장음표시 사용
21쪽
narrat, pestem quae in Urbe Constantinopolitana grassabatur, eaedere cossiora nobis rei et ijsse. Ratione tiarnei essentis sit roboratur, tum quia qui pestem
euaserunt, puriora habent corpora; vi autes surae expulsi , & eii acuato a naturae noxio humore, ex quo pestis generatur, tum quia nulla cit validior statio,cur Uecx illones inter agmina cadauertim illaesi seruentur, nisi quia isti perpritis pestilentia aforauerant, ct ideo eodem morbo amplius non tentantur, tum quiali quae exems la aseruntur aliquorum, qui sanati denuo fuerint insecti, isti non eram pedfecte sanati, rostremo susscit, si doctrina Thucydidis sit ut in pluribus vera,qua. ι ς ob reculiares circumstantias quandoq; oppositum euenisse fateantur. X liii ii inus contraria sententia mihi videtur multo verior, & indubitata, si dii id etsi multo plura exempla adduci possunt eorum, qui post incolumitatem ad idem tu crbi restiter. tis genus reuersi sunt, quam eorum, quos idem moibus bietion inuaserint. Scribit enim ib. Fre ac his M ωρ sy. hse verba Euenit e iam interdim. at qui semel atq; iterum ab hvic myba correpti euasissent, ramis e rim oppressi interiren . Duo itidem exempla oculatus testis retulit Marsibur FN Antis in s Akndo a Didomico cap. i . Plura alia congessit Philippus Ingras lias dareile Panormitana cap. 2 s. & Omnes de peste scribentes similes producunt ei itus , quos nos etiam in hac peste I lorentina non semel' in pluribus experimento
Edgnouim iis,& presertim in Petro Martyre Piesbytero,& Parocho Ecclesii Colle malit S Ι ridiani, Sacramentis ministrandis exposito,qui seities per lactea pelle
sitieratus, iterum quoq; inscctus fuit, ct iterum sanatus.' Longumq; esset casus
bdines ium hic tum alibi occuirentes longa velle narratione recensere.
Dei de argumentor ratione. Positis eiisdem causis ponuntur ijdem effectus, cur ergo stante eadem coeli noxia influentia , permatiente eodem coemi is tem
Ieramento, aei is insectione, pestileni ina e cimictu, no sequetur idem pestis in iisὶ Rogo veseno exteriori semel lesiis, nonne his S decies nisi diu assuetis ab insanita esset, oisendi eodem potest. Pellis quid est nisi in temules vehetiit ius vel ab exieriori Emite inius attracturii, vel in humates, Orpbre pPo reatum, 'I ena a quacunq; alia aegritudii re semel liberatus nonne ad eandena redire potest. Vnde ergo prici lcgiunt istud usurpauit sibi pestilens niti bus, i eundem horrii. nim his non inuada 8 Cum pellis ab accensa humorum putrelamone gignatu se ur liberatus a peste, spiranti bii, Australibus veniis per diuturnum leui pus, c6-
medens putridos terrae fructus, cum tabe morbidis di ii versans,eodem morbo in. si ei non poteriti Ego sane rationem huius naturalem non assequor;
Posti emo si sanatus perfecte a peste non amplius eode coinquinatur, ,el kl hahit solutis durante Eadem restilentia vel etiam pro quacunq;alia succedente hoc secundi ii dici non potest, quia cisaceruata post annos multos putrida pesti inaateria in uno corpore ad pellem affecto,reuoluente item alia noxia eoelie lienotione, fieri nequit quin morbus ille in tali corpore non procreetur. Neq;prinatia plebici potest, quia cum initissertri clanium, iam tonsalu tempus, ut dicemus, vigere in aliqua regione ibleis, Scibium non eli, quin toto hoc tempore, eisdem causis innuentiles, Idem moibus ex noua naateri' vile non possit reuiuiscere. Quod enim dicebatur redire non possie, euacuato di x Mibones,& caehunculos nox in mat et ii , hoc sane dii licuitatem non evacuat: tum quia laoccornu nexit omnibu modiis quorum niseria a me sanitate mi uacuari debet, qua sembi ablili quo corpore Acisbia, inoua in eodem gigiti et aifi potest, tum quia antrita male assuerit, vel non fuerit explosa incerta res en con ergo Vespiliones,,ohanti mihistri, non Atheniens siemes peste affecti: sidii , iniani acceptam ii Eolumitali iii, ita tuli esse poterant, ut ab hirini alia phile liberi euasissent. Deindesin cesu; proprietas quaedam Atheniensis pestis, ut bii eufidem tibii corriperet, pulsa pesti, 'ibilesia ab humati. coseole, id staenisnest ad omne alia rei filentiis,&id maiorem hominutati niuilis eu Epti, iuri baithm tb A a
22쪽
manifesta raperἰmenta extendendum, ex quibus omnibiis haud cuilibet di cilla erit opposi- argumenta instringere .
Iratus non semel sium in praeterita pestilentia, cur sera haec pessima posthabitis senibiu, debilibus, ac infirma valetudine, in
iuuenes, vel sortiores, ac robustiores viros ut plurimum inu derit. Causam ciscitatus, eam tandem legi apud Marsilium Iicinii in suo epidemico Amidoto cap. 1 . ubi sic discurrit. Nam consendum eRmhoc quia ceterus fortiarior nimis
ctc. Hsci Marsilius Ficinus.' Alia ratio huius rei esse potest, quod robustiores leuibus morbis facilε rem mini, ideo conceru tur in illis magna noxiae materiae copia, cui tandem natura. Iis virtus mecumbit, oc ob hanc causam quo aliqui viribus pollent, eo acerbio. . res patiuntur morbos, maioraq; vitae pericula sit uni. At viribus debiliores, facile quidem infirmantur, sed morbi etiam inuadentes leuiores sunt, ideo iacito curari, & reparari post uni, & cum frequentius morbis laborent, natura foras noxios humores expellit, consequenter etiam maximam morborum quandoq; in aliqua regione serpentium vim magis quam robusti euadunt.
Bubones cur in inguine e sub axigisse ruentius appareot.
N quia partes istae pri ceteris molliores, de humidiores venenati tumoris, qui ex humido corruptionis parente promanat, aptiores sitiat sedes. An quia praedicte partes tum humidi ies, tum calidiores sunt in excessu, mordacemq; continenta dorem, propoitionatam cum humido corrupto pestis materiam . An potius quia pessi serum venenum, ne praecordia occupet, natura ab intimis visceribus, ac praecipuis viventis partibus pro illi, ac ad infimas detrudit, iugu: na veto cum proximiora sint, facit. lime omnium hane materiam fuscipiunt, qua etiam cum sit viscosa de crasia suo pondere, depulsi etiam a natura, deorsum Ditur. His accedit maximam esse
inter thoracem de inguinaria sympathiam do consensum , ex quo fit pesti seram materiam in Thorace receptam iacile ad inguinaria confluere. Istae igitur possunt esse congruae mea sententia rationes, cur frequentius Bubones in inguinibus fiant, interdum vero sed rarius pestilens vapor intus inclusus sursum petit, caput st cor aggreditur, oc tune natura per alias partes illum expellere conatur. Si cor
23쪽
14 Philiberti inrchii Philosephica
thyadin illum ad axillas & alias apertimes vias deiicit, si caput, ad aures; vel a
collum reijcit: quandoqi in gutture visi sunt carbones pestilentes, ut de annax s s. in Tridentina V rbe teste Michaeis Mercuro cap. 1. depsis inEructione tibii se mel in oculis, ut sub M mino Tyrantio, quem qm in reser u Eisbios hia Pestilens carbo quo milior eo deterior, ob desectum expultricis sicutiatis, de
materiae copi am, quae interiora ruitus pnens cor' eno necatui deo cum his carbonibus aegri interdum pereunt 2.3. vel 4.die. Quo vero plures sunt de latiores,
vel per totum corpus dii fusi, eo magis vitam pollicentiir, signum enim est n'turam veneno interiori non parum exoneratam fuisse. 'et Notandum vero est, etiam regnante pestilentia, interdum in inguine procre ri bubones, vel carbones non pestilentes, ut his tribus annis in Vrbo ct ditione Plorentinas pe accidit, ct idem suo tempore contigisse testatur Mereuriam de pririlintra cap. a . ubi dat regulam distinguendi bubones pestilentes a non pestilentibus. Nam pestilentes inquit febrim gignunt, & saeuissima accidentia i sunt delitia, vomitus, urins turbidae, vigiliae, sternutationes, iliuiles, stomachi cruciatus, pluraq; alia symptomata de quibus agetur problemate 3 1. At bubones noi pestilentes febrim non procreant,vel non nisi diariam,nec minus concomitantia habent praedicta accidentia.
Obseruanda etiam est qualitas & color tumoris. Si quidem tumor pestilens propter humoris crassitiem est durus, in parte infima propter incendium est rubeus, in media propter maiorem ardorem exsiccantem eii niger, veluxi ob eandem rationem nigri sunt carbones in suprema siue in apice propter maximum incendium & vilionem apparet vesica cum maximo dolore & cruciatu. De Quibus omnibus necno de eiusde curatione legendus est ide Hieronymus Mercurinmcap. 18. 29. et 3o G Missis tract. de rumor situ cap. 8. delubrauniti Mi. Tertio obseruandum est, hanc esse Bubonis pestilentis conditionem, longo . medicorum experimento comprobatam, ut plerunq; inter quartum diem, siepe . saepius in sexto non semel intra nonum interficiat. Qui vero nonum diem euadunt, pauci moriuntur quamuis in longiores ac molestos morbos seequenter idesinant.
Maeutipestifera cur post mortem interdum appareant , .inius inuise .
icut qui hausto veneno obeunt, interni vicus signa siue maculas post obitum in cute praebent,ita pelle prostrati pelliferis maculis coniquinantur, quae prius delites sebant. Huius rei plures reddit rationes Mercurialis tract. rimata lispestiferis . 8. quarualiquas approbare nullo modo possumus, praesertim illam, qua docet extincto calore nativo adhuc remanere in cadauere focultatem expultricem,a qua materia illa venenata foras propellitur. Quod probat auctoritate 3.ribsoria animalnon cap. II. Gl 2. degeneraris,e icap. 4. docentis inden ortuis augeri τη us, et lor, non quidem vera actione augmetativa, sed expulsione vaporum S suliginum, qui simul conglutinatui pilos de vii ghes e tum, veluti docet Galenus in lib. de temperamentis, & in lib. de fac uti it tibus naturalibus, ergo ex ijs habemus demortuis ineste expultricem facultate, abeunte anima aliquam vim ipsius anime licet exiguam remanere sicut recen te sole&igue adhuc c loris aliquot signnm experimur.
24쪽
l Verum si saeuitas expultrix insidet animae, a qua pendet in esse & conseruari, iuomodo credibile est abeunte anima remansisse in cadauere veram , & non tam potentiam expultricem Deinde si inter signa vim alicuius est expulsio,
S motus, quomodo in demortuo remanet vitae notio ' Postremo de ad homine. Si non remanet in cadauere polentia augmentativa, retentitia, notiua, nutritiua cur expulsiva remanebit, cum omnes iste facultates eodem modo animam consequantur Neq; urget allata Aristotelis domina. Nam respondemus ungues&pilos in mortuis non augeri realiter, sed apparenter, quatenus carnes morbo &mortis pallore depressae pilos & ungues longiores iacium apparere. Alter ratio ab eodem scriptore adducitur, quod virtus reteiuiua in vive metum bonos tum prauqshhmore inuicem permixtos valide retineat; qua iacultate per animi recessu abeunte pestiferos illos humores sua fluxibilitate exterius
Deiat erumpere. Sed iam; in his doctissimo Philosi,pho assentimur tum quia in
vivente expulsiva multo magis noxios propellit humores qu in re eat retenti-ua; cWm eadem sit anima omnium operationum commune principium, tum quia si per mortem abit retentiva cur non expulsiva ut supra argumentabamur tum quia cessante retentiva non sequitur venenata materiam ad cutim proper
aee, sed in partibus infimis in quibus fixam sedem posuit, remanere, maxime cum materia illa sit viscosa & crassa.
Multo verior illa mihi Ratio probatur, quM natura tum semperitum maxime in extremis insensum vaporem pestilentem conetur a se viribus omnibus propellere :& licet ob debilitatem vincatur, tamen materia iam commota, &quae iam erat in via, ad cutim facile depcllitur. Accedit agitatis per mortis conflictum humoribus, tenuiores ad extremas partes repelli, viasq; ucile aperiri, per quas noxia materia perirausiens, carnem ad instar verberum commaculet, ct coim quinet.
V R Pestifer macuis in dorse, ct pectore appareant facilis est
Ratio. Siquidem pestilens humor teste Ga υν-ὸ dedi Ora emi, ebriis piscordia potissimum invadit,cor autem quantum potest venenatam hanc materiam a se in proximas paries pro pellit, sed paries cordi proximiores sunt dorsum, & pectus,&ideo mirum non est, si patres hunismodi commaculam quasi nigro, vel rubeo cat bone conspiciantur. Sed cur in sicie timuliter non appareant, nulla hucusque ei ficax Ratio, mea quide sententia, id suadet, nec quadruplice illa causam a Doctis limo Mere δε cap. ara P macuis allatam
Pro . Uniemus enim materiam vennenatam ac pestiferam caput ascendere, dolores capitis maximos causare, inflammationes item ocultorum, thus ses, cur
ergo vapor ille natura expellente non poterit per faciem erumpere ' Accedit corbones pestiferos, ut supradiximus, conspici sub auribus, in oculis, in gutture ergo hic locum non habet cerebri frigidita aeris item ambientis, cum miluo tepore possit esse calidissimus, nec item copia spirituum animalium in vultu, nec materiae viscossitas, cum his omnibus rationibus non obstantibus sub auribus de oculis pestiferi carbones gignantur. Postremo videmus morbitiones, &vario-- iaciem magi quam ceteras corporis parte petere & illam maculare cur ergo
25쪽
eundem essectum non praestant pestilentes maculi, quarum materia ita in hum no corpore ex seruido calore ebullit, ct caput petit, sicut materia morbitionum- Ratio ergo petenda est ex naturie debilitate & diitantia loci in quo iacet materi febris pestilentis, qui locus sunt intimae& prolandae corporis paries, in quibus natura vii, , ct prostrata a labri pestilenti non sine maxima dissicultate expellere poteti materiam illa ad partes remotissimas & superiores,dc si id co netur,tametsi materia ab leuitatem caput ascendat, tamen ob virium debilitatem non potest sibi nouas vias per cutim faciei aperire, si enim id posset, euacuationibus huiusmodi facile liberaretur.
D s is futura Pestilium in alqua regione.
Nnum pestilentem plura praenuntiant, quorum aliqua a coelis, alia ab elementis, alia ab animalibus vel volucribus petuntur. De quibus nonnulla videri possunt apud Hieronymu Fracastorium lib. I. de contagione cap. II. Iacobum Sol dum Florentinum ordi nis Seruorum tutuo contra pestem Antidoto cap. s. & alios Αu
Primum ac pretcipuum suturi pestis inditium,vel potius causa est congressus, siue coniunctio Saturni cum Ioue in signis aereis ; qualis accidit in peste illa de anno I 346. quae tertiam hominum partem necauit, quo anno, ut scribit Mat. thaeus Villanus in principio suae historiae, aderat coniunctio Saturni cum Ioue in Aquario, ex quarum lanesti ac luctuosi effectus prodierunt. Pari lare modo infensa est conluctio Saturni cum Marte in signis aereis maxime libra, Aquario, &Scorpione, praesente Sole aut Luna, qualem experimur hoc anno ID i. quo viai. uersa Gallia Cisalpina, Etruria, ac maior Italiae pars morbis pelli lentibus laborarunt. Tanta vero est Saturni vis malefica, ut in Syria, ubi maxime dominatur, septimo quoq; anno, peracto periodo pestis reuertatur. Secundum suturae pestis inditium de causa sunt cometet sernia ignitae columnae vaprcsentantes, vel etian stellae cadentes, vel per aerem excurrentes inter fine stilatis di initium Autumni. Etenim impressiones istae ignitet hoc tempore excurrentes veneficarum innuentiarum dominium pret seserunt, quae quidem liv. mores valde alteraut, moi biliones, pullulas, S tumores, siue bubones in humanis corporibus procreant, vel etiam aerem inficiunt, ut post Arabes tradit agre-
. eq; obstati ii iras illas impressiones ob calorem & siccitatem potius pesta, quae ex putredine in gradu iupremo nascitur, aduersari. Siquidem huiusmodi qualitates non manet in suo esse connaturali, sed sede habent in materia combusta, ct ideo malefica & corporibus humanis valde noxia. Sicut enim fulgur liquores, quos tangit,reddit pelli setos ut experimento de ratione allata probat Chiistophorus lauellus in tract. Meterologico, agens de fulgure, ita huiusmodi imprestiones ignitae ob combustam materiam aere inficiunt, qui attractus, c6currentibus multis alijs causis, in corporibus praepat alis generat Venetium .d eritum Pestis iii ditium sunt crebriores ct insueti Meridiolanes vel subsolani fatus praesertim mense Decembri, qui cum calidi &humidi valde sint pestem 'sacile alijs concurrentibus inducunt. Sumitur idem ex Aristotile qui sec. ι .pr blemate 2 i. Scribit tunc annum fieri pestilentem cum solis calor multos vapores e terra tollit, ct sit annus calidus do humidus in excessia, qui est annus Austrinus . pestilentiae Pater ; a cuius citu cum Varro Cocyram liberasset, eandem V rbem a
26쪽
-lam, rem rat. Q Llam praestitit Enipedocles cibilium, Oibusdam
mantibus, per vos Australis ventus transiba quo Agrigentum ab b morbo eripvit. Simili eratius omnes suae domis senestro quiae Austrum reipiciebant pariete conclusit,. apertis aliis sentemuionem msus, ob quam causam immu'nen se siuunquamiliam tota a gras 'te peste custodiuit, interdum tamenetia sic-chale regnante sunt pestilentiae .iusve L MM. r . oex- pMm relan Romae pestem esse se iam propter gnaros uari et dodem obici vitos Catiora hb.is. cap. t o. accidissse ob siccitatem pestem quandam, in qua di attines inflammatis oculis primo visum arniuebant, deinde accede e tussi peribanti, nullum humanum remedium salutare erant, de U E lib. I. Armio tra ditob c litam disi eam intemperiem minui fuisse in acta pestiletitiam. Ceterum vineti obseruauis uocis iis Lea. 8. 4 ne, dout v di pellexi non oriebantur ex caui uccitatistula, index penuria animnς vel . e stu terrae vitiatia, . Imi carne Taurina , vel si h bellais terraemotus is et a m Umi, metameitumii vidi tam est,ob materiam com stam, aere xiii Mut 4 itaquet
Mitutio anni calida de sicca non esi signum pes se sui repta sed benς - μ
putredine illud vertit, ut videmus in carnibus,quae qstiuo tepore facile putres h QPirrum milia suturae signum est annus a vetuis silens. Aer dilucidςnsibus nubibus.in hyeme inultadium opexi ii iis pluuias minime reliquitur , situri
indicat in vere pestilentiam, dummodo idem tempus per necem n, lanu rium,& Februarium nullis cadentibus pluuiis consilia , Sicut enim aer resolutione nubium in aquam expurgatur, i taediuritruo operimentia a Mun, silentibus
ventis, inficitur. Talis fuit contii civici anni illius, in ' viguitatheniensis pe- qua visus sitit annus austrinisseu calidus axe 1 nai modesii si vo uteritum reliquit Z in ram'. hin , Duc-- . . a i , - . . ,1 Quintum simirae millentis tignu est caliditas, ct siccitas verisin ii de inor dinita quae suis careat imbrilaus,praesertim Meridi olapibus ventia vcsteque , tius spirantibus , vel etiam magna temporis inconstantia, itavi per dies ut is exe-pli gratia Sereminem magna mollentat, per alios dies octo d nisi o bili selii. neae, atq; ita succesiue eadem varietas inspiciatur. Idem iudicium ferendu es, si eadem die eadem inconstantia per multas hebdoniadas conuinter r. H enim inconstantia temporis maximam praesescit vapsu copian, per aerem dabsum, quae calore si lari distipati nequit. . Deinde istae maximae varietates sunt
transivus ab extremo ad extremum sine medio contra naturiae ordinem, qui est extremo ad extremum per medium, ut constat in siccessione thyemis, cum vere. veris eum restate , de aestatis cum hyeme,idcirco non seruato medio insignes, a noxiae admodum in humanis corporibus induc uisur alterationes.
Sextum futurae pestis signum eii dierum caliditas, δι frigiditas noctium immoderata. Hic enim pugna frigoris nocturni cum coare diurno , qui adiit ne an. ii pacis iesi intra praecordia recluditur, maximam affert hummi corporibus lusionem, itaut quietem noctu capere nequeant, di praefocari videamur. Tales sio quidem transitus repentinos ab extremo ad extremum sine medio, idest a frigore ad calorem, & a calore ad frigus nequit humanaenaluta sustinere. Praecessit eiusinodi signum in petie illa, quae legitur apud Liω- Decari inva quin , quam dicit Ortam ex coeli intemperie raptim mutatione in contrarium iacta .
Septimum suturae pestilentiae signum, quod a duobus praecedentibus non est valde disiniste, st4 potius additamentum,estinuersio ordinis, sue qu litatu qu fruor anni temporum, itaui estas se igida, & humida noxios, ct irm mesupesci Hyems siccitatem, ct calorem inam. Ves calidum de siccum, Autumnus calidiis,&humidus conspiciatur. Nullum laturae pestilentiae indiuum isto centu
27쪽
Octauum latur Pestilentiae lanum est maxima copia locustariam, vemdis N
innarunt, &similium animalium, qui ex Putri nastuntur. Haec enim nimiani: aeris humiditatem, de putre ionem indicata, qui attractus intra humana corpo ra', humores pariter putrefacit, & corrumpit. χεω signum in quadam peste reflatur Gentilis se obseruasse, an qua rati quedam paritulae caudatae, veluti in plaga i Deo Pharaoni coelitus inflicta factum est, ubique lare oriebantur. Ces berrima etiam illa est inAEthyopia ex locustarum in liuore putrescentium copia
Nonum Pestis signum est continuus, & valde immoderatus pluuiarum imp tus, praesertim cum suuibrum inundatione diu perdurante, ex quibus putridi v potis enascuntur, quae pestilantiam inducunt. Tales fuit origo illius pestis, quisiecitat Blondus, & alu quampliares, testantes ex Tyberis inundatione ortam psssilentiam , qua continus Pelagius Romanus Pontilax obiit. Hanc ob causam Pyllionem horr ibilem Draconem, post diluuium ex nimia term humiditate ena tum , atq; aureis Apollinis telis postea confixum οὐ tu. r. mramis o m rii bestinxit. Quibus rerum tegmentis ex aquarum inundatione super uniuersa terram, humidum corrupti is,dc pestis parens solaribus radijs exsiccatum adta bravit. 3Decimum Pestis futuri inditium non leue est eanum Dequens rabies. Quod annotauit Lucretius lib. Atheniensem pestem describens ubi sic canit
-- ule cum H nonnullis anmramis s. - Pestilentia inrapi, W-.'qua postri ad h.-ises porra . t idem siladetur ratione, quia canum rabies venenum est, ct noli minus contagiosin morbus, quam Pestis, ideo e canina rabie adipestem facilis est transitus iDeeimum mimum Pessiletiae futuo inditium est Iuporum in oppida vel urbes in festus, ct damna inlat entium. Quod inter Peliis signa enumerat Andreas. Ein is misinais 'υμν Barga fias μω tractato de rim, finias misi
uastib. I i. agensis LP Rationem naturalem non assequor, eum lupi ex fame sola ad nigi essiim oppidorum, vel Vrta moueri possint, non ex veneno intus incluso .nui hoc venenum famem appelles. Nihilominus hoc portentum pinsim traditur ab auctoribus. Quod etiam euenit in quadam Peste sub sederico Hode qua Sigonius lib. t ' de Regno trali , inter alia signa, Lupos quom enumerathis verbis: Lutetiam VH -Πε capti, atq; eo unt. Idem prodigium acci
disse in hac ditione Florentina, ex.nde digitis accepi, qui mihi retulerunt ante oriam praetente petiem Lupo turn arim Praiolinum& alia oppida ingressos, qui etiam damna aliqua animalibus & puei is intulei unt. Deciitrii secundu sutura vel potιus praesentis petii letiae simu est vulturum, &auium fuga ab aliqua regione, quq quidem instincto quodam naturali, pestile tem aerem piaesentientes ad alias regiones diuertunt. Sic Marsilos Ficinus inses AHia,to videnrico caρ Σ. ubi stribu vulto dis Me vultu ressu miluos pestilevitati cria r. meri. σ misca harum ι unem mum, 'inseram M esse aeri: idem scriptum
Decimumtertium ligauit, suturae pestilentiae est flatus ventorum ab ea regi ne, im qua Pestis vastatur,etiam ii rei tilliinadc trans mare constitura. Si e un- ac Mau in abditia naturae indagandis nemini secundus hoc mon citin
28쪽
rel .it i. ubi sic loquitur . , erit, cum vo- - -Dem ran aius ex ra regi uno ri, ubi Pe Ptisor o c., Si quidem Perplures Pestilentias Atheniensem Romana Venera a tiatu ventorui ex Aethyopia Babylonia, Schiaucinia originem habuisse pluribus scriptorum testimoniis Fabrata nati s vir sane erudiuisimus de disertissiniusta. i. in Thucydis η ι I 9. o I so. comprobauit. Annus praecedens&subsequem pestem maximὸ salubres sunt, quemadmodum experimento Medici cognouerunt, & inter ceteros Hieran 'in Raem M. D. stitim Ra iam scriptum reliquisivbi vero in aliqua regione vera Peliis vi get, morbi omnes in Pestem conuertuntur : sicut contra cum alii a Pesterioria homines eorripi uiat in eadem regione, tunc Pestem vires suas remittere inditium est, quemadmodum obseruauit Ma λι μι Missi in E 'semiso p. 6 d idem nos in hac Urbe experimento cognouimus.
D, Astilentia rara sis. An ta' quomodo aer temporei pestu putrefiat. .
Estis eausa triplex. Supernaturalis, artificialis, Naturalis. Supernaturalis Deus, Artificialis bonus, de malus Angelium ii si humana malitia: De quibus in apparatu ad hunc tractatum satis diserauimus. Omnes enim isti uesperartem operatur, 'priplicado activa passuis. Naturalis duplex externa & interna. interna duplex, venenum ex putridis humoribus imus gentiatum, ut problemate 4. lase probauimus, & pr paratio humoruad exterius venenum facile recipiendum. Externa duplex remota & proxima. Remota est coelum, seu noxia veneficorum planetaraim inliuentia, quam explicauimus pr cedenti problemate. Proxima ac pretcipua est aer vitiatus a pessimis aquae vel terrae inquinamentis, a ventis pestem elonginquis& insectis regio. ni cad sanas di integras deferentibus, de multo magis ex anni constitutione Austrina, sine pluuia, silentibus alijs ventis. De quibus in prscedentibus actum est, quae hic non putamus iteranda. Solum hic omittenda non est communis dissicultas, quam omnes, qui de peste scripserum, exagitarunt An aer putre&ctioni subdatur, de si putrestit,an in solis accidentibus humiditatis,de cataris, vetetiam occultis qualitatibus, de in ipsa Mementi substantia. Quod aer putres rere
nequeat docuit Aridoreosse ne is praumare I ubi inquit προ erra nequinem Dirasset. Ceterum Aristoteles loquitur de suprema aeris regione propitiquissima sterae ignis, quae nulla suscipit aquae, vel terret inquinamenta: non vero n gauit Aritio eles, aerem in infima de media regione inquinari, foedari, de corrupi non posse putridis terrae, vel aquae vaporibus, ex corporibus insepultis ; ex ventis Austrinis. Non enim pura sed impura manet apud nos elamenta singunt a. Qua vero ratione aer in peste corrumpatur, an solis manifestis vel occuἰtis qualitatibus, An etiam in substantia, ego sane, quidquid alii dicam, omnibus his.
tribus modis aerem tempore pestilentiae putrescere seiuio cum Oion notib Σ.-Narrationem Thuc aeriam mihisOS. corrumpitur secundu manifestas qualitates,quae ab extrinscis causis iam erui meratis a naturali suo statu, quem aeri natura exigeret, deturbatur. Corrumpitur secundum occultam qualitatem sci.
licet recipiendo noxias maleficoru syderum influentias, quas no nisi insipienter negare possinnus ; corrumpitur item secundu tu iubila initam: cuius corruptionis
manifesta illa ratio adduci potest,quod forma sitiatantialis nequit in illo subiecto consi-
29쪽
consssere, quod primat. propriis aecideati s , ac sibi e naturalibus . IIo,
enim radix est omnium substantialium corru ium, de generationum, ut cur-xumis p ptiis accidentibus alicuius compositi ipsum etiam intereat neceste cum sine tuis propietatibus compositum nequeat in rerum natura perminere. . Quare dei uibatis, & cora unis qualitatibus aeras krauecmiuenientibu , aerent. pum in aliud conuerti nempe in Putrediniskraianio estilentiae tempore, Cau putredinis existemibus, utendum est. Si enim humores humani corporis a tota subsantia hoc tempore corrumpuntur, S in putredinem & venenum ven rantur, cur non etiam aer impurus ob tenuitatcm, &raritatem, vitaeMn Maonet in idem venenum etiam substantialitervelli non poterit. : Sed cum dico aerem verit in venenum, non intelligo, ut fiat venenaturaiecista ut fiat aptus ad generandum venenum in corporibus praeparatis, vi bene aduerti et Hieron mas Mercuriam v T. GPestionis .ii Natura enim Provise etaciti ut v m. nena in parua copia gignatur, ne nimium humanae &animali vitae nocerent. Aeaer copiosissimus est, φ cuilibet animali ad respiran est rius. Si eieto
aer venenatus esset, omne animaliam, & hominum gemis ta medio tolleret. Sufficitςrgo Si tempore Pellis aer pestilens, ct venenatus reddatur non iecimum krmam, sed secundum virnatem,quoniam in corporibui dispositisquentam inducit calorem praeternaturalem naturali infestum, qui cum calorem ipsum natiuum alteret, prosternat, expugnet, hinc sequitur humani corporis humores priuatos custodia caloris haliut,confundi, alterari,computres re,ad venen' mae similitudinem accedere. .
Multo plures extam Pestis naturales causet de quibus partim egi arus praece μ'
re proinimae:&Par. a. cap. I. Partim agemus insequentibus l .
Teterrum odiare An Pectis induuatur.
i Rosequantur nunc nonnulla alias Pestis emas in particulari, sei tu dignas, de quibus solum generali quadam ratione suprae nox egimus, notioribus incipientes foetidos odores pestis cautam praecipuam constituimus, cuius rei frequentissima est apud hist ricos mentio.Nam in Mahyopia ex locustarum in liuore putrescentium inquinamentis ortam acerbissimam pestem tradui om- MLqni de illa scripserunt. Item in Babylonia in templo Apollinis aurea mirarvenistat is arca aperis exitialissimum haluum expirasse,atq; inde pestem emanasse, minusq; ad Parthos perueniens acerbissima cude eos asstixit testatur Mercu- pesti His item regnante Marco Imperatore post direptum in Seleucia emplum,& Apollinis simulacrum Romam delatum,milites Auidi j Cas. 'quoddam angustum Bramen inuenerunt, quo aperto spiritum gravissimum exesasse, ex quo pestis teterrima protinus creata, scribit Amianus Mercellinus. Adest etiam quoddam veneni genus, quod solo odore mortem insere repentina Quod ex Matthiolo in lib 6. Discoridis in proemio recitat innums uis i. - οὐ o Historumst. -υ i 2 in fine, ubi narrat quendam Circumlaraneum dedisse suo aemulo in lam Senensi otiaciendum Veronicum Florem , veneno ab eodem inlaetum, ex cuius ollam repentina morte oppressu cecidit. I
30쪽
. rudisu, pestis Ela contrahatur. .
OLo Pestilentum aspectu sanos inquinatos fuisse ex histori Dini monimentis suadetur. Scribit enim Augustinus Bucius in suci opusculo de Peste cap. z. haec .verba ipsistima. Con Arrenu veneno,iae in sc , Me simiae. Et idem nouobscuret innuit Matinaeus Villanu in descriptione illius omnium acerbissime risiis, quae uniuersum sere orbem peruast ta est, dum ita loquitur. Minune pere pare, che mari fra e tune perti ve eta, e per raccamenti, che me lHomo, a L fmma, os msi sicanosi reos luridi quem in dimisi multi PMaia vino. Clarius loquitur Guidus Coul iacius eandem pestem describens iis verbis. E s. ae tanta conra
Nora Miserrimo I uno riceu a ia motria demoro. idem testatur in tua poste accidisse Hianos de Pse Panormi pane prima cap. 2. scribem. Contis, ei favem incisis rariegDardamo ivno tora rara . . . . Secundo roboratur eadem sententia auctoritate praeclari simorum Medic rum, uti Cardani lib. i. de venenis cap. z. ubi qes , vadit modos , quibus contagium propagatur,&postremo loco enumerat vis m. Item Hiem tymi Frac
stori j lib. de contagicine Valariolae quos sequit ut Fabius Paulinus lib. t. in Thucydidis narrationem pag. niihi II 8.&it 9. quieti ante nos supradi tu testimonia historica collegerat Tertia suffragatur Ratio Philoseprica . si quidem ex oculis pestilentis ema nant exitiales, dc perniciosissius visual ex radis, ut tradit Fracastorius, vel tenuissimae quoam estuationes, ut sensit Cardanus, vel animalium spirituum spiritu hores partes, ut ego exiitimo, quae ex fixo intuitu dicinum prodeuiues eundem virtuali quodam con actu, veluti in fascinatione contingit, iniiciunt Λe tandem haec doctrina corroborari potest exemplanasilisci, qui solo intuitu hominem enecat, quare si vicus eius speculo repercutiatur, a seipsamortem accipit..inimmo, quod mirabilius videtur,etiam sisto auditu haustam luem narrat idem ingrassias par. I. cap. . his verbis. Avis erudiriuequa e Muta infe/ra came per thiis a M. Et parte Σ. cap. s. inquit, Homesum quem sinfestansati distanu, insino tanta iasipolare, oravi spirat infertis e. Nec mirum: cum mnus loquentis ad audientem,ut melior scola docet, per vivatum aerem realit et