesinistrasset in locum defunei Beroeadis, ad Abbatiae gubernationem Anno tinas suffecta fuit Collationem Abbatiae Agnem Petivit Sc impetravit a Sigismundo imperatore, ut aura, privilegia S regalia Ecclesiae S. CVriacim Gerenrode, delectae abbatillae eonees: ut ac renovavit. Datum est decretum Anno IM7. in Campo ber Ori pia talis eburg lay. Septemb. Regni sui Ungaris 4r Romani vero I7. Incidat lamentabilis status sub initium gubernationis Agnetae. Bona Ecclesiae largitionibus concessioni hus, contra fidem Jusjurandum datum Capitulo, primum sunt diminuta Scitata nata, postea culm divinus factus est remissior. Tandem secuta est exitialis seditis membrorum inter sese, qua Abbatia ita est turbata, vastata; deserta, ut nunquam do tuerit pristina viresrecuperare. Sicut fieri solet in seditione,in qua nihilnon mallesti Nam verum esse illudThucydideum omnesRespublicae e eriuntur mi. 4A κααλ. . tium. Omnis lectesmali est inseditione Abbatissa praepositaMargaret de Toreo mutuis odiis ardentes, in villas suas, deserta prorsus Abbatia, dum condemnint, e casionem praebuerunt finitimis diripiendi. Palienandi Ecclesiae fundos&juri d i ones. Eugenius Papa,postquam cognovit miserandum Eceletiae Germodensis regi men, ut adhiberet huic malo medicinam, Abbati Montisterii sancti AEgidii, Halher. stadensis dioecesis mandavit&imposuit reintegrare ac revocare bona illicite ab ita
decimas centus fruistus, reditus, agros, terras, prata, nemora, piscinas, jura, iuris Idiistiones S alia bona ad Ecclesiam in Gern rode pertinentia , Contradictores aute per censuram Ecclesiasticam compescere. Datum Romae apud S. Petrum Anno iniscamationis Dominici er43l. Die 3. Non.Novemb. Pontificatusfui,Anno primo Sed Abbas mandatum Eugenii non execuriis est, milis quia eris idabilistitit potentian-
472쪽
ribuerunt, demiserabili statu Abbatiae, nempe, ouod quidam Duces Principes, no biles 3 seculares potestates, tallias, abellasin alias exactiones illicitas hactenus ex torserint, insuper bona Abbatia invaserint, occupaverint, Tuis usibus applicave. UnLDe oportuno ergo remedio Synodum interpellarunt. Haliliensis nodus prolixe adrogata, respondit. Audivisse se querelam de miserrimo stam Ecclesiae in Gemrode,
ideo Abbati Monasterii sancti vidit Decanis Magdeburgensibus Halberiladen
sibus, plenam dc liberam concerasse facultatem, inquirendi, citandi dc procedendi conita transge res. cviolatores, cujuscunque status, dignitatis, excellentiae suerint. ac prout austum sit, tam diu excommunicatos ac Mathematizatos publice renunta si, donec ab invasionei coccupatione bonorum Ecclesiasticorumst se cohibuerint, anstituerint Abbatissaeis: Capitulo eius occupata, detenti applicata, vel per se vel per
alios invocato ad hoc si opus fueritiauxilio braclui secularis,ad compescendos conatusneseriorum scperverserum hominum, qui personas ac loca Ecclesiastica propter bomitemporalia offenderent. Datum Basilea 3. Idus Januarii Anno a nacivitate Domui . 3434. Atanto anno post restaurationem Abbatiae, supremum diem clausit Margareta ἡ Torga praeposita, quae curavit plumbeo tecto templum refici a Memoriam amniversariam Margaretae Capitulum in Gern rodes . Febr. celebravit . . In libris me. moriarum sequentes praepostae annonata sunt Hildegari Praeposita Obiit r. Eli Labet de Pletten ri6. Octobr. Franckinna Praeposita 3. Novembr. Agneta de Side , fato defuncta, etsi delata fiterit, more praedecetarum abbatisnartim , in Ecclesiam Cathedralem tamen quia maleabbatiam di ensaverit, senaratim a reliquis sopulcris anteambulachrum condita quiescit, expectans Domini buccinam resuscitantem mortuos. Ante finem vitae audicium Dei metuens , delicta sua agnovit, de Christiano more peccatorum veniam exoravit. Decessit vero sub initium linperii Friderici III. cum tutelam Abbati ab Imperio Romano suscepisset illustris inus PrincepsBerctardus haltinus, qui uxorem habuit Hath gam, Ducitam in Sagen.
Gubernaelarerempublicarum in manu Dei est,seut docet tacides. Ille enitΚtio unquam dat bonos Magistratus, utJoseph, David Salomonem, Josaphat, Comstantinum Magnum,Carolum Magnum; horum Cursus felixo peneri humano sal raris est. Econtra, cum personae non fiant a Deo excitatae, nee auuantur a Deo sed sunt vasa inae dc organa Diaboli, ac scelerum omnium Metris confiisionibu ac dis pationibus ordo politicus turbatur. Itaque ut affecta Ahharia aliquantulum respira . et ac vires recolligeret Mechiildis Anhaltina legitimis Suffragiis Abbatissa elem Aicaea annum Christi millesimum quadringentesimum quadragelimum sextum. Filia luit illustrissimi Principis Sigismundi II. Inhaltini, de Brigitta comitissae in Quin auri. Ab iis parentibus cum effet, Ser vestae, quae hodie Zerbst dicimr, in omnisedinetis virtutibus educata est Mechiildis in gubernatione confirmata , Anno My. Bernhardo&aliis Actestinis Principibus, ut studum conmlit Comitatum in Plotethedi decimam in agro Frosensi. Ex prima enim Constinitione imperatores Romani Abbatiam Gernrodensem ita munierunt, ut Anhaltinos hujusabbatia Vasillis F, ae ea fide, quae Domino laudi debetur, obligatos esse voluerint. Hoc tempore in Eo clesia Gernrodensi primis generosa familia Baronum Miliciorum innotuit. Nam Eli. sabethade ΚittitZ primum Decana, deinde ob pietatem Anno I 46I. Praeposita designata, mitio Dorothea vero de Milita beneficentia antecelluit, constituens Capitulo agros, de quibus adhuc hodie membris collegii semella disti ibuuntur. Habuit autem Ab batissa Metallidis praesectum Silesium, ex nobili milia Dowericia, qui ob vitae tur
pitudinem inhamia notatus est. Cum praefitisset annis sedecim, immatura morte ex ' tium est, Anno I 463 imperimae Friderimata Tutorio nomine Abbatiam defendedae Berntata, haltino.
Abbatissa XVIII. Margareta de Mervvitz. .
m et Meroicia suecessit sublatae Mechiildar, quam Capitullam inmmoda
473쪽
. a paulo . qui Regalia privilegia a Superioribus Imperatoribus aerentiscibus ia
cessia, literis publice propositis, confirmavit di renovavit. Data est bulla, Romae apud sanctum Petrum, sicut sonat, Anno incarnationis Dominicae I464 die 4. Cal. Martii: Pontificatus sui anno primo rius Abbatissae gubernatio fuit tranquillari salutaris Ecclesiae Elisabet demittit fuit praeposita margareta de Teucherit Decana. Bersiardus Anhaltinus tutelam Abbatiae, aerrestre comicilium hoc deseruies noi 68. post eum tutelam suscepit illiastrissimus Princeps Georgius Anhaltinus Ant quam Margareta Abbatissa contulerit ut Duda, An hestinis illa, quae nomine titulo ab Abbatia in Gernrode tenent cum Principe Georgio An hastino convenit Annor468. ouo anno dimidium dejurisdictionibus Sterminis infinitimis pagis ac agris sublatumo compositum est. est igis etiam rellista vidua Bernhardi haltini, ob petiti nem Principum usum rues um ad vitam, concessione abbatissae impetravit. Altero anno post illam pacificationem, exitu beato, Magaretia Vinam clausit, cum invocatione Dei veram certa firmaque spe vitae Sc laetitiae aeternae.
Abbatissa XIX. Scholastica Anhaltina.
Nata filii Scholastica ex illustrissimoin nostri seculi nobilissimo ae antiquissimo
haltina prosapiae, stemmate. Patrem habuit Georgium Principem, Abbatiae tuistorem, qui ex quatuor Uxoribus, novem filios Socto tilias suscepit. Utanto parem te progenita cum esset, magnam apud omnes authoritatem consecuta est. Ateneris annis ad vitae innocentiam etiam morum castitatem coniunxit. Quam ob rem cum vacaret abbatia praesule Anno i469. Scholastica, virgo decem dc o sto annorum con munibus Capituli Gernrodensis suffragiis, magna solennitate, in abbatiam introdum est, cum cognatis virginibus Antiat inis Magdalena, Maria&Dorothea, filiabus Alberti N. inarum postea Magdalena in Quedlinburg Abbatissi declaratamit, Maria virgo mansit in Gernrode usque ad diem mortis. Dorostea Vero nupta est Comiti Ottingensi, P sectum ordinavit initio gubernationis Sebastianum de Heide, UNrum nobilem S. strenuum Rus Darer Fridericus sedem habuit in Opperode Elim tha deriittit praeposita cum pietatis misset studiosa sedula in legenuo ac audiendo verbo Dei. beneficiiserga pauperes, evocata est ex hac miserrima vita in aeternam Ecclesiam, Annor4 3. DieJacobi. Et successit Mam eta de TeuchemtZ Dor thea de Milit ex hac fragili vita, coelestem in patriam emigraVit, Anno 1483 sepulta est honorifice in ambulacis o templi Divi Cyriaci Scholastica, quoniam religioni esset deditissima&vitiae continentissimae, Zelo quodam ducta, Anno 1484. Flatswi-Mm relictam Bernhard Anhaltini in Berneburg, ortam e clarissima familia Ducum in
Sagen propter fundos ab Abbatia ab alienatos, excommunicavit. Qua de causa magna certamina, inter Abbatissam ac relictam viduam exorta fuere ad initium Martii. Sed cum hoc ipso tempore, in autumno, saeva pesti per totam Saxoniam graelata esset,
HathWigipou festum Michaelis, eodem anno ab Ernesto Archiepistopo Magdeburis gensi Duce Saxoniae, absolutionem petivit rimpetravit. Fridericus Imperator ob submissam petitionem Scholasticae dc Capituli Gernrodentis regalia, jurisdictionexae immunitates a superioribus imperatoriuus, Carolo Quarto & Sigismundo concem fis literis suo sigillo signatis di propria manu subscriptis , innovavit, ratificavit in confirmavit Nomine autem Scholasticae, fidelitatem debitam imperatori promisit stater Abbatissis oldemarus Princeps, cui ab imperio, defuncto patre Georgio, tuis tela hujus Abbatiae commendata fuit Data est confirmatioΑn reptae, Is Augusti. Anno Domini r488. Imperii Friderici III. Anno T. Postquam regaliis ac immunit
tibus Scholastica ab imperio ornata nut primam tittentionem habuit, magna Solenniis late annum ubilaeum celebrare. Moguntinum igitur sblicitavit, ut impetrata bulla. Iliun a per commissarium, tam pium desiderium perficere ne gravetur. Isin positum Conradum Thus ordinavit, qui accepta bulla ab Innocentio VIII annumJuis Dilaeum in eleta Gernrodensi no 148 celebravit. De cujus solennitate haec a notata effereperio.
Notum iit univeritiquod Anno Domini millesimo, quadringentesimo oestuam,mo nono, ipso die beatae Maria Magdalenae honorabiles Uomini, Johannes Pilbae Delcanus&Henricus Mockeplebanus Eccetae sancti Pauli Halberstadensis, a venerabilis Disjtia i Cooste
474쪽
viro nolasno nitido,hus, Praeposito Ecclesiae beati Mat pisto tiae, initet,
bio infrascripto Commissario depurato subdeputati ad nium desiderium ac preces no Bilis&gratio e Dominae Scholaiticae,natae Principis de Anhali hujus Ecclesiae Gemaecidensis Abbatis ae venerabiliumque dc honorabilium Dominarum ac Dominorum, Margaretaede TeucheritLI'raepositae,nec non Barbarae de Κitliram nar, aliorumpie vrsonarum canonicorum eiusdem Ecclesiae, in salutem, ut speratur, multarum an . matrum an rolubilarum ciam vera bullii plumbea in eandemEcclesiamGemr densem eratiose praesentarunt.Unde Domina Abbatissa tantam gratiam ciam toto suoCanimio id id congregato, una inim omnibus inhabitatoribus, sive incolis in oppido Gemrodem bisubjectis S processionaliter eonstitutis et ab Ecclesa rensi sive parochiali eum et edentibus laudibus docanticis, prout decuit usque ad Monasterium, cum reverentia, suscepit, processitone autem in medio Monasterii existente cecinit, Te Deum laudamus, deinde OCrux gloriosa in Organis ante crucem erediam 3 vexilla Papalia desu-rer pendentia, solennisatum est. Quo perfecto, per D. Henricum Klochen ad laudem Dei, sermo habitus est Deu3de vero singulis diebus post vesperas ad pulsum magnae campanae: o Crux, Ante crucem IDOminabus S. Canonicis decantatum fuit. Duran- viri odio a praedi Ela die beatae Magdalenae usque in diem beati Laurentii, inplusive, affuit dictus Dominus Decanus, portitor bullae stapradictae in procellione. xplebanus portitor baculorum sue ordinator primariorum. Item D. Henricus Florcanonicus ibidem concommissivus&distribiator literarum confessionalium. Item D. Tilemam in Gratteman etiam Canonicus ibidem&ci ncommissarius, custos capta sive ciste
tu id erunt ibi primari constituti.
ν D. Henningus Munimester prior de porta ii pro dominahus, D.Paulus Cravestam Monasterio, D migandus in Ecclesia forensi plebant, D. Henricus Schovestro ibi. in Cannincus pro communi populo. Nec non Domini,Matthias x ithop de Hara- acer de , Johannes aget de Ballenitede, Henricus evel de Rieder Simon Lucliten inagende Ηoim pastore dc pleban Quia ad tam pium opus, populiis de Hartonea recin uaque Confinit, plures enim homicidae fc peccatores ι sceleribus suisinvetinavi, paenitentiam publicam egerunt, atque sua peccata per Jubilaeum, ad di retionem infesbrum, deposuerunt r.
': Visitatio locorum Anno ubile in Gern '
. rodelabita. -ἐ s. i. co basilicae beati Petri urbis Romae visitabatur Monasterium Gemrodense. si ari occi Eeclesiae sanEtae Crucis iu bis Romae Sepulchrum Domini situm apud CD. Pellam S. AEgidii. . . iv Loco Ecclesiae sancti Pauli de urbe, Capella in ambitu imgreuhilang. lam Loco Ecclesiae beati Laurentii, Capella sancti Metroni inter turres. Loco Ecclesiae sancti Sebastiani, Capella sancti Mauritii. Loco Ecclesia sancti Johannis Lateranensis Capella Divi Iohannis apud is spitale. amo Loco Ecclesii hea Mariae, maioris urbis, Romae, Ecclesia parochialis&fi
--rensis S. Stephani Sunt autem numero septem.
Pro inventione horum locorum ad designandum Iubilarum aflixa fuerunt adima ipsius Domini. Prope etiam unamquamque anuam Ecciesiarum Capellarum praedii trum, forma vexilli rubet depicta fuit. Quod vexillum supradicti Commi aurit ad petitionem Dominarum S. Dominorum In perpetuam rei memoriam anni Jubilas dederunt teliquerunt. Repertum fuit in trunco, de oblationibus ante C cem ad pium opus huius Jubilaei factis, centum desseptem florent in auro Sc pecuniis. Suntad populum ibidem distributa, ducenta dc sexaginta confessionalia, quae essee runt sexaginta quinque florenos, communi a Xa compensando. Quatuor Idelicet pro uno floreno Rhenensi computand Ad quid valuerint confestionalia, videia modum promerendi indulgentias, prout in charta Innocentii VIII imprella Anno ἀψ88. Diea Decembr. Mogimilae signatum in P, Crux depolita filii die Laurenni, Dj j ipsum Coosl
475쪽
ANNALE GEROOD NIN. 44s post ve ras omnibus perlbnis Ecclesiae cincolis Gernrodetabus praesentibus, ae benedicionem Papalem, post sermonem per D. Henricum Klochen plebanum &Commissarium habitum acceptiantibus , d cum Gatiarum actione omnipotenti Deo: Te Deum laudamus finaliter decantantibus. Dequo sanistaeis individua Trinitati, P trii Fili, Spiritu Sancto, sit sempiterna laus Iogloria, AmerL
Temporibus praeexpressis: Seholastica Anhaltina Abbatissa,
Margareta de Teucherit Praepositi, Barbara demittitZ Decana, Ursula demithra, Maria de Antiali Principissa, Barbarain Anna des esen rch, P. Anna de Militet, i Canonisi, vel Canonicae P.
Canonici Ecclesiae Gemrodensis.
Paulias Cranest, Henricus Flor, Tilemannus ruttema Quetangburgensis, Tilemannus Coci, Bartoldus Wol an, Henricus Schovestro, Wigandus angeusMicnael Pura, Burchardus de Friboreh. Regnantibus Friderico imperatore Maximiliano eius filio, rege Romanoriam, Ernesto Duce Saxoniae, administratore Ecclesiarunt Magdeburgensium &malber- 1 ad Et Georgio Principe de Anhali, tunc in castroMoym praesidente. Praedictus commis rius proprio motu dictae abbatissae duo Monaiterio, pro usu fibricae seu alterius clenodii a l laudem Dei praeparandam, quinque florenos Rhenenses de pecuniis supra collectis, gratuito donavita numeravit. Reliquam pecuniam secum a duxit. Nihilominus ouando Crux fuit deposita, indulgentia, plena authoritate dc Dgore certis conseslbribus ad hoc specialiter deputatis, usque adsestum beatae 3 gloriosae Virginis Mariae nativitatis, curavit,ac speciali commissione Ic gratia licti commissarii, ad instantiam Reverendae, gloriosae Dominae Scholasticae abbatissae hujus Ecclesiae. Et visitatae sunt Ecclesiae, ut prius ad hoc deputatae. Aeta sunt haec vigesimo octavo anno, antequam Lutherus indulgentiarum vanitatem confiatavit, ac multos tetros errores mendacia pontificum Romanorum taxavit. Ernestus Archiepiscopus Magdeburgensis&administrator Halberstadensis Di De Saxoniae, hocitempore ingentem aggerem in Gaterflebe excitari curavit, immissi, in illum Seira flumine, quo omnia prata, irrigua&amaena loca in Nachterilade ac Fros suffocavit. Hac inundatione stagnum sese fetidita Gaterflebeia usque Ascaniam per duo miliarii, occupans pascua vias is aquarum ductus in pagis Gemrodensibus. Quapropter acerrim: e concertationes inter Capitulum Halberitadense i ccertariniense propter juspiscandi, quod uterque sibi vendicavit, exorta fuere. Duravit illud exitiale disiadium per viginti quatuor annos, in Quibus abbatia ita exhausta est, ut non potuerit longo tempore vires recolligere. In no certamine de stagno Fro si fidelem op ram abbatiae praestiterunt, fratres Scholasticae Princeps oldemarus Rodolphus 6 Magnus, qui in multis conventibus, ab utraque parte Magdeburgi, Halbe stadia ac Halae in salinis Saxonum constitutis, adfuerunt Scholastica abbatissa, Mardigareta de TeucheritZpra 'liosita, uec Barbara de icillit Decana, ad continuandam sit 1ceptam actionem contra Halberii adensem Episcopum, propter stagnum in Bose cmchterstede, magnum pondus auri anno Ioa mutuo acceperunt. Eodem anno
abbatis elisiit cum nobilibus demota abbatiae vasallis, prorte occupatas sylva
476쪽
MO ANNALM GERNRODENSIUM . agros decimas. Actio illa per principem,oIdemarum Ad um, Halher. stadiae transacta est. Coenobium Waldel in Berneburg, sui ectum abbaciae Gerara densi, intercedens pro excommunicato homine, impetravit a Scholestica libatilla, absolutionem anno 498. Vigilia Vit Signata fuit supplicatio sigillocatituli in Wal de Wilhelmus a Pesmitet nobilitate generis virtutem consilio praeitan praeimo Sebastiano de Heide successit, ac per multos annos abbatiae singulare fuit ornamentum Margarem de TeucheritZBaronissa ad Dominum commigravit anno 1499. die 24. Aprilis, cum dignitatem praeposita per viginti sex annos, non sine laude administrasset Paulo ante finem vita solenni modo testamentarios constituit Barbara de Κitht2 Decanam. Ursulam demittitet Baronissam Tilemannum Gruttemam nonicum Burchardum scribam. Sepulta est in ambulachro prope limen Capellis Nicolaici Sepulchro nonato hac inscriptiones Anno Do in I ρ I . m M iit meneranda Margareta de Teucherit2 Praepositissa hujus Ecclesia Successit in locum defunctae, Ursula de I illitZ pridie Maii eodem anno, communibus suffragiis electa. Tandem Scholastica abbatissa exhausta euris ac laboribus gubernationis ex hac vita evocata, spiritum exhalavit placidissimo fiam in invocatione Dei. agriuione ae ducia meritorum Filii mediatoris, anno Christi millesimo quingentesimo quarto, die regidii Anno aetatis octuagesimo tertio. Cum praestasi et annis triginta quin quemagna cum laude sanctitatis virtutis. Sepulta fuit ritu Christiano ante γrum, lapide notato hac inscriptiones Anno Domini Iso . pridi Cal. hirini obiit
Domino illastruis veneranda Domina Scholastiea, abbatissa hujus EceIesiae, Principi μin Mali hujus Ecclesiae Zelos defensatrix, plena piis opibus i Requiescat in pau
Post obitum Scholasticie, quinquagesimo anno, Henricus Basse, Epigram 'ricum tale, parieti infigit: ors miseranda nimis mors nostru horridaeolli S M Clati cruenta furis, nam eanctis bubtrabis illac
Hiere tuo telo, Vach maree minea Sozee HO nimium rabida, qua nec scis parcere Chris D vridas raptos C risti ni ante tribuna u eb mucrone tuo cecidit Scholastiea Clar AS plendida quae nituit illustri stemmate earn S ramite virtutum, sed se atria celiea sumpsi - psa nimis humilis, pia, prudens, asseclitaristac eliea desiderans sua Devia destinat ita Ast se fossicita fert Eecisis a Iaa- jur A Corpio LAnimos TmorisCArpserat actu S
Sanguinis ergo tui merito pie Christe redemptor, , . . . Hae tua dilecta coelis illustrior eso. Crista quo tempe Delix ingressa triumphet.
Epitaphium eiusdem felicis iecordationis.
Anno miliano quingenten avoque quarιο, Augusti fine, migra Scholastiea lara, Ex Anbal orta majorum anssuine fulgens, Quam tu Cbriste satis amplexibus stringitesponse, me rectrice pia praesens Ecclesia gaudeι, Ast terum Deliu jugiter haec inclyta regnet Sepulchrum Scholasticae anno post obitum eius sexagesimo, Elisabetha abbati j Prognatam eadem illustri pro ia Anhaltina, tabula eleganter depicta ornat.
Abbatissa XX. Elisabeth desida.
Cum vacaret abbacia in Gemrode, Scholastica defuncta, anno iso in M'hri mense , sun a rerum oblata fuit Maigaret de Nerberg. eritin ipsi d
477쪽
stica, contra Episcopum Halberstadensem, stagni causa, recusavit. Itaque cum in collegio carente praesile, alia perii, na satis idonea ad glibernationem non adesset, C pitulum maximam dignitatem in abbatia detulit Elisabeth de ida, Cataonis Lese cularis Ecclesiae S. Servatii in Qued lingburg Illa Elis ibeth a communibus omnium suffragiis vocata&electa magna solennitate in abbatiam, Octobri mense introducta est, cum imulta supellectile, magnis opibus&κει--λiοις, comitata sorore sua, Brigitta de ida, cduobus pedissequis Catharina de Brettenbach dc Margarem de Buna αInvestituram abbatissae delectae conserendam, Julius Papa praeponis Halberstadensa permisit hac sorma Sc modo.
Iulius Episeopus siremus fer orum Dei, dilea filio praepositoice aemulare a
d nsi alutem se Apostolicam benedictionem. Cum, sicut accepimis abbatistatu secvla..νium recogeriatarum Ecclesiarum, sancti triaci fartiris in Gernrodeo nos in iliaeemunitarum quem quondam Scholastica exilivstri principiιm in An bali prog/ni orta. ipsarum Ecclesiarum abbatissa obtinebat, per obitum vero ejusdem S bolastici ai t Inalibus. Nos dilectam in Christo filiam Elisabetbde Mida canon gam Iemlaris eos. Doluta Ecclesiae Sancti Servati Discopi in vesinρburg asserentem quod di inia isto ia capitulum distarum Ecclesiarum i abbatissam per et iam compromis elegerint. Postquam ilhctu in ciri filia Margareta de merbe elicitoni assensum suiιmp, aebere, Osar, esit, Ipsaque Elisabetbelectioni de se factae consensit, apud nos de litae munditia,
hon state morum, aliisque probitatis ει virtutum meritis conmendata arma mirim. iuvi intuitu erati ofamore probequi volentes diDreiioni vae per Apostolica scripta mania damus ut siper diligentem informationem eandem Elisabeth ad regi-n dicti abbatissatur.
idoneam esse repereru super quo tuam conficientiam oneramus abbatusatum praedictura,etsis ius proventus reditus, quatuor marcarum arflenti, secundum co=inmunem existimati
is di ut Itya Elisabelba Priι non excedunt, eum omnibinjuribus, prirtilegiis meritian ntiis suis dictae Elisabethae, authoritate nostra confera neν. Recepto prim ab
ea nostrosRomanae Ecclesiis nomine, delitatis debitae solito juramento, iuxta formam. euam sub busta nostra mittimus introclusam. Datum Romae apud anctum Petrum, Anno incarnationis Dominica, millesimo quingentesimo, quarto. II. Cal. Decemb. P tisica, in nostri anno secundo.
In ea eminentiaElisabeth de ida constituta, Abbatiam auro& argento evacuatam, ob diuturnam contentionem de stagno inriose,magna pietate: prudentia administravit. Initio gubernationis, ut amictae abbatiae opem serret, proprios hesturos con tulit ad perficiendam actionem contra Emestum Archiepiscopum Magdeburgensem administratorem Halberstadensem Ducem Saxoniae, per tot annos, in curia Romana non sine magno dispendio abbatiae agitatam. Sed praeter expectationem muta cognitio usque in annum gubernationis ejus sextum, ventilana esta Interim etsi Romae in hac cauta aliquot sententiae, contra Archiepiscopum pronunciatae fuerint,ae compensatio damni ei impolita fuerit: tamen impedita fuit declarata sententiae executio, verum esse didicit abbatissa, quod monet Syracides capite octavo, non litigandum esse eum potentioribus, sed utilius esse habere patientiam timidium ret, ne re potius, quam totum incerto liti eventu persequi. Quo magis autem Ecclesia Gernrodensis patrocinium&delanssionem a Romano pontifice expectare potuit Julius novo dicto&decreto abbatissam mimivit anno so'. in eo decreto Julius innovais vit, confirmavit omnes fiandos, immunitates, Regalia, ab Innocentio tertio, α aliis Romanis pontificibus concessa, nec non libertates secularium exactionum ab imiaveratoribus, Regibus, princi Dibus' aliis, an probanasa audius. Repetivit etiam nomina harum villarum quae tequuntur : rose, Nachterstede, Alaleve major, Als- leve minor, Egeten Maledalen, Padeborn, Hetebor , Polge y sere Strentre, Drobulen Bernecingerod, Elelbelinge d Behem, mellebeke, Gnecendorp, Baliaberge, Bennendorp, nataborg. Omitto enumerationem'iaadraginta sentem vi larum, in quibus abbatia in Gernrodeannuos proventus olim habuit, sicut sonat bul laJulii, quae dana est Viterbi, anno I O9. Nonis Martii pontificatus sui anno . Certa men de Ligno in Frose Nucliterstede, quod per viginti Quatuor annos duravit, an
tu demum Hio. Mense Dei estori sublatum est. Cum adulto pontifice designatus fu-
478쪽
ANNAIM GERMODTUUM Aisset commissarius, Doctor Levin aristhen pnepositus Hildesem iam lapIUcognitionem causae, partes certantes Halam vocavit Eb ablegatus fuit ab Erncite Archiepiscopo Duce Saxoniae Eustachius Burggravitis Limiae Dominus in Beniri Decanus Magdeburgensis, cum Henrico de Brandenstein praesecto capitulimes . stadensis Nomine abbatissae adfuit cum plenis mandatis, Otto Spige Doctor di hannes a Minnigerode praesectus Gemrodensis Transacta filii causa his condicio. nibus: ut in compensationem impensarum Archiepiscopus numeret abbatis . millia aureorum Rhenanorum, Sc quotanis ceriam mensuram piscium. Eampe cuniam hostea collocavit Elisabellia in decimam agri nosensis, concessione princi pis V ol angi Anhaltini, cui tunc ante biennium a patri oldemaro, comaem risi i abbatiar tutela. Quia vero pastua aquarum ductus, ante inundationem 1ta Monasterium in Fres spectarunt, Elisabeta Guttemans Decana nos ensis, uae Carnobium illud cum duabus canonissis eo tempore tenuit aureorum summam, eitagno abbatissae numeratam, sibi vendicavit, Sc jure eam defendere praesumpit. Sed postquam agnovit dominium super Bose ad Ecclesiam Gernroderi sem perimere, ac expensaperactae causae, per multos annos ab abbatia exposita esse per u litem edisiit. Paulo etiam post relicto coenobio in Rose, cum Magdalena a Brunsu ad ab taliam in Gemrode sese concillit, ac Omnes possessiones is redditus annuos Mon sterium Fro abbati commisit. Septuagelimumjam aetatis suae annum agens, bdit in Gernrodri Doctrinae religionisque Christianae instaurationem. Tandem superata imbecillitate naturae, Decana Frosensis cum invocatione Dei verae certa spe re sui rectionis in Gernrode expiravit, ae honorifice in ambulachro templi sepulta est. Ante dissipationesa is rabit in Frose, notatifuerunt in pariete templi hi versus am
ait, Omoibu hoc certum miseris eonstruxit Apilum aio Nometa Adar animuic in suo sorte beatus, Iam quo angusta domus vigeat regnetque per avum, ,. ΡΨ 2 iμ ris, omen consignet in astris. Ursula de Militet Baronissa, cognata insulae Praepositae, immatura morte ex
Elicabeth de Wida abbatis in Capitulum Gernrode gravem querimoniam in Romana Curia, Anno Isi; mense Februario exhibuerunt, quod nonnulli Archiepiscopi, Episcopi aliaque Ecclesiarum Praelati&Clerici, nec non Duces, Marchiones, Co , tes, nobiles, milites xlaici occupaverint coccupari secerint castra, villas&alia loca, terras, possessiones, aura, Iurisdictiones reditus, hona mobilia&1mmobilia ad Ecclesiiam Ger odensem egitime spectantia multiplicesque iiij rias' molestias personis Ecclesiasticis intulerunt. Igitur cum valde merit dii Asngulis querelis propter intervallum itineris ad Apostolicam sedem recursum re provisionem paternam petiverunt Leo X sub quo Lutherus Evangelii doctri nam spargere coepit, percepta hac querimonia Archiepiscopis, Episcopisabbatibus
eorum ossicialibus imposuisse rescripsit, ut militanti Ecelesta Gerneodei gradium praebeant,' non permittant, eam propter bona sua indebite molestari, vel per sonis Ecclesiasticis gravamma aut indurias irrogari, compescendo per censuram sic
clesiasticam occupatores, molestatores di injuriatores , invocato etiam ad Issopus merit, auxilio brachii secularis, ad cohercendosneiarios, cujuseu huez: tatis ordinis vesconditionis extiterinti matum Romae apud sanctum peΣ Α
incarnationIS DOmmacae III 4. Cal. Martii Pontificatus vero sui: tara de Mili Decana florente aetate, cum laude pidum tae vitam in terrisclausit, Anno Christi is
Annade Κitlit temnore Christus suam veritatem, depulsitant elisias
per Lutherum illustravit, docum propter abolitionem Pan in o in.
magni moliri in imperio es iit, Eu ha - ab em
Iohannem Minnigerode, ablegavit ormaciam, quo impertor poli, mmnes Imperu Ordines, deliberandi gratia deseripti, Luth
Omltlta Abbatissae nomine, confirmationem Itaque hos hset:
atam omnia privilegii regalia a praecesibribu, s b. ζζ:
479쪽
Abbatiae in Gernrode concessa, instauravita stabilivit ractum mor diae die decima quinta mensis Februarii, Anno incarnationis Dominicae Isar Imperii sui anno secundo alisibethide Wida abbatissa, virtutibus omnibus Heroicae naturae con venientibus excelluit tum prima in hac regione n nolueri veram Evangelii doctris nam, inter varias dissicultates, minas, insidias hostium complexa est&constanter retinuit ac ad eam propagandam Reverendum virum Stephanum Molitorem a cersivit, aliquot annos benigne fovit. Qui omnium primo, voce Evangelii, taxarectabolere coepit errores Sidola Pontificia semina verra Evangelii doctrinae syarsit: Ecclesiam Dei voce salutaris doctrina' sc fidei constantia ac zeso. omium vir tum exemplis gubemavit: adolescentum studia informavit, ac inter alios discipulos Andream Reurhen, qui evasit postea in Cancellarium , instim it Denique autor sua r nait Abbatiss e, ut Scholam Sc No comium aedificaverit, atque annuis reddit,bus exornaverit. Membra reliqua in Capitulo Gemrodensi, papisticam doctrinam probare, stabilireque sunt conati: dc non admittere religionis inveteratae Cerem niarumque Ecclesiasticarum repurgationem , ideo Abhatissa collegio convocato , omnes: clara oratione est affataci Agnoscere se immensam Dei bonitatem dc mise ricordiam, quod in hac senecta mundi, lucem Evangelii claram, & Antichristi abominationibus mundatam, mundo denuo exhibuerit&ostenderit. Toto igitur pectore agere se gratias Deo pro patefactione&religionis Christianae illustratione, ac severe omneS monere, ne hoc praesens Dei beneficium contemnant, sed depulsis Antichristi tenebris, lucem Evangelii agnoscant, ximnios cultu d. abitis Papisticos, quibus permultos annos Ecclesia pene fuerit oppressa fugiant&detestentur, atque veram d ctrinam colant. Ea oratione Elisabetha de Wiaa non blum abbatia proceres,verum etiam omnes finitimos Episcopos . Comites mobiles offendit qui maximoc . natu huic edicto restiterunt, abnatistam dehortantes, ut propter pericula Luthermisa Pontificibus imminentia, ab incepto desistat, nec mutationem religionis dorituum proponat, in quibus eorum parentesa maiores sint nati, educati, atque etiam momLFuit autem tanta in ea principe animi magnitudo, non solum ut pericula contemneret, vivens sine pria sidiis, sed etiam ut dixerit, se rationem rerum gestarum Deo res dimram esse , dc gloriam Christi omnibus humanis rebus anteserre. Cum incide re in annum Domini rueas seditio rusticorum, aliqui ex subditis confluxerunt, seditioso clamore tentarunt aulam occupare, ac bona abbatis diripere . Illis tumultuantibus, Elisabetha Princeps pro magnitudine animi dosingulari providentia, intrepido animo cum Gyn eo obvians, impetum eorum istinuit: inobedientiam redarguit perversos conatus cohibuit, tumultuantes repressit&ad officium red git raedata rusticorum seditione Henricus de Wida, frater Abbatissae ob perpetratam contumaciam adveniens voluit iniuriam Sorori illatam vindicare ac in authores rebellionis durius armata manu animadvertere, ibi benignitas&Clementia Principis optima erga subditos eviruit Elisabetha enim commiseratione mota pro subditis i tercessit desomnem culpam eis ignovit sc donavit 'mis annis Abbatia longis conce rationibusta Actata,citra Ecdiligentia Elisabethae de Wida, vires reparavit Ursii de Κittit2 Praeposita cum suam provinciam magna fide Ic diligentia per triginta annos administrasset, in Domino placide obdormivit die veneris post Pascha, Anno millesimo quingentesimo vigesimo nono. In memoriam aeternam annuos proventuis mellarum auxit, Ic moriens magnum fiat desiderium reliquit Sepulchrum inamh lachro templi, lapide teistum est. Successit ei Anna de Milita Decana Eodem anno rebus humanis exempti sunt D. I euset pastor, D. Petrusa boster, frater suus Antonius Armboster, scriba Praepositiae, qui in sui memoriam Decanae altum dimetum exstruxit. Casparus Scharsis, conjuge AnnaJanes amissa, cum propter cori gium te timum, Sacerdotibus prohibitum a pontificibus, praebenda privamsac ec pitulo Mectus biennio antefinget, hoc Anno isay. Mense Octobri secundas nuptias cum Apolonia, relicta vidua Andrea POpperodens, Christiano ritu celebravit. Qui cum me quoque paterno amore complexus fuerit, literarum studia liberalitera uverit atque provexerit, ad osticium meum pertinereiudicavi, ut non ipsemodo memoriam Illius beneficii in meo pectore perpem,conservarem verum etiam publicum debitast, gratitudinis testimonium, hoc in loco inserererra. Docuit eo tempore Evangelium,
480쪽
Reverendus vir Stephamis Mylius Conjugium omnibus hominibus, La
cerdotibus, concesuim dc liberum esse : Sicut diserte Paulus inquit, prohibitionem coniurat Sc ciborum doctrinam diabolicam esh, I.Dinoth.4. Itaque ut& vitio exemplo suo alios inititueret, Uxorem Agnetam duxit, ex qua suscepit tres filios, totidemque filias. Illius exemplum sunt sequuti Wol angus Golis id,& Nicolaus Molleo praebendarii apiciali Anna de Hillit Praeposita tres cognatasa familia Baronum Icilliciorum in Silesia natam Barbaram,Dorotheam Sc Agnetama forma speciosissimas, si non1ine magna cura diligentia educatas,in gynecaeo suo simul habuit Equihusa orothea Agneta infamia notatae fuere, Anno 133I eo quod a duobus adolescentibus scribis persuasae, pudicitiam&decus virginale non observantes, clam sese, stria Abbatia&functione contra voluntatem praepositae&totius Capituli, Cum ad Iescentibus subduxerint, postea in locis peregrinis, illis erronibus, non sine dedecore, matrimonio legitimo utraque copulatae fuerint. Discessura ex vita mortali Elisabetha de Wida, haec praecipua mandata iis dedit, ut&studium verae pietatis Si ligionis, ad quam ab ipsa instituti essent, ardenti pectore colerent ac omnibus tam nis rebuς anteωrrent. Tandem mper viginti octoannos cum magna laude pietatis praefuisset, Anno Christit 332. undecima Aprilis, anno aetatissa. decessit, edita insigni confessione fidei, quam usque ad extremum halitum, assidua repetitione piarum se tentiarum, Sc ardenti invocatione Dei confirmavit. Inlatere templi 3. Aprilis sepubia filir magno cum luctu omnium subditorum.
Epitaphium Elisabethar de id collegii Germodensis Abbatissa a Nathanael Mylio
conscriptum: . Felix in summo cui spes est fixa parente.
bus in humanu, ni prius esse potest. . Auxiliis adjuta Dei , nam talia testor Ut regat incolume eo jumet ipse suos. Ut mist amisso jactatus navita remo, Extendi dubiis mela ferenda Nabis, Eissile eura mibi fuit, ut data publica capit, ubrica me variis sors agitare modis, psa etenim vita duras experta procelia,S inui forti in bubeunda miro,
Acimibi tu huperem iustissime ciris dedisti,
arbaricas hominum non timuisse minis.
orta est iterum divini ubi gloria verbi, urpud Ausonii Iarma remota lupi,
Grandes hine Silius Daemon mihi struxerat astus. Eterna ovo eram docta salutis iter. Passaque obiae inimicitias irasque potentum omnia detexi vindice tuta Deo.
Relexi noseri vota suspiria cordis, Nescit enim ipse Dos destituisse Deus
clade meis primum Romana fraude relicta Autor eram ciristi dogmata vera sequi.
Nee mihi mana lavis quaesita es gloria mundi, Vita sed est summo tota dicata Deo Et placido an em elausa est mihime benesta, Impositus mea nunc hie teρit ossa lapis DULCI In aetherea Concessu spis Iim arcis Aser feraqVe GDet, a beata Laga.
Numerum annorum in hoc ultimodisticho reperies. HuiusAbbatissae sepulaseram post aliquot annos, Anna de Milita tabula artificiose depim exornavit. In ea insipti sunt, hi Germanici Rathmi