Ioannis Bodini... Methodus ad facilem historiarum cognitionem

411쪽

MI, mus homo priuatus , Cappadociae princi' patum arripuit anno M. CIV. ad Selimum huius patrem, omnia non modo Graecorum ocArabum imperia, sed etiam prouincias omnes a Danubio usque ad Borysthenem, hominum ferocissimorum , & utranque Pannoniam at que lilyricum occuparint: tametsi Persarmari Christianorum ac Tartarorum maximis bellis

implicaretur. Sed quoniam de Republica Tur carum multi multa scripserunt , mihi satis est ea leuiter attingere. Hoc tamen ab illi, quod

mazimum erat praetermissum est. Sie enim I . .' annes Huraldus sacri consilii Senator, Sodo Micus Martinus, uterque diuturnis legation bus,&rerm gerendarum usu clarissimus, mi-- hi narrauerunt,omnia praedia, paucissimis ad modum exceptis, m ilitibus, quos ipsi Tima

caeteri censuales sunt , qui militibus agrorum m alectigalia dependere solent, ab decimo quoq; anno censualia praedia conducere mortuo Ti- mariota, Principis beneficio tribuitur militia' ex casu , ut olim lauda seu beneficia dari consuetierant. si bellum indicitur . praesto sunt sine stipediisTimariotae. Praetorianae vero legiones circiter septem, stipendia ferunt ex aerario pu blico, quod ex capiratione cossatur. Haec discis plina inuictam Rempublicam faciti eadem lege usus est Carolus V. Imperator aduersus In-

O , excepta dun taxat capitatione , unde ins rita

412쪽

hἰta vis auri nam leuia sunt vectigalia, quae ex portoriis cogunturin ad aerarium desertur. Interea Poloni a Germanis imperio diuisi Con re regnum a Pyasto duci conditum . anno salutis μ'

DCCC. Aliciter administrabant. neque enim ante hoc tempus certa narratio ab historicis 6 colligi potest. ex eo tamenPolonorum gesta lueent, quod cum Turcis. Germanis ac Moscho-

uitis grauissima bella diu gesserint, sui tamen

imperii dignitatem hactenus conservarunt, ac Prussiam Germanis edemerunt,seque ipsos aduersias Turcarum opes etiamnum fortissime tuemur. creuit autem imperium illud tum

maxime, cum Pyasti gens in Heduvige regina desiisset. tum enim Iagello Lithuaniae rex aecepta religione Christiana, reginam Poloniae duxit uxorem,anno M. CCCLXXXVI. ab hoc Iagellonum gens imperium legitimo iure s scepit, quorum postremus restat, is qui nunc imperat Sigismundus. nam Marchio Brand Burgicus & Uaruoἀa Transiluaniae eat feminis

Iagellorum originem traxerunt.

Eodem tempore quo Pyastus in Polonia,Ca- Conuisa olus Magnus in Gallia,Nicephorus inGraecia, sones imperium inierunt: simul quoq; Gorricus Da eoiae regnum armis ac legib. stabilin, ab eoque mi ad Nubam regnatum est annos o. tum Hen' a1,a σπicus Auceps Imp. Germanorum, regnum illud Sueraa. in prouinciae sormam redegit. sed cum ab im-rexio postea Dani desciuissent, rursus ab Othd

413쪽

Re victi sunt, atq; iterum rebellarunt suenone rege, qui a ' faldemaro fratre deiectus est : a lquo regnum siccessione delatum est, an no post lari. ad Margaretam,quςDaniae, Suec ete acNor- Megiae praefuit imperiis:&quae Pomeraniae Du- cem adoptauit.trigesimoquinto post anno En- gelbertus a Dan is deficiens, Sueciae regnum iasit, quod postea ciuili seditione coactus reliquit. rursus triplex illud regnu unius imperia/ Bauari paruit. post hoc Christianus electus est,

a quo caeteri consequentes ad haec usq; tempo'ra imperarunt. regnum tamen SueciaeGostauus Christiano II. non ita pridem ademit, ex Fomaxima bella inter Danos ac Suecos, Oborta, nondum conquierunt : licet Henricus Sueciae rex a suis captus est ac imperio spoliatus , con' spiratione fratris iunioris cum ciuib. StochoI-

m iae, eo ipso die Cres admiratione digna quo

Carolus IX. rex armis suorum pene oppressus est in agro Meldensi id est, anno M. DLXVII. ad d. 3. Cal. Octob.Illud autem animaduersio , ne dignum est,quod ab Holstero Sueco accepi, ex pluribus liberis ius esse principibus elige di, quem velinta id quoque sertur commune est Polonis, Lithuanis. Hungaris &Abyssinis. Actavera dici potest Aristocratia Danorum &Polonorum apud quos nobilitas legum, pacis, τ' morum, vitae ac necis ius habet: Princeps ele

ctus nihil horum per se ipse efficere potest at pς obilis quisic νllus a Plincipe aut ab alio m

414쪽

gistratu, quam ab optimatibus iudicari potest; Vbi agitur de illius capite, vita vel fama. .

Sequuntur Britanni, qui regiam potestatem initio, ut omnes sere popul .pertulerunt. Poly- Conuer rus enim reges octo & sexaginta,ex antiquis siones seu veris . seu fabulosis scriptoribus, mille cir- .mρe- Citer annos anteCaesarem Britannis imperasse ri, Briscribit: Romanis vero, postea quam a Caesara tamυc. victi sunt, annos quingeatos paruisse: id est ad Theodosium usque runiorem : quibus tempo xi Lus cum a scolis S Pictis grauissime preme xentis, ac de R. manorum auxiliis desperare coepissent, Anglorum S Saxonum opes e Geomania euocarunt ' hi pulsis Britannis, imperiufacile occuparunt:sed ita ut septem reges diu sis imperiis dominarentur, ac perpetuis bellis in seipsos grassarentur:quodEgbertus post an ' nos circiter 3oinquam Angli Britannos in Gau liam expulerant, id est, anno salutis goo. pene solus imperauit postea Dani ac Scoti mox vi .ctores, Insulam more praedonum annos sere Culielmum Normannum euocarunci is Ha xaldo caeso, ac Republica constituta, regnum successione ad suos detulit, qui annis fere centum ac decem fortiter imperarunt, secutus est

Stephanus comes Ble sensis senere Gallus, qui

' regnum legibus ac disciplina hu-

- siuRi, C L. diripuerunt, usque ad Eduardum malo rem, qui Danis pulsis imperium recepit. cen tesimo post anmo bellis intestinis flagrantes,

415쪽

maniter informauit , anno salutis r o s. poS Henricus II. genere quoque Gallus,& Stephani , ut plerique aiunt, filius , paterno iure comes Andium, Cenomanorum , ac Turonum: Stephani adoptione & materna iaccessione A ingliam&Normanniam et uxoris dote Aqui eamam dc Pictauiam consecutus , maximum imperium diutissime rexit se ac ἡeinceps eius posteri florens illud regnum, ac bellicis laudibus abundans, annos Oo. ita gubernarunt, ut uniuersam pene Galliam ; partim legitimo iure , partim vi, partim fraudibus se cum ciuili bello Galli permerentur, occuparint. tandem aliquando conspirantes Galli, dc victoriarum increditissi celeritate usi, Anglos de rota GaIliae possessione deiecerunt, hi vero eum hostili bello carerent , ciuilia cum tanta crudelitateresserunt,Vt ludicra videantur, quae de tragica Thebanorum feritate prodita sunt, prae his quae a Polydoro narrantur; qui tamen in ge eis gratiam multa scripsisse fertur,nec mirum

videri debet, si Philippus Cominius scripserit, annis fere 3 o. quibus bella ciuilia gesta sun G se a aetate caesos esse regiae stirpis homines amplius Eo. omitto reges duodecim, qui populi sedi

tione ac principum coniuratione caesi, aut im-

nuer pὁrio spoliati fuere. Fones Restat ut de Hispanis quoque breuissime di

rπνε camus. Nullum autem apud eos imperium an

xivius videmus, quam Carthaginensium nisi

416쪽

fortasse Celtas & Gallos magnam Hispaniae parte ante Carthaginen ses domuisse,ac regioni nomen dedisse putemus , id quod Hispani

fatentur. sed quonia haec certa historia no sunt comprehensa, ducendum est a Carthaginensib. initium, qui duce Meseo magnam partem H spaniae occuparunt, ut ex Iustino & Orosio intelligi potest et atq; Imperium tantisper tenue runt, dum a Romanis penitus eiicerentur. non tamen domita erat omnino Hispania Scipio-mis aetate, cum ulterior suos principes Caesaris quoque temporibus haberet. a Scipione Afri--ano amondericum regem qui primus ὀ gen- te Vandalorum Hispanias inuasit numerantur anni 66o. postea Vandalis in Africam traiicientibus, successit Alaricus Pannonius de gen- te Balthorum,qui tunc Gothorum dux erat. a. .eo Gothi scio. annos in Hispanis regnarunt,id est usque ad Rodericum , cuius temporibus Λ-rabes ac Poeni uniuersam Hispaniam, praeter Cantabros & Astures in suam potestatem rede gerunt. id autem contigit anno salutis 7II. imperii Roderici anno septimo, ut Tarapha lari bi t. huic conuersioni causam dedit Celtiberiae princeps,qui ut illatum uxori stuprum a Rode-xico vindicaret, Poenos in Hispaniam euoca ita Postea Galli Carolo Magno primum . deinde Ludovico filio magnam Hispaniae partem ab Arabum seruitute vindicarunt, ac per legatos; diu gubernarunt , quoad Ludovicus Pius,

417쪽

Iamfredo legato liberum imperium permisisset. post Hispani recuperatis viribus, duce AI' .sonso quinto , Arabes ex omni fere Hispania exegerunt. cum autem in Vere mundo Alfonsifilio, Gothoru legitima proles defecisset, Fex-dinadus primus Arragoniae rex imperium suscepit. postea distractis in quatuor, mox etiam in quinque partes Hispaniae imperiis,crudelis simae caeges , non modo principum inter ipso

consecutae sunt, sed etiam fratrum , parentum ac liberorum.nam Alsonsus III. Asturiae &Gabiiciae princeps, omnes fratres oculis OIbauit, 'nus etiam caesus est,cum partem imperii occa paret. cosi militer Alfonsus IlI. a Raymiro fratre oculis est orbatus. Petrus item Alson si X.

lius legitimus,abHerico fratre spurio deiectu est ac caesus.Garcias itidem a fratre Sanctio nica Vellido: aliquando post Alfonsus VIII. gene , re Gallus Raymundi Tolosatis filius tria imperia cum vno & eode conjunxit. rursus Mauxi magna classeHispanias inuaserunt,&bonam partem ad Ferdinandum usque Philippi pro 'uum maternum tenuerunt. fic tandem imperium partim vi Sarmis, partim etiam legitimi successione magnopere auctum , nunc lunam cum utriusque disciplinae gloria foret : ae imannos 8 2. a Pelagio regnatum est. hoc etiam gl9riosius, quod in Africam usq; & Americam Ieges &arma non sine uberrima & qua luosi lima mei catura, Christique religionas ampi

418쪽

METu onus Hi s To R. eandae studio protulerunt, ac longius prolatu-

ti sunt, cum nullum sit imperium tam late pellens ex omnibus, quae unius dominatu regun itur,in quo minus Principi tributum sit . quod limperii bene constituti magnum est argumentum. Caetera, Tartaroru m, M ost hou i tarum, Badorum de AEthiopum imperia, quae non sunt ex historia plane comperta, praetermitto. ex iis tamen quae habemus explorata , perspicuum fit. nullum imperium magis diuturnum fuisse quam Gallorum,nec bellis ciuilibus minus opportunum: multa quidem in moribus, legibus, institutis, iudiciis, egent emendatione: status vero Rei publicae tanta diuturnitate probatu S, sine grauissimo Reipublicae periculo mutari non potest. haec enim optima cautio est Aristotelis, ut nihil in ea Republica mutetur,quae dira horuit in eodem statu . Sed quoniam pleri que huius aetatis, graues & eruditi viri, optimatum status ; nonnulli etiam populares magis HO bant, unum Loe restat, ut eorum sententia repudiata , de optimo statu breuiter dicamus. Iam enim Polybii & eorum qui ab eius schola prosecti sunt , sententiam confutauimus argumentis , Uti opinor, necessariis ad assentiendum. Itaque cum triplex sit omnino Reipubl. sta- 'tus , unius scilicet, plurium & omnium : dan- mus da est opera, ut non solum vitiosos fugiamus. Rei-ded etiam inter laudabiles optimum quenque flubc uia sequa, flacra

419쪽

sequamur. perniciosa tyrannis est unius: peior etiam tyrannis plurium, quae dicitur miga chia et pessima denique omnium & lege soluta potestas, quae Graecis εια. Ciceroni quoque tyrannis appellatur : quae an archiae proxima est, in qua nullus paret , nullus -- perat et nulla praemia recte factis nulla supplicia pecca tis .igitur si haec reiiciamus, necesse est statum eligere popularem aut optimatum, aut regnum. de populari nihil scribenduri. pi tarem , nisi multorum quoque sententiis probaretur. etenim N. Machiauellus argumetis ac rationibus praestantissimum esse persuasera habet. sed in eo genere minus illi credendum puto,praesertim cum euertat suae disputationis fundamenta. nam in Principis institutione .st1-tim initio duos duntaxat poseit imperii status ; monarchiam &Rempublicam. idem ad Liuium , Venetorum Rempublicam omnium praestantissimam esse assirmat , quam tamen putat esse popularem ; cum lib. II I status pO'pulares semper laudabiliores fuisse sex ipseri tetcontra philosophorum &historicorum con

traque omnium magnorum virorum probatam opinionem. ut enim alios omittam , Ne

nophon bonus idem Imperator ac Philosoplius . popularem potentiam virtutibus omnino inimicam esse testatur : nec aliter stabiliri aut retineri posse , quam bonis omnibus ei

id quod Seneca tribui verbis complo

420쪽

es . Quis enim, inquit, placere potest populo cui placet virtus 3 idem quoque Aristoteli visum est, eo loco praesertim ubi alios ad imp

rium, alios ad obsequium natos maximis argumentis confirmat. sed omnis a Platone main Dauit error, qui imperio populari constituto, permitiosam aequationem inuexit. tum Academici qui ab eius schola profecti sunt, rationes

illius amplificarunt posuerunt enim societatrio coneordia seruari: concordiam aequabili- etaici ruris: aequabilitatem populari statu deinde summa paritate ac similitudine ciues omnes unum & idem erici atq; hunc finem esse humanae societatis. Aristoteles Platonis hypothesin non confutat, sed in eo Platonem labi existimat, quod ciuitatem maxime unam Meandem emere conatur. atque isto modo ciuitatem euerti, & familiam euadere. quae sanuratio frigere mihi videtur ego vero livpothesin non solum absurdam, ut voluit Aristoteles, sed plane falsam esse iudico. nam si ad naturam, quae rerum princeps est, omnia reuocemus, pe apicuum sit, mundum hunc, quo nihil pulcrius est ab immortali Deo coagmentatum, ex inae ualibus partibus, & maxime sibi repugnantibus clementis orbiuntque agitationibus conerariis ita sibi constare, Ut sublata illa con ruenti discordia internuius sit: non aliter optima Respublica, si naturam imitetur, id quod necesse est, imperantibus ac subditis, seruis ac dO