장음표시 사용
11쪽
Philiberti Marchini Philosephica
Peliis cur morbus A pictae Ianabilis .
N quia in quibusvis pestis initiis Tridentinae, Patauiniri
Venetae, Mantuanae, Mediolanensis, Panormitanae, FI reminae, Medici, pestilentialis morbi naturam, qui est de raro contingentibus, cognitione minime assequantur, Adumiliter se disputant, An sit vel non sit peltis, inter des euiens longe lateq; per varias Vrbis partes grassitur. Nec mirum. Hic enim error non minus doctos solum, sed etiam doctissimos non paucos decepit, veluti de an no a s s. duo illa clarissima Medicae artis lumina Capi- uacceu & Mercuriale PatauinqAcademis primarios Lectores qui te ite Natali de Comitibus lib. 17. Sue Hist .asserebat morbu tunc Venet ijs vigente i si esse pesin nec aliud morbi genus contagiosii, qua sententia pluribus fundamentis cor Sς- natu coniti marum, ac illius morbi curationi sese totos deuouet ut Quod munus dum diligenter praestam, suerunt in causa, ut mox consetudine, di conina exci morbus propagaretur, ac latissime serperet, Sc ideo coram eodem Senatu Palinodiam recantarunt. Itaque in dubio tutior pars eligenda est, de vitandum csi mercium. Sed ubi scitur morbum csse pestilentem , cur insanabilist An Brid quia curatio ibi is inexpertis,ac Pyronibus, relictis peritioribus, ut plurimum derimandatur.qui cum omnia aleae permittant, prius pestilentia celsat, antequam docti etiadant. An quia lue contacti quamdiu possunt, contagionem pertinaci silentio operiunt, pr cord ijs interim ita grauiter laesis, ut curari non pol sitit. An quia tam multa, ac diuersa sunt istius morbi syna tomata,ut singulis pene momentis varia, ac diuersa somenta ac antidota requii at,quae cum ob Medici absentiam apte adhiberi nequeat aeger acerbitati mali iuccubit. An potius quia pellis infensidi uminis telii est ad victi cenda humana crimina a Deo prs paratu quod a coelesti iaculatore i a dei linatu ictu libratur, ut mulioru conicij criminii praecauere illudosi pollini. Hanc ratione fusius explicauimus in praefatione, du multis ostendio ψ pestis lepus bellum diuinii aptissime dici, peritiores' i medicae ariis proselibres arcanam quandam, de diuinam virtutem in hoc morbo agnoscere, cur nullo qu uis remedio sanari ut plurimum pollit, cum pellis illa minime sit, quq maiorem eorum i quos corii pii, Patrem si cui an tollit. Que omia paucis vo bi
12쪽
. Mnisitauit Proe ius ubi supra inquiens. Tuis is re se te a tuos Psilia
Pesie cur aliqui sedantur, alii minita.
Irari satis non possum , cur aliqui dies nocte';in media pestilentia versantcsa tanto periculo illaesi coci seruentur, alii vero optimet corporis constitu tonis & viribus valentes facillime contagio contaminentur ρ qu ro rationem huius naturalem. An sorte diuersitas est a naturae similitudine, siue a sanguinis, de spirituum analogia, qualis esse solet in cognatis, vel in amitibus: omnis enim receptio fit per simili trudinem, it aut simile sicile recipiat simile. Similitudo autem illa ut monet Mercurialis de peste cap. . 4 2. ante finem attendenda est dc cum ipso vapore pestilenti, ct cum corpore, a quo manavit, itaui ex utrisq;facile sequatur coragium. An etiam causa esse potest, quia qui cutis meatus apertiores habent, aerem infectum, in maiori copia recipiunt, consequenter magis laeduntur: qui obstrutiores minus aeris attrahunt: minus' laeduntur, ideo corpora rara magis subduntur contagio, quam reli αqua. An etiam quia in humani scorporibus ex putridis humoribus paulatim gignatur interius venenum, quod a pestilenti aura vel tactu incrementum recipit, ultimamq; dispositionem. An sorte quia cum pestis nil aliud sit, quam gradus pu tredinis excellens , quod praecordia inuadere conatur, quo alij ab alijs sunt ii miditate putrida discreti, eo etiam contagio ' Ex quo fit malinconicos, cnm sesesidi de sicci sint temperamenti, minus petie corripi, stematicos non nihil, eoler cos multo magis, sed sanguine copiosiores ob caloris & humidi praedommium, quod iacile putrefit, facilius prae ceteris peste capiuntur. Hinc pueri, & --- nq, in quibus cum noxio calore viget humidum, huic morbo addicuntur,ut hoc anno etiam contigit. Senes vero frigidiores, ct sicciores, a putredine, ct exiti, ii hoc igne remotiores sunt . Quamuis etiam oppositum interdum euenis le c pertis limum sit. Resert enim Sis iuuli 2ojLehictoria anno Iutu sf8 iuuenes vi illa morbi pestilentis magis abiumptos, sed ex ijs magis mares,quam se minas. E contra peste in Virgines puerosq; ingruisse solos,alias in solas grauidas Droniis Dra uesicania ui . uti testatur. Pari modo sicut datur saepe quaedam postis species, quae unum genus animalium v. g. pecundum, bouorum invadit,uonaliorum, ita non erit naturae disionum, dari quandam petiis speciem , que unum genus hominum, non aliorum corripiat, qualis fuit illa, quae Basileae Helvetios solos, non italos,aut Gallos assciebat,uel alia in Indijς occidentalibus,quq Indos solos, non nostrates, licet cum illis versantes opprimebat. Verum quod ii iter eiusdem regionis incolas in eadem natos & educatos stili Ethnici, vel Hebrei, illaesis omnibus Christianis, hoc morbo tedantur ut recitat insibius Muria Ec- in astica Mi p. 9p. 8. id naturaliter oriri non potest, quia fides Christiana nota aluterat, vel immutat corporis constitutionem , ut inpressatione copiositus disteres mus: luterdum etiam nationes nonnullae ob collutionis frequentiam, consuetudinemq; morbi ita firmati obduruerunt, ut nihil aut non magnopere contagium timeant, seseq; interse inuisant, curent, sunera prosequamur, cautiones'; fere
quasi turpe aliquid fugiant. Tales sunt illi qui Heluetiis in profanis patent, sed
in spiritualibus Arctii episcopo Mediolanenfi, ut eisdem verbis recitat ex nostris Carolus a Rafibra Petri v. 4. I.-reM gestis D. Carici Boremae Tales sunt Ves
Ullanes, qui pestifera commercia diuuslinae assueti quendam veluti habitum M.
13쪽
trahunt, quem alteram esse naturam nemo ignorat. Sicut enim quis assuesce. re potest veneno ne bellatur, ut da Mitridate Drunt, item si ut in aere pestilenti rati,& educati minus incommodi patiuntur, ct iso tam cito inficiuntur, ita Ves pillonu immunitatem longiorqvsus&samiliaritate 'cupeii e rederendam ce semus. Addimus etiam iii Oxabsq; timore hila em hoc tempore u tam traduc vis, genet Osoq; vitio, quod urimum ei se petiis AEntidotum infra demolirabo,
omnia putridinis, & pestilentiae semina propellere.
Tesiis tempore cur repentHi interitusfrequentissimi Erisvillus ocedenti morbis signis vel accidentibus.
est lini halissimi pestis manifestum inditium, eum robusti L. s ct viri, vel theminae, quos persecta constare va
letudine Hippocrates ipse iudicallet, tamen absq; praecedenti morbo ullo, symptomate, vel kbri, aut corporali alteratio ne, quasi coelelii fulgure laeti concidunt. Hoc autem in omnisere militetitia accidisse Hilioliae tellantur. Siquidem Roma in ea peste sub Romulo ut auctor est IuMarcibus in ir mia tio mir es flatim absq; moi bis peribant. Idem resert Semius M. r. ct rotati regra Irati ubi ponit D. Gregorij concionem ad populum, quae sic habet. Vniueritis p u.
lus coelei iis liae mucrone conssiditur, cum singuli repente adeo moriantur, ut non languor mortis impetum praeueniat, sed nors ipsa languoris tarditatem prς- currat, ac perculsus quis', ante rapiatur, quam ad lamenta poenitentiae traduca. Ur. idem euentile iii pei e Mediolani de anno Is M auctor eli noller caro a Petri densis D. Carolo Bosere uia. 4. cap. S. ubi sic fatur. Accidit autem in vico Titiiovi egrotus quidam vix Caroli manu peruucta fronte mortuus cadoret ante illum . idein teuatur de pelle Veneta eodem anno vigente Natias de Co ambusta. 27. D m, quemadmodum aliquae etiam vis e sunt in ptiesenti con tagione Horentina. Quero ergo naturales huius rei causas. An quia huiusmoddi viri labri ephemera pestilenti, velethetica pariter pestileti utraq; nsensibili per, rius laborabant, qui corrupiis spiritibus in cQrdis sinu contentis vitam repenti no euentu extingunt. At hoc non quia sebris Ephemera Qris se prodit manifestis signis in piusu in insanimatione spirituum, S in multis aliis accidentibus, vi e regie probat Gerar Columba Messenensis Ob. i. cap. 33. Deinde quid prohibet ciuem sine labri mori corde iustis tot Tertio mirum esset, quomodo sebris Ephimera tam repetino impetu robus iis limos quos ι uno ictu pollit prosternere Quarto pugnat id cum experientia, cum illos suppoliamus saepe subita morte hoc peius tempore corripi, quos nulla labris ei orius afficiebat, sed ceteros viribus, de
An igitur subita haec multorum mors reserenda est in excellentem putredinis gradum, ex quo tam pravi vapores exhalant, ut cor petentes, illud etiam sine ulu .la Lbri insigniter laedant. . An serte causa erit humorum plenitudo, que intus inclusa, einante insensibili Galatione, obili ucti, meatibus cor suisOcat di necat, vi etiam aliis temporibus non pestilen tibus non s. mel in pinguibus de corpulentis accidit. Verum haec ratio non es propria pestilenti tempori, in quo frequentissimas has subitas mortes experimur. Ideo verior causa illa dicenda est, quae ad venenum intus genitum , vel in corpus ab extrinsico semite attractum recurrit, qui ad cor ascendens prius
ipsum aggreditur, ct corripit, antequam sui incendium a putreia tio. per cor,
14쪽
diffisa, ct ideo tunc nulli videntur morbi indicia tam ante quam post vitam
ereptam. Si vero facultas naturalia cordis venenatam materiam a se propellat, tunc varia sympto in in capite, vel in thorace, vel in ventriculo, vel in inguine apparent iuxta venenati bumoris emissi locum, copiam, virtutem, & qualitatem de quibus legendus Mercuriesis cap. 18. de petii lentia, ubi allatam ratione ain
probat ac confirmat. Sed utrum inhumanis corporibus naturaliter verum vonenum gignatur sequenti problemate iussi inuestigaudum erit . .
viri in humano corpore ex putridis humoribus venenum natur iter gignatur.
VNT qui pestis causas solum enumerent externas, de quibus
nos pluribus egimus par. r. cap. i. de interitis veru ne muri.
mum faciunt vel bum. Alij vero interiorem omniuσnegant. Verum interiorem praecipuam pestis causam ait ero, quae qui dem ex vitiatis humoribus coaceruatis noxio calore putre ic tibus inius gignitur, nulla alia quandoq; mila exterius iiivue. te. Docuit id sepe Galensu vim s. uiae conti I s. ubi agit de phrenetico qui vomuit viruleta ex vitiatis humui ibus paulaum collecta, in quo eadem accidentia apparuerunt,que in veneno sit blatis conspiciuntur. idem Mura desicis assctis . r. dc alibi. Sequi cur eandem sententiam Car H i. e venenis ra'. 6. ubi tradit pluribus modis gigni posse in uobis ve net riuu. Primo ex parentum assectionibus. Secundo ex humorum ad uilione. Terii excor. ruptione frequenti ciborum . Quarto ex noxijscuris, ira, odio, vigiliis, crapit. Ia. Quinto mi psis lignis, ct prunis quibus carnes torrentur. Nec disiς iiii Meo curialis lib. i .de venenis N. i ubi pluribus id demonstat praesertim exemplo se. minis retenti, quodgener i venenum, itent exemplo thuliebris mentirui, quod inficit specula, necat segόtes, ct herbas omites, si per nurtum mulier deambulet, dum sibi menstrua proiiuuiit,collabitant escum muliere menstruata lepram contrahere, alijsq; assici lethalluiuii 'morbis, quare apud uibreos vetitum erat, ne viri cum muliere menstruata in eadem balneo lauaretur, quia sanguis menstruus interdum venenum euadit. Subdit tamen Mercurialis non fieri in nostro cor. re verum venenum, cuius causa efficien neqι esse posset calor natur , neq; preternaturalis, quia veneni vis maior est onuit calore praeteritaturalis ted nullus emetu excedit virtutem suae causae: fieri tamen in nobis aliquid venenosii nile, cuius similitudo consiliit in tribus in celeritate mortis, in symplomatibus, inputrefactione, de corrumptionet morum. Hinc deducitur labi posse imperitos, putantes quem veneno necatum, cum fuerit interno, quod est ita exteruo simile, ut commmiai do simillima sint exterius signa, & accidentia in humano corpore
Mulierem nopimus claro genere, diuitiis resertis liniam, viro suo orbatam, quae vix pesti numine augito, iuegra, de incesumis se subsq; l:beros intra magnis caridi ampli istinar sdirs multorum mensium comparato comeatu seruis dii piis a digerat, exterorum omnium aspectum, & alloquium deuitans, quibus tamen non obilantibus paucis diebus cum tota familia peste interij t. idem accidisse suo tempore leti tur Matthsus Villanus in descriptione sus pestis dum aut . Fa
15쪽
tis: Philineis inrchini Philosephica
Lm reme finxi, cis Ma seram In his ergo & similibus euentibus nisi ad diuina iudicia confugiamus, ut confugit hic Auctor, nulla alia aptior lationaturalis afferri potest, quam praedicta, nempe istos, vel aliquem istoi um inte no veneno pestem contraxisse, quae alios infecit. Quod idem fatendum est, ubi pestis in aliquam regionem no asportatur, aduenis omnibus prorsus exclusis,nec aer inlactus cognoscitur, quo casu deueniendum est ad aliquem priorem,qui mintrinsica principia conti mone assectus suerit, qu1 continuico nerci' somiis in aliis disseminarit.
Pestis tempore Tauperes Num m unum locum, vel plura recludendi.
' Ems Parisius in tracta de risDrap. 2. Praesectos Ciuitatis includente, pauperes in unu vel plura loca pestis tempore acri . ter reprehendit. Verum hoc remedium Venetis olim fuisse admodum salutare narrat Sasessicassis. 3. Decadis quarta rem quo usus est etiam D. Carolus Borromaeus in peste -- Mediolanensi de anno M s. ut testantur acta ipsius in Conei lio V.,rouinciali, & noster Carolus a Minica Petri densis eis P, libro εὐγώ. Idε adhibuerunt histribus annis Furentuu De s, nec sine maxima utilitate, Moptimo consilio ..Pestis enim lames est populus, ct multo magis pauperes, tum obedium angustias tum Ob prauam rationem victus prae ceteris inquina tur,morbumq; depascunt,qui si per Vicos Vrbis peruagari permittantur, dubium non est, quin breuissimo tempore urbem larine Aniuetiam coinquinatam e periamur.
Cur Urbespopulatiores pessi perpriui
N quia sicut erassiora eo ora grauioribus morbis vexantur, sic frequentiora loca pestilentia. An krte causa reserenda est in aeris inclusionem in popul tioribus Vrbibus, in quibus tum viae rum saltem aedes anguis stissim lant, & populus multus: aer enim diu occlusiis facile putrefit, qui postea in proximiores aedes serpens, ct attractus contagium generat. Et haec videtur ratio, cur ex peste unius in una domo integret iamiliae omni feci a consiletudine' pe extinguantur. Α potius ratione commerci j id oriri dicendum erit, quoniam ad frequentiores hes aduenae undim frequentissime coniluunt, qui ad illam pestis seminaria etiam inscie deportant.
16쪽
TN quia sacris abditae parietibus venenatum auram mihime at trahunt, quS ex cadaueribus, putridisq;aquae vel rei i s vaporibus profluunt. Hinc carceribus inclusia pelle fere semperii untiiona unes, ad quos pestilens vapor non peruenit. An etiam quia moniales utuntur potu tenuissimo, simplici cibo, abstinetu se a la- tibus, ab itiiteribus, a copula & ideo corpora ipsarum minus sunt praeparata ad petii feram labem recipiendam: iiiiiciuntur tamen interdum etiam ipse, ut hoc anno in Mediolane si Prouincia, irec non in Urbe Pisana. Porro una insecta ob similitudinem victus, habitus, complexionis, iespirationis, eundem morbum reliquae facile contrahunt: & ideo propter
aerem pestilentem imus inclusum, licet egressus de Episcopi cousilio, di faculta. re, ut sipra dictum est.
Cur opesie auertenda Diui Sebastiani Patroci- rium ubiq; imploretur.
oniectura Erte illa esse potest, quam retulit Herme Valeria-urti ψα.Cu enim apud veteres pestis H ieroliphicu laei int Apollinis sagitis in Grecos immisse, necno apud sacras litteras idem moebus Numinis insensi telum sit: Nisi conarer a rinearum ouum via Maisit, oparauis i Eum, or in eoparauit OG mrcis, suas ar-d nidissescit: ubi contagia tum vaca mo. tas, tum ardentilliinae
diuinaeirq sagittε nuncupatitur: ideo Chri iliana pietas e Diuorum numero SEBASTl ANUM sagittis impetitum aduersus pelli serum morbum sibi tutelarem elegit, cuius patrocinium cum tape multae Urbes, praesertim Mediolanensis anno Christi is s. re ipsa probauerint, idcirco communi Christianoru voto pro hoc morbo depellendo SEBASTIANVS inuocatur, nul Iaalijsextantibus in eiusdem gestis huius rei vestigijs.
Corporapeste extincta cur praemiari; in omnem parte limsuci
lima, cetera vero cadauera obrigescant.
N quia vehementissima pestis vis toto impetu corpus humanum ita invadit, ut omnem pene Miuat neruorum colligationem l An p tius eundem effectum praestat humidi putrescentis praedominium, a servido de noxio calore ita alteratum, ut in morbidam,& laxantem tendat humani corporis corruptionem: interdu tamen etiam corpora pelle extincta obi igescere visa sunt, piaesertim illorum, quos interius vene--m vel genitum, vel attractum Piaecordia repentino impetu occupabat, abscisia naturae pugna de obstilentia .
17쪽
18 Philiberti Μarchini Philosephica PROBLEMA X.
IN quia latitans intra vestes vel in extrema cutis parte noxius Se pestilens lames venenatam auram Bras emittit, quae a proximioribus attracta, quotquot corpora praeparata habent, tot inficit & i gulat, saluis ipsis noxij vaporis delatoribus, vel ob eorum frigidi tatem, & siccitatem,vel ob cutis duritiem & densitatem,vel ob naturale temperamentum magis resistens, vel ob diuturnam consuetudinem,& contra inmusum. Certe in Vespilli,nibus id apparet verum, quorum nos propinquitatem, & consuetudinem merito refugimus, cum tamen ipsi inter agm ma cadauerum ill si permaneant. Ergo pesse non affectus alios inficere potest. Idem videre eu in muribus, sellibus, canibus,quae animalia ills sa permanentia contagionem in alienas domos contiguas quandoq; deserunt, ideo publicoDecurionu edicto in magnis pestilet ijs ut inVt be Panormitana num interfici istent. Pro eadem sententia adduco Euagmn bist. Eules M. .. cuius narrationem ad verbum supra attulimus. Hic ergo scriptor reddens rationem, cur pestis illa uniuersam lare orbem peragrarii, inquit in alitiqua loca irrepsisse, quod multi fini homines ab insectis legionibus dis edentes, ct in liberas abeuntes, homines illarum regionum coniquinaret, eo quod se cum deferrent contagioni seminaria, quam alijs, qui corpora rara & piaeparata habebant, etiam inscie communicabant. Neq; id mirum cum etiam mulier sa. na, & ab omni galli eo morbo immunis alium ope eodem morbo inficiar, velum testantur omnes qui de gallico morbo scripserunt, inter quos post alios legendux est Hie 'tu Mercurium min. depem tu Neque hoc est contra Philosophicum axioma. Nemo dat,quod non habet. Siquidem in Demina intus Iate- .hant gallici morbi seminaria , sed tamen propagata ac diffusa non erant ad exteriores illius partes. Quare dum illis accedit corpus viri paratius, cuius calor in occassione agitatus valde attrahit, mirum esse non debet,si gallicam labem, ilissa etiam muliere , in se facile traffundat. Quod etiam roboratur notissimo exem, iplo illius puellis ab Avicenna ct alijs relato, quae veneno a Rege Persarum enu . uita, quos Rex volebat, osculo vel veneris usu venenatos necabat. Nulla ergo i admiratio esse debet, si interdum homo, vel bestia absq; proprio nocumento auios inscere possit. I deo tempore insignis pestilentiae magna cautio ad hi ea est, ct ab omni commercio etiam bene valentium cauendum.
Curia prisus morbis assciantur morbo accedentes s Sanitie
vero nemo sanetur. qu situm mouet Aristotiles sectione T. problemate primo,
ννι consitas plurimis afferens. Vel una ut ingenij mei tarditatem salearilicet Plior ratio satis probabilis dici pollit, Posterior Ἀ-men intellectu difficilis videtur, cum tam morbus quam sanius non vel voluntaria, sed uaternaturalia connumeientur. Verior ratio illa mihi
18쪽
ouistis, um, idcis sa irrepoisis, cetera ne estis v set, hi cois per si ma proueninus, set quia persister iram obsicci atem non'son , quamuis ter seminam cutem oriantur. Is se Aristololes. ex ictus, i i bis habe, aeterinie, cur Spλ os inratiotiis scabies ii p.r, ii tydo pestis coiitrabatur, secus vete accidat api ropinquantia ijs aegris. A.' am Minus ita statis in limi bis hi intellit ex iriplici capite iuxtmentem Arahesu, Frinio ex communicataone spiritus Sc halitus . Secundo ex tisin i glutinoib.-Tertio ex praedo illinio humidi corrupti, quot fac id alietio ternimo ter. Gnatur . Cum ergo haec tria pestifero morbo maxime inlint, in ruiu esse 'on debet, si iacile de deus rime communiceius, sanitati vero multis q. morborum ge fe ibiis haec domaei ij ii ou pollunt, ideo sese com municare nec vasent. di bininus limpolitae Sol nae aduersantem obiiciet nobis aliquis G cg Aunisissenum, qui ex sonens illa verba Saluatoris. κιώ -i ex minimis meis se. est, mihi sciui , essit se tradit inullum morbum esse contagiosum, e0 quia neq; sanitas est contagios ' cum contrariorum, eadem sit disciplina. Et si illi obiicias
i iidia datis expertinentum, ex commercio insector uni sanos contaminari, resiissili set S. Dbrio . id euenit e, non iura insecti alios cotita,ninent, ted quia om-tiei, Alii peste corripi utitiis, Ommuni aere utu mur, ct eandem internam habeat ei sitionem. Uctum Nissenum eo loco oratoris potius, quam Pli lotophi per itim egisla sus ut, nixus aucti iliare mera, mi Mercuriatis cap. 3. de revilem
dintur remnes Pestiuntis morbi gorius expertes . .
P U D Locro, de Crotoniatas Pesteiri uunquam visam Plinius lib.
2. cap. 98. rei latur. Item regionem illam occidentalem AEthyo
pies, 4uae fluuium Nigir appellatum accola,contagio si unet da tentatam Iulius Scalir et exercitat idne res lima ieeunda scriptu resimi , Quod idem priuilegi ut metritis, S Mos uilis colla.
tum nauit 1 tronmus Meuariatii liar. do pestilentia cap. 13. Parim lis apud Callaesii uni Vrbem indicam, di actaui illam ivgionem pόilem nuh- atis v ginila caua M. io. tilitate retulic se approbauit. I a iit hce immunitas ex nimia caliditate; e I citate regiodulia ,iquae tollit humi statempta efactionis pestilentis maciem. Pestis si luidon . vi autor cit Garraus primν deae Ferent. febri uin generatur putri actione accentixima De Neapolitana vibe item fertur ob aeris salubritat, a liniani Fnuatem talpen nos quia-
19쪽
Philiberti Marchim Philosephica
quies eentum k peste illaesam seruatam, utinam per totidem annos, & multo plo 1es a Deo seruetur. Et quamuis tempore strenuissimi Ducis Leutreci in Gallorum exercitu nonnulla contagionis seminaria viguerint, Vita tamen ab hoc morbo prorsus fuit immunis. E contra vero a Meridianis partibus, e quibus Australes venii spirant, incipit, vel saltem valde defluit Pestis, & in Partes incidentales tendere solet. Quod testimonio Plio lib. I. cap. se. & experimento ipso satis probatur. idem op me obseruauit Matthaeus Villanus in descriptione suae pestis. Scribit enim secuentia verba. Evene fodi Ponenu compres ti Sarigna, e iacissita, e Isis di questo Mare, e Grusta parm G. istra Arabia per moragoeis parii Smen' Mi.
PROBLEM A XIILPisces a Peste Min sint inmunes.
X animantibus omnia Pelli subiecta praeter Pisces, quos M. f. de hist. -- -- capite decimo ab omni cotagio exemit.Quod diei m non caret dissicultate, tum quia Pisces facile putrescant,Scin nobis pellem gignant, ideo Pestilenti tempore etiam in quadragesima publico edicto vetantur, tum quia Pisces tam maritimos. quam fluuiales interdum aegrotare concedat eode loco Aristote-Ies. Ergo si pollunt aegrotare; poterunt etiam pestiferam labem contrahere, tum quia aquae venenatos pisces Serpentes, Crocodi illos, Dracones contineant, ergolintra aquas gigni potest venenum, sed pestis nil aliud est quam naturale ven i
Nihilominus si de vera peste, quae ex aeris putredine oritur, sit sermo, vera dixit Aristoteles. Nam cum pisces careant pulmone, ierum attrahere nequeunt. Tanto magis quia neq; intimas aquae partes aer pestilens penetrare potest, sed solum eandem in supelficie tangit. Cum ergo aer sit communis pessis causa, quae plures eodem morbo in eadem regione assicit, ideo desectu respirationis Pisee, a I esse iiunt immunes, noq tamen a venenatis qualitatibus, veluti rationes hi
Ca in pesti extincta Num ab animantibus carni ru attinga mtur Antius ab eis aufugiant.
E C seras, nec canes, nec rapaces aues ad cadauera peste e tincta accedere, multi graues scriptores tradidere. Inprimis Limus Decade r. lib. I. cis uera inquit intritia canibus cor vul .ribus rates ab ebar. Quo loco tradit etiam nec illo, nec pri
ri anno ullum Vulturium in illa regione apparuisse, quod aeri cedat pestilenti: idem obseruauit Oin lib. 7. μι-- loquens de peste quam describit,
20쪽
lam deeantauit Lucretius lib. de pestilentia.
μι Mi gustaras, uinguebas marte propinq/M.
Ex quibus vel bis deducitur aues odoratu pissentire pestilens venenum sibi infestum, ideo fugere.
Pari modo veneno necatos a seris, & quibusvis carniuoris animantibus ima-ctos relinqui auctor est' inras M. f. cuius rei duplicem reddit rationem at cistulit allato etiam hoc Plinij testimonio, lib. I. de venenis cap. i 6. Prior est
quia venena siue calida, siue Digida sint congelant, & exsiccant dulcem illam humiditatem,qua serae delectatae solent prosequi cadauera. Secunda ratio est quia ab huiusmodi cadaueribus profluunt quidam praui & instaues halitus,quoivbi carni uora senti uiat, ab eis aufugium. Nihilominus interdum oppositum in pestilentibus accidisse euidentibus argumentis demonstrare possumus: in primis Thur1 iris de peste Athainiensi quamuis reserat aues & quadrupedes carnes insepultas hominum non attigisse subdit ta. men Quod idem eisdem verbis dixit ubi supra Lain tias: ergo supponunt isti Auctores non esse adeo certum & infallibile cadauerastilenta non attingi ab Auibus, vel quadrapedibus, sed si ex esu illorum morientur, supponitur ea semel saltem degustasse. Secundo affero testimonium manis GHitis Societatis υμ-HRe luestinosianni i σa8 . cap. s. ubi haec latur. PLot inqui Ianuario vertente abcquot μι-ra in agro conserentino inter virgum inuenta oti, se magnis ausius cambusin faedium in madum iacerata, cum aliquot menses insipi D tuo. H,sed , intemperi nocte festiu- agmina ad muros confisebans, horrendi ει cla--ribus em in complebam, atq; adeo in agro visis MUMMI canis molassi steriem humum Uum, vi cariueribus vesceretur, o qua is n- pauci insidias urenderint, ut eminus uindepercuterent, omnem coaratum erusis i in suburbis vora Pontem Rhodam feruntur pa- si sum ara carne aliquot canes, qui rabie cinepti asto a inrues eodem uenem isfecerunt;
serente puciperemptisunt. Idem in Urbe banormitana accidisse parte Io. cap. v. num. iv. dictum iuit, ubi etiam canes publico edicto inferfecti omnex: in V he Florentina eodem Decurionum statum iussum, vel occidi, vel intra propriasi des vinculis custodiri, ne ad dilanianda cadauera, ad quq non semel iam accesierant, reuerterentur. idem fere tempore Maximini accidit se testatur Eusebius libro p. cap. I. Historiae Ecclesiasticae ubi haec habet, iam uer. - ui extinctica-- uasus ac prae a facti sunt, ob quam causim, quiadric erans restius ad c ues intermendos se con eruat, timore quoia perculsi, ne is a ratus renui επι
Aliuntia An bis eund/m hominem corripiat.
Estilentis morbo neminem bis assici tum experimento trum rati ne naturali confirmatum volunt permulti. Aditorauit id Thucydides de peste Atheniensi his verbiq. Magis Hi qui euaserant drnis enum, is laborantem miseratainor tum quia n lum ante everti cognosserem, tum quad instam in musisar: bis exi- eundem hiatur, morbus non ira eorripiebat, at isterficerent. Et beati abat s dicebantur,cti i 6Misaga iselari etiam iis sequens tempus stem quanaia leuem babibant, ste nepala saluamus arutius isterfectum iri. Procopius quoq; de bello Persico tib Mnarrat