Coelestini Guicciardini monachi Coelestini Mercurius Campanus praecipua Campaniae Felicis loca indicans, & perlustrans

291쪽

cis perspicacia, vel inter factum splendores a monoculo Annibale obtenebrata est, Ad Massici radices , eo in linco, qui dicitur Torre de Bagni Sinuessanae, Plinio' ac Tacito probatissimae, scaturiunt aquae. Eas aliquando Claudius Caesar, quo podagrae mederetur adluit ;

opportunius tamen cerebro co-sulturus, si ut caeteris morbis,sic '& fatuitati remediu tot inter aquas apposuisset natura. Massi-Co superato,sinus sede offert Ca- 'letanus, inter amoenissimos, &ipse adnumeratus. Ausonij mastis, a quo Italia nomen Aus,miae aliquando obtinuit, P haec fuit celeberrima plaga . Per maris litus, ut iam dixi, via procu rebat Appia . In planicie a Lyri,& Massico intercepta, SaracenΟ-rum exercitus,tempore Ioannis X. Romani Pontificis fuit pene

292쪽

26sphae sacra, hoc eodem suit i

tractu , sicuti di Ciuitas Ferentalis , Cuius etiamnum nonnullae extant vestigia. Iam ad fauce

Lyris, siue Catilliani , nostrae Campaniςingredientibus initia, egredientibus limes , peruentu est . Eas, dum Galli, et Hispani pertinavi illa ad Lyris ripas statione consisterent, proprio sute mersias naufragio nobilitauit Petrus Medicetis agni illius Lamventij,Italicae libertatis, di pacis moderatoris, filius . Tanti viri casum ne pigeat, hac Vel Vna animaduersione, inter Iudem

fortunae vices adnumerare. Ad Petrum Mediceum .

Si telagum Petrus domuit, Laurentius io Vicit ad superes latus uterque volao Nomine cum refras primul, genitoσe secundius Gur te sub gelidis obruit aquor aquis

Hospitem hucusque comitan- , exacto geographorum inst, imo molem gessi ; nunc ipsoru M a. Ea

293쪽

266 pace aliquid urbanitati est impendendum : litoralem videlicet antiqui Latij plagam,Tarracinam usque, per modum a2pendicis subneliendo. Minturnensis itaque Urbis ru- dera sunt, quae Vltra Lyrim co- sistunt. Priscam illius magnificentia, Amphitheatrales parietina: , & lateriiij aquaeductus,qui

adhuc extant, fornices, testatur. Re florente Romana famam

auspicati fuerunt Minturnenses, quod latitantem aliquado apud ipsos Caium Marium cillum,

scilicet belli fulgorem, & pa

triae, dc orbi seruarunt incolumem . A Lucio namque Sulla quaesimis ad necem, conuolauit Minturnas, ubi inter spem , &metum plures per dies in antro

detentus, praeualente tandem metu, velut Sullae gratificare tur , exagitatum a fortuna viruinterficere cogitabant Minturnenses . Sed non eousque res

294쪽

Maria deueneram, ut vel inter illas latebras , benigno eum for tuna non dignaretur obtutu.Vilissimum ad cςdem patrandam .immittunt mancipium, cui π- propinquanti,horrisona Voc , haec verba in aures coniecit. Tmne Caium Marium fixi os confulem interficere audebis P Uerba combiatus est igneus quidam ab oculis fulgor , adeout scelestus ille tremebundus recesserit, di quae illi obuenissent Minturnensibus renunciarii ; qui religione quadam, ac pietate perciti,data MDrio abeundi quo vellet optione liberum ei in Africam perinise- seriant traiectum . Sic non ab alio, quam a se ipso seruari debuit ille Marius, qui solus itide toties Italiam a barbarorum seruarat incursu. Sic uni Mario , aeque de hostibus in aperto, ac in terrae visceribus de te ipso sola fama, & oris maiestas nobile triumphandi subministrare po-Μ 3 Iue-

295쪽

268'tuerunt materiam. Sed de Mimturnis, & de Mario satis. Lomgus post illas, ad VIII. M. P.procurrens Appiae se se offert trames . Romanorum potentiam, ut vi a magnitudine imperij,aut ab aedificiorum laxitate conijcere possis , ad aspectum , crede mihi, unius Appiae, non potentiae, sedaeas sit dicere,omnipote tiae tibi argumentum obueniet. Qu9t montes euiscerati, quot hominum, S iumentorum myriades pro una stemenda Appia, de fa i igatae, c O nsu mptae t V t ve ro, nec a plaustrorum,nec a iumentorum, hominumque attritu, Vbeena post secula, consumptos , aut loco motos filices. Obiem his, nobile ad rabiem tempori retundendam conij cies excogiβtatum ab arte trophaeum; pracior Pue,cum ea sit Appiae compago & structura, ut absque calce i 'solum impacta sint saxa .Pr grauans illorum pondus, & quode

296쪽

ais parre inferiori in modum pyramidis tenuentur, talem ei contulit sarmitatem.

Tramite iam dicto emenso, sinus adest Formianus, cuiuS i litose antiquae Formiae con1tite runt, quibus postea Vicus Mola nunc atu S, est superinductus Immensa aquarum copia, & riui propemodum infiniti ab imminenti C e cubo defluunt, quibus totus hic tractusdit irriguus, Δί plagae Formianae non inutilis decor accedit. Innuinera sunt , quae hinc inae,tum lapidum, tu aedificiorum sparsa, aut semideiecta cernuntur fragmina ; Vt

certo ex ijs appareat, decantatae Formiaria amoenitati,hominu , ac villarum numerum respondisse. . Celeberrimam hic habuit villam Cicero, ad quam , si peruenisset , eadem fortasse illi apud FormiaS, quae concivi suo Mario , ut dictum est,apud Miuturnas , hostile nempe ferrum

297쪽

Quadendi, sors obtigisset sed A- Murte , ut volunt plarique,ab ingratissimo Popilio praeuentus hanc iucundimmam, & fere Se-

Per Vernantem oram, a luctuo-1a nefandissimae cedis recordatione exemit. Hinc ad N.M.Ρ.

leni superimposita colli, suo cu suburbio, iucundulimum exhibet Galesa Prospectu. Ab AEneae

nutrice tale mutuatam nomen

autumant, ni verius fabulantur Plerique Arx operis antiqui, & in qua non semel Neapolitanoru Regum spes, fortunaeque conclusae fuere illi adiacet: Caroli Borbonij, ob illatam Romanae urbi sub Clemente VII. vastationem notissimi Ducis integrum etiamnum in ea cultoditur cadaver. Scabra deinde rupes In ri imminens, horrido,ab imo ad summii, hiatu discissa subsequi-:tur. Vti monumentum,ac signa doloris,ob Christum in crucem 4ublatum, quando nempe petrae

298쪽

271 scista sunt, illam agnoscunt in- 'Colae,& tormentorum explosio. ne, a longe reuerentur ad nauigantes. Uignus est, qui adeatur locu , etenim, praeter pium,que intuentibus incutit horrorem ,

philosophandi, simul, & meditandi non unum suggerit argu

mentum

Sed iterum contendamus ad Appiam,quae et sit ubique Varijs hinc ide esset referta sepulchris, ex quorum frequenti occursu ,& elegantia,praetereuntiUm oblectarentur oculi , re ex ePita- .phiorum lectione , mens, an, musque recrearentur,nulli bi tamen , aut frequentiora, aut operosiora,quam in Formiano hoc tractu sustinu isse, i ta nu me rete, quae adhuc supersunt parietina: euincunt. Profunda in valle consc-pultum,fas sit dicere , subsequitur Oppidum,ab Appia, & ipsum hinc inde discretum. Itrum il

lud Upellitant geographi, &

299쪽

eum inter antiquos magnu de eo obseruarim silentium , noui nominis,quin &aedificationis reor e sse oppidum, ab Hippolim Ca rd: Medice o,e vivis dum Roma Neapolim proficisteretur sublato, nobilitatum. Λrduus hinc per Appiam ascensus arripi tui , qui& quandoque in dii crimen viatores adducit. A duo siquidem praetereuntium

attritu, si c expoliti sunt lapides, ut vix ubi tuto pedem sistas .ccedatur. Ex altera collis parte, .ubi ad ima procurrere incipit Appia,eadem,ni dissicilior lucta est 1ubeunda: de descensus facilitate vulgato dicto nil suffraga

te later concaua Vallis, rudera , quaedam apparent. MamurroruVrbem hac constitisse conten- .dunt plerique. Sed loci in fel icitate attenta, aeque fundatora iudicium, ac exactam icti pioru cura in tempus euerthonis adstruen- ctam derideo . Mox Iub oculis

300쪽

273 aderunt Fundi,ob aeris grauitatem,sere ad nihilum redacti Hic excubiarum, siue Gabellaxiora pertimescendus est rigor. Meminerit hospes , quae ad ingressum urbis Neapolitanae praemonui .

Alius Appiae trames post Fudos

Tarracina versus ad U. M. P. excurrit,quo emenso, Regni Neapolitani fines tenebis. Eo in loco Amiclarum urbem fuisse naunum euincit testimonium. Sane si caeterarum urbium noscere primordia iuuat, huius certe interitu: m,& ruinam scire delectabit ; cum vel ob hoc unum infelices Amyclae posteris innotuerint . Bellu aliquando cum finitimis populis gerebant Amv- 'cienses quia non semel de hostium aduentu falla referebatur tincta, publico edicto vetitum, ne quis,mortis sub poena, imposterum aduentare hostes renunciaret. Quod adeo fideliter, sancteqi obier uatum, Ut Patriae potiuS