Coelestini Guicciardini monachi Coelestini Mercurius Campanus praecipua Campaniae Felicis loca indicans, & perlustrans

101쪽

longinquς nationes aduolauere,

ut iam per vias, per sora,per te-Pla,eadem, quae ante luem, pOpuli frequentia comperiatur .

Quid vero de aedificiorum tam Publicorum, quam priuatorustructura iam referam 3 Vix habet boni rerum ςstimatores , quo plebeias ab optimatum domibus forinsecus dijudicent: ut lnon inepte, quis dicere possit ,

Caeteras urbes varia,ac plurima ostentare palatia, Neapolim Ve- . rΟ,Ob aequalem quaqua versum clomorum altitudinem, Vnicu,& continuatum sibi ipsi esse palatium . Nullam equidem adspicies domum, quae quaterni S, ad minus, non assurgat contignationibus : vitreis promiscue ex imo ad 1 uperiora affulgentibus specularibus. Viae ex qHadratis silicibus undequaque sunt constiatae ; quo euenit, ut aeque

puluis, & lutum nullo abigatur negotio, occursu citatiori rhe-

102쪽

8sdar, currus, & plaustra hinc inde

discurrant. Rhedarum Vero numerum, quis recensebit 3 Ad sena millia olim adnumeratas pro comperto habeo: nunc percre- huisse, & eorum frequenS Occursus,& in dies adaucta pompa,& luxus euincunt Num postea

pIus incommodi, an admirationis afferant, ijs, qui iter expeditum meditantur per urbem, di- sciuiendum relinquo. Habitatium numero, par nedii, sed excedens Opificum, ac sellulariorum Videtur copia, cum non si hi solae , sed toti Regno, & Οmni fere Italiae , tum 1erica, tum Ianea, & odorantia, ac 1accaro condita opificia, Neapolis Dbministret. Verum, quod Neapolitanam urbem in dies adauget,exundans est rerum comestibilium copia. Credent illi ta-tlim qui viderint,quam vili pretio in ciuitate populo refertissima cuncta Prostent, ac venum

103쪽

dentur. Non umam in ea forum O litorium, aut Boarium, aut Pi- Icarium, sed tot, eaque omnigenis referta esculentis, quot rergiones urbis numerantur. Nec

quia,Plus equo interdum,aqueapotione oblectentur Neapolitani, hinc laeditur Bacchus , quominus vina pretiosissima, eaque ubertim,illis subministret. Miraberis.quot modis porantium gu-itui se ad aptet Lyeus ille pater .

Nunc fas sit dicere loquitur

graece,nunc in lacrymas effusus, laetiores sitos facit commilitones assiugere. Sed esto,haec duo

vini genera Gxaecum videlicet,&lacryma) pretiosiissima sint,

Neapoli suburbana: alia tamen quamplurima e Xprimutur,quae vel a generositate, Vel a suauit - te commendantur. Videre erit eodem in praedio, quin in angustissimo age lio, tot liquom m a genera exprimi, qui Varietate

104쪽

87mina, quibus Bacchum expressit, & appellauit antiquitas, ade-quent. In dorso,& ad radices Vesciat, praeter Vina Graeca, de

lacrymas, exprim utur te Mangia- guerre , codedi Cauallo. Malalem, Chiarelli , Guarnaccie , & alia,quae forsan ob insitam fumositatem,

minori sunt in pretio. Sed quid

de agri Nolani vino, vulgo Vernotico,dicam Num Falerno exaequabo Forsan sic erit. In exterorum itaque gratiam cocinnata sitnt hec vini pregontia;Nea

politanis si quidem potiores in

deliciis sunt aquae: nec immerito : adeo enim leues stant,& petnaeabiles, ut, vel ipsis, quibuS quea potis est exosa non insu ues, quin appetibiles,reddantur. Inter omnes tamen praestantior habetur illa, quam vocant de loformale, quae arcuatis fornicibas per 2V. M. P. in urbem inuecta , Per cuniculos deinde lateritios vna guamque diamum, id

105쪽

88 in depressiori, quam in altiori

Vrbis parte,magno sane sumptu, scd maiori ciuium oblectamento deducitur: quo euenit, Vt ta

li fas siit dicere labyrinto su-

Perimposita Neapolis nequaquam terrena otibus sit obnoxia. Sunt, qui cuniculorum dimem sis rramitibus , ad quadraginta M. P.eorum anfractuosum iter extendi congesserint , nec inepte humani corporis venis adsimilarint. Veriim, haec, & alia suat, quae in terris celebrem, quin inuidendam Neapolim reddant, longe tamen maiora sunt ea ,

quae ipsasCoe litibus suspicienda, ac diligendam constituunt. Ipsa insuperos obseruantia stupet , haeret religio, immobilis pe stat pietas, dum Templorum

numerum, accuratam in ijs lithurgiam contemplatur. QiaOt Virorum, ac mulierum,una N eapolis,suo fouet in sinu coenobia incredibilis forsan eorum posset

106쪽

videri multitudo , ni haec a magnificentia, & ab elegantia superaretur : adeout illa ingre- clientibus, stupor, ac pietaS ce

tatim occurrant, Sed quid do sacra supellectili dicam 3 Quidquid serici, quidquid, vel aurei,

vel argentei totius Italiae e XpΟ-nunt Ecclesiae cogeratur in Vnu, ab unius profecto Neaptaitana 'rbis Ecclesiis exaequabitur, ni, Sc superabitur. Aurata lacunaria: pretiosis lapidibus segmentata pauimenta: auro operessi Phrygio contexta aulaea eo iadeuenere,ut minimo habeantur in pretio i, sic unoquoque in te-plo noua excogitantur in dies

ornamenta, ab unius tantum

populi Neapolitani pietate pro-'manantia. Nec mirum. Adeo enim semper hac in urbe effloruit religionis cultus, ut ab ipsis Christianae religionis primor clijs, qualis inposterum esset fu-- tura, non Vnum specimen praese

107쪽

ςQtulerit. Adueniens siquidem Apost odorum Princeps ad religionis apieem in Romana urbo collocandum , sua condecorauit Neapolitanos praeuentia,non semel apud ipsos facium fecit , quin, & sanctum uirum Aspremum illis desii gnavit Episcopu . Samiciatibus deinde quaquauer-1am in Christianos Imperatoribus, ut uix ullus ad latendum suppeteret locus, sola Neapolis

est reperta, in qua, nec in martyres carnificinae exercitae, nec rabidos exacuerit dentes persecutio: ut monumenta ecclesiastica euoluenti clarum fiet. I Ottatisque Neapolitanae urbis prς- conus illud quoque addere positum, nullum aliud regnum extare , quod toties armis sit petitu , ct pro cuius possessione remotis- limi populi dimicarint , sicuti Neapolitanum . Northmanni , Sueui, Galli, PannoneS, Arag nentes, patriis posthabitis regio

108쪽

s Inibus , nec a longinquitate ab sterriti, nec a periculis praepediti, amis concertationibus nobilissimi regni possessionem,aut

sibi uindicarunt, aut inuicem ademerunt. Quod quidem in alaudem cedit Neapolitanorum, dum eorum, ut sic loquar, pulcherrima Helena persaepe nor unum, sed plures eodem tempore habuit Parides, aut ama

I is,quamuis pro dignitate amplimmae,& ab infantia usq; prςclarissimae urbis pxςssius fortasse, quam par est, praenotatis, topographicam eius descripti

nem aggrediamur . qn ea Cr teris parte, quae meridiem spe- . Ehat,inter litus maris, &. humiles:Colles, sinuosis nunc recessibus, nunc productis in aeqaore molibus , continuato tamen dificiorum prospectu ita est Nea- . potis . Eam Cumani primani, momine ab una Sirenti Parthe-

109쪽

sanope ibi condita auspicato,aed, ficauere ρ, nec multo pomeolae,& euersores experta est. Uerum Oraculi monitu ab eisdem reae clificari iussa , nouum quoquo nomen, Neapolis scilicet,sortita est. Legibus, ac religioni Graecorum diu vixit, Romanis

semper, aut foederata , aut amica. Annibalem eam intercipem meditatem non semel elusit.

Veriun ad Romani imperij casum , cum alijs huius tractus urbibus calamitates habuit cona unes . A Gothis capta , a Longobardis diuexata, 1ub GI'

corum tamen imperio , mixto quodam regimine, nec totam seruitutem, nec totam libertatem agnouit. Consules aliqua- .do , Duces frequentius habuit rectores. Fuerintne populi sitse stagio, an Imperatorum delectu

promoti, amrmare non audeo.

Northmanni fuere, qui subacta Primum Sicilia, ac pulsis, citra

110쪽

93 Pharum, Longobardis i Saracenis, & Graecis, nouam dominationem , quae demum coaluit in Regnum , inuexere . Profligatis postea e Sicilia Gallis,vespertinam illorum expulsionem,Veluti felicissinuam 1ue amplitudinis initium agnouit Neapolis . Sub Northmanis etenim,&Sueuis, utriusque Siciliae Metropolis erat Panormum. Andegaue ses Reges in Opera pietatis propensi, innumeris cam templis , Nosocom ijs , alijsque aedificus condecorarunt . Aragonenses deinde, prolato pomoerio, dilatauere Petrus demum Toletanus su ti Carolo V.Prorex, nouis patefactis vijs; dc protractis adclivos aedificijs, alteram veluti urbem condere Visus est; novis semper in dies assurgentibus,aut

templis, aut domibus, ut nota semel sit cautum, notia ne .con

dantur aedificia,ne in immensum extensa Neapolis , rcgnum viai