Lucæ Antonii Portii medici Neapolitani ... Opera omnia, medica, philosophica, et mathematica, in unum collecta, atque ad meliorem, commodioremque formam redacta. Cura ac studio Francisci Portii ... Tomus 1. 2.

11쪽

salutem sartam tectamque servandam, nervos omnes industriae intenderes , ex quo proinde

universi nostri Neapolitani Regni Archiater es constitutus . illud denique , VIR CLARISSIME , relinquitur , ut duo per humanitatem tuam a te petam , ut scilicet hoc grati animi munus , & tibi esse inscriptum , & gratum acceptumque habere velis ; Ego interim D. O. M. precor, ut tuam, e qua publica pendet, incolumitatem , quam diutissime conservet. Dabam Neap. Idibus Novemb. alala XXXVI. Addictissimas, S Obseσsentissimur tuas i

12쪽

FRANCISCUS PORTIUS

ta, quae extant Omnia, fato, fortunaque obsistente eadem , in qua idem ipse Autor posuit, dum variis in iccis , di vel sis in temporibus , aliis, at- que aliis occurrentihus negotiis sparsim scripsit, publicique juris secit; unusquisque de re litteraria bene meritus maxima usus industria unita simul, atque inter se semper habuerit consentientia; tamen quia in tui commodum,utilitatemque redundat quam maxime edita haec omnia , quae habentur Autoris opera non solum nova hac editione in unum complecti smul, & ad commodiorem formam reducere curavimus, verum etiam ut ea habeas meliora , quae de re Medica, Philosbphica, ac Mathematica in disserendo conscripsit,suorum, & amicorum consilio servata, typis haud hactenus commissa digna supersunt ut per omnium Eruditissimorum Virorum manus versentur: quorum prosecto,dum haec sub praelo erant, tanta suit in eis expetendis assidua stilicitudo , ut ad eorum vota adimplenda , quae typis iam ab Autore commisia suerunt opera,duobus hisce prioribus tomis complexa eis exhibere summa suerit necessitas. Nec prosecth in postumis aliis δε-- Tot .L. h toris

13쪽

toris operibus pergnstandis. 1bllieitum longa te fietinebit mora, quam plurimas quidem , & meliora apud nos extant jam , ut ita

ordinem, meliorcmque formam redacta, typis committendo tibι ipsi. abundρ satisfacere valeamuS- Longa autem te hac praefatione defatigarem inutiliter, si inthisi Iorit operibus commendandis ea repeterem, quae merito tu ipse sentis ς muneri tamen aliquantulum ut satisfaciam meo tuos ante oculos ponere dccre Vi , quam Ob caustam , quo tem- , pore, quibus in locis singula haec, quae in unum redegimus Osu- scilla ab Aiatore conscripta suerint, atque evu ata

Quum enim Romae esset L C AS ANTONIUS PORΤIus,

ibique Primariam Medicinax Cathaedram. Obtineret eo tempore , quo ab iis , qui, GALENI mente halia rite intellecta de Galenicorum secta esse laetabantur immerito. phlehotomia,quae tamquam omnium malosum praesidium tertissimum decanta Datur , novis iam elucescentibus honae philosophiae lumiω-hus ab immoderato ipsius usu declinasset aliquantulum, quum que eos potissimum inveneriti oppugnatore& , qui posthabitis rationibus , atque eXPerimentis insanientes Galenicos contra phlebotomiam per ea, quae ipse Galenus asserui si redarguere: voluerunt ; quae inter omnes medicorum sectas sera tum vi

TIUM assiduis precibus premere ceperunt, ut suam Reipublicae perutilem nimis scripto traderet sententiam , quibus insta sibus ut satisfaceret smul atque ut inter se pugnantium effugeret inviciam in dialogi formam ERASISTRATuM , Iiave de funσuinis misone opusculum conscripsic, quod Romae. ibidem CHRISTI NAE SUEMOR LIM REGINAE dicatum ediadit anno MDCLXXII. opus quidem hoc non alia ratione

suit excogitatum , nisi ut redarguantur i, , qui Galeni nomen , authotiratemque Olse adducendo aegrotis.Omnibus sanguinis. missionem imponunt Quatuor ita eo statui L interloquutores i. ex aliquioribus ΕRASISTRATVM, & GALEN Π,

14쪽

mo aspema GALENUM audies propugnare , tamen si ad ipsius GALENI leges, ac monita ab oppugnatoribus ΕRASISTRATO , atque I ELMONTIO relata attendere volueris , aegrotum vix unum invenies ., cui tuiti venam secare' Potueris. Quod quidem ut clarius innotesceret, ipsius GALE

NI lose iam insiluit , qua praecipue fit manifesum secus

aeum GALENI regatis raro venas essesecandas. Strenuo au, tem labore , atque industissa Autor persequutus est ea , quae circa sanguinis millionem tradidit ERASISTI Arild ad hoc ut cum per ea , quae docuit, poneret interloquentem , huIus enim Celcherrimi antiquitatis Viri ne nomen quidem apud nos peris venisset, nisi de eo quam honorificam mentionem fecissent PLD

rum ejus fragmenia eo an imo non tranaei ipsisset GALENUS, ut eis se opponeret acrius in libris potissimum, quos tradidit de

Benevole I .ector, paruo hoc in opusculo ab Autore in antiquo rum scriptorum lectione summopere vel Cato omnia meliora potissimum , quae in antiquioribus, & recentioribus post GALENUM scripta fuere ad admittendam nec ne frequentius

sanguinis missionem ..

Post ERASISTRATUM non minoris .utilitatis , ac famae librum apponere curavimus ab Aiatore inscriptum opinetira, GFraσmenta Daria , quae instantibus amicorum aiIiduis preci apud quos manu scripti codices pervenerunt is publici juris eandem fecit Neapoli anno MDCCI. Quamplurima continent stitu digna ., ct a nemine hadtenus excogitata , precipuε ea , quae circa rumorum praeter AEGAram Productionem a Lfirmavit, desicripto prius innumerabilium , & diverserum canaliculorum varii generis fluida transmittentium ordine, ct congerie, in quorum Proinde muta ione diversa. iive fluidorum , sue solidorum vitio exorta diversorum Umnium praeter Naturam tumorum productionem Tecognovit. Decimina quae iam tradi - dit a riminum , seu illarum corporis constitutionum , quibus vel molesta aliqua nascitur sensatio , vel ad aliquod opus praeter tum inepti, vel deformes sumus, in quibus Perquirendis ea

15쪽

VIII

est assecutus, quae ad omnium morborum caussas dilucide recognoscendas conducere possitnt. Fragmentis hi sce suam itidem Lectionem apposuit, quam ad Cathedram medicinae Primariam obtinendam , ut mos est in studiorum universitate Neapolitana publice habuit, in qua prefixo vigintiquatuor horarum tempore examinatur per horae curriculum titulus capitis decimi primi libride disserentiis fiebrium GALENI,qui est de dignoscenda hecti ea febre, cui putrida adjungatur ,' qua arrepta occasione alia addidit, quae in Galeni libris de disterentiis febrium examinandis adnotavit. Subsequuntur deinde Dissertationes Dariae Venetiis editae circa annum MDCLXXX lΙΙ. , quam plurimisque Venetum ordinis Senatorii Excellentissimis Viris dicatae , apud quos cum Venetiis esset Autor imma semper fuit in exstimaiati e . Postremo in loco Par Brasim habes in Bbrum Hippocratis De Deseri medicina , quam Romae composuit, eidemque R MGINAE SVECORUM dicavit anno MDCLXXXI; scribendi

occasionem dederunt ii, qui ex calido, frigido, humido, ct sicco, vel alio quocumque, omnia , quae de nom in homine, accidunt, fieri assirmantes Hippocratis librum de Meteri Medicina ab e rum placitis dissentientem nimis , haud Hippocratis esse conteu-debant acriter , proindeque ejus libri paraphasim constituendo propriam Hippocratis doctrinam ostendit, utpote a Democriti preceptoris sui sistemate non alienam. Quo in paruo Hipyocratis libello , quia tam multa scitu necessaria , & ad firmiora

medicinae fundamenta constituenda Autor recognovit, arbitratus est , hoc paruo Hippocratis Itbeuo medicina compendium , Uinsitutionem optimam comprehendi, ac neminem ana Pia , aliisque principiis , quam his , quae ob isnocrate iste docentur, in medita discipiana sise profectarum . Huic paraphrasi , ut volumen adaugeret mechanicam constructionem , expositionemque adjunxit sontium illorum reciprocantium, quorum meminit PLINIUS ID II. Natura is Histoσiae ea 'Io 3. fontium scilicetJoDir, So is, G Padi, aliorumque minum ; quae omnia hac in re conscripta ab Autore inventa sui sic haud negant ii, qui Autoris fidem abunde recognoscunt , quamvis haec Omnia eadem sane constructione scripserat, atque evulgavit suptera

annis

16쪽

DECHALES Propos. XV. Tractatus De Fontibus naturaliabus , G t Iuminibus, nam si ad ea attendere volueris, quae ldem Autor Fim conficius adjunxit in editione alterius libelli de motu Corporum, ubi de hisce sontibus naturalibus locutus est Plenius eum DECHALES propositionem predictam haud vidisse unquam confitearis. Duas itidem huic libello inseruit Episto

las ad ANDREAM DE AQVINO Episcopum TRICARI

CEN de ineremento , sdie generatione metaHorum , G de fometum . atque fluminum origine , parvam etiam apposivit INLeam diffsertationem , precipue ad ossientiones Omnes inter Meis clicos, ct Philosophos evitandas conscriptam , secundum ea potissim uin, quae GALENuS habuit lib. de Methodo Mettendi. . Secundo tomo initium dedimus illum tibi a Me alios Autocris exhibendo librum de Mintis in eastrissanitate tuenda,qui jure merito omnium laudes , existimationemque est consecutus. Eum conscripsit simul, typisque mandavit Uiennae Austriae anno MDCLXXXV., quo ,&in praecedenti anno cum sera illa irrepsisset Epicle mica constitutio, qua illos praecipue omnes , qui In Viennae obsidione , atque in Budae , Strigonii, aliarumque inferioris ungariae urbium oppugnatione erant, dysenteria , ac di arrhaea tam crudeliter amigebantur , ut non minorem INVI

dem habuerint ab his morbis, quam ab invadente illa immensa Turcharum multitudine ; occasionem habuit Autor ea excocgitandi, quae ad militum fanitatem in Castris tuendam conducere postulat quam maxime,eos mempe ab illis castrentium praecipue morborum caussis praeservando, in quibus sive ab insueta vivendi ratione , sive in cibis , sive in aquis , sive in aere , sive in quopiam simili incidere possunt facillime, proinde omnia haec animadversa, non militum in castris tantum , scd viventium, omnium tuendae respicere debent valetudini: Liber subsequitur de motu corporum continens nonnulla , & de sontibus aliqui. hus naturalibus , editus Neapoli circa annum MDCCIV., in

decliviis

17쪽

tus momentum determinandum nova instituitur methodus, utpote quae a RENATI praestitim , &GALILEI doetrina recedens siummopere iis displicuit , qui Cclcherrimorum istin rum Virorum placitis solebant tantum acquiescere , quorum proinde nonpauci adversus hanc Auctoris methodum insu

Monachus Canaaldolensis Celebres Geometrae, Epistolas evulgarunt , quibus , etsi novam Autoris hypothesim evertet e conati sunt, inter se ipsbs tamen discordes fuere, ac dissen

tientes. GLII DO enim GRANDUS in sua Epistola JORDA

NUM redarguit, dum ait, Quandoquidem eontra ouam ex e ctaveram utam non vindicanda ab oppostionibus PORI II mechanaeorum sententiae incumbere deprehendi, sed totum esse inaria sua opinio e persuadenda , quae a GALIL EAN pothes, G c quantum arbitror a veritate ipsa ae a. MI magis recedit. quam iID PORTII, quod de ipsa itidem Crandi epistola dixerunt non pauci asserentes ea pinius contineri, quidquid ad GALILEI doctrinam exponendam ab omnjbus sere Mechanicis demonstratum jam suit , quam novam Autoris hypothesim Praecipuis argumentis consulare , quae an vera snt , hujus loci non est examinare, eorum enim , Amice Lector , considero

Potes Epistolas , & praesertim eam GHI DONIS GRANDI editam Romae anno MDCCX. sub titulo Consideragioni det P. D. GUIDONE GRANDO , e deI SQ. NN. Huic de motu Corporum opusculo quam plurima adjunxerat de aliquibus Intibus naturalibus. quae St si jam antea habuisti ubi apposuimus paraphrasm in Abrum Hippoeratis ae veteri medicina, attamen ea denuo hic exhibemus , utpote novis experimentis adaucta , atque excogitatis, Autoris xtiam de prima eorum inve tione aliquam contineant Apologiam. Ultimo demum in loco duo italico sermone conscripta posita sunt opuscula , primum illud est, quod suum post reditum

edidit Neapoli anno MDCCXL sub titulo Lettere , e Discors Aeeademici , secundum illud subsequitur . DeI foetimemio de B aori neue instar aperte iambeaeue Restremi, quod eti

18쪽

TI '

DItimum obtineat lacum, primum tamen fuit opusculum, quos Autor praelo commisit anno MDCLXVII., in quibus quam iplurima ad naturalem philosophiam atque ad Phisicin Mathematicam scientiam speetantia, haud hactenu& quidem excogitataphenomen a facillime in disserendo exposuit, haec igitur accipe , benevole Lector, tuoque bono consule. Vale

19쪽

OPERA

In hoc Tomo Primo comema.

ERASISTRATUS , sive de sanguinis missione:

opuscula , di Fragmenta varia. I 63

Dissertationes variete. 291

In HIPPOCRATIS librum de Veteri medicina Paraphrasis. 3 et

Opera in Tomo Secundo

contenta.

DE Militis in Castris, sanitate tuenda. papta I De Motu Corporum, di de nonnullis Fontibus

Naturalibus. IosLettere, e Discorsi Accademici I79

20쪽

ER A SISTRATUS

DE SANGUINIS MlSSIONE . r

. - Ham msutius . . . BRAS. 'RU I vel morimas convicio , 2 calumnia abstiners , D. magnilo enitam tuam parumper omittere potes Galene 3 amice, & brevi sermone, quam habeant vim rationes , quas adVersus me, atque meos d. isanguinis missione vivens protulisti Vim mecum examines. Neque hunc extimescere debes Heia montium , qui venarum in morbis semonem. damnavit , adest enim & illis, qui aeque ac talvenas in morbIs exhauriendas putavit: licet uterque nostrarum rationum momenta , quibus tu secandas venas esse , ego easdem vix unquam aperiendas iexistit vi, haud omninb probaverint sed aliis ecquisitis argumentis al- i

ter mecum, alter tecum sentiat. .

GAL. Multum Iane, ut vides, Erasistrate, ab his, quae it me scripta sui, Driae, atque nominis sum consequutus ὁ ut gravitati potius, Se famae conis .ulere nunc debeam meae; iuniores istos sinere de his disceptare r qni etiam nosse debent, si quae post meos conatus in corporum di inctionibus inventalant. Ac demum si videbitur geometrica ratione . qua medendi methodum , absolutam dedi , quid constantius ab ipsis dicatur decernam . Doctrina .rem lius satis. superque in illis libris de sanguinis missione eversa est . Sectatores a tuos, plusquam opus esset redargui 3 qui mutarunt sententiam: neque ullus somnium , quot erant, aliquid contra scri re ausus est.ut postea vix sectae

nomen reliquum fuerit. - - . .