Io. Bartholomei Marliani Patricii Mediolanen. Antiquae Romae topographia libri septem

221쪽

LIBERer linte, quotap passeum milesbus, uesub terram vel

arcubus ducerentur, pluribus uerbis ipsemet recenset . Sex.uero Ru stum, o posteriore, quem Dioclitiani temporibus urbem Romam descripsi se putat Blon. nolle, o decem aquas posuisse animaduerti . De Aquae ductu Clautiae aquae. Cap. XXII. Tuum Claudium duos aquaeductus a Caligulad inchoatos perfici se,sic declarat Fron. Altero imperii fui anno duos dμctus inchoauit, quodppra Claudius magnificentqsime consumauit, deiic viis . alteri, φ ex fontibκs Ceruleo, o Curtio perducebatur, Claudiae datum nomen: haec bonitate proxiama Marciae. altera, quoniam duae Anienis aquae in urbem fuere coeperant, utfacilius appellationibus diagnoscerentur, Anio Nouus uocari coepit. Suetiopera,rnquit, mgna, potissiqua necessiria, qua mμlta pes.cit ,sed uel praecipue aquaeductum a Caio inchoatum. Meminit o Plin.bis uerbis. Vicit antecedentes aqua. rum ductus noulissimum impendium operis inchoati a

Cato, o permi a Claudio; quippe lapidea exces

tatem omnes urbes, o montes squantem, ut lassacra

impleret, Curtios ais Ceruleos fontes adductos,erogata ad id opus talentum sexaginta missiuas cfl πquaeductus, quem a porta Naeuia per Coelii montis dorsum rΑuentinum perducit CebLInfronti sticio autem eisdem portae de restitutione ejusdem asuae ductus haec te

222쪽

ΤI.CLAUDIUS DRUSI.F.CAESAR AUCUsTus GERMANICUS PONTIF. MA. XIM. TRIBUNICIA POTESTATE. XII. COS. V. IMPERAΤOR. XXVII. PATER PATRIAS A Q VAS CLAUDIAM EX FONTIBUS QUI UOCABANTUR CERULEVS ΕΤ CVRTIUS A MILIARIO. XXXXV ITEM ANIENEM NOUAM A MILIAE RIO. XII. SUA IMPENSA IN URBEM PERDUCENDAS CVRAvΙΤ; IMP. CRSAR UESPASIANUS AUGUST.

ΑΜ ΕΤ cERULEAM PERDUCTAS A VIVO CLAUDIO. ET POSTEA A DIVO VESPASIANO PATRE SUO, URBI RESTITUTAS.CvM A CAPITE AQUA

223쪽

ESSENΤ NOVA FORMA REDUCEN. DAS SUA IMPENSA CVRAUIT. In eodem aquaeductu iuxta hospitae laterane ei inter alios,hic positus est index. N. AURELIUS ANTONINUS PIVs FELIX AUG. TRIB. POΤ. IIII. PROCOS. ARCUS COELIMONTANOS PLURIFA RIAM VETUSTATE CONLAPSOS ΕΤ CONRUPTOS A SOLO SUA PECUNIA RESIITUIT.Partem autem bulasce aquae in Capitolium a Caracati Iouisse deductam frunt. Extant enim ruinae forma aerum in Palatium os . In arcu uero taburtino, huic aquaeductui coniuncto, prope aedem divae Mariae in Dominicquet ate corrosae sent uterue tales.

. ctum, Traiani nomen accepit, auth. Front . cuius adhuc apparent formarum uestigia apud. s. Prificam, o in ruinis Thermarum Deci, marmor paucis ante

annis effossam id, quod Frontim uerba, signiscabat. De ih quae incertam fidem nunc in Caelio monte bru

224쪽

Extus primus Cos . pulso Τarquinio Curisb me deae Templum in Coelio monte extruxit, sacriims uoti reus fecit,quia coriis bene cio, cuius di simulatione habebatur idoneus, emendationi publiciflatκs extitit. Hanc enim deam uitalibus buismanis praeese credebant,ab eis petebatur ut iecinora,ra corda, qμessunt intrinsecus uiscera Alua confer.

uaret . Templum claudi, Cors. conditum a Vestasiano Jed prius coeptum ab Agrippina in Coelio monte Neronem funditus defruxisse autb. es Suet. Mamgrra Formianus abrorum Caesaris in Garia prat scius,

Domum, quam in monte Coelio habebat, primus omnium Romae marmoreis crustis exornauit,Plin. In Coelio Domum Claudii Centimali fuisse, ait Val. Max.

de qua Cic .sc meminit. Cum in arce augurigm asgures acturi efflent , iussissenis . Τ . Claudium Centι α malum, qui aedes in Coelio monte babebat, demoliri eas, quarum altitudo siceret austici,s, emit Calphurnius Lanarius. Domus Τetricorum inquit Pollio ) qui 'ex trigini tyranno' fueru hodieq3 extat in mare Coelio ter duos lucos,cotra Uiu Mete'nu pulcherrIGIre eodem monte Iunii Senatoris Domum constituit Cor. Tac. Adduntur, ait ,sententiae, ut mons Coelius in poserum Au us appellaretur, quando cunctis conflaagrantibus sola Tiberii figies in domo Iuni, Senatoris inuiolata man FLHabuit scoelius Domam. T. Clau

225쪽

Ierimus. o Cornelii Domi m g, siralij uolunt, primusem marmoreis tabellis exornauiti Martialis Campus, in quo , si quanto aquae Τyberis Μartium campsim occi passent, equiria febant, in Coelio a Sex.Pom. co, Iocatur,sicut ab Ouid. bis carmInibus. Altera tramineos e stabis equitia campo, quem Τyberis curuis in latus urget aquis. tamen eiecta si forte tenebitur unda,

Coelias accipiet pulverulentus equos. Fuit in eodem monte Macellum Magnum. Antrum Cyclopis . spoliarium. o Armamentarisi. Sed de Coelio siatis. Videamus quid a latere ipsus, quod Auenti. m resticit ,st, agi fuerit . De Appia, o Noua uia. acie duis, Virtutis, Honoris, gis quirini ,sive Μήrtis Aede, o Almonestu. C p. XXIIII. N situs urbis iscriptione dictum est congati lem, A ppiamφ ui im, quantum ad septentrionem1 ectat , a Palatino, quantum uero ad occasum hemule, a mole Auentino, Coelium dirimere. Pom . autim Letus Appiam Bruniqium us p pr ducit, ὸ porta autem ad thermas Antonianas Novam vult appellari. Sed appiam etiam intra urbem fuisse φ ad con stantini arcum innuit Spartianus in ea seupti omism Segeri cum collocauerit, potuit tamen ali

226쪽

quando scitere, quod buius pars a Caratasta munita Nouae nomen adeptast. quod auic Solinus dicit Tarquinium Priscum habitauisse ad portum Muroni am suprafummam Nouam uiam, de alia intillexerim. Siliqui putant viam Nouam a porta Palutis inchoase, O per radices Palatini montis supra circum Maximum

ad in am Pigcinum peruenisse, ubi nunc diui Silli

ardes uiditur. Verum, ut diximus, uiae Novae druerasis temporibus . diues, hominibus nouiter deductae , aut munitae plures, o multis in locis fuere.quocirca, risi distinguantur tempor in nita occurrent apud striptores, quae intersese cotraria sidebuntur. Ad caput autem Mae Nouae in regione P cinae inter praedictum aedem ,si effandos thermarum Antoniarum ruinas, fuit Templum Isidis A ntenodoricae, ab Antonino Bassiano conditu, iuxta it sus Τhermas, ubi gliseia marmora eruta sunt,cum inscriptione mutilata huiusmodi.

SAECULO FELICI ISIAS SACERDOS ISIDI SALUTARIS CONSECRAΤIO. In altero uerofragmento sic legebatur. PONΤIFICIS VOTIS ANNUANT DII ROMANAE REI P. ARCANAQ . MOR . BIS PRAESIDIA ANNUANT in VORUMNUΤU ROMANO IMPERIO REGNA CESSERE . In via autem Appia, baui longe si porta , Honoris, Virtutis steterat Τemplum. quod . Μ. Murcellus de

227쪽

rat . huius meminit C e nat. deo. Martis Τempla duo, inquit Ser. unum quirini intra urbem, prope portam; quasi custodis, o tranqssili, alteφ in Appia uis extra urbem, quasi bellatoris, o gradivi. Fut. uero scribit duo extra portam fuisse Martis templa. Vnum quatuor miliarijs ab urbe dilians et alterum paulo exarra portam. quod si ita est, cur Ser. dixit duo, o notria eius templa . unum quirini intra urbem, o duo extra: quod erat consentaneum,stim ipsum.Almosu. per uiam Appiam, Assentinis radices in Τ3berim fuens, longe ab urbe ad. X.mil.pas. in agro maritImo oritur, Appiis Riugm uulgo nunc nominant. in quo Muter deorum C L Aprilissetulis annis a Gastis secerdotibus ubigebatur. unde Papinius . Ut locus ante urbem, qua primum nascitur intens Appia, qui 3 Italo genitus Almone C)bere Ponit, o Idaeos iam non reminiscitur amnes. Ouidin1νὶ locus, in Τ1berim qua lubricus infuit Almo, Et nomen a magno reriit ab amne minor .

De Themis in genere. Cap.XXV . Hermae graecum est uerbum , quoi ne p Ictist num nomen, neapsignfcationem unica disctione recipere potes. τερμον calum t s

228쪽

in V A RTUS 'stum significat. Nos uero loca quae calentibus aqllis, glit sine issio fornice calefacto lauandi, o sudandi

usibus deputasnt, eodem nomine, quo Graeci, thermas appZllamus. Prsis numq; Romanis iuuandi ussi fui spe prope quotidianum filis constar, quo uel pulutarem , yrdess abluerent, uel=dorem prollocarent, crudάms adjuvarent digesionem quod tetigit Igu. cum

inquit .

Et crudum pauonem in balnea portui. Soepe tamen uoluptatis tantum cause id factitarunt, propterea uel m/diocriter diues priuata balnea, fite laua crababuisse, illud argumento est, s Cic. Terentiam uxorem monet, ut curet labrum in balneo ne dest, certiorem p facit. in . Fratrem Asae procos . de bu is meis, quas in Aripinati extrui curabat. Multa dein is de balnea paulatim extructa , in' quibus ad tibi Erum plebs lauaret . Primus autem omnium Sergius Orata penisilia facere infit ut, scuti Val . Max. commemorat . Re postmodum ad principum luxuriam, fusium producta, coepere lauacra in modum, ut ait

Ammianus, prouinciarum extruere, quas thermas appellarunt. in quibus aediscrudis nurum nes modum,nes mensuramstruasse ex ill rum, qzae nlinc extant, uestigii facile unusquscp potest iudicare. Varia enim ex propemodum infinita babebant loca, uarijs obus, ex uoluptatibus deputata, quaedam ad calefacientis aquas forma circulari, ex quibus per 'bones, ex fsulus baln)is, netum in flo exposuis, uerum etiam

229쪽

LIBERrengilibus calidam ministrabant, quae post lauationem

inutilis per cunales in in eriorem partem, inde ssitaterraneis meatibus in Cloacas mittebBur . Habebant

Τbermae etiam Apodyteria, in quibus balnea ingressuri uoles deponebant, ut ostendit Pitiin epistolis. habebanto areas ampliissimus porticibus staci Upimii circundatas , cameratas Herbiissimis fornicibus

gdiscia in circuitu habentes, in queis diuersi coloris armoreae, ingentesci' columnae , quarum quaedam stantes, nonnullae uero iacentes adhuc cernuntur, mutita ad templorum ornamenta translatae . Pauimenta uero litho ruta diuero lapidibus congyicua, parietes p

armoreis tabellis in multis incrustati . Erant etiam Xsti, nemora, o natatoria populi ludis, delitiis exposita, propterea frequens in thermis uersabatur e principes p ad id infiniae uenerant, sit cum eo promiscue lauarent. Spartianus de Hadriano. publice, in siit, o frequenter cum omnibus Iallit. Vnde cum veteranum quendam notum sibi in militia dorsis m, o coeteras partes corporis uidi spei citerrere, per constristus cur se marmoribus distringendum daret ; ubi auditivit buc iccirco feri, quod ferream non haberet; feruis eum donauit, o sumptibus . Verum cum alio die cois pigressius ad prouocandam principis liberalitatem hoc idem facerent euocari eos is sit , o alium ab alio defricari. Tradunt autem . M . Asiretium Antoni isngm lauacra mixta praebuisse Aauandi stero tantasuit modo Imp . sioluptas, ut=epties in te lauerit, m

230쪽

balneIsarpe corvitaverit. Iulius Capitolinus siribit Cordianu tumore septies in arsute breme bii lusisse .

qui cum saepe mulieres pulchras, o paessas, o cutis anus deformes admitteret ,st iocost id facere diceabat. Alexanter s)Iuas in thermis deputauit, oleumstaminibus thermas addidit, quam antea,non ante auroram paterent, o clauderentur ante solis occasum. De Thermis, o Palatio Antonini Caracussae. Cap. XXVI. Niminum Curacassia Τhermas, quae aba eo Antonianae sunt denominatar struxissi in eius uita Spartianus sic tollatur . Opera Romae reliquit, thermas sui nominis eximias, quarum cella olearem architesti negant

posse usta rationeseri, nisi qua facta est . nam ex

aere cupro cancelli Abpositi ope dicuntur, quibus ca umeratio tota concredita es, o tantum 6l Is iiij, ut iii Vm potuisse fieri negant docti mechanicis . Lamp. uero bas ichoatas ab Antonino Seuerum perscis, at pexornasse refri. Visentur adhuc in radicibus Auentis

es, ad uiam olim Ardeatinum, o apud nunc. s. Balbinam, barum ingentes ruinae, cum altis parietibus, coim isopstmsepultis mirae o magnitudinis, ex palotitudinis. Magnum autem ambitum amplectιbantur . ter si tui ille quarum , et ante Iortam Capenam trau