Coelestini Guicciardini monachi Coelestini Mercurius Campanus praecipua Campaniae Felicis loca indicans, & perlustrans

281쪽

in modum cochleae circumducta assurgit ; cuius in Vertice, arxu natura potius , quam ab ari excitata conspicitur. Asperitatem loci , sub Aragonensibus Regibus asperiora nobilitauere infortunia Hic namque no semetispes , fortuntdque illorum Regum conclusite fuere . Ad huius scopuli angustiam,vniuersa

Ferdinandi Senioris posteritas, exemplo sane lacrymabili)Regno, opibus, ac amicis spoliata , redacta est. In arcem Ferdinadus iunior, regni aduersias Gallos defensione desperata , conuolabat: verum , ne quid non esset, quod labatem Aragone Oxum fortunam ad praecipitium

non impelleret, Praefecti perfidiam , illum ab ingressu propul-1antis, blandis primum VerbiS , stricto deinde pugione retundere coactus est infelicissimus, sed regio , ac Viuido adhuc animo praeditus princePs.. Cum

282쪽

ct Plochytam cum Baiano, dc Cumano tractu continentes aliquando , vi tamen postea terraemotuum, ac incendiorum fuisse diremptas . Ab authoritatibus1upersedeo, clim, quae mari imminen r ustulatae rupeS , separationis auctorem fateantur igne . Sed iam Cumani maris ac camus plagam, & quod usque ad

Garilliani fauces excurrit litus perlustremus. Cumarum itaq; a longe denuo commiseratis ruderibus , deiecti Linterni fiag. mina,hoc eodem pietatis officiti cohonestemus. Hoc Vt praestes,

ne pigeat, quisquis fueris hos

pes) e cymba parumper descendere. Habes quem sequaris, magnum nempe Senecam,qui quoties istac transiret, memoriae inuictissimi Scipionis gratulaturUS festinabat descensum . Hic namque celebris illius extitit villa,inquam,

283쪽

23 6

quam, ciuium inuidiam declinaturus , Vivens seccessit, in eaque mortuus condi voluit ; ingratum patriae animum breui hac inscriptione, loco epitaphij, perstringens.

In rata patria neq; habebis ossa mea.

Haec igitur litora, veluti desidiosus Obanabulauit, & pressit ille terror Africae, ille libertatis Italicae vindex, ille inquam Scipio , qui militari gloria expoli, uit Annibalem, & faces bellicas, audaci consilio,sed feliciori exbtu ab Italia submotas, in illam eam dedi Africam, e qua proru perant , non Vltra in Romanos exarsuras contorsit. Hic hortulum excoluere, hic lapillos, occonchas per otium selegerunt , hic glebas ligone attriuerut manus illae, quibus idem fuerat pugnare , Vincere, & triumphare. Huc , feritatis obliti piratae , ac

praedones, tanquam ad numen inuisendum accurrenteS, Vene

284쪽

237rando , simul, & tremendo Scipionis inspecto vultu , in illius pedum Olcula procubuere . Hic sub oculis ingratae patriae militare robur emarcuit . Hic orbis denique decus , Imperij colume concidit , consenuit ε, & magna beneficia , magno compensari odio, ac inuidia, utinam pO stremus ) cdocuit. Ex eo quod, Turri, quae in litore prominet, lapis sepuIchralis Scipionis aliquando assi xus fuerit, autumant nonnulli Patria nomen illi inditum . Fors an sic erit. Sane ex

Plinij testimonio habemas, Scipionis sepulchrum prope fonte

aquae acidulae constitisse, & etianum fragmina quaedam testantur. Vertari, cuncta stagnantes

pant, Unde vix a lacrymis meam valui prohibere musam, quae tamen, Vt Vt potuit, inuictissimi Scipionis memoriam tali prole quuta est carmine.

285쪽

Litora qua ealcas centenis elara triumphis Reddidit huc veniens pulsus ab urbe decor. Primus ab Ausoni,s Poe=las qui fuderat oris Missus in exilium non rediturus adesti. Annibad huc venias,venias Carthago Iuperba , Hostis ut hic cineres intueare tui . dora, foc nemus, hos fovetes hoc fractum marmor a-5ub quo Scipiadsi gloria tecta manet. dus, Gallus. Iberus, Arabs, er properauit,hIn- Magnanimo ut cineri debita thura daret .

An influas prada se pelagus pirata reliquit ,

Spicndida quo tanti cerneret ora viri. At Iεriere simul cineres, marmora culta, Vrb s ingrata vix monumenta manent .

Vepribus, ah. spissis es illius urna reuincta, Per quem Roma tuo est depta catena pedi. Talia Dix poterant tibi, Scipio,Dta mauere, Barbara te te tum si tenuisset humus. Non igitur iis fes rigidos genuisse Catones , Per qu's iustitia laus tibi, Rcma. fuit. Nam qua uis sileat nunc Scipio teritus ab urna,

Te tamen ingratam marmora muta uocat.

Post Linternum , fauces subsequuntur Vulturni , quibus su

perati S, campus Occurret Falernus , vini Ob prestantiam toto Orbe noti minus. Α faucibus Vulturni Sinuessam usq; , & hinc ad Massici radices Procurrebat ager

286쪽

Verum, quia non semel cum Stella te,& Campano agro illum confundunt scriptores, pro e Xacta it Iius topographia meti hos pitem ad accuratissimum Peregrinum remitto. Cum Vero , d Plinii auate exolescere caeperit suavissima potio, eo quod , Ut ipse scribit , copia magis, qIam bonitati accolae studerent , non est cur tantopere nostri reui bibaces querantur. Si tamen hoc in genere mihi aliqua fides, tot tanti sinu e nobilissimis potionibus

nostra abundat Italia, Vt pro Vno exoleto falerno, sexcenta sinat 1uffecta . Degustaui non semel,& ego, vina illa, que nunc falernus ager producit ; compotaui Caecuba, Calvensia,Setina, Ami- clana,& alia quamplurima , , Martiali, & Horatio 1atis probata , sed ut verum fatear, vel vices

temporis ipsa quoque terra su bijt, vel litandi Baccho alius ritus , ni palatum antiquis fuit. Et

287쪽

quidem de falerno si ipsismet, qui illud ebibebant credimus

nonne insuauis nostris temporibus esset illius usus 3 Praestantius habebatur, quod seculari custodia seruatum, generositatiS eousque deuenisset, ut coagulatione inducta, colore insuper nioc soliditate9 Succinuin , siue ut

Vulgus Vocat, Ambram imitaretur. Quod cum ita sit, non potabatur , sed madebatur falernu. Tale potionis genus num nobis arrideat, boni rerum aestimaaores dijudicent. Est alterum, quod me hac in re angit ue agri scilicet Falerni in alendis vitibus mira conuersio.Sane, si vitiferos Hetruriae, & Albae colles agro huic aequiparauit Halicarnasseus, cur illi etiamnum suauissima Vma , hic vero crassa , & fumosa reddit 3 Haud ignoro ex vitibus A minaeis, huc e Graecia comportatis prognatum falernum . Vnde tamen accidit , ut selectissimi pal-

288쪽

a6I palmites e Graecia, dc Creta nuper aduecti, dc hoc in eodem agro summa diligentia constiti. dc exculti, degeneres postmodum comperiantur 3 Ad terrae ii accussus confugiunt nonnulli, quibus euenire potuit, Vt excitato in subterraneis sulphure, sit per

ficies postmodum agri a primaeua praestantia dc ipsa recesserit . Crederem itaque Apicios illos

Romanos,antiquitatem in faterno esse veneratos, non sapore . Et nequis credat, in poculentis , Ac esculentis supra nos excelluisse Romanos, ad mentem reuoco decantatam illam ex melle ,

dc aqua potionem , dc illud ex luquatis piscium extis , ut sic loquar glutinum , quod nostri aeui plebecula vix dignatur olfacere, aut ori admouere . Sed forsan plus ςquo popinis datum , clinifestinantem Μercurium ded cEat tam rigide in Bacchi iura,&commilitones inquirere. Extrema

289쪽

ma in parte Massici, ik qua Ieni

clivo in mare desinit , extabat Sinu esta, cuius rudera adhuc superstant. A quonam , Vel quo tempore eversa , & disiecta fuerit, ignoratur . Arcem , siu Castrum, vulgo Rocca di Mondragone , superinduxerunt , Ut par esst credere, Lonyobardi .

Celeberrimum Sinuesta aliquatio, ob Marcellini Romani Po-tificis in idololatriam lapsu , habitum fuit Concilium; cui.& ipse Marcellinus , facti poenite Asinterfuit , nemine interim aude. te condemnationis in eum proserre sententjam, cum ea fuerit consona inter Patres VOX , primam sedem a nemine iudicari debere . Arcem Mondragonis , Vt. vocant,obsidebat aliquado Ferdinandus Senior Aragon et S ;iamque eo res perducta erat, Vt ob aquae inopiam, deditionem meditarentur obsessi ; cum aes veneficia,nescio quiS eorum a

290쪽

263 currens, illico caelum obnubilari sic coepit, ut turbine prina uexcitato, fulmina deinde, ton, trua, grando , & impetuosissima pluuia sint subseqinata ;quae Omnia, potiundae arcis spem , Regi ,-uniuerso exercitui ad mere . Mons hinc Massicus septentrionem Versus excurrere incipit. Super illius iuga Fabi Maximus pertinaci statione castrametatus, Annibalem a Latu ingressia diti prohibuit. Verum solertissimus Poenus, Romani

Ducis cunctationem, astu ad ea diem inexcogitato, perfregit . Ignitis sit quidem ad bovum cor-m a facibus alligatis , illos per montis abrupta , quae Calvensi urbi imminent, uniuerso subsoquente, ac impellente exeicitu, per horam noctis intempestam fecit conscendere. Sicque,dum Romani, veluti ad nocturnum spectaculum essent intenti, stolidissimorum animantium bene-