Ioannis Bodini... Methodus ad facilem historiarum cognitionem

391쪽

dinibus, comitia collecta uniueris Rei Mucae summum ius habuerunt. Druidarum vero tanta fuisse dicitur sapientia, tanta vis ac ma testas imperandi, ut cum haberent annua comitia, solo religion s metu ac sacrorum in te idictione, quasi acerbissima omni u poena, spe Vi, potentissina os quosque suis edictis ac d cretis parere cogerens, &in suo quenque o Acio continerent. ex quo intelligitur id quod scribit Caesar, quantus antiquae religionis cui, ' tus esset. at Vbi numinis metus est, illic pietate

iustitia, virtutes omnes florere oportet. Omit' ito summa rerum caelestium ac naturalium co-εnitionem ,. quae iIlis tribuitur omni u scripto-xam consensu. de Republica dun taxat disputo: quam optimatum fuisse ex eo, colligimus,. quod cum duae factiones essent potenti tanae Heduorum & Arvernorum inter Celtas: MI garum urbes. imperio diuisae optimatum ii Lebant conuentus, ii Memque imperiis & legibus comitiorum ac iudiciis curiae Druida ruta obligabantur: tametsi plurimi essent ubiq; reguli. praeterea urbis fere cuiusque sua fuit Ar

1locratia, ut Germanorum ciuitatibus quae ina

perii legibus obligantur. ac si quis tyrannidem

assecta siet, vivum cremari mors erate qua poe na vi e strigeret Orgetorix reus tyrannidis a sectatae, morte sibi consciuit ut Cartar ipse ia Comia entariis scripsit. iam vero star quisque iam ilia princeps crata neque in seruos iatum,l , sed

392쪽

sed etiam in uxores & liberosius vitae ac Decis hab*bat: Hide Caesar testatur. fallu tur enim: cum Iustiti iano pleriq; , qui in capite de patria .l Potestate nullos populos Uxceptis Romanas, i tantum iuris in lilios habuisse tradunt, clim id quoque Persarum & Hebraeorum comi Iu i me fuisse constet ex Aristotele ae legibus Mo-. 1is Antelligebant intum esse parentum erga si-dios amotem, ut abuti potestate si maxime ve- . lint, non possint. nihil antem maius esse ad vir- :etute, & cultum liberorum erga paretes. quod vero singulae urbes satum optimatum tenue- . xunt: ex eo colligitur, quod plebs ab honori consiliis prosit beretur, & summi magistra- aus singulis annis non sine magnis contentio- , mibus crearentur. quod Caesar cum ab incolis

didicisset; Gentile est, inquit, factiones in Gaulia seri: idq; vetus est, temere institutum, vitu- -reta plebs esset a potentiorum iniuriis: nusquam, gentium plebs alioqui contemptiora quippe quae olim servitii loco pene haberetur, omnis 3 consilii ublica expers hoc ille quasi arcanum imperii veteris testatum reliquit.sed miror cur caesar actiones illas, quae Reipublicae exitium i attulerunt, plebi salutares fuisse putet. fateor quidem tutum esse id quod Aristoteles tradit. ni agistratus in Republica discrepantes creari, me quemadmodum in familia, serui nimis an lex se conspirantes rem familiarem; illi publi

393쪽

fia Lelera detegunt et ita plebs a rapinis lsistratuum inter se dissidentium tutior est. sed factiones principum, sine magno plebis in-.Ommodo nequeunt excitari. in equid enim delinquunt reges, ut ait ille,plectuntur Achiui: nisi, princeps unus multo potentior existat, qui partium duces cum velli, coercere possit sine fratia cuiusquam . nam si alios in aliorum perniciem tueri velit, metuendum est ne imperiai amittat : ut Henrico P I.regi Angliar contigit, eum partes Lacastrorum aduersus Yorchos tuondas suscepisset. ab his enim fractus est, & in .arcere caesus. nihil tamen contra taesaris sententiam assirmare velim . illud modo, Rerar publicarum sere omnium interitus a principa factionibus initium habuisse: idq, certius vn guique esse, quam ut res exempliyeger: videatur. atque id de maioribus nostris Caesar testati ; apud Heduos principum factiones Reipublicae perniciem attulisse, cum alii Germano-xum, alii Romanorum copias euocarentia ad ex

νremm Respublica diuturno Caesaris bello tacta, Romanis cessita: sed ea lege Vt magna rars c uitarum suo iure ac libertate Vteretur, Mi Plinius lib. v II. traditi quadringetesimo post anno Romanis, Gothis,& Hungaris dissident, bus,paulatim Franci, coloni veterea Gallorum, uniuersam Galliam inuaserunt, di hanc regiae potestatis formam ita stabilierunt, ut militari

disciplina pauci, domestica nulli diutius fo-

394쪽

uex int. de militari quidem constat Gallos Ca-olo Magno duce, magnam Germaniam, Pan ior, raS, Saxoniam, Italiam, & Hispaniae partε:um imperio totius Galliae eoniunxisse: Syriam 'tranque& Cyprum crudeli ssima seruitute Ii-γeratam, annos X c. Subernasse: Longobardo

uni imperium fregisse: Pontificibus Romanis dionam Italiae partem dono dedisse: Venetis

retam & Peloponnesum concessisse, cum im- erium Graecorum inuasissent, cui annos praenierunt: quae sane militaris, disciplinae magna sunt argumenta. domesticae vero milumma us est, 'Mam quod reges ac principes exteri ab extremis Germaniae, Italiae, & Hispaniae seris, ad Galloru Senatum,velut ad sacrum aequitatis asylum magno concursu confluebant. M. ccxlIv. ut Fridericus II. Imp. controuersias

quae illi cum Innocentio I V intercesseruiit de regno Neapoleos, ad hunc senatum detulit. M. ec c x Ia. & comes Namurcensis causam egit in hoc senatu aduersus Carolum Valesium, pro comitatu Namncensi', non veritus gratiam tanti principis, quem' iudicio superauit. M. cccxx. consimiliter Philippus Tarenti princeps Burgudiae ducem in hoc Senatu vicit, cu agere lux de suptibus factis pro imperio Graecorum recupera m idem tamen alio iudicio mulctatus est. M. C C X LI I. pari volutate dux Loth s ingus & Vi sus Castidionaeus eius sororius, ita noliae herciscundae iudicium inlioc Senatu a

395쪽

Ceperut M. cccxc. quinetiam Delphii ius m C :meS Sabaudiae, cum de Marchionatu Salaciam 4nter se colatenderem, in sua se uoluntate huc conti lissent, C ines iudicio victus est, ac rursus alio iudicio fractus & omnem causam re' sti tuere damnatus M. cccc. post etiam camera censes liberi popuIidn ius vocati,ut reb. a Sense tu uidicatis aecquieseerent , se iudicio stiterunt, satisque fecerunt M. cccc tra. sed exemplum. iblustrius nullum est, quam quod regessiastellae.&Lusitaniae percussis inter te foederibus, .nsi

prius Vim habitura .iudicarund , quam ab hoc Ordine sancirentur , & parentibus portis pro mitigaretur. Inliniturniit omnia persequ1Mox

autem aeque ac priuati legibus & iudiciis a quiescit. lex autem imperii omnium antiquis sima dicitur esse Salica, ut videre est in legibus Saliorum:quae seminas summouet a regni suo cessione: quanquam dubium est lata fuerit,necne .ut ut sit, inepte sane Baldus M plerique Iu- risconsulti,qui in Salica lege interpretanda.cii imperii maiestate successionum iura confude-xunt, quasi de praediis & bonorum possessione ageret .neque vero huius imperii propria est, sed communis Assyriorum, Persarurn,Heb ω-xum, AEgyptiorum , Graecorum Romanorum, Abyssinorum Poenorum, ermanorum, S

illiarum; qui seminas ab imperio longe repulerunt, nec ita pridem Arragonii Petronilla, Ca

stilli Isabellam, Mantuani Mathedena,Neap

396쪽

Iitani Ioannam v tranq;,Nori giMargaretam, deinde Nauarri.& Lotnaringi ad seminas quo que summum imperium detuleruat o taliaet si Roderichus historiarum scriptor, aperte scribit, lege antiqua Hispanorum imperium innia nis ademptum, ac prop terea populi aves saepe querelas audit ase in . quod Isabellae splan- .dor &gratia leges violasset:id quod etianarram , icciardinus testatum reliquit .postremo Brita rarat,qui antea semper abhorruerant a γ-- κροτείη, nuper Mariameiasque sororem 1egnam permisdrunt in quo sane violantur non modo diuinae leges, quae feminas imperio uixorum diserte subiecerunt, sed etiam ipsius na- turae,quae masculis imperandi, iudicandi, con-αionandi, belligerandi potestatem dedit semi minis ademit. neque solum naturae iura convelluntur,sed etiam omnium gentia,quae nan-

quam feminas regnare permiserunt. Zenobia quidem cum xxx. tyrannis Palmyrenem inuasit, sed paulo momento de imperio deiecta est Aureliano: ipsaq; Irene a Nicephoro in mo

nasterium pulsa,cum Graecorum imperium su scepisset: Tomyris, Semiramis ac Thalestris

filiorum nomine imperarunt. Tenetur etiam princeps Agraria lege,qua publicos agros alie-axare prohibetur sine ordinum consensu : maxime velit alienare.nullo modo possitn minregius procurator mortuo rege perpetua a-

397쪽

legem illam perrumpere saepe sint conati, n

rotueruiat tamen. altero capite legis Agrariar inhibetur prineeps agros vacantes,aut vita pe-xegrinorum, vel damnatorum praedia sibi vindicare, nisi proxime pendeant a praediis domianacis,ne priuatoriana fortunis, Velut esca mal rum illectus, ad crudelitates di rapinas feratur.

at in plerisque Galliae locis bona damnatorum legitimis haeredibus relinquuntur: alibi pri

ceps ea donare, aut conflatam pecuniam in ze

xarium publicum inserie tenetur: quemadmodum lege Valesia Francisco patre lata cautum erat. ex omnibus tamen imperii legibus nulla sanctior est, quam quae vetat principum res ptis vllam rationem haberi, nisi aequitati per- in te ac veritati cosentanea sint: quo fit ut sera : a magistratibus respuantur: nec impetr ta venia prosit sceleratis saepe enim audita vox, est magistratuum. Nihil pcme principem contra Jeges. & quidem Henricus eius pater, cum Italum scrvum in carcerem duci iussisset, non adiecta causa. iudices hominem liberarunt, prius tamen admonito rege, qui iussit illum condemnari,quum diceret se hominem inscelere turpissimo deprehendisse , quod evulgari 3jollet iudices nihilominus reum damnare noluerunt, tametsi princeps optimus religioseae sancte iuraret in scelere a se deprehesum,ac iudicibus succenseret, quod sibi affirmanti fidem non haberent, liberatus est tamen a iudi cibus,

398쪽

S carceribus ereptus: sed postea iussu regis mssumen Sequanam noctu demersus, ne insolentia facti populum perturbaret. tametsi putant Iu riscon sulti principem ex animi conscientia iudicare posse, ad l .illicit' parag. veritas. de officio praesidis. atque ea re commotum Paulum 'III. Pont. Max. supplicio affecisse nobilissimum, virum qui ei confessus erat. dum adhuc Cardinalis esset, micidium se perpetrasse. nec veroe curiae superiores vllam habent legum rationem, nisi quassea promulgatione comprobarin tri nec se cogi posse aiunt: tametsi lapsa consuetudo sensim devia deflectit. atque utinam maiorum virtutem imitaremur': illi de vita quam de sententia deeedere maluerunt: post ri Rempubl.&famam quam magistratum po dere malunt. cum enim Ludovicus XI. is vi primus reges seruitute liberasse dicitur λexitiucur lar Paxifiorum in tetaret, nisi leges a se latas promulgaret:patre-e intellecta,purpurati regem adeunt: tum ille; Quae causa vos huc impulit 3 ut mortem, inquit Lauacrius, potius orpetamus, quam leges iniquas ferri patiamur Rex oratione Praesidis , di mirabili constantia

magistratuum perterritus, eos humaniter ac copii; ac leges quas promulgari iussierat, coram Iacerari mandauit. iuratus se nihil posthac nisi quod aequitati congrueret edicturum. eius pater Carolus VII. iudicio Senatus siluam urbi Proximam caedere,ac precio dicto sentetia S

natus .

399쪽

inatus vendere iussus est, nec iussa recusauit. A-aia quoque lege, vel potius iure consti tuto, Rex obligatur; ne scilicet magistratu aut imperium cuiqua initio abrogare possit, nisi sceleris com uictus, ac publico audicio damnatus fuerit: quamuis in Tenunciatione magistratuum a principe usurpari soleat formula vetus, QVO-

ΑD NOBIS VIDEBITVM quae lex inuiolat,

liter seruatur, ει in usum abiit, tametsi annua illud iusiurandum, quod iudices praestare sola' i bant pridie Idus Nouemb. satis indicet, non ira pridem annuos fuisse magistratus, ut Budaeus, quoque traditi quem morem Philip. Pulcer alaque his temporibus multi ac magni viri reso Mandum putant: sed Ludovicus XI. legem ci perpetuis magistratib. tulit, ne postea cuiquam imperium nili morte, aut libera cessione, aut publico iudicio abrogaretur. at Henericus I Lcum in Senatum Vna cum magistro militum Q liquando venisset, promulgandae legis causa, quam curia improbarat, nescio cuius oratione impulsius, dixisse fertur; curiam Parisiorum Ie Ee agere non posse, nisi ipse iuberet mandata iurisdictione in singulos annos ad idus Ninuebres. virum vero praestabilius sit perpetuum imperium dari, an vero tempore definiri, cumi magnae diiudicationis sit, plane definire non auiuam tamen opinor, ad tuendum populare S, optimatum imperium, magistratus ad breue

i. pus uitrui oportere, ut Arctvigii visum est;

400쪽

sed in regno aliter sentiendum putem. quid e etiam contra pri nci pum vim ac libidinem, aude--ant magistratus, qui sibi honores adimi metuentZ quis tenues 1 seruitute vindicabit 3 quis populi commoda tuebituri su exacto magistra-

via pateant Iniuriis potentiorum Z praeterea ma-

sistratus imperium nullius sere est auctoritatis,. 1 quod ad breue tempus tribuitur: neque facile Paremus. iis, neque cum dignitate imperant, .

quos vitae socios habuimus & qui postea priua- .ci simi futuri. quem vero populus de imperio , sine scelere deturba xi non posse intelligit, hunci ab improbis, metuit, a principe coli, & virum. . bonum euadere neeesse est, vel cogete pudore, j vel etiam poenae metu, ne simul cum fama vi - tam, caput & fortunas amittat: quippe censo- res& exploratores habet omnium actionum Est autem pueriloquod Alexander, alioqui bom i nu Sauctor ad i. pvinci balibus de rebus credit, est imperium. beii ossicium priuato tributum, cum hac clausula, quoad nobis videbitur, per- peruum cen sieri: id que fieri puta exi. Iurisperi

tos, de excusari tui. &ex l. sufficit. de rebus creditis. sed μηδεν M3ς ἰ ος hoc Vero maioris.. est ponderis ac momenti, huius impexit' arca- num salutare, quod regiae potestati plurimum,

.' detrahitur, cum honores magistro tibus perpetui tribuuntur. nihil enim ad tyrannidem prin - cipis coercendam essicacius esse potest. contra in fregiiciat, magistratuum mutationem . . principis: