Claudius Rutilius poeta priscus De laudibus vrbis, Etruriae, et Italiae

21쪽

Reκerat ante puer popuIOs pro conside pomo. t i DAequalis tyriis terror amor fuit. ISaedula promist summos imitatio fasces. - Si fas est meritis fidere Consul erit. i: . Inuitum tristis tandem remeare coegi, 'Corpore diuise mens tamen una fuit . Tum demum ad naves gradio qua fronte bicorni Dividuus Tybetis dextetiora secat. Letius inaccessis fluuius uitatur harenis . . . IHospitis aeneae glatia sola manet. . it a I Et iam nocturnis spatium laxaverat horis Phoebus chelarum pallidiore polo. Cunctamur tentare solum portu sedemus Nec piget oppositis otia ferre moris

Occidua infido dum saeuit gurgite Plias Dumq; procellos temporis ira cadit. 'Respectare iuuat uicinam sepius urbem, 'nit iEt montes uisii deficiente sequi. t Quaq; duces oculi grata regione fruuntur lDum se quod cupiunt cernere posse putant. Nec locus ille mihi cognoscitur indice fumo Qui dominas arces et caput orbis habet. Quanquam signa leuis fumi commendat Homerus Dilecto quoties surgit in astra solo. Sed caei plaga candidior tractus serenus Signat septenis culmina clara iugis, sα nu

22쪽

LIBER PRIMUS Illic perpetui soles atq; ipse uidetur Quem sibi Roma facit purior esse dies.

Saepius attonitae resonant Circensibus aures Nuntiat accensus plena theatra fauor. Pulsato notae redduntur ad aethera uoces

Vel quia .perueniunt uel quia fingit amor. Explorata fides pelagi terquinq; diebus Dum melior lunae fideret aura nouae. Tum discessurus studiis urbi remitto Palladiam generis spem indecusque mei. Facundus iuuenis Gallorum nuper ab aruis Missus Romani discere iura fori Ille meae secum dulcissima uincula cunnae Filius aflectu stirpe propinquus habet. Cuius Aremoricas pater Exuperantius oras Nunc postliminium pacis amore docet. Leges restitu ibertatem P reducit Et seruos famulis non sinit esse suis. Soluimus aurorae dubio quo tempore primum Agnosci patitur redditus arua color. Progredimur paruis per littora proxima cymbis Quarum perfugio crebra pateret humus. Restiuos penetrent oneraria carbasa fluctus Tutior autumnus nobilitate fugae. Allia praelegitur tellus: Pyrgi recedunt Nunc uillae grandes oppida parua prius.

23쪽

- , inu

RUTILII

Iam Ceretanos demonstrat navita fines, 'Reuo deposuit nomen Agylla uetus. Stringimus et fluctu et tempore castrum. index semiruti porta uetusta loci. Praesidet eκigui formatus imagine saxi Qui pastorali nomina fronte gerit. Multa licet priscum nomen deleverit aetas Hoc inui castrum fama fuisse putat. Seu Pan tyrrhenis mutauit maenala silvis. Sive sinus patrios incola faunus init. C renouat largo mortalia semina foetu Fingitur in Venerem pronior esse deus. Ad centumcellas forti defleximus haustro. Tranquilla puppes in statione sedent. Molibus aequoreum concluditur amphitheatriam, Angustosin aditus insula facta tegit. Attollit geminas turres bifido meatu Faucibus arctatis pandit utrunq3 latus. Nec posuisse satis laxo naualia portu,

Ne uaga uel tutas uentilet aura rates. Interior medias sinus inuitatus in aedes . . dira

Instabilem fixis aera nescit aquis. Qualis in euboicis captiua natatibus unda Sustinet alterno brachia lenta sono. Nosse iuuat Tauri dictas de nomin e thermas, Nec mora dis icilis milibus ire tribus.

24쪽

Non illic gustu latices uiciantur amaro Lymphaq; fumifico sulphure tincta calet. Purus odor mollisi sapor dubitare labantem Cogit qua melius parte petantur aquae. Credere s dignum famae flagrantia Taurus Investigato fonte lauacra dedit. Vt solet excussis pugnam praeludere glebis Stipite cum rigido cornua prona terit. Sive deus faciem mentitus et ora iuuenci Noluit ardentis dona latere soli. Qualis Agenorei rapturus gaudia furti Per freta uirgineum sollicitauit onus. Ardua non solos deceant miracula Graios Auctorem pecudem fons Helicon is habet. Elicitas simili credamus origine nymphas Musarum latices ungula fodit equi Haec quo pieriis spiracula comparat antris Carmine Messalae nobilitatus ager. Intrantem capit discedentem in moratur Postibus affixum dulce poema sacris.

Hic est qui primo seriem de consule ducit Vso ad publicolas si redeamus auos. Hic et praefecti nutu praetoria rexit Sed menti et linguae gloria maior inest. Hic docuit qualem poscat facundia sedem Vt bonus esse uelit quisl disertus erit.

25쪽

RVTILII

Roscida puniceo fulsere crepuscula coelo: nPandimus obliquo lintea flexa sinu. Paulisper littus fugi mus Munione uadosum. Suspecto trepidant hostia parua solo. Inde Graviscarum fastigia rara videmus t et , Quas premit aestiuae sepe paludis odor. Sed nemorosa uiret densis uicinia lucis. Pineat extremis fluctuat umbra fretis. Cernimus antiquas nullo custode ruinas. 2Et desolatae moenia foeda Cosae. Ridiculam cladis pudet inter seria causam OPromere sed risum dissimulare piget. Dicuntur ciues quondam migrare coacti Muribus in festos deseruisse lares. Credere maluerim pygmeae damna cohortis Et coniuratas in sua bella grues. Haud procul hinc petitur signatus ab Hercule portus Vergentem sequitur mollior aura diem. iInter castrorum uestigia sermo retexit Sardoam Lepido praecipitante fugam. Littore nanque Cota cognatos depulit hostes Virtutem Catuli Roma secuta ducis. Ille tamen Lepidus peior ciuilibus armis

Qui gessit sociis impia bella tribus.

Qui libertatem Mutinensi Marte receptam Obruit auxiliis urbe fauente nouis . a V

ab Io

26쪽

Ttistibus excepit congrua fata reis. Quartus Caesareo dum uult Irrepere regno , Incesti poenam soluit adulterii. Nunc quo sed melius de nostris fama queretur. ri Iudex posteritas semina dira notet. Nominibus certos credam decurrere mores Moribus an potius nomina certa dari Quidquid id est mirus latiis annalibus ordo Quod Lepidum toties reccidit ense malum. Necdum decessis pelago permittitur umbris Natus uicino uortice uentus adest. Τenditur in medias mons Argentarius undas, Ancipiti iugo caerula curua premit. Transuersos colles bisternis milibus artat . Circuitu ponti terduodena patet.

Qualis per geminos fluctus Ephyreius Isthmos i Ionias bimati littore findit aquas. Via circumvehimur sparsae dispendia rupis. J

Nec sinuosa graui cura labore caret. Mutantur toties uario spiramina flevit i 1 lQuae non profuerant uela repente nocent.

Eminus Igilii silvosa cacumina miror Quam fraudare nefas laudis honore suae. Haec proprios nuper tutata est insula saltus Sive loci ingenio seu domini genio.

27쪽

Gurgite cum modico uictricibus obstitit armis ITanquam longinquo dissociata mari. Haec multos lacera suscepit ab urbe fugatos. v Hic fessis posito certa timore salias. Plurima terreno populauerat aquora bello l'

Contra naturam classe timendus eques.

Vnum mira fides uario discrimine portum, ITam prope Romanis tam procul esse Getis. Tangimus Umbronem: non est ignobile numen Quod tuto trepidas excipit ore rates. Tam facilis pronis semper patet alveus undis, . In pontum quoties ceva procella ruit. Hic ego tranquill e uolui succedere ripae, ni 3T Sed nautas auidos longius ire sequora Sic sestinantem uentus dies reliquit, . PNec proferre pedem nec reuocare licet. Littorea noctis requiem metamur arena, ilica

Dat uespertinos myrteat tua focos. 'Paruula subiectis facimus tentoria remis, .m Trans tersus subito culmine contus erat. Luκ aderat tonsis progressi stare videmur ni Sed cursum prorae terra relicta probat. Occurrit chalybum memorabilis i tua metallis, , JQua nihil ube ius Norica gleba tulit. Non Bituris largo potior strictura camino, lNec quae sardonio cespite massa fluit. li.

28쪽

LIBER PRIMUS

Plus confert populis ferri facunda creatrix

Quam Tartessiaci glarea sutua Tagi.

Materies uiciis aurum latale parandis. Ruri caecus amor ducit in omne nefas. Rurea legitimas expugnant munera taedas.

Virgineoso sinus aureus hymber emit. Ruro uicta fides munitas decipit urbes. Auti flagitiis ambitus ipse furit. Ri contra ferro squallentia rura coluntur Fetro uiuendi p ima reperta uia est. Secula semideum ferrati nescia Martis Ferro crudeles sustinuere feras. Humanis manibus non sufficit usus inermis Sinon sint aliae ferrea tela manus. Flis mecum pigri sanabar taedia uenti Dum resonat uariis uile celeuma modis Lassatum cohibet uicina Faleria cursum Quanci uix medium Phoebus haberet ii Et tum forte ilares per compita rustica fagi Mulcebatit secris pectora fessa iocis. Illo quippe die tandem renouatus Ostris Excitat in fruges germina lata novas. Egressi uillam petimus lutho uagamur, Stagna placent septo delitiosa uado. Ludere lasciuos inter uiuaria pisces

Gurgitis inclusi laxior unda sinit.

29쪽

RUTILII

Sed male pensavit requiem stationis amoenae Hospite conductor durior Antiphate. Nan in loci querulus curam Iudaeus agebat. Humanis animal dissociale cibis. Vexatos frutices pulsatas imputat algas. Damnat libatae grandia clamat aquae. Reddimus o scenae conuicia debita genti. Quae genitale caput propudiosa metit. Radiκ stultitiae. cui frigida sabbata cordi. Sed cor frigidius relligione sua est. Sep ima quaeq; dies turpi damnata ueterno Tanquam lassati mollis imago dei. Caetera mendacis deliramenta catastae Nec pueros omnes credere posse reor. Atq; utinam nunci Iudaea subacta fuisset Pompeii bellis imperio in Titi. Latius excisae pestis contagia serpunt Victorest suos Natio uicta premit. Aduersus surgit boreas sed nos quoq; remis Surgere certamus cum tegit astra dies. Proxima securum reserat Populonia littus Qua naturalem ducit in arua sinum. Non illic positas extollit in aethera moles Lumine nocturno conspicienda Pharos. Sed speculum ualidae rupis sortita uetustas Qua fluctus domitos arduus urget apex.

30쪽

i3 LIBER PRIMVs Castellum geminos hominum fraudauit in usu

Praesidium tertis indiciu fretis. Agnosci nequeunt arui monimenta prioris. Grandia consumpsit moenia tempus edax, Sola manent interceptis uestigia muris Ruderibus latis tecta sepulta iacent. Non indignemur mortalia corpora solui. Cernimus exemplis oppida posse mori. Laetior hic nostras crebrescit fama per aures Consilium Romam pene redire fuit. Hic praefecturam sacrae cognoscimus urbis Delatam metitis dulcis amice tuis. Optarem uerum complecti carmine nomen Sed quosdam refugit regula dura pedes. Cognomen uersa Veneris carissime Rufi Illo te dudum pagina nostra canit. Festa dies p emq; meos dignata penates. ili γῆ

Poste coronato uota secunda colat. Exornent uirides communia gaudia rami Prouecta est animae portio magna meae.

Sic mihi sic potius placeat geminata potestas. ' i

Per quem mallueram tutius honore inlata Currere curamus uelis aquilone reuerso

Cum primum roseo mist Eous equo. Incipit obscuros ostendere Corsica montes: Nubiferum caput concolor umbra leuat.