Io. Bartholomei Marliani Patricii Mediolanen. Antiquae Romae topographia libri septem

251쪽

LIBER te absolui1se dictum est. Fac qui de Domus Aurea Ndi ronis pius dedusta erat, ut te satur M. ir.his carminibas. Hic, ubi miramur uelocia mliners therm ,

Asalerat mistris testa superbus sier . In his thermis duo marm ris)rusta inuentasunt, in quarum stltero erat famma sculpta, clim hoc titulo. IOVI In ultero uero. VESPASI AN VS AUG. PER COLLEGIUM PONTIFICUM FECIT. Hinc baud procul ano. Μ. D. ULFoelix ciuis romanus in uinea sua Laocoontis statuam reperit,eayecie qualis a poeta destribitur de qua Plin. c meminit. Laocoon in Titi Imperatoris domo, opus omnibus, o pia turae, ex flatuuriae artis praeponenium; ex uno lapide eum, o liberos, draconums mirabilies nexus de consili, sententia seceresummi arti ces 'sander, ex Polydorus, o Anthenodorus Rhodii. Nunc autem ut, stγr in Vaticam. Palatium Ue1 uiunt, o Titi apud easdem Thermas. pos quas later Atum, er boream insupercilio montis apparent ruinae ingentes Thermadirum , ut uolunt, Philippi Imp . qμidam putat se; a thermas i Titianas , iuxta praediciam ecclesam. S. Martini, fuisse thermas Hairi ni , argumento pibi repertae int duae Statuae Antinoi pueri Hadriano imp lestissmi ; ex locus hodie Hadrianelus nuncuretur. Domus Balbini, inquit Lampridius, etiam nuc Romae sentitur in Carinis magna, i potens, ex ab

252쪽

maticis et ubi Lenaeus Pompei libertus grammaticam docuit .

De Clivo Virbio, o Domibus ser. Tulli, Aurea Mronis, Uirgili, . ac de Τurri Mec ornatis , 'Hortis , smuis de Fortunae, o Foelicitatis Templo. Cap. X II. Α autem Esquiliarum pars, qsae plurima ece clesiae. S. Laurentis insontana imminit, Clivus Virbius est appellata, ubi lucus Fuguta. Iis, quo in loco Ser. Tullium domum bubuisse usum e supra, ubi de uico Scelerato egimus . Domus Aurea Neronis tot/m id si a 3 occupauit, quod est ab ea Pa. Iatij parte, quae nmc. S . Gregorij sdem eregione baabet, roste ueniendo per Constamini arcum, Colosseum, ais Carinas, quouspin Esquilias, paulo ultra. S. Mori r Maioris ecclcia perueniamus, o Mecornati attingamus hortos. quod probat Cor. Tuc.bis uerbis. Eo

tempore Nero Antij ns non ante in urb/m rur syas est, q am domat, qua Palatium, o Mecornatis horatos continuauerat, ignis propi quaret, nes tamen s si potuit, quin o Palatium, o domisis, o clinicta

circum haurirentur, o infra. Caterum Nero nixus εpatriae ruinis extruere domom in qua non tam gemma

ex aurum miracu o est ni solita pridem, o luxu in lgata, qua a μή , er sageta, er in m dum solitudinu,

hinc riuae, inre vortastacia, o proste tui. Ssset .

253쪽

LIBER Nero.in it, domum a Palatio Esquilias sescit sua primo Trasitoriam, mox incendio a mptam, restitμtam' Auream nominauit, Huius autem amplitutionem Hlindit ille , qui dixit. Roma domus et, Veios migrate quirites. Si non o Veros occupat ista domus . Tanta giem fuit eius laxitas ut porticus triplices mi. harias haberet. itemstagnum maris inflar, circum stuptum aedifrijs ad urbium steriem. rura in se per amuis, ssis uinetis, o pascuis,hluis p uaria cum multitudine omnis generis pecudum, o farum. In coetearis partibus cuntia agro lita, distincita gemmis, uni num p conchis. erant canatioes laqNatae, tabulis eburneis uersatilibus, ut loreo tulis , o unguenta desidistanerentur. praecipua cornationssm rotunda, με perpetuo diebus, ac noctibus, uice monti,circumageretlir . Balneae marinis, o albulis quisfluentes.Ηuiusmodi domum cum abolutum dedicaret hactenus comprobauit, use diceret qua bominem tandem bubitare coepisse . in cuius uestib oflabat, ut diximus, eiusdem pracipis Colosses altitudine. C. XX.pedum ,qui eo defuncto mutato nomine Soli fuit dicatus . hunc Zenodorue Gallia iacitumscisse tradit Plis uiuarum moulas turribus pares coloses uocari. Sex. Pomp.a prima ι uentore Colossem denominatumscribit Idem Plin.commemorat Neronem in domo aurea Redem Fortunae in

ciuisisse, qiue ex lapide Hengite translucens foribus clauesis claritatem diei intus baberet, hiscas ritu

254쪽

α VIN T Vs roa ser.rege sacratam, Seiam asegetibus appellatam. Apud thermas Dioclitiani, fecundum eam uiam, quae nunc es ab ipsis ad. S. Antoni, aedem oco Esquiliarum titillimo, fuit celeberrima illa Mecornatis Turris, ex qua crudelis us Nero fornico bubitu aliosm Troiae canens, urbis incendium stestauit. cuius incendii initium ab ea parte circi Maximi originem habuit, quae Palatino, Coelios montibus contigua est, finis autem ad imas Wquilias, auth. Suet. qua Cor. Tac. uult Neronem Anti, tunc fuisse, ut usum est. De hac turri sic

meminit Hor. Molem propinquam ηubibus arduis omitate mirarι . ubi interpres in Mecoenatis hortis flauit .

qui amoenissimi erunt in campo Esquilino, de qμibμs Suet.baec habet uerba. Deducto in forum pio Drψosutim e Carinis, ac Pompeiana domo in hortos Mea coenatis tra migrauit. In his colebatur Priapus,ut idem Hor. Sat'. octava innuit, cum inquit. Nunc licet Esquiliis habitaresalubribus. Virgilius' apud bos hortos Domum babuit, quan siccessu Campaniae, er Sici lia plurimum uteretur . Felicitatis Templum, q ierat in parte domus eureae, combusit Nero. Supra Mecoenatis hortos Tarquini, Aggeres adhuc apparent . de quibus Plin.ita scribit. Clauditur urbs ab oriente Quaere Tarq iiij superbi iter prima opere mirabili. naeum muris aequauit, qua maxime patebat aditu pla,no, coetero mi nita erat excess muris, aut abruptis

montibus, nisi. expatiantia tecta multas addidere urbes. De bis uero Aggeribus perperam sensit Blon.

255쪽

LIBER

co queiquetulano, Ilinc nis Laciniae , o Martis : ac de Fano, o Ara Malae Fortunae. Cap. XIII.

Asilica S smini ciuis romani apud ardem

b S. Muriae Muiorisfuisse memorant. Campii uero Esquilinum, ab Esquiliis dEnostinatu, prope Mecor alis tarrim , inter reonti m superagiere in urbis moeniti, quo in loco apκd priscos cadauera sepeliebantur. hinc.Cic.. ait Senatum censire, at dy erep. existimare Aedilium curulium edictum, quod de funeribus habeant Ser. Sulpitii. Q .F. Lemoniae Rus funeri mittere i utiq; locum 'pulcro in campo Esquilino. C . Pansa Cosseu quo in loco uidetur, petes triginta quaque uersus defignet, quo Ser. Sulpitius infratur ι quod sepulcrum ipsus liberorum, posterourums eius st. Hunc autem campum nunc Focatum uocant, ab antiquis Urinis . Nam pristi cadauera ibi combureresolebant i cuius rei nidor cum urbi es flet perniciossymus, A vei us studuit aerem emenda. re, i S. P. in . R. confinse campum istum incarnati concessi, ubi ille, ut dixi, hortos suos 'cit In bis quidam scribunt inuentum marmor cum indicebam mori. CVRTIA . L. PRAPIS CUIVsPARS DIMIDIA HUIUS MONUMENTI CONCESSA EST AB . C . MECOLNA. TE HELIO SIBI ET . P . CVRTIO

256쪽

1Dd autem mundum Ph. v ste,unte Srram, neminem crematum esse, cums ideo cremari uoluisse , Pia reliquisi Nari, upud Anienem cum di Dpuri'

iuisses et Guer batur ne suae hostibus itidem ludubrio

essent. Si de patrici,s intissigimus uerum est, nam prius cremari consueui spe ostendit Terinlius in And. In cami o uilino Claudius Imp. ciuitatem Roma. nam Uurpantes ccuri percu it. Forum Esquilinum in quilijs. Apianus . Dum Marius, o Sulpitius ad Esquilinum so uin illi occurrunt. Horc alit m pars, quae pertinet at costem Viminalem habuit Lucum quinquerulanum, o Iunonis Laciniae. de quibus supradicut apud Oui bis carminibus,st mensis. ni ob esquilio multis inceduus annis

Iunonis msinoe nomine lucus erat.

In eisdem Esquiliis Fanum, o Ara Matur Forutunae . de Fano meminit Plin. de Ara uero Cic.

in libris de nat . de . his uerbis . Arum Mutet Fortunae in E quiliis videmus . In eo autem siupercilio Esquilibrum , qui imminet templo. S . Letuarenti, in fontana circum fugste putauit Fu'. argis mento p formetm circi uesigia o endunt . Sed conuullis illa inter Viminatim , er Esq/ilias non facilem locum circo praesture uidetur.interclusissct eniUicum Patricium, uel suburrae partem; π se magis

257쪽

circi, glia maximarum domorum insunt usipa: uni ibi Ser.Tullius habitauerit, habitauerint ex Patricis , a quibus urcum nomen adeptum ess , o redimus . In ea. autem uis, quae ad portam Inter aggeres ducebat, in i ii Tarquinij aggeribus, Gordiani Arcussietera marmoreIs ornamentis triumphis insicut is constimus cuius marmora ad Palatii. S. Georgii in Dams subfructionem fuere translata. De Clivo Suburrano . Arcu Galiens. Macello Ly obiae . Via Praenesina, o Marii Τrvbaeis.Ca. XIIIIN capite Suburra festur clivus ab ipsa subin i ra Suburranus appellatus,t Esquiliasfacilem praebens astensum.Recta mox, apud gie. S. Vithoccurrit Arcus triumphalis Galieni Imp. ex ti. burtreo lapide haud multis ornamentis insignis,i qm lae

tur tantum hic titulus.

GALIENO. CLEΜENTISSIMO PRINCI, PI CVIVS INUICTA VIRTUS SOLA PIETATE SUPERΑΤΑ ΕSΤ . M. AURELIUS VICTOR DEDICATISSIMUS NUMINI MAIESTATIQUE EIVS . Prope fuit L)biae , siue, ut scribit.P. Uictor, Liviam

Macessum,a quoiam Macero denominatum, qui in urbe latrocinium exercebat, quo damnato Censeres Emilius, ex Fulviusflatuerunt ut domus eius public eo tur, genderentvrs ibi obsonia , auis. Pluti in Prob.

258쪽

uar. vero,prarier hanc, aliam ponit baius nominis et mologiam. Haec omnia, inquit, postquὸ contructa in anum locum, quae ad uictum pertincbant, o gi catus locus Macellum appestatκs, ut qμjiam scribunt, sibi fuerit hortus. Alijs ibi domus fuerit, cui cognoumen fuerat Macellum, quae publice sit diruta, O aediscatum hoc, quod uocetur ab eo macessum. Proenea sinu autem Via, ad Esquilinam ducens portam, hinc principium sumit, in qua assinistra occurrit simidita tu moles lateritis in ea ere stafiunt duo marmorea Troerbaei ideis trunci cum stoliis, quorum alterum habet thoracem cum ornamentis clypeis, Cr antes imaginem captiui iuuenis brachijs post tergum uinctis. alterum uero in trumenta omnia ad pugnandum, o d3 - peos . quaesulse dicuntur . C . Mari, de triumpho crisico erestu . Haessunt quae a Diti disi tu. C. Caeserem dictatorem instaurasse memorat Suet. Locus hodie

ab incolis Cimbrum uocatur. Erant alitem Romae plu, ribus in locis tropboea. Marii autem duo, ut testatur Val. ΜΟ. Τrvborum enim dixere sexu aut arborem decises, ut inqujt Poeta, ramis, qui arcsim, egi columnam erectam, cum aliqua in laudem uistoris inafriptione. Τruncatis ait Suet. arboribus, o in in dum trophaeorum aiornatis. Plut . conqueritur imprudenter imal, er assere nimis egi se primos ex Graecis, qui trophoea aut marmore incisa, aut aere pulpta facientes odiusimul o bellum a construata uisii ignominia perprisium reddidissent.Figebantur trophoea lo . P

259쪽

LIBER risemnentioribus. Sal. de Pompeio. Devictis Histrariis trophoea in P3renneis iugis constituit . De Doreo Sliorum . Sacero Mariano . Regione. Τ bernota. Thermis, o Dotno Gordiunt. Bolica Cain Lucii, ac de Palatio Liciniano. Cap. XV. Omus Alinum, inquit Val. Max. ubi ηued sunt Mariana xxonimenta, er Sacellum Marianum , in quo illud. S . C . de reditu Ciceronis in patriam , Lentulo cos. referente ,factum est. Hinc ea tota Esquiliarum pars, quae di picna,E quilia, inter, o Coelium montem,ba licamq3 Lateranensem, vergit. hodie dicitur Merulana pro Mariana . apud ueteres regio Tabernotae dicebatur, ut resert, ur. his uerbis . Esquilinus dexterior uia Tubernotae.

A sinistra, uia Praenestina, prope. S . Ei fiby tema

plum Thermae, o Domus Gordiani Imp. fuere, de quibus Capitolinus ita loquitur. Comus Gordianorum etiam nun extat, uia Praenesina ducentas columnas imosito habens, o Τbermas quales, praeter urbem, nusqu4 haberet orbis terrarum. quoi rginae multae, ac ingentes, etiam nunc ostendunt. Inter portgm Esquilinam, o Naeuiam haud procul a moenibκs, seisisti,

in finis p aedifi ruinaeste fiantur, o inter has conacameris ruffornix pene iniger, quo post Panthei mnullus nunc in urbe maiori . locum hunc Gulvij thera mas uulgo uocant . Fuit autem indignis bila Basilicin i

260쪽

in Lucii erexit. Haud hinc procul, iuxta. S. Balbinae sedem, ad usum Pilectum afuit Palatiam Liciniani De A qua Marcia ,sue Traianar o Isidis Templa.Cap. XVI. quae autem Marciae ductussu per Taurinam a transiens portam per Esquilinum campis ad Tiochriani Τbermas primum,deinie in proximos cosses, ut uestia ostendunt, perducebatur. Duqua ipse sic liquitur Plin. Clarii ma aquarum omniutoto orbe frigoris, si lubritalis palma praeconio Mamcia est ter reliqua deis munera urbi tributa. Vocab turbaecq ndum Austia . Fons autίm ipse Piconia. oritur in ultimis montibus Pelignorum . transit. Mamps, ex Fucinum lacum Romam haud dubie petens. moxspecu mersa in tiburtinast aperit. Primus eam In urbem au sticatus Amus Martius unus ex regibus. Postea, in Marcius rex in praetura deduxit, rursu prestituit. M. Agrippa. Frontinus hanc uia Valeria ad miliarium. XXXIIIJuo tempore in Aventinum a Traiano deductum, ex ab eo denominationim habuisse docet. Marciums potui, reliquas uero aliis visibus esignat.Plimautem natationi, Virginem uero tactu

praestitissfribit. Iurantisticio autem porte Esqui.

Iinae ita legitur. ΙΜP . CAES . M . AURELIUS ANTONINUS PIUS FELIX.AVG. PARTH. ΜΑ